{"id":32455,"date":"2026-09-29T11:28:37","date_gmt":"2026-09-29T08:28:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=32455"},"modified":"2026-09-29T16:37:31","modified_gmt":"2026-09-29T13:37:31","slug":"kizilirmakta-antibiyotik-direncliligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2026\/09\/29\/kizilirmakta-antibiyotik-direncliligi\/","title":{"rendered":"K\u0131z\u0131l\u0131rmak\u2019tan \u0130zole Edilen Bakterilerin Antibiyotik Diren\u00e7lilikleri ile GSBL, AmpC ve Karbapenemaz Aktivitelerinin Belirlenmesi"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/b><\/h2>\n

Antibiyotik direnci k\u00fcresel bir sa\u011fl\u0131k problemidir. Hayvanlarda ve insanlarda infeksiyona neden olan bakterilerde antimikrobiyal diren\u00e7 ile ilgili bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma bulunmaktad\u0131r. Antibiyotik direnci hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de artan bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan antimikrobiyal diren\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, direncin art\u0131\u015f e\u011filiminde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Antibiyotik direnci, yaln\u0131zca klinik ortamlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p \u00e7evresel ortamlarda da h\u0131zla yay\u0131lmaktad\u0131r. Tar\u0131msal faaliyetler, end\u00fcstriyel ve yerle\u015fim alanlar\u0131ndan kaynaklanan at\u0131k sular, antibiyotik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ve diren\u00e7li mikroorganizmalar\u0131 y\u00fczey sular\u0131na ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Nehirler ve baraj g\u00f6lleri, bu diren\u00e7 genlerinin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve farkl\u0131 bakteri t\u00fcrleri aras\u0131nda payla\u015f\u0131lan b\u00fcy\u00fck birer rezervuar i\u015flevi g\u00f6rmektedir (1). \u00d6zellikle klinik olgular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra evsel \u015febeke sular\u0131nda \u00e7oklu ila\u00e7 direnci (\u00c7\u0130D) g\u00f6steren Enterobacteriaceae \u00fcyelerinin ve diren\u00e7 genlerinin saptanmas\u0131, sorunun boyutunu ortaya koymaktad\u0131r (2). Son y\u0131llarda antibiyotik direnci konusu b\u00f6lgesel olarak at\u0131k su ve kanalizasyon sular\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f ve t\u00fcm d\u00fcnyada bu \u00e7al\u0131\u015fmalar yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle insan n\u00fcfusunun fazla ve y\u00fczey sular\u0131yla temas\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde antibiyotik direnci \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riski olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde i\u00e7me suyu olarak sat\u0131lan paketli sularda bile geni\u015flemi\u015f spektrumlu \u03b2-laktamaz (GSBL) \u00fcreten bakterilere rastlanmas\u0131, diren\u00e7li bakterilerin insan t\u00fcketimine sunulan sularda da bulunabildi\u011fini g\u00f6stermektedir (3). Su kaynaklar\u0131ndan izole edilen Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait bakteriler, Aeromonas<\/i> spp. ve Pasteurella<\/i> spp. \u00e7e\u015fitli \u00e7evresel ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilen ve potansiyel patojen \u00f6zellikleri ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan mikroorganizmalard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki akarsular \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Escherichia coli<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n ampisilin ve tetrasiklin gibi s\u0131k kullan\u0131lan antibiyotiklere kar\u015f\u0131 %95\u2019lere varan oranlarda diren\u00e7li oldu\u011fu ve \u00e7oklu antibiyotik diren\u00e7 (\u00c7AD) indeksinin g\u00fcvenli e\u015fik olan 0.2\u2019yi a\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (4). Bu t\u00fcrlerin antibiyotik diren\u00e7 genlerini ta\u015f\u0131malar\u0131 ve yayma potansiyelleri, su ekosistemlerinde antimikrobiyal diren\u00e7 dinamiklerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli rol \u00fcstlenmektedir.<\/p>\n

Kilis Devlet Hastanesi kanalizasyon suyundan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait 30 bakteri izole edilmi\u015ftir. Biyokimyasal test sonucuna g\u00f6re tan\u0131mlanan 20 su\u015ftan (E. coli<\/i>, Klebsiella<\/i> spp. ve Citrobacter<\/i> spp.) farkl\u0131 aktiviteler g\u00f6steren 8 su\u015f se\u00e7ilerek antibiyotik diren\u00e7 profilleri [klindamisin (CLI), trimetoprim (TMP), kloramfenikol (CHL), eritromisin (ERY), tetrasiklin (TET), streptomisin (STR), ampisilin (AMP), sefotaksim (CTX), vankomisin (VAN), gentamisin (GEN) ve sefoperazon (CPS)] belirlenmi\u015ftir. T\u00fcm su\u015flar i\u00e7in \u00c7oklu Antibiyotik Diren\u00e7 \u0130ndeksi (Multiple Antibiotic Resistance Index, MAR)\u2019nin 0.2\u2019nin \u00fczerinde oldu\u011fu bildirilmi\u015f; en y\u00fcksek MAR indeksi E. coli<\/i> biyotip I ve Citrobacter<\/i> spp. su\u015flar\u0131nda 0.75 olarak raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (5). Bu bulgular, sucul ortamlar\u0131n asl\u0131nda \u00e7oklu diren\u00e7li bakterilerin geli\u015fimi ve yay\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in ne kadar uygun bir zemin olu\u015fturdu\u011funu desteklemektedir (4).<\/p>\n

\u00dclkemizde \u00f6zellikle hayvanlarda ve sularda GSBL, AmpC \u03b2-laktamaz ve karbapenemaz diren\u00e7 genlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Sucul ortamlardan izole edilen bakteriler, fenotipik olarak duyarl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmelerine ra\u011fmen genetik d\u00fczeyde bu diren\u00e7 genlerini sessizce ta\u015f\u0131y\u0131p yayma potansiyeline sahiptir (2). B\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck nehir sistemlerinde yap\u0131lacak b\u00f6lgesel analizler, \u00e7evre kirlili\u011finin boyutlar\u0131n\u0131 ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 risklerini anlamak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir (4).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri\u2019nden izole edilen ve tan\u0131mlanan bakterilerin antibiyotik diren\u00e7liliklerinin yan\u0131 s\u0131ra GSBL, AmpC \u03b2-laktamaz ve karbapenemaz aktivitelerinin fenotipik ve genotipik olarak belirlenmesi ama\u00e7land\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmadan elde edilen bulgular\u0131n, K\u0131z\u0131l\u0131rmak\u2019ta tespit edilen bakterilerin diren\u00e7 profillerinin ve diren\u00e7 yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/b><\/h2>\n

\u00d6rnekleme ve Bakteri \u0130zolasyonu<\/strong><\/h3>\n
\"\"<\/a>

Foto\u011fraf 1.<\/strong> K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri boyunca su \u00f6rneklerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekleme noktalar\u0131 ve koordinatlar\u0131. 1:<\/strong> Hac\u0131bali, Yah\u015fihan (39.937590, 33.412591); 2:<\/strong> Hac\u0131bali, Yah\u015fihan (39.937586, 33.412550); 3:<\/strong> Hac\u0131bali, Yah\u015fihan (39.937558, 33.412560); 4:<\/strong> Hac\u0131bali, Yah\u015fihan (39.922553, 33.427511); 5:<\/strong> Alaaddin, Yah\u015fihan (39.840023, 33.452558); 6:<\/strong> Alaaddin, Yah\u015fihan (39.840018, 33.455101); 7:<\/strong> Kad\u0131o\u011flu, Yah\u015fihan (39.842548, 33.445032); 8:<\/strong> Yah\u015fihan (39.842504, 33.447540); 9:<\/strong> Atad\u00f6nmez, Bah\u015fili (39.840108, 33.447569); 10:<\/strong> Alaaddin, Yah\u015fihan\u2013Demir K\u00f6pr\u00fc (39.842502, 33.447624).<\/p><\/div>\n

K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden 10 su \u00f6rne\u011fi 24 Temmuz 2025 tarihinde steril ko\u015fullarda al\u0131narak so\u011fuk zincirde laboratuvara ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 (Foto\u011fraf 1). Su \u00f6rnekleri su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu temmuz ay\u0131nda, park, mesire alan\u0131 ve k\u00f6pr\u00fc \u00e7evresi gibi insan yo\u011funlu\u011funun fazla oldu\u011fu b\u00f6lgelerden al\u0131nd\u0131. Bu b\u00f6lgede \u00fcniversite, hastane, MKE fabrikalar\u0131 ve sanayi siteleri ile K\u0131r\u0131kkale Belediyesi ve Yah\u015fihan\u2019a hizmet veren K\u0131r\u0131kkale Merkez At\u0131ksu Ar\u0131tma Tesisi bulunmaktad\u0131r. B\u00f6lge, I. ve II. s\u0131n\u0131f mutlak tar\u0131m arazilerinden olu\u015fmakta olup nehir yata\u011f\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fi d\u00fczl\u00fcklerde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu\u011fday, arpa, dane m\u0131s\u0131r, \u00e7erezlik ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ve \u015feker pancar\u0131 yeti\u015ftirilmektedir. K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri yata\u011f\u0131 \u00e7evresi, taban suyu d\u00fczeyinin y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle yeralt\u0131 suyu kirlenmesine kar\u015f\u0131 y\u00fcksek hassasiyete sahiptir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bakterilerin Tan\u0131mlanmas\u0131 ve Diren\u00e7lilik Testleri<\/strong><\/h3>\n

\u00d6rnekler membran filtrasyona tabi tutulduktan sonra, MacConkey agar (Oxoid, Basingstoke, \u0130ngiltere), kanl\u0131 agar (Oxoid, Basingstoke, \u0130ngiltere) ve nutrient agar (Oxoid, Basingstoke, \u0130ngiltere) besiyerlerine ekilerek bakterilerin izolasyonu yap\u0131ld\u0131; 37\u00b0C\u2019de 18\u201324 saat ink\u00fcbasyonun ard\u0131ndan \u00fcreyen koloniler konvansiyonel y\u00f6ntemlerle tan\u0131mland\u0131. \u0130zolatlar\u0131n fenotipik diren\u00e7lilikleri ve molek\u00fcler y\u00f6ntemlerle diren\u00e7 genleri ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Fenotipik de\u011ferlendirmede Kirby-Bauer disk dif\u00fczyon y\u00f6ntemi kullan\u0131larak sonu\u00e7lar Avrupa Antimikrobik Duyarl\u0131l\u0131k Testleri Komitesi\u2019nin (European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing, EUCAST) 2026 y\u0131l\u0131 kriterlerine uygun olarak de\u011ferlendirildi (6).<\/p>\n

Escherichia coli <\/i>izolatlar\u0131n\u0131n fenotipik olarak GSBL ve karbapenemaz aktiviteleri, h\u0131zl\u0131 antimikrobiyal duyarl\u0131l\u0131k testi (rapid antimicrobial susceptibility testing, RAST) prosed\u00fcr\u00fcne g\u00f6re \u015fu \u015fekilde belirlendi (7):<\/p>\n

GSBL Tespiti<\/strong><\/em><\/p>\n

Kombinasyon disk y\u00f6ntemiyle CTX (30 \u00b5g) veya seftazidime (CAZ; 30\u00b5g) diren\u00e7li olan izolatlar test edildi. CTX ve CTX+klavulanik asit (CLA;10 \u00b5g) diskleri ile CAZ ve CAZ+CLA (10 \u00b5g) diskleri ayn\u0131 besiyerine yerle\u015ftirildi ve 37\u00b0C\u2019de 24 saat ink\u00fcbasyonun ard\u0131ndan inhibisyon zon \u00e7aplar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. \u0130ki disk aras\u0131ndaki zon \u00e7ap\u0131 fark\u0131n\u0131n \u22655 mm olmas\u0131 GSBL aktivitesi y\u00f6n\u00fcnden pozitif olarak de\u011ferlendirildi (8). Ayr\u0131ca Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait bakterilerin (E. coli<\/i> ve Klebsiella aerogenes<\/i>) GSBL aktivitesi, kombine disk y\u00f6ntemiyle belirlendi ve 2025 y\u0131l\u0131 EUCAST kriterlerine g\u00f6re de\u011ferlendirildi (9).<\/p>\n

Karbapenemaz Tespiti<\/strong><\/em><\/p>\n

Meropenem (MEM)\u2019e kar\u015f\u0131 diren\u00e7 (<20 mm), temel karbapenemaz aktivitesi g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirildi. Diren\u00e7 olmamas\u0131 durumu karbapenemaz aktivitesinin negatif oldu\u011fu \u015feklinde yorumland\u0131 (9).\u00a0<\/span><\/p>\n

AmpC Tespiti<\/strong><\/em><\/p>\n

AmpC aktivitesi i\u00e7in sefoksitin (FOX)\u2019e kar\u015f\u0131 g\u00f6zlemlenen diren\u00e7 (<19 mm), izolatlar\u0131n AmpC \u00fcretimi i\u00e7in bir fenotipik belirte\u00e7 olarak kabul edildi (8).\u00a0<\/span><\/p>\n

DNA izolasyonu<\/b><\/h3>\n

\u0130zole edilen ve tan\u0131mlanan bakteri izolatlar\u0131ndan kaynatma y\u00f6ntemi ile DNA izolasyonu yap\u0131ld\u0131. Bu ama\u00e7la saf k\u00fclt\u00fcrlerden bir koloni al\u0131narak 100 \u00b5l steril distile su i\u00e7inde homojenize edildi. Ard\u0131ndan 95\u00b0\u2019de 10 dakika bekletildi, 10 000 rpm\u2019de 2 dakika santrif\u00fcj edildi ve DNA konsantrasyonlar\u0131 NanoDrop spektrofotometre ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc (10).\u00a0<\/span><\/p>\n

PCR<\/b><\/h3>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> PCR Primerleri (10).<\/p><\/div>\n

GSBL, AmpC ve karbapenemaz diren\u00e7lilik genlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in DNA\u2019lar konvansiyonel PCR ile \u00e7o\u011falt\u0131ld\u0131. Pozitif kontrol olarak E. coli<\/i> ATCC 25922, negatif kontrol olarak distile su kullan\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131r\u0131lan diren\u00e7 genleri a\u015fa\u011f\u0131da verildi ve PCR analizinde kullan\u0131lan primerler Tablo 1\u2019de sunuldu:<\/p>\n

GSBL genleri: CTX-M-1<\/i>, CTX-M-9<\/i>, SHV<\/i>, TEM<\/i>, OXA-1<\/i><\/i><\/p>\n

AmpC \u03b2-laktamaz geni: FOX<\/i><\/i><\/p>\n

Karbapenemaz genleri: OXA-48<\/i>, IMP<\/i>, VIM<\/i>, KPC<\/i>, NDM-1<\/i><\/p>\n

Reaksiyon kar\u0131\u015f\u0131m\u0131; Taq DNA polimeraz, dNTP\u2019ler, MgCl2 ve uygun tamponu i\u00e7eren 12.5 \u00b5l haz\u0131r PCR Master Mix, 5 \u00b5l primer, 1 \u00b5l DNA ve hacmi tamamlamak i\u00e7in 6.5 \u00b5l distile su eklenerek, t\u00fcm reaksiyonlar i\u00e7in toplam 25 \u00b5l hacimde haz\u0131rland\u0131 ve kitin standart protokol\u00fc uyguland\u0131.<\/p>\n

PCR protokol\u00fc i\u00e7in 94\u00b0C\u2019de 10 dakika s\u00fcren ba\u015flang\u0131\u00e7 denat\u00fcrasyonunun ard\u0131ndan 30 siklus uyguland\u0131. Her siklusta denat\u00fcrasyon 94\u00b0C\u2019de 40 saniye, ba\u011flanma (annealing) 60\u00b0C\u2019de 40 saniye ve uzama 72\u00b0C\u2019de 1 dakika olacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Son uzama a\u015famas\u0131nda 72\u00b0C\u2019de 7 dakika tutuldu. Ard\u0131ndan reaksiyonlar 4\u00b0C\u2019de beklemeye al\u0131nd\u0131 (10).<\/p>\n

Elektroforez<\/b><\/h3>\n

Amplikonlar, %2\u2019lik agaroz jelde, 100 V\u2019de yakla\u015f\u0131k 60 dakika elektroforeze tabi tutuldu ve olu\u015fan bantlar UV \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirildi.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130statistiksel Analiz<\/b><\/h3>\n

Antibiyotikler \u03b2-laktamlar [AMP, amoksisilin (AMX), amoksisilin-klavulanik asit (AMC), CAZ, CTX, FOX, imipenem (IPM) ve MEM] ve \u03b2-laktam d\u0131\u015f\u0131 antibiyotikler [siprofloksasin (CIP), trimetoprim-s\u00fclfametoksazol (SXT), amikasin (AMK), tobramisin (TOB) ve gentamisin (GEN)] olmak \u00fczere iki ana s\u0131n\u0131fta grupland\u0131r\u0131ld\u0131. Ayr\u0131ca, t\u00fcm antibiyotiklerin genel da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 de\u011ferlendirildi. Veriler, IBM SPSS Statistics 25 program\u0131 kullan\u0131larak \u03c7\u00b2 testi ile de\u011ferlendirildi.<\/p>\n

BULGULAR<\/b><\/h2>\n

\u0130zolasyon ve Tan\u0131mlama<\/b><\/h3>\n

Konvansiyonel y\u00f6ntemlerle yap\u0131lan tan\u0131mlama sonucunda; 2 E. coli<\/i>, 6 K. aerogenes<\/i>, 10 Aeromonas hydrophila<\/i> ve 2 Mannheimia haemolytica<\/i> tespit edildi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Antimikrobiyal Diren\u00e7<\/b><\/h3>\n

Disk dif\u00fczyon y\u00f6ntemiyle elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait 8 izolatta en y\u00fcksek diren\u00e7 oran\u0131; FOX, AMX, AMC, AMP i\u00e7in %100 olarak tespit edildi. Bu de\u011ferleri %12.5 diren\u00e7 oran\u0131yla CTX ve TOB takip etti; CAZ, CIP, SXT, GEN, AMK, MEM, IPM i\u00e7in herhangi bir diren\u00e7 saptanmam\u0131\u015f olup t\u00fcm izolatlar bu antibiyotiklere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 bulundu.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Enterobacteriaceae Familyas\u0131na Ait Bakterilerin Antibiyotik Diren\u00e7lilikleri.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> A. hydrophila\u2019lar\u0131n Antibiyotik Diren\u00e7lilik Durumu.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tablo 4.<\/strong> M. haemolytica\u2019lar\u0131n Antibiyotik Diren\u00e7lilik Durumu<\/p><\/div>\n

A. hydrophila<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n (n=10) %10\u2019unda CIP ve CAZ\u2019a diren\u00e7; M. haemolytica<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n (n=2) %100\u2019\u00fcnde ise AMC, nalidiksik asit (NA) ve TET\u2019e kar\u015f\u0131 diren\u00e7 tespit edildi; CTX, CIP, NA ve SXT\u2019ye kar\u015f\u0131 diren\u00e7 saptanmad\u0131. Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait bakterilerin antibiyotik diren\u00e7 durumlar\u0131 Tablo 2\u2019de, A. hydrophila<\/i> ve M. haemolytica<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n antibiyotik diren\u00e7 durumlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla Tablo 3 ve Tablo 4\u2019te sunuldu.<\/p>\n

Enterobacteriaceae familyas\u0131nda yer alan 8 izolat\u0131n (2 E. coli<\/i>, 6 K. aerogenes<\/i>) %100\u2019\u00fc FOX, AMX, AMC ve AMP\u2019ye diren\u00e7li; %12.5\u2019i CTX ve TOB\u2019ye diren\u00e7li; CAZ, CIP, SXT, GEN, AMK, MEM ve IPM\u2019ye duyarl\u0131 bulundu. A. hydrophila<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n (n=2) CIP ve CAZ\u2019a diren\u00e7li, SXT\u2019ye duyarl\u0131 bulundu. M. haemolytica<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n (n=2) %100\u2019\u00fc NA ve TET\u2019e diren\u00e7li; CTX, CIP ve SXT\u2019ye duyarl\u0131 bulundu.<\/p>\n

Fenotipik olarak \u03b2-laktamaz aktiviteleri de\u011ferlendirildi\u011finde, RAST prosed\u00fcr\u00fcne g\u00f6re E. coli<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n hi\u00e7birinde GSBL saptanmad\u0131. Kombine disk y\u00f6ntemine g\u00f6re Enterobacteriaceae familyas\u0131nda yer alan 6 K. aerogenes<\/i> izolat\u0131n\u0131n 5\u2019inde, CTX+CLA kombinasyonuna kar\u015f\u0131 14\u201328 mm\u2019lik zon \u00e7aplar\u0131n\u0131n ilgili kriterleri kar\u015f\u0131lamas\u0131 nedeniyle GSBL aktivitesi pozitif olarak de\u011ferlendirildi (%62.5).<\/p>\n

Karbapenemaz Aktivitesi<\/b><\/h3>\n
\"\"<\/a>

Tablo 5.<\/strong> \u03b2-Laktamaz Aktivitelerinin Fenotipik Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n

RAST prosed\u00fcr\u00fcne g\u00f6re MEM\u2019e kar\u015f\u0131 t\u00fcm izolatlarda duyarl\u0131l\u0131k saptand\u0131 ve karbapenemaz aktivitesi negatif olarak belirlendi. Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait t\u00fcm izolatlar\u0131n (n=8) FOX\u2019a %100 diren\u00e7li oldu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla AmpC aktivitesinin pozitif oldu\u011fu tespit edildi. \u03b2-laktamaz aktivitelerinin fenotipik sonu\u00e7lar\u0131 Tablo 5\u2019te sunuldu.<\/p>\n

PCR sonu\u00e7lar\u0131<\/b><\/h3>\n
\"\"<\/a>

Tablo 6.<\/strong> \u03b2-Laktamaz Aktivitesine Ait Genlerin PCR Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n

Genotipik de\u011ferlendirmede, yaln\u0131zca Enterobacteriaceae familyas\u0131nda yer alan izolatlarda TEM<\/i> ve CTX-M-9<\/i> %100, CTX-M-1<\/i>, OXA-1<\/i> %87.5 ve SHV<\/i> %75 oran\u0131nda pozitif saptan\u0131rken AmpC ile ili\u015fkili FOX<\/i> geni %87.5 oran\u0131nda pozitif saptand\u0131. Karbapenemaz genleri (NDM, KPC, VIM, IMP, OXA-48<\/i>) fenotipik bulgularla uyumlu olarak saptanmad\u0131. Genotipik olarak \u03b2-laktamaz aktivitesine ait genlerin PCR sonu\u00e7lar\u0131 Tablo 6\u2019da sunuldu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 7.<\/strong> \u03b2-Laktamlar ve \u03b2-Laktam D\u0131\u015f\u0131 Antibiyotiklerin \u03c7\u00b2 Analiz Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n

Antibiyotikler \u03b2-laktamlar ve \u03b2-laktam d\u0131\u015f\u0131 antibiyotikler olarak grupland\u0131r\u0131l\u0131p, \u03c7\u00b2 testi ile de\u011ferlendirildi\u011finde, \u03c7\u00b2 de\u011feri 24.74 ve p<\/i>-de\u011feri \u22640.001 (p<\/i>=6.54×10-7) olarak saptand\u0131. Diren\u00e7lili\u011fin \u03b2-laktam s\u0131n\u0131f\u0131 antibiyotiklerde anlaml\u0131 \u015fekilde k\u00fcmelendi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc (Tablo 7).\u00a0<\/span><\/p>\n

T\u00fcm antibiyotiklerin genel da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u03c7\u00b2 de\u011feri 96.04 ve p<\/i>\u22640.001 (p<\/i>=3.29\u00d710-15) idi. Test edilen 13 farkl\u0131 antibiyoti\u011fin duyarl\u0131l\u0131k ve diren\u00e7lilik da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 homojen olmamakla birlikte, AMP, FOX ve AMC\u2019ye %100 oran\u0131nda diren\u00e7 saptand\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 8.<\/strong> B\u00f6lgelere G\u00f6re Diren\u00e7lilik Oranlar\u0131n\u0131n \u03a7\u00b2 Test Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n

Numunelerin topland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler tar\u0131msal alan (Yaz\u0131 mevkii, ST-1, izolat 3), yo\u011fun rekreasyon b\u00f6lgeleri (Hac\u0131bali ve Park Mesire alan\u0131, ST-2, izolat 6a, 6b, 7, 8, 9a, 9b ve 10) ve kentsel\/ula\u015f\u0131m b\u00f6lgeleri (Kad\u0131o\u011flu ve K\u0131z\u0131l\u0131rmak Demir K\u00f6pr\u00fc, ST-3) olarak 3 gruba ayr\u0131larak de\u011ferlendirildi\u011finde, diren\u00e7li bakterilerin nehir ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcnde, rekreasyon alanlar\u0131ndan kentsel\/ula\u015f\u0131m b\u00f6lgelerine do\u011fru k\u00fcm\u00fclatif olarak artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc (Tablo 8).\u00a0<\/span><\/p>\n

K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri\u2019nin Yah\u015fihan Havzas\u0131\u2019ndan izole edilen bakterilerin antibiyotik diren\u00e7 ve duyarl\u0131l\u0131k profillerinin b\u00f6lgesel da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 incelendi\u011finde, ST-2 (Park\/Mesire Alan\u0131) ve ST-3 (Kad\u0131o\u011flu\/Demirk\u00f6pr\u00fc) istasyonlar\u0131 aras\u0131nda toplam diren\u00e7lilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan istatistiksel olarak anlaml\u0131 bir fark saptanmad\u0131 ( \u03c7\u00b2= 0.012, df=1, p<\/i>=0.912). Bu sonuca g\u00f6re; diren\u00e7lili\u011fin b\u00f6lgeden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak homojen bir yay\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi\u011fi de\u011ferlendirildi. Buna kar\u015f\u0131n, diren\u00e7li izolatlar\u0131n %87.5\u2019inin (7\/8) ST-3 b\u00f6lgesinde bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

K\u0131z\u0131l\u0131rmak\u2019tan al\u0131nan su \u00f6rneklerinde en y\u00fcksek izolasyon oran\u0131 A. hydrophila<\/i>\u2019da (n=10) g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130zole edilen K. aerogenes<\/i>, E. coli, M. haemolytica<\/i> ve A. hydrophila<\/i>\u2019n\u0131n \u00f6zellikle yayg\u0131n kullan\u0131lan antibiyotiklere kar\u015f\u0131 y\u00fcksek diren\u00e7 oranlar\u0131 g\u00f6stermesi, b\u00f6lgede insan ve hayvan kaynakl\u0131 olarak yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla uyumluydu.<\/p>\n

Diren\u00e7lili\u011fin \u03b2-laktam s\u0131n\u0131f\u0131 antibiyotiklerde anlaml\u0131 \u015fekilde k\u00fcmelendi\u011fi, diren\u00e7li bakterilerin nehir ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcnde, rekreasyon alanlar\u0131ndan kentsel\/ula\u015f\u0131m b\u00f6lgelerine do\u011fru k\u00fcm\u00fclatif olarak artt\u0131\u011f\u0131, ST-3 b\u00f6lgesinde diren\u00e7li izolatlar\u0131n daha yo\u011fun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00d6zellikle \u00c7\u0130D\u2019li fenotiplerin ve GSBL \u00fcreten izolatlar\u0131n (6a, 7,8 ve 9a) bu b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fmas\u0131, k\u00f6pr\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hidrolik bariyerin ve kentsel drenaj\u0131n etkili olmas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Demirk\u00f6pr\u00fc\u2019den izole edilen 9a (CTX\u2019ye duyarl\u0131, GSBL pozitif) ve 9b (CTX ve FOX\u2019a diren\u00e7li, GSBL negatif) izolatlar\u0131n farkl\u0131 fenotiplere sahip olmas\u0131, farkl\u0131 diren\u00e7 mekanizmalar\u0131n\u0131n devreye girdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bu durum, nehirdeki genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fin ve plazmid ge\u00e7i\u015flerinin olas\u0131 bir g\u00f6stergesi olabilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Akarsu kaynakl\u0131 antibiyotik direnci ile ilgili s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma bulunmaktad\u0131r. 2005 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, nehirlerde en \u00e7ok fekal koliformlar\u0131n tespit edildi\u011fi ve bunun nedeninin nehirlerdeki ciddi antropojenik kirlenme oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Bir\u00e7ok evsel at\u0131\u011f\u0131n derelere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve yo\u011fun mikrobiyal kirlili\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 da raporlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, 2003\u20132004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 10 dereden, 120 su \u00f6rne\u011finden E. coli<\/i>, Klebsiella pneumoniae<\/i>, Klebsiella oxytoca<\/i>, Citrobacter freundii<\/i>, Citrobacter koserii<\/i>, Enterobacter<\/i> spp. ve Proteus vulgaris<\/i> olmak \u00fczere Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait toplam 184 su\u015f izole edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki diren\u00e7 oranlar\u0131ndan daha d\u00fc\u015f\u00fck oranlarda olmak \u00fczere, en y\u00fcksek diren\u00e7 %73 ile AMP\u2019ye kar\u015f\u0131 saptanm\u0131\u015f; bunu s\u0131ras\u0131yla %52 ile STR, %48 ile neomisin (NEO), %43 ile GEN, %28 ile TET, %25 ile kanamisin (KAN) ve TMP, %23 ile netilmisin (NET), %18 ile AMK, %17 ile NA, %13 ile kloramfenikol (CHL) ve %5 ile ofloksasin (OFX) izlemi\u015ftir (11).\u00a0<\/span><\/p>\n

Trabzon\u2019da 10 derede yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 183 koliform bakterinin antimikrobiyel diren\u00e7lilikleri disk dif\u00fczyon ve agar dil\u00fcsyon y\u00f6ntemleriyle de\u011ferlendirilmi\u015f; \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki oranlardan daha d\u00fc\u015f\u00fck olmak \u00fczere, AMP, STR, TMP, TET ve CHL\u2019ye kar\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131yla %58, %51.9, %24, %28.4 ve %12.5 oranlar\u0131nda diren\u00e7 bildirilmi\u015ftir. Trabzon\u2019da yap\u0131lan ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise sucul enterik bakteriler aras\u0131nda integronlar\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ve bu bakterilerin antibiyotik diren\u00e7 determinantlar\u0131 i\u00e7in rezervuar olabilece\u011fi ve diren\u00e7 genlerini \u00e7evreye yayabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir (12).<\/p>\n

Slovakya\u2019daki bir belediye at\u0131k su ar\u0131tma tesisinden izole edilen 109 E. coli<\/i> su\u015fu \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, izolatlar\u0131n %26\u2019s\u0131nda GSBL fenotipi ile birlikte CTX-M<\/i>, CMY-2<\/i> ve qnrS<\/i> diren\u00e7 genleri bildirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, ERT\u2019ye diren\u00e7li bir E. coli <\/i>su\u015funda integron 1 ile birlikte IMP<\/i> geni kaydedilmi\u015ftir (13). CTX-M<\/i> diren\u00e7 genleri, K\u0131z\u0131l\u0131rmak Nehri\u2019nden izole edilen bakterilerde de saptand\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, Dakka\u2019da, Banani G\u00f6l\u00fc\u2019nden al\u0131nan \u00f6rnekler, GSBL \u00fcreten su\u015flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir. \u00d6rneklerin \u00be\u2019\u00fcnde GSBL \u00fcreten Enterobacteriaceae bildirilmi\u015f; toplam 10 izolat aras\u0131ndan 7 E. coli<\/i>, 2 K. pneumoniae<\/i> ve 1 E. cloacae<\/i> tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve molek\u00fcler karakterizasyon sonucunda izolatlar\u0131n CTX-M-15<\/i>, CTX-M-27<\/i>, SHV-2 <\/i>ve SHV-12<\/i> diren\u00e7 genlerini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (14). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise izole edilen bakterilerin \u00e7o\u011funda GSBL pozitifli\u011fi saptand\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7in\u2019in Taian b\u00f6lgesinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, k\u0131rsal kuyu sular\u0131nda GSBL \u00fcreten Enterobacteriaceae varl\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ncelenen 100 kuyunun 4\u2019\u00fcnde GSBL pozitifli\u011fi saptand\u0131; toplam 10 izolattan 9\u2019unun E. coli<\/i>, 1\u2019inin ise K. pneumoniae<\/i> oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Genotipik analiz sonucunda, 8 E. coli<\/i> izolat\u0131nda CTX-M-15<\/i>, 1 E. coli<\/i> izolat\u0131nda CTX-M-27<\/i> ve 1 K. pneumoniae<\/i> izolat\u0131nda CTX-M-15<\/i> geni raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (15).\u00a0<\/span><\/p>\n

Farkl\u0131 kapasitedeki 6 farkl\u0131 hastaneden, farkl\u0131 mevsimlerde hastane at\u0131k su \u00f6rnekleri al\u0131narak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada kantitatif PCR ile diren\u00e7 genleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f; aadA<\/i>, tetA<\/i>, cmlA<\/i>, sul1<\/i>, qnrS<\/i>, ermB<\/i> ve CTX-M<\/i> diren\u00e7 genleri bildirilmi\u015ftir (16).\u00a0<\/span><\/p>\n

Giresun Batlama Deresi\u2019nden elde edilen E. coli<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 d\u00fczeylerinin de\u011ferlendirildi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmada, en y\u00fcksek diren\u00e7 AMP\u2019ye (%59) kar\u015f\u0131 bildirilmi\u015f olup bunu TET (%50.8), NA (%44.4), ERY (%42.9), CHL (%38.1), sefazolin (CZO) (%36), sefuroksim (CXM) (%35.9) ve CTX (%28.4) izlemi\u015ftir. Ayr\u0131ca, 7 izolat\u0131n t\u00fcm antibiyotiklere duyarl\u0131 oldu\u011fu, 3 izolat\u0131n ise test edilen t\u00fcm antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6sterdi\u011fi bildirilmi\u015ftir (4).<\/p>\n

2022 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada, Ad\u0131yaman Atat\u00fcrk Baraj G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn be\u015f farkl\u0131 istasyondan al\u0131nan y\u00fczey sular\u0131ndan izole edilen E. coli<\/i> su\u015flar\u0131n\u0131n antibiyotik diren\u00e7 profilleri incelenmi\u015ftir. Fekal kirlilik g\u00f6stergesi olarak izole edilen 70 E. coli<\/i> su\u015funda en y\u00fcksek diren\u00e7 %95 oran\u0131nda ERY\u2019ye kar\u015f\u0131 saptanm\u0131\u015f, bunu s\u0131ras\u0131yla seftarolin (CFT) %31.42, CZO %30, TET %14.28, CHL %8.50, CXM %4.28 ve CTX ve sefepim (FEP) %2.85 izlemi\u015ftir. Ayr\u0131ca Sitilce istasyonundan izole edilen bakterilerin %85.71\u2019inin ve E\u011fri \u00c7ay\u0131 istasyonundan izole edilen bakterilerin %50\u2019sinin ise MAR indekslerinin bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zla uyumlu olarak 0.2\u2019den b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (17).\u00a0<\/span><\/p>\n

Cora ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (17) 2024 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, at\u0131k sulardan izole edilen Gram-negatif bakterilerin antibiyotik diren\u00e7 profilleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f; izole edilen 36 bakteride SHV<\/i>, TEM<\/i>, OXA<\/i>, CTX-M<\/i>, integraz 1, integraz 2 ve integron varl\u0131\u011f\u0131 PCR ile ara\u015ft\u0131r\u0131larak genlerin aktar\u0131m mekanizmalar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130zolatlar\u0131n 14\u2019\u00fcnde diren\u00e7lilik, 1\u2019inde ise GSBL ve OXA<\/i> geni tespit edilmi\u015ftir (17).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00d6zellikle Enterobacteriaceae \u00fcyelerinde saptanan %100 AMC ve AMP direnci, b\u00f6lgedeki antibiyotik diren\u00e7lili\u011finin dikkat \u00e7ekici d\u00fczeyde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. M. haemolytica<\/i> izolatlar\u0131nda tespit edilen %100 oran\u0131ndaki TET ve NA direncinin y\u00fcksek olmas\u0131, bu antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7lili\u011fin \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan izlenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bu nedenle, s\u00fcrekli s\u00fcrveyans programlar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclerek diren\u00e7lili\u011fin izlenmesi gerekmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda FOX direncinin y\u00fcksek oranda saptanmas\u0131, fenotipik olarak AmpC \u03b2-laktamaz aktivitesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilebilir. Benzer \u015fekilde, FOX<\/i> geninin genotipik olarak y\u00fcksek saptanmas\u0131 da (%87.5) fenotipik testlerle uyumlu bir sonu\u00e7tur. Fenotipik de\u011ferlendirmede, GSBL aktivitesi y\u00f6n\u00fcnden K. aerogenes<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n %83.3 gibi y\u00fcksek bir oranda pozitif olmas\u0131 ve genotipik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok GSBL geninin y\u00fcksek oranda\u2014TEM<\/i> ve CTX-M-9 <\/i>%100, CTX-M-1<\/i>, OXA-1<\/i> %87.5 ve SHV<\/i> geni %75\u2014saptanmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Bu bulgular, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda fenotipik ve genotipik diren\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n birbiriyle uyumlu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. GSBL ve AmpC aktivitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, fenotipik ve genotipik sonu\u00e7lar aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uyum g\u00f6r\u00fclmektedir. GSBL ve FOX<\/i> genlerinin y\u00fcksek oranda saptanmas\u0131, diren\u00e7 mekanizmalar\u0131n\u0131n izolatlar aras\u0131nda genetik olarak kal\u0131c\u0131 hale gelmi\u015f olabilece\u011fini ve nehir suyunda bulunan bakterilerde GSBL \u00fcretme kapasitesinin yayg\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. B\u00f6lgedeki insan ve hayvan k\u00f6kenli at\u0131klar\u0131n ve evsel de\u015farjlar\u0131n nehir ekosistemine diren\u00e7li su\u015flar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Karbapenemaz aktivitesi y\u00f6n\u00fcnden incelendi\u011finde, fenotipik ve genotipik olarak karbapenemaz aktivitesi saptanmad\u0131 ve bu sonu\u00e7lar\u0131n birbiriyle paralel oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Hem fenotipik hem de genotipik y\u00f6nden son \u00e7are olarak kullan\u0131labilen karbapenemlere kar\u015f\u0131 karbapenemaz aktivitesinin saptanmamas\u0131, bu antibiyotiklerin b\u00f6lgedeki bakterilere kar\u015f\u0131 etkinli\u011finin devam etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, K\u0131z\u0131l\u0131rmak\u2019tan izole edilen Enterobacteriaceae familyas\u0131na ait 8 izolat\u0131n, K. aerogenes<\/i> ve E. coli<\/i> t\u00fcrlerine ait olanlar\u0131nda, b\u00f6lgede yap\u0131lan insan ve hayvan kaynakl\u0131 di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalara paralel olarak, \u00f6zellikle yayg\u0131n kullan\u0131lan antibiyotiklere kar\u015f\u0131 y\u00fcksek diren\u00e7 oranlar\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Y\u0131llar i\u00e7inde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha y\u00fcksek diren\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131, diren\u00e7lili\u011fin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. \u0130zolatlar\u0131n GSBL ve AmpC aktivitesi hem fenotipik hem de genotipik olarak y\u00fcksek oranda saptand\u0131. Buna ek olarak, karbapenemlere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksek oranda korunmu\u015f olmas\u0131 olumlu bir bulgu olarak de\u011ferlendirildi. \u00d6zellikle b\u00f6lgedeki antimikrobiyal diren\u00e7lili\u011fin izlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan nehirlerde diren\u00e7lili\u011fin fenotipik ve genotipik y\u00f6ntemlerle izlenmesi, art\u0131\u015f g\u00f6steren diren\u00e7lilik nedeniyle antibiyotik tedavi stratejilerinin belirlenmesinde son derece \u00f6nemlidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hem fenotipik hem de genotipik olarak diren\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek bulunmas\u0131; b\u00f6lgenin \u00fcniversiteye, yo\u011fun sanayi b\u00f6lgesine, tar\u0131m alanlar\u0131na ve at\u0131k su ar\u0131tma tesislerine yak\u0131n olmas\u0131 ve park, mesire yeri ve k\u00f6pr\u00fc civarlar\u0131 gibi insanlar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerden al\u0131nan \u00f6rneklerde y\u00fcksek antibiyotik diren\u00e7lili\u011fi saptanmas\u0131yla birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, b\u00f6lgenin Tek Sa\u011fl\u0131k (One Health) yakla\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir risk olu\u015fturabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Nehir suyunun fizikokimyasal parametrelerinin belirlenmemi\u015f olmas\u0131, farkl\u0131 diren\u00e7 genlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, \u00f6rnek say\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, nehrin ge\u00e7ti\u011fi farkl\u0131 illerden numune al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve diren\u00e7 mekanizmalar\u0131n\u0131n belirlenmemi\u015f olmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesine y\u00f6nelik daha kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131; diren\u00e7 genlerinin epidemiyolojik a\u00e7\u0131dan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n izlenmesi ve buna y\u00f6nelik \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Antibiyotik direnci k\u00fcresel bir sa\u011fl\u0131k problemidir. Hayvanlarda ve insanlarda infeksiyona neden olan bakterilerde antimikrobiyal diren\u00e7 ile ilgili bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma bulunmaktad\u0131r. Antibiyotik direnci hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de artan bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan antimikrobiyal diren\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, direncin art\u0131\u015f e\u011filiminde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Antibiyotik direnci, yaln\u0131zca klinik ortamlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p \u00e7evresel ortamlarda da h\u0131zla […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":32670,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[6375,6374,4387,6373,6376],"class_list":["post-32455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-ampc","tag-gsbl","tag-karbapenemaz","tag-kizilirmak-nehri","tag-tek-saglik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32455"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32640,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32455\/revisions\/32640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}