{"id":32004,"date":"2026-06-29T16:46:19","date_gmt":"2026-06-29T13:46:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=32004"},"modified":"2026-06-29T17:57:16","modified_gmt":"2026-06-29T14:57:16","slug":"asilama-sonrasi-optik-norit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2026\/06\/29\/asilama-sonrasi-optik-norit\/","title":{"rendered":"Tetanos-Difteri ve Meningokok A\u015f\u0131lamas\u0131 ile \u0130li\u015fkili Retrobulber Optik N\u00f6rit: Bir Olgu Sunumu"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/b><\/h2>\n

A\u015f\u0131lama, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri olup bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesinde en etkili y\u00f6ntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. A\u015f\u0131lama ile sa\u011flanan yayg\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n eradike edilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocuk felci, k\u0131zam\u0131k, tetanos ve di\u011fer bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (1). Bununla birlikte, a\u015f\u0131lama sonras\u0131nda istenmeyen etkilerin zaman zaman g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc; ancak bu etkilerin genellikle hafif ve ge\u00e7ici oldu\u011fu, ciddi n\u00f6rolojik komplikasyonlar\u0131n ise olduk\u00e7a nadir g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bildirilmi\u015ftir (2). Optik n\u00f6rit, \u00e7o\u011funlukla demiyelinizan hastal\u0131klarla ili\u015fkili olmakla birlikte infeksiyonlar nadiren a\u015f\u0131lama sonras\u0131nda da geli\u015febilmektedir. Santral demiyelinizan sendrom semptomlar\u0131 a\u015f\u0131lamadan birka\u00e7 g\u00fcn sonra (ortalama 14.2 g\u00fcn) ortaya \u00e7\u0131kmakla birlikte klinik bulgular\u0131n daha ge\u00e7 (a\u015f\u0131lamadan sonra 5 aya kadar) geli\u015fti\u011fi olgular da bildirilmi\u015ftir (3).<\/p>\n

A\u015f\u0131 sonras\u0131 geli\u015fen optik n\u00f6rit olgular\u0131 literat\u00fcrde s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bildirilmi\u015ftir ve etiyopatogenezi tam olarak ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. A\u015f\u0131ya ba\u011fl\u0131 geli\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen optik n\u00f6rit olgular\u0131nda, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin tetiklenmesi sonucu otoimm\u00fcn s\u00fcre\u00e7lerin aktive olmas\u0131 ve merkezi sinir sisteminde inflamasyon geli\u015fmesi olas\u0131 mekanizmalar aras\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir (4).<\/p>\n

Bu yaz\u0131da, tetanos-difteri ve meningokok a\u015f\u0131lamas\u0131 sonras\u0131 geli\u015fen bir retrobulber optik n\u00f6rit olgusu literat\u00fcr ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak sunuldu.<\/p>\n

OLGU<\/b><\/h2>\n

Bilinen kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olmayan, sa\u011fl\u0131kl\u0131, 20\u2019li ya\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki erkek hasta, askerlik hizmeti s\u0131ras\u0131nda eri\u015fkin tip tetanos-difteri ve meningokok (A, C, Y ve W-135) a\u015f\u0131lamalar\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan bir g\u00fcn sonra geli\u015fen g\u00f6zde bulan\u0131k g\u00f6rme ve g\u00f6rmede azalma \u015fik\u00e2yetleriyle acil servise ba\u015fvurmu\u015ftu. Hastan\u0131n sistemik sorgulamas\u0131nda ek bir yak\u0131nmas\u0131 yoktu. Yap\u0131lan g\u00f6z muayenesinde, sa\u011f g\u00f6zde g\u00f6rme keskinli\u011fi 10\/10, sol g\u00f6zde 4\/10 olarak de\u011ferlendirildi. Bilateral pupil \u0131\u015f\u0131k refleksi normaldi ve relatif afferent pupil defekti saptanmad\u0131. G\u00f6z hareketleri do\u011fald\u0131. \u0130ntraok\u00fcler bas\u0131n\u00e7 sa\u011f g\u00f6zde 13 mmHg, sol g\u00f6zde 16 mmHg idi. Fundus muayenesinde patoloji saptanmad\u0131. G\u00f6rsel uyar\u0131lm\u0131\u015f potansiyel (visual evoked potential, VEP) incelemesinde sol g\u00f6zde amplit\u00fcd d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc mevcuttu. Optik koherens tomografi (OKT) normal bulundu. Beynin bilgisayarl\u0131 tomografi (BT) ve kontrastl\u0131 manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (MRG) tetkiklerinde herhangi bir patolojiye rastlanmad\u0131. Kontrastl\u0131 kranial, servikal ve torakal MRG incelemelerinde de n\u00f6ropatolojik bir bulgu yoktu. Anti-HIV, total sifiliz antikoru, anti-HCV, HBsAg, brusella Rose Bengal, antin\u00fckleer antikor, lupus antikoag\u00fclan\u0131, romatoid fakt\u00f6r testleri negatif olarak sonu\u00e7land\u0131. Biyokimyasal tetkiklerinde patoloji saptanmad\u0131. Yap\u0131lan beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 (BOS) incelemesinde; g\u00f6r\u00fcn\u00fcm berrak olup bas\u0131n\u00e7 25 mmHg, l\u00f6kosit 0.002 \u00d7103\/mm3 (monon\u00fckleer), mikroprotein 16.7 mg\/dl, glukoz 95 mg\/dl, alb\u00fcmin 89 mg\/lt olarak tespit edildi. Herpes simpleks virus tip 1 (HSV-1), HSV-2 polimeraz zincir reaksiyonu (PZR); asidorezistan basil (ARB), BOS ve serum brusella ELISA testleri negatifti; BOS k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00fcreme olmad\u0131. BOS oligoklonal bant ve anti-myelin oligodendrocyte glycoprotein (MOG) antikoru negatif bulundu. Klinik ve elektrofizyolojik bulgular do\u011frultusunda hastaya retrobulber optik n\u00f6rit tan\u0131s\u0131yla pulse steroid tedavisi (metilprednizolon 1 g\/g\u00fcn) ba\u015fland\u0131. Pulse steroid tedavisinin 10. g\u00fcn\u00fcnde sol g\u00f6zdeki g\u00f6rme keskinli\u011fi 6\/10 seviyesine
\ny\u00fckseldi.<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama programlar\u0131 sayesinde pek \u00e7ok bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde de ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama program\u0131 kapsam\u0131nda infeksiyonlara ve salg\u0131n hastal\u0131klara maruz kalma a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk alt\u0131ndaki bireylere a\u015f\u0131lama yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu risk gruplar\u0131ndan biri askerler olup rutin olarak eri\u015fkin tip tetanos-difteri ve meningokok (A, C, Y ve W-135) a\u015f\u0131lar\u0131 uygulanmaktad\u0131r (5). A\u015f\u0131lar\u0131n bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesindeki ba\u015far\u0131s\u0131 yads\u0131namaz; ancak a\u015f\u0131 sonras\u0131 istenmeyen advers olaylar geli\u015febilir ve bunlar\u0131n \u00e7ok az\u0131 ciddi n\u00f6rolojik komplikasyonlard\u0131r.<\/p>\n

Optik n\u00f6rit, genellikle multiple skleroz (MS), n\u00f6romiyelitis optika spektrum bozukluklar\u0131 (NMOSD) gibi demiyelinizan hastal\u0131klarla ili\u015fkilidir; nadiren izole olarak da g\u00f6r\u00fclebilmektedir (3). Bununla birlikte, infeksiyonlar ve nadiren a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 sonras\u0131nda da olgular bildirilmi\u015ftir. Optik n\u00f6rit, tipik olarak bir g\u00f6zde ani g\u00f6rme kayb\u0131 ile ba\u015flar. Oftalmolojik muayene s\u0131ras\u0131nda, olgumuzda oldu\u011fu gibi, optik disk normal g\u00f6r\u00fcnebilir ve bu durum retrobulber optik n\u00f6riti g\u00f6sterebilir. Ayr\u0131ca, yap\u0131lan t\u00fcm tetkikler normal sonu\u00e7 verebilir (6).<\/p>\n

A\u015f\u0131lama sonras\u0131 28 g\u00fcn i\u00e7inde geli\u015fen optik n\u00f6rit olgular\u0131 di\u011fer nedenler d\u0131\u015fland\u0131ktan sonra a\u015f\u0131 ili\u015fkili kabul edilebilir (7). Bizim olgumuzda da a\u015f\u0131 ile optik n\u00f6rit geli\u015fimi aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc zamansal ili\u015fki (24 saat) ve optik n\u00f6rit geli\u015fimini a\u00e7\u0131klayacak ek bir nedenin bulunamamas\u0131, bu durumun a\u015f\u0131 sonras\u0131 geli\u015fen advers olay oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

A\u015f\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini tetiklemesi sonucu genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan veya hen\u00fcz klini\u011fi belirginle\u015fmemi\u015f subklinik otoimm\u00fcn bozuklu\u011fu bulunan baz\u0131 bireylerde otoimm\u00fcn s\u00fcre\u00e7leri aktive ederek merkezi sinir sistem (MSS) inflamasyonuna yol a\u00e7abilece\u011fi ve optik n\u00f6rit gibi demiyelinizan n\u00f6rolojik tablolar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir (8). Ancak a\u015f\u0131ya ba\u011fl\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015f optik n\u00f6rit olgular\u0131 olduk\u00e7a k\u0131s\u0131tl\u0131 say\u0131dad\u0131r ve a\u015f\u0131lar ile optik n\u00f6rit aras\u0131nda nedensel ili\u015fki kurmak i\u00e7in yeterli veri bulunmamaktad\u0131r (9).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Tetanos-Difteri ve Meningokok A\u015f\u0131lar\u0131 Sonras\u0131 Geli\u015fen Optik N\u00f6rit Olgular\u0131<\/p><\/div>\n

Tetanos-difteri toksoidi i\u00e7eren a\u015f\u0131lar ile geli\u015fen ilk optik n\u00f6rit olgusu, \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 ve tetanos-difteri a\u015f\u0131s\u0131 sonras\u0131 bilateral optik n\u00f6rit geli\u015fen 7 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fudur (10). Tetanos-difteri poliomyelit a\u015f\u0131lar\u0131 sonras\u0131 iki olgu (11,12), tetanos-difteri-bo\u011fmaca ve inaktive poliovirus kombine a\u015f\u0131s\u0131ndan sonra bildirilen bir olgu \u00f6rne\u011fi de bulunmaktad\u0131r (13). Eri\u015fkin tip tetanos-difteri ve meningokok a\u015f\u0131lamalar\u0131ndan sonra birer olgu bildirilmi\u015ftir (14,15) (Tablo 1). T\u00fcrkiye\u2019den tetanos-difteri a\u015f\u0131s\u0131 sonras\u0131 geli\u015fen bir olguya ili\u015fkin kongre bildirisi bulunmakla birlikte bu olguya ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 klinik verilere eri\u015filemedi (16). K\u0131s\u0131tl\u0131 say\u0131daki olgu bildirimi, a\u015f\u0131 ile optik n\u00f6rit aras\u0131nda do\u011frudan nedensellik ili\u015fkisi kurulmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir.<\/p>\n

A\u015f\u0131lara ba\u011fl\u0131 n\u00f6rolojik yan etkilerin mekanizmalar\u0131n\u0131 daha iyi anlamak ve bunlar\u0131 \u00f6nleyebilmek i\u00e7in ileri d\u00fczeyde ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu t\u00fcr yan etkilerin, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan a\u015f\u0131lama uygulamalar\u0131n\u0131 sekteye u\u011fratmamas\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenilir a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik daha kapsaml\u0131 klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, bu t\u00fcr olgu bildirimlerinin literat\u00fcre \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e A\u015f\u0131lama, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri olup bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesinde en etkili y\u00f6ntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. A\u015f\u0131lama ile sa\u011flanan yayg\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n eradike edilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocuk felci, k\u0131zam\u0131k, tetanos ve di\u011fer bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (1). Bununla birlikte, a\u015f\u0131lama sonras\u0131nda istenmeyen etkilerin zaman zaman g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc; ancak bu etkilerin […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5131],"tags":[6279,6281,6282,3937,6280],"class_list":["post-32004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-olgu-sunumu","tag-asi-yan-etkisi","tag-difteri-tetanoz-asisi","tag-meningokok-asisi","tag-optik-norit","tag-retrobulber-norit"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32004"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32310,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004\/revisions\/32310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}