{"id":31547,"date":"2026-03-24T11:45:22","date_gmt":"2026-03-24T08:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=31547"},"modified":"2026-03-24T11:45:22","modified_gmt":"2026-03-24T08:45:22","slug":"dis-hekimlerinde-hbv-hcv-hiv-farkindaligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2026\/03\/24\/dis-hekimlerinde-hbv-hcv-hiv-farkindaligi\/","title":{"rendered":"Di\u015f Hekimlerinin HBV, HCV ve HIV \u0130nfeksiyonlar\u0131n\u0131n Kontrol\u00fc, Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama ve Mesleki Riskler Konusundaki Bilgi, Tutum ve Fark\u0131ndal\u0131k D\u00fczeyi"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/b><\/h2>\n

Di\u015f hekimli\u011fi uygulamalar\u0131nda, kan ve t\u00fck\u00fcr\u00fckle temas\u0131n s\u0131k olmas\u0131 nedeniyle bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksektir. Hepatit B virusu (HBV), hepatit C virusu (HCV) ve insan imm\u00fcn yetmezlik virusu (HIV) gibi kan yoluyla bula\u015fan viruslar\u0131n neden oldu\u011fu infeksiyonlar, di\u015f hekimleri i\u00e7in \u00f6nemli mesleki riskler aras\u0131nda yer al\u0131r. S\u00f6z konusu infeksiyonlar, kontamine aletlerin kullan\u0131m\u0131, kesici-delici alet ile yaralanmalar veya deri ve mukoza b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131 ile bula\u015fabilir (1,2).<\/p>\n

D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 254 milyon ki\u015fide kronik HBV infeksiyonu bulunmaktad\u0131r; 50 milyon ki\u015fi ise HCV ile infektedir (3). \u00d6te yandan HIV infeksiyonu da 39 milyon ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olmaya devam etmektedir (4). Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bu t\u00fcr infeksiyonlara maruz kalma riski nedeniyle, her t\u00fcrl\u00fc i\u015flem ve m\u00fcdahalede standart infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerinin eksiksiz uygulanmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n

Di\u015f hekimlerinin ve di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klara ili\u015fkin bilgi d\u00fczeylerinin yeterli ve fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filere etik ve profesyonel bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bununla birlikte, infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131n\u0131n ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filere sergilenen yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bilgi d\u00fczeyi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febildi\u011fi; bu durumun da s\u00f6z konusu ki\u015filerin kaliteli sa\u011fl\u0131k hizmetine eri\u015fememesi ya da damgalanma ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131yla sonu\u00e7lanabildi\u011fi bildirilmi\u015ftir (5\u20138).<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131, di\u015f hekimlerinin ve di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin HBV, HCV ve HIV infeksiyonlar\u0131na ili\u015fkin bilgi d\u00fczeylerini, korunma y\u00f6ntemleri konusundaki fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131 ve infekte ki\u015filere kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmektir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/b><\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z kesitsel olarak planlanm\u0131\u015f bir anket ara\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen anket, be\u015f ki\u015filik bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 grubunda pilot uygulamaya tabi tutuldu ve \u00f6neriler do\u011frultusunda yeniden d\u00fczenlendi. Baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k u\u00e7lu, baz\u0131lar\u0131 \u00e7oktan se\u00e7meli toplam 30 sorudan olu\u015fan anket kat\u0131l\u0131mc\u0131lara 01 \u015eubat 2024 \u2013 31 May\u0131s 2024 tarihleri aras\u0131nda \u00e7evrimi\u00e7i olarak uyguland\u0131 ve veriler Google Form arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla topland\u0131.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya \u0130zmir\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan di\u015f hekimleri ve Ege \u00dcniversitesi Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencileri kat\u0131ld\u0131. Dahil edilme kriterleri ankete kat\u0131lmaya g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmak ve her kategoriden en az bir soruya cevap vermi\u015f olmak idi. Ankete kat\u0131lmak istemeyenler ve kategorilerden herhangi birinde hi\u00e7bir soruya cevap vermemi\u015f olanlar \u00e7al\u0131\u015fmadan d\u0131\u015fland\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan, ara\u015ft\u0131rman\u0131n amac\u0131 ve i\u00e7eri\u011fini okuyup g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131ld\u0131klar\u0131na dair ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam formunu okumalar\u0131 ve imzalamalar\u0131 istendi. \u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi T\u0131bbi Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu\u2019ndan 11 Ocak 2024 tarihinde 24-1T\/2 karar numaras\u0131yla onay al\u0131nd\u0131<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fmada Kat\u0131l\u0131mc\u0131lara Y\u00f6neltilen Anket Sorular\u0131<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fmada Kat\u0131l\u0131mc\u0131lara Y\u00f6neltilen Anket Sorular\u0131<\/p><\/div>\n

Be\u015f b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan anketin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ya\u015f, cinsiyet, mesleki durum ve mesle\u011fe ba\u015flama y\u0131l\u0131 gibi demografik \u00f6zellikleri sorguland\u0131. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n rutin olarak kulland\u0131klar\u0131 korunma y\u00f6ntemleri de\u011ferlendirildi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde HBV i\u00e7in a\u015f\u0131lanma \u00f6yk\u00fcs\u00fc ile HBV, HCV ve HIV serolojik durumlar\u0131 sorguland\u0131. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV infeksiyonlar\u0131 ile HIV infeksiyonu i\u00e7in g\u00f6sterge kabul edilen ve AIDS tan\u0131mlay\u0131c\u0131 hastal\u0131klar hakk\u0131ndaki bilgi d\u00fczeyleri de\u011ferlendirildi (6, 17, 18, 19, 26 numaral\u0131 sorular). Be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV ile infekte ki\u015filere y\u00f6nelik tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131 incelendi (Tablo 1).<\/p>\n

Veriler IBM SPSS \u0130statistik Yaz\u0131l\u0131m\u0131 S\u00fcr\u00fcm 22.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) kullan\u0131larak analiz edildi ve say\u0131 (n), frekans (%) ve ortalama \u00b1 standart sapma (SS) olarak sunuldu. \u0130statistiksel analizde \u03c7\u00b2 testi kullan\u0131ld\u0131 ve anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyi p<0.05 olarak kabul edildi.<\/p>\n

BULGULAR<\/b><\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya 66\u2019s\u0131 (%54.1) di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi, 56\u2019s\u0131 (%45.9) di\u015f hekimi olmak \u00fczere 122 ki\u015fi dahil edildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n 87\u2019si (%71.3) kad\u0131n, 35\u2019i (%28.7) erkekti; ya\u015f ortalamas\u0131 24.70 \u00b1 3.73 (19\u201339) y\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> G\u00fcnl\u00fck Pratikte Kullan\u0131lan Korunma Y\u00f6ntemlerinin Di\u015f Hekimi ya da Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi \u00d6\u011frencisi Olma Durumuna G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

G\u00fcnl\u00fck pratikte kullan\u0131lan korunma y\u00f6ntemlerinin di\u015f hekimi ya da di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi olma durumuna g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 Tablo 2\u2019de sunuldu. HBV, HCV ve HIV infeksiyonlar\u0131ndan hangisinin \u00fclkemizde en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc sorguland\u0131\u011f\u0131nda, di\u015f hekimlerinin %83.9\u2019unun, di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin ise %60.6\u2019s\u0131n\u0131n HBV infeksiyonu \u015feklinde do\u011fru cevap verdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc; bu fark istatistiksel olarak anlaml\u0131yd\u0131 (p<\/i>=0.004). Di\u015f hekimlerinden 51\u2019inin (%91.1) HBV\u2019ye kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131l\u0131, 5\u2019inin (%8.9) a\u015f\u0131s\u0131z oldu\u011fu, \u00f6\u011frencilerden 43\u2019\u00fcn\u00fcn (%65.2) a\u015f\u0131l\u0131, 9\u2019unun (%13.6) a\u015f\u0131s\u0131z oldu\u011fu, 11\u2019inin (%16.6) ise a\u015f\u0131 takviminin devam etti\u011fi tespit edildi; gruplar aras\u0131ndaki fark istatistiksel a\u00e7\u0131dan anlaml\u0131yd\u0131 (p<\/i>=0.0006). Di\u015f hekimlerinin 43\u2019\u00fcnde (%76.7), \u00f6\u011frencilerin 32\u2019sinde (%48.4) en az bir kez HCV serolojisi bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131; di\u015f hekimlerinin 36\u2019s\u0131nda (%62.5), \u00f6\u011frencilerin ise 30\u2019unda (%45.5) en az bir kez HIV serolojisi bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi ve her iki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmada da fark\u0131n istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc (s\u0131ras\u0131yla p<\/i>=0.001 ve p<\/i>=0.037).\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV ile \u0130nfekte Ki\u015filere Sergiledikleri Yakla\u015f\u0131mlar\u0131n Di\u015f Hekimi ya da Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi \u00d6\u011frencisi Olma Durumuna G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV ile infekte ki\u015filere olan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 sorgulayan sorulara verdikleri cevaplar\u0131n gruplara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Tablo\u00a03\u2019te sunuldu. Hem di\u015f hekimlerinin (50\/56; %89.3) hem de \u00f6\u011frencilerin (59\/66; %89.4) HIV ile infekte ki\u015fileri tedavi etmek i\u00e7in ahlaki sorumluluklar\u0131n\u0131n oldu\u011funu y\u00fcksek oranda belirtti\u011fi tespit edildi (p<\/i>=0.984). Di\u015f hekimlerinin 40\u2019\u0131n\u0131n (%71.4), \u00f6\u011frencilerin ise 45\u2019inin (%68.2) HIV ile infekte ki\u015filere i\u015flem uygularken ki\u015finin HIV viral y\u00fck\u00fc negatif olsa bile endi\u015fe duyduklar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc (p<\/i>=0.697).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 4.<\/strong> Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV Konusundaki Bilgi D\u00fczeylerini \u00d6l\u00e7en Sorulara\/\u0130fadelere Verdikleri Cevaplar\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

Di\u015f hekimlerinin 5\u2019inin (%8.9), \u00f6\u011frencilerin ise 19\u2019unun (%28.7) HIV infeksiyonunu \u00f6nleyen bir a\u015f\u0131 bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde cevap verdi\u011fi tespit edildi (p<\/i>=0.006). HIV ile ili\u015fkili g\u00f6sterge hastal\u0131klar ve AIDS tan\u0131mlay\u0131c\u0131 hastal\u0131klar hakk\u0131nda 48 di\u015f hekimi (%85.7) ve 48 \u00f6\u011frenci (%72.7) bilgi sahibi oldu\u011funu belirtti\u011fi halde, bir g\u00f6sterge durum olan oral kandidiyazisi 45 di\u015f hekiminin (%80.3) ve 58 \u00f6\u011frencinin (%87.9) bir AIDS tan\u0131mlay\u0131c\u0131 hastal\u0131k olarak de\u011ferlendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc (p<\/i>=0.254). HIV infeksiyonu i\u00e7in temas sonras\u0131 profilaksi konusunda bilgisi oldu\u011funu belirten 27 di\u015f hekimi (%48.2) ve 41 \u00f6\u011frenci (%62.1) tespit edildi (p<\/i>=0.123). \u00adKat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HBV, HCV ve HIV konusundaki bilgi d\u00fczeyini \u00f6l\u00e7en sorulara verdikleri cevaplar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Tablo 4\u2019te sunuldu.<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

Di\u015f hekimlerinin g\u00fcnl\u00fck pratiklerinde HIV, HBV ve HCV ile infekte ki\u015filere t\u0131bbi i\u015flem yapmalar\u0131 gerekmektedir. Bu nedenle hem kendilerini bu infeksiyonlardan koruyabilmeleri hem de infekte ki\u015filere sa\u011fl\u0131k hizmetini standartlara uygun \u015fekilde verebilmeleri i\u00e7in bu infeksiyonlar konusunda yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalar\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, di\u015f hekimlerinin ve di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin HIV, HBV ve HCV infeksiyonlar\u0131 konusundaki bilgi d\u00fczeylerinin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumun, kullan\u0131lan korunma y\u00f6ntemlerini ve hastalara y\u00f6nelik tutumlar\u0131n\u0131 etkileyebildi\u011fini ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n en dikkat \u00e7ekici bulgular\u0131ndan biri, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u015flem yapacaklar\u0131 hastalar\u0131n HBV, HCV ve HIV
\nserodurumlar\u0131n\u0131 bilme hakk\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleridir. Oysa ki\u015filerin, hastal\u0131klar\u0131n\u0131 beyan etme zorunluluklar\u0131 yoktur. Ayr\u0131ca, kan ile bula\u015fan infeksiyonlar\u0131n \u00f6nlenmesi amac\u0131yla tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan evrensel korunma \u00f6nlemleri uyar\u0131nca, di\u015f hekimli\u011fi i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda t\u00fck\u00fcr\u00fck olas\u0131 infektif materyal olarak kabul edilmekte ve bu i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda, ki\u015finin serodurumuna bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n maske, y\u00fcz kalkan\u0131, koruyucu \u00f6nl\u00fck ve eldiven kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir (9). Ki\u015finin\u00a0serodurumunun bilinmesinin korunmaya ek bir katk\u0131s\u0131 yoktur;
\naksine gereksiz endi\u015feye yol a\u00e7arak hata yapma ve yaralanma riskini art\u0131rabilir.<\/p>\n

Hem e\u011fitimini tamamlam\u0131\u015f di\u015f hekimlerinin hem de halen e\u011fitim g\u00f6rmekte olan di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin standart korunma y\u00f6ntemleri olan maske ve eldiveni tama yak\u0131n s\u0131kl\u0131kta kullan\u0131yor olmalar\u0131, korunma konusundaki temel bilgilere sahip olduklar\u0131na i\u015faret etmektedir. \u00d6zellikle aerozolizasyon olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu di\u015f hekimli\u011fi i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda koruyucu \u00f6zelli\u011fi y\u00fcksek olan siperli\u011fin kullan\u0131m\u0131 da maske ve eldiven kadar olmasa da hayli y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcnmektedir. Y\u00fcz\u00fcn neredeyse tamam\u0131n\u0131 \u00f6rten siperli\u011fin g\u00f6zl\u00fc\u011fe g\u00f6re daha fazla tercih edildi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r ve bu anla\u015f\u0131labilir bir tercihtir. Literat\u00fcrde, di\u015f hekimlerinin \u00f6zellikle hepatit B infeksiyonundan korunmak amac\u0131yla g\u00f6zl\u00fck veya y\u00fcz siperli\u011fi kullanma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6lgeler aras\u0131nda de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterdi\u011fi ve baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda beklenen d\u00fczeyin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Hindistan ve \u00c7in\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015f iki ayr\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada di\u015f hekimlerinin g\u00f6zl\u00fck veya siperlik kullan\u0131m oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %42.9 ve %63 8 olarak bildirilmi\u015ftir (10,11); bu oranlar \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda tespit etti\u011fimiz %88.5 (108\/122) oran\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131ndad\u0131r. Bunun temel nedenleri aras\u0131nda konuyla ilgili bilin\u00e7 eksikli\u011fi, ekipman k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131, bu\u011fulanma nedeniyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn azalmas\u0131, i\u015flem verimlili\u011finde azalma oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve ergonomik uyumsuzluk gibi etkenlerin oldu\u011fu farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda bildirilmi\u015ftir (10\u201314). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6nlem almama nedenleri sorgulanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu konuda bir yorum yapmak zor olmakla birlikte, konuyla ilgili bilin\u00e7 eksikli\u011finin veya ekipman k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n muhtemel nedenler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00dclkemizde kronik HBV infeksiyonu, HIV ve HCV infeksiyonlar\u0131na g\u00f6re daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, di\u015f hekimlerinin g\u00fcnl\u00fck prati\u011finde kar\u015f\u0131la\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek infeksiyondur; bununla birlikte a\u015f\u0131yla \u00f6nlenebilir olmas\u0131 HIV ve HCV\u2019ye g\u00f6re avantaj sa\u011flamaktad\u0131r (15). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, a\u015f\u0131s\u0131z olan veya a\u015f\u0131 durumunu bilmeyen kat\u0131l\u0131mc\u0131 oran\u0131 \u00f6\u011frencilerde di\u015f hekimlerine g\u00f6re iki kat daha fazla bulunmu\u015ftur. Daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu durumun olas\u0131 nedenleri, konuyla ilgili bilgi ve\/veya fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeyinin yetersiz olmas\u0131 ve COVID-19 pandemisi d\u00f6neminde ba\u015flay\u0131p sosyal medyan\u0131n etkisiyle giderek artan a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olabilir (13,14,16,17).\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %89.3\u2019\u00fc (109\/122) HIV ile infekte ki\u015fileri tedavi etmek konusunda ahlaki bir sorumluluklar\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (18) di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencileri \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri bir \u00e7al\u0131\u015fmada da bu oran, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki kadar y\u00fcksek olmamakla birlikte %76 olarak bildirilmi\u015ftir (18). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda hem di\u015f hekimlerinin hem de di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin, hastalar\u0131n\u0131n HBV, HIV ve HCV ile infekte oldu\u011funu \u00f6\u011frendiklerinde tedaviye devam edeceklerini bildirme oranlar\u0131 bekledi\u011fimizden y\u00fcksek bulunmu\u015ftur. Bu ba\u011flamda, sa\u011fl\u0131k hizmetinin hi\u00e7bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmadan t\u00fcm insanlara e\u015fit olarak sunulmas\u0131 gerekti\u011fi ilkesinin, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan benimsendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak burada dikkati \u00e7eken nokta, her iki grubun da b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun infekte ki\u015filere m\u00fcdahale ederken korunma \u00f6nlemlerini art\u0131rarak \u00e7ift kat maske ve \u00e7ift kat eldiven gibi y\u00f6ntemleri se\u00e7eceklerini beyan etmeleri olmu\u015ftur. \u00d6zellikle a\u015f\u0131yla \u00f6nlenebilir olmas\u0131na ra\u011fmen HBV konusundaki endi\u015fe d\u00fczeyinin bu denli y\u00fcksek olmas\u0131 kayda de\u011ferdir. Bu t\u00fcr korunma \u00f6nlemlerinin bula\u015fmay\u0131 \u00f6nlemede yarar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda kesin bir fikir birli\u011fi ve standart bir \u00f6neri bulunmamaktad\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7ift kat eldivenin y\u0131rt\u0131lmas\u0131 halinde ikinci kat\u0131n koruyucu olabilece\u011fini ileri s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalar oldu\u011fu gibi, bu t\u00fcr uygulamalar\u0131n hassas el becerisi gerektiren di\u015f hekimli\u011fi i\u015flemlerinde hata yapma ve yaralanma riskini art\u0131rabilece\u011fini bildiren \u00e7al\u0131\u015fmalar da mevcuttur (19\u201321).\u00a0<\/span><\/p>\n

Say\u0131lar\u0131 az da olsa baz\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n HIV\u2019e kar\u015f\u0131 bir a\u015f\u0131 bulundu\u011funu belirtmeleri ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun asl\u0131nda bir g\u00f6sterge hastal\u0131k olan oral kandidiyazisi AIDS tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bir hastal\u0131k olarak bildirmeleri, baz\u0131 di\u015f hekimlerinde HIV infeksiyonuna ili\u015fkin bilgi a\u00e7\u0131klar\u0131 bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bu durum \u00fclkemizde yap\u0131lan farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda da bildirilmi\u015ftir (22,23). Bununla birlikte, oral kandidiyazisin HIV ile ili\u015fkili olabilece\u011finin di\u015f hekimleri taraf\u0131ndan bilinmesi \u00f6nemli ve de\u011ferlidir. Her iki grupta da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funun, HIV ile infekte ki\u015filere i\u015flem uygularken viral y\u00fck saptanamaz olsa bile endi\u015fe duydu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu durumun, bula\u015fmaya ili\u015fkin bilgi d\u00fczeyinin yetersiz olmas\u0131ndan kaynaklanabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n

Temas sonras\u0131 profilaksi, HIV infeksiyonundan korunmada \u00f6nemli bir yere sahiptir ve \u00fclkemizde riskli temastan sonra d\u00f6rt haftal\u0131k antiretroviral profilaksi uygulamas\u0131, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu ila\u00e7 geri \u00f6deme sistemi kapsam\u0131ndad\u0131r (24). Ancak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en dikkate de\u011fer bulgular\u0131ndan biri, di\u015f hekimlerinin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisinin temas sonras\u0131 profilaksi konusunda bilgi sahibi olmamas\u0131d\u0131r. Oysa yaralanma riskinin y\u00fcksek oldu\u011fu di\u015f hekimli\u011fi giri\u015fimlerinde, temastan sonraki ilk 72 saat i\u00e7inde profilaksiye ba\u015flanmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir (25).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n tek merkezli olmas\u0131, elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n t\u00fcm di\u015f hekimlerine genellenmesini s\u0131n\u0131rlayan bir unsurdur. Anketin de\u011ferlendirilmesinde bilgi yeterlili\u011fini tan\u0131mlayacak bir puanlama sistemi kullan\u0131lmam\u0131\u015f ve bilgi d\u00fczeyine ili\u015fkin bir e\u015fik de\u011fer belirlenmemi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in bilginin tutuma yans\u0131mas\u0131 da \u00f6l\u00e7\u00fclememi\u015ftir. Burada ama\u00e7 genel bir puan elde etmekten \u00e7ok, her bir soruya ne oranda do\u011fru cevap verildi\u011fini tespit etmek ve hangi alanlarda e\u011fitime ihtiya\u00e7 oldu\u011funu belirlemektir. \u00d6te yandan, anketlerin \u00e7evrimi\u00e7i olarak uygulanmas\u0131 ve herhangi bir kontrol mekanizmas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 nedeniyle kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f kaynaklardan yararlanm\u0131\u015f olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en \u00f6nemli s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda di\u015f hekimlerinin ve di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin HIV, HBV ve HCV ile infekte ki\u015filere dental i\u015flem uygularken duyduklar\u0131 endi\u015fe nedeniyle \u00e7ift kat maske ve \u00e7ift kat eldiven gibi ek korunma y\u00f6ntemlerine y\u00f6neldikleri ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn temas sonras\u0131 profilaksiden haberdar olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00d6te yandan, \u00f6\u011frencilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn en temel korunma \u00f6nlemi olan hepatit B a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131rmam\u0131\u015f olmalar\u0131 \u00f6nemlidir. Hem di\u015f hekimlerinin hem de di\u015f hekimli\u011fi fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin kendilerini koruyabilmeleri ve HIV, HBV ve HCV ile infekte ki\u015filerin herhangi bir ma\u011fduriyet ya\u015famadan standart sa\u011fl\u0131k hizmetine eri\u015febilmeleri i\u00e7in infeksiyon kontrol\u00fc ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama konular\u0131nda bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Di\u015f hekimli\u011fi uygulamalar\u0131nda, kan ve t\u00fck\u00fcr\u00fckle temas\u0131n s\u0131k olmas\u0131 nedeniyle bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksektir. Hepatit B virusu (HBV), hepatit C virusu (HCV) ve insan imm\u00fcn yetmezlik virusu (HIV) gibi kan yoluyla bula\u015fan viruslar\u0131n neden oldu\u011fu infeksiyonlar, di\u015f hekimleri i\u00e7in \u00f6nemli mesleki riskler aras\u0131nda yer al\u0131r. S\u00f6z konusu infeksiyonlar, kontamine aletlerin kullan\u0131m\u0131, kesici-delici alet ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[6233,6234,5458,5459,5163],"class_list":["post-31547","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-dis-hekimi","tag-dis-hekimligi-ogrencisi","tag-hbv-2","tag-hcv-2","tag-hiv-2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31547"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31903,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31547\/revisions\/31903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}