{"id":31542,"date":"2026-03-24T11:45:35","date_gmt":"2026-03-24T08:45:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=31542"},"modified":"2026-03-24T13:00:07","modified_gmt":"2026-03-24T10:00:07","slug":"a-baumannii-izolatlarinda-virulans-genleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2026\/03\/24\/a-baumannii-izolatlarinda-virulans-genleri\/","title":{"rendered":"Ventilat\u00f6rle \u0130li\u015fkili Pn\u00f6moni Etkeni Acinetobacter baumannii<\/i> \u0130zolatlar\u0131nda Biyofilm Olu\u015fumu ve Virulans Genlerinin Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/b><\/h2>\n

Hastane kaynakl\u0131 pn\u00f6moni, Acinetobacter baumannii<\/i> infeksiyonlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli klinik tablolar\u0131ndan birini temsil etmektedir. Bu infeksiyonlar\u0131n geli\u015fimine katk\u0131da bulunan risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda imm\u00fcnos\u00fcpresyon, uzun s\u00fcreli antibiyotik kullan\u0131m\u0131, mekanik ventilasyon ve intraven\u00f6z ve \u00fcriner kateter kullan\u0131m\u0131 gibi invazif giri\u015fimler yer almaktad\u0131r. Acinetobacter baumannii<\/i>\u2019nin do\u011frudan temas veya kontamine s\u0131v\u0131lar yoluyla infeksiyona veya kolonizasyona neden oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (1).<\/p>\n

T\u00fcm d\u00fcnyada izolasyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 giderek artan nozokomiyal bir infeksiyon etkeni olan A. baumanni<\/i>\u2019nin tedavi ve kontrol\u00fcnde ciddi zorluklar ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu art\u0131\u015fta bakterinin \u00e7evresel ko\u015fullara uyum yetene\u011fi ile antibiyotiklere kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdikleri diren\u00e7 rol oynamaktad\u0131r. Karbapenem diren\u00e7li A. baumannii<\/i>, 2018 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan acilen geli\u015ftirilmesi gereken birinci \u00f6ncelikli kritik patojen olarak kabul edilmi\u015ftir (2). Artan \u00e7oklu ila\u00e7 direnci ve uzun s\u00fcreli nozokomiyal persistans nedeniyle bu etken hastanede yatan hastalar i\u00e7in ciddi bir tehdit haline gelmi\u015ftir (3). Hastane kaynakl\u0131 infeksiyonlar\u0131n artan \u00f6nemine ra\u011fmen, insan infeksiyonlar\u0131n\u0131n patogenezinde vir\u00fclans fakt\u00f6rlerinin rol\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirsizli\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i> ile ili\u015fkili bir\u00e7ok vir\u00fclans fakt\u00f6r\u00fc tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fakt\u00f6rler; porinler, lipopolisakkaritler, kaps\u00fcler polisakkaritler, fosfolipazlar, protein sekresyon sistemleri, d\u0131\u015f membran vezik\u00fclleri, demir kazan\u0131m mekanizmalar\u0131, penisilin ba\u011flay\u0131c\u0131 protein 7\/8 (PBP7\/8), pili ve hareket yetene\u011fi, hemolitik aktivite, biyofilm olu\u015fturma, efluks pompalar\u0131 ve h\u00fccreler aras\u0131 ileti\u015fim (quorum sensing, QS) gibi kritik mekanizmalara etki ederek infeksiyon patogenezinde \u00f6nemli rol oynamakta ve bakterinin olumsuz ko\u015fullarda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamaktad\u0131r (4).<\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i>\u2019de se\u011firme (twitching) hareketi, tip IV pilinin bakteri h\u00fccresini tekrarlayan ileri-geri \u00e7ekme hareketleriyle agar y\u00fczeyinde dallanm\u0131\u015f yap\u0131lar olu\u015fturmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (5). Su\u015flar\u0131n t\u00fcm genom analizleri, tip IV pili ile ili\u015fkili \u00e7ok say\u0131da genin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Ana fimbrial alt birim pil<\/i>A, A. baumannii<\/i> su\u015flar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir ve bu varyasyonlar\u0131n hareket yetene\u011findeki farkl\u0131l\u0131klarla ili\u015fkili oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (5).<\/p>\n

\u00c7oklu ila\u00e7 efluks pompalar\u0131, geni\u015f substrat \u00f6zg\u00fcll\u00fckleri ve y\u00fcksek ekspresyon d\u00fczeylerinin yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer diren\u00e7 mekanizmalar\u0131yla sinerjistik etkileri sayesinde \u00e7oklu ilaca diren\u00e7li su\u015flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. ade<\/i>ABC, ade<\/i>FGH ve ade<\/i>IJK genlerinin artan ekspresyonu hem \u00e7oklu ila\u00e7 direnci hem de vir\u00fclans ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir (6).<\/p>\n

Konak yap\u0131lar\u0131na tutunma, pn\u00f6moni gibi infeksiyonlar\u0131n geli\u015fiminde ilk ad\u0131m\u0131 temsil edebilir. omp<\/i>A, bap<\/i> ve omp<\/i>33\u201336 gibi konak h\u00fccreye ba\u011flanmaya arac\u0131l\u0131k eden adhezinleri kodlayan genler, A. baumannii<\/i>\u2019nin temel vir\u00fclans genleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Konak h\u00fccre i\u00e7ine girdikten sonra, sideroforlar\u0131n (k\u00fc\u00e7\u00fck, demir \u015felatlay\u0131c\u0131 molek\u00fcller) sentezi ve ta\u015f\u0131nmas\u0131nda rol oynayan bas<\/i>D ve bau<\/i>A gibi genler, bakterinin hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in gereklidir (7).<\/p>\n

R6\u20135 plazmidine \u00f6zg\u00fc bir d\u0131\u015f membran proteinini kodlayan tra<\/i>T vir\u00fclans geninin Gram-negatif bakterilerde serumla \u00f6ld\u00fcrmeye kar\u015f\u0131 dirence arac\u0131l\u0131k etti\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu genin \u00f6zellikle kan dola\u015f\u0131m\u0131 infeksiyonlar\u0131ndan izole edilen su\u015flarda tespit edildi\u011fi bildirilmi\u015ftir (8). Patogenezin merkezinde yer alan h\u00fccreler aras\u0131 ileti\u015fim sistemi (abaI\/abaR<\/i> genleri), bakteri pop\u00fclasyonlar\u0131 aras\u0131nda koordineli davran\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larak infeksiyon geli\u015fimini ve konak ortamlar\u0131na adaptasyonu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. H\u00fccreler aras\u0131 ileti\u015fim sisteminin temel bile\u015fenlerinden biri olan abaI<\/i> geni, sinyal molek\u00fcl\u00fc N-asilhomoserin laktonun (N-AHL) sentezinden sorumlu olup bakteriyel davran\u0131\u015f ve patojenitenin d\u00fczenlenmesinde kritik rol oynamaktad\u0131r (9).<\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i>, fagositozdan korunmada rol oynayan, kompleman sisteminin aktivasyonunu engelleyen ve vir\u00fclans\u0131na katk\u0131da bulunan bir polisakkarit kaps\u00fcle sahiptir. Kaps\u00fcl\u00fcn ayr\u0131ca h\u00fccre y\u00fczeyi hidrofobikli\u011fini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve t\u0131bbi cihazlara tutunmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Kaps\u00fcl polimerizasyonu i\u00e7in ptk<\/i> ve eps<\/i>A genleri gereklidir (10). Grup 2 kaps\u00fcl genleri aras\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan kpsMII<\/i> geni ise A. baumannii<\/i>\u2019de kaps\u00fcl olu\u015fumu ve konak h\u00fccrelere tutunma ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir (10).<\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i> su\u015flar\u0131n\u0131n, konak antimikrobiyal savunmas\u0131n\u0131n temel bile\u015fenlerinden biri olan ve ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli Gram-negatif bakterilerdeki vir\u00fclans fakt\u00f6rleri taraf\u0131ndan hedeflenen koag\u00fclasyonla ili\u015fkili proteinlere sahip oldu\u011fu bulunmu\u015ftur. Bu proteinlerden biri, p\u0131ht\u0131la\u015fma s\u00fcre\u00e7lerini hedef alan ve A. baumannii<\/i> vir\u00fclans\u0131na katk\u0131da bulunan reprolizin benzeri salg\u0131lanan bir metalloendopeptidaz olan cpaA<\/i>\u2019d\u0131r (11). Sitotoksik nekrotizan fakt\u00f6r (cnf), insan h\u00fccreleri \u00fczerinde sitotoksik etkiler g\u00f6sterebilen bir ekzotoksin olup, cnf-1<\/i>, cnf-2<\/i>, cnf-3<\/i>, cdt-1<\/i>, cdt-2<\/i>, cdt-3<\/i> ve cdt-4 genlerini i\u00e7eren bir gen k\u00fcmesinin par\u00e7as\u0131 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (12).<\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i>\u2019nin cans\u0131z olmalar\u0131na ra\u011fmen kateter, ventilat\u00f6r gibi cihazlar\u0131n y\u00fczeylerine tutunma ve kolonize olma yetene\u011fi, hastane ortamlar\u0131nda uzun s\u00fcre hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar; bu durum biyofilm olu\u015fumu ve \u00e7oklu ila\u00e7 direnci ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Biyofilm olu\u015fturma yetene\u011fine sahip A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131 kona\u011f\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden ka\u00e7abilir ve uzun s\u00fcre hayatta kalarak klinik ortamlarda bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na neden olabilir (13). Bu etken i\u00e7in biyofilm olu\u015fturma oran\u0131 yakla\u015f\u0131k %80\u201391 aral\u0131\u011f\u0131nda bildirilirken, di\u011fer t\u00fcrlerde %5\u201324 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (14). Biyofilm olu\u015fumu ile antibiyotik direnci geli\u015fimi aras\u0131nda pozitif bir korelasyon oldu\u011fu farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda g\u00f6sterilmi\u015ftir (15).<\/p>\n

Biyofilm olu\u015fumuna A. baumannii<\/i>\u2019de \u00e7e\u015fitli vir\u00fclans fakt\u00f6rleri katk\u0131da bulunur. Bunlar aras\u0131nda d\u0131\u015f membran proteini A (ompA) ve biyofilmle ili\u015fkili protein (bap) bulunmaktad\u0131r. Pilus montaj\u0131nda rol oynayan csuA\/BABCDE operonunun y\u00fczeye ba\u011flanma ve biyofilm olu\u015fumu i\u00e7in gerekli oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Poli-\u03b2-1,6-N-asetilglukozamini kodlayan bir ba\u015fka operon olan pgaABC de biyofilm geli\u015fiminde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r (16). Fimbria ile ili\u015fkili protein fimH, bakterinin h\u00fccre duvar\u0131na tutunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olarak \u201cyakalama ba\u011f\u0131\u201d mekanizmas\u0131n\u0131n olu\u015fumuna katk\u0131da bulunur. csgA<\/i> geni taraf\u0131ndan eksprese edilen curli lifleri, h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 matris proteinleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konak epitel h\u00fccrelerine tutunmay\u0131 ve invazyonu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu lifler konak proteinleriyle etkile\u015fime girerek organizman\u0131n dokular\u0131na daha derin n\u00fcfuz etmeyi kolayla\u015ft\u0131rabilecek ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkilerini tetikler (17).<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, ventilat\u00f6rle ili\u015fkili pn\u00f6moni (V\u0130P) olgular\u0131ndan izole edilen A. baumannii<\/i> su\u015flar\u0131nda biyofilm olu\u015fumu ve vir\u00fclans genlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/b><\/h2>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya, V\u0130P etkeni olarak tan\u0131mlanan ve \u00e7oklu ila\u00e7 direnci g\u00f6steren 23 A. baumannii<\/i> izolat\u0131 dahil edildi. \u0130zolatlar, 2022\u20132023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bir e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma hastanesinin yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde mekanik ventilasyon uygulanan hastalar\u0131n trakeal aspirat k\u00fclt\u00fcrlerinden elde edildi. \u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcresi boyunca toplam 28 A. baumannii<\/i> etkeni tespit edildi ve tamam\u0131 gliseroz stoklara ekilerek sakland\u0131. Daha sonra gen tespiti yapmak i\u00e7in izolatlar uygun besiyerlerine tekrar ekildi. Bu a\u015famada be\u015f izolat tekrar \u00fcretilemedi\u011fi i\u00e7in 23 A. baumannii<\/i> izolat\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. \u0130zolatlar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 ve antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k profillerinin belirlenmesi, VITEK\u00ae otomatize sistemi (bioM\u00e9rieux, Marcy-l\u2019\u00c9toile, Fransa) kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131nda vir\u00fclansla ili\u015fkili genlerin ve biyofilmle ili\u015fkili fenotipik \u00f6zelliklerin genotipik ve fenotipik profilleri ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Fenotipik de\u011ferlendirmede, izolatlar\u0131n biyofilm olu\u015fturma yetenekleri incelendi. Genotipik de\u011ferlendirmede ise patojenite ve biyofilm olu\u015fumundan sorumlu vir\u00fclans genlerinin varl\u0131\u011f\u0131 incelendi.<\/p>\n

Biyofilm Olu\u015fumunun Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/b><\/h3>\n

\u0130zolatlar kanl\u0131 besiyerine pasajland\u0131 ve bir gece ink\u00fcbasyona b\u0131rak\u0131ld\u0131. \u0130nk\u00fcbasyonun ard\u0131ndan %2 glukoz i\u00e7eren tek koloni 3 ml triptik soy buyyonu (Tryptic Soy Broth, TSB) i\u00e7erisine ekildi ve 37\u00b0C\u2019de \u00e7alkalamas\u0131z ortamda bir gece ink\u00fcbe edildi. Gece k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden 10 \u00b5l al\u0131narak, her kuyucu\u011funda %2 glukoz i\u00e7eren 200 \u00b5l TSB bulunan d\u00fcz tabanl\u0131 96 kuyucuklu pleytlere inok\u00fcle edildi. Pleytler \u00e7alkalamas\u0131z ortamda 48 saat ink\u00fcbe edildi.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130nk\u00fcbasyon sonunda kuyucuklardaki s\u0131v\u0131 besiyeri uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Pleytler \u00fc\u00e7 kez steril distile su (dH2O) ile y\u0131kand\u0131 ve oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda kurutuldu. Ard\u0131ndan her kuyucu\u011fa 200 \u00b5l %0.2\u2019lik kristal viyole sol\u00fcsyonu eklendi ve pleytler 45 dakika oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletildi. S\u00fcre sonunda kristal viyole uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; pleytler \u00fc\u00e7 kez dH2O ile y\u0131kan\u0131p kurutuldu. Ard\u0131ndan her kuyucu\u011fa 200 \u00b5l %96 etanol ilave edildi. \u00c7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f sol\u00fcsyondan 100 \u00b5l al\u0131narak yeni bir pleyte aktar\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00d6rneklerin absorbans\u0131 590 nm dalga boyunda, mikroplaka okuyucu spektrofotometre (BioTek ELx800, BioTek Instruments, ABD) ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fmada, A. baumannii<\/i> ATCC 19606 su\u015fu pozitif kontrol olarak kullan\u0131ld\u0131. Deney \u00fc\u00e7 tekrar halinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Optik dansite s\u0131n\u0131r de\u011feri (ODc), negatif kontrol\u00fcn ortalama OD de\u011ferine 3 standart sapman\u0131n (SS) eklenmesiyle hesapland\u0131:<\/p>\n

ODc = negatif kontrol\u00fcn ortalama OD\u2019si + (3 \u00d7 SS)<\/p>\n

Sonu\u00e7lar optik dansite de\u011ferlerine g\u00f6re; g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumu (OD > 4 \u00d7 ODc), orta d\u00fczeyde biyofilm olu\u015fumu (2 \u00d7 ODc < OD \u2264 4 \u00d7 ODc), zay\u0131f biyofilm olu\u015fumu (ODc < OD \u2264 2 \u00d7 ODc) ve biyofilm olu\u015fumu olmayan (OD \u2264 ODc) olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131 (13).<\/p>\n

Vir\u00fclans Genlerinin Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u00a0<\/span><\/b><\/h3>\n

\u0130zolatlardan total DNA izolasyonu kaynatma y\u00f6ntemi ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Elde edilen total DNA \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fma boyunca hedeflenen genlerin \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131ld\u0131 (18).\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Vir\u00fclans Genlerinin Amplifikasyonunda Kullan\u0131lan Primerler ve PCR Parametreleri<\/p><\/div>\n

\u0130zolatlarda; bap, ompA, csuE, fimH, pgaB, csgA, abaI, adeG, pilA, bauA, omp33-36, traT, basD, cpaA, epsA, cnf-1, cnf-2, kpsMII ve ptk<\/i> vir\u00fclans genlerinin varl\u0131\u011f\u0131 polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) y\u00f6ntemiyle tespit edildi. Genlerin \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan primer dizileri Tablo 1\u2019de sunuldu. PCR reaksiyonlar\u0131 toplam 25 \u00b5l son hacimde haz\u0131rland\u0131. Her bir reaksiyon i\u00e7in 12.5 \u00b5l 2X PCR Master Mix (Ampliqon, Odense M, Danimarka), 10 pmol\/\u00b5l konsantrasyonda her bir spesifik primer \u00e7iftinden 0.5 \u00b5l ve kaynatma y\u00f6ntemiyle izole edilen total DNA\u2019dan 5 \u00b5l eklendi; son hacim dH\u2082O ile 25 \u00b5l\u2019ye tamamland\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

PCR amplifikasyonu \u015fu ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015ftirildi: ba\u015flang\u0131\u00e7 denat\u00fcrasyonu 95 \u00b0C\u2019de 3 dakika; ard\u0131ndan 35 d\u00f6ng\u00fc boyunca 95 \u00b0C\u2019de 45 saniye denat\u00fcrasyon, her gen i\u00e7in belirlenen ba\u011flanma (annealing) s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda 45 saniye ve 72 \u00b0C\u2019de hedef PCR \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn uzunlu\u011funa g\u00f6re ayarlanan uzama s\u00fcresi; son olarak 72 \u00b0C\u2019de 5 dakika son uzama basama\u011f\u0131 uyguland\u0131 (Tablo 1). Ard\u0131ndan amplifiye olan PCR \u00fcr\u00fcnleri etidyum brom\u00fcr i\u00e7eren %1\u2019lik agaroz jel elektroforezinde 100 V\u2019da 1 saat s\u00fcreyle y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Jel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri UV \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda de\u011ferlendirildi. Bantlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve beklenen molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131narak incelenen vir\u00fclans genlerinin izolatlarda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n

BULGULAR<\/b><\/h2>\n
\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Acinetobacter baumannii \u0130zolatlar\u0131n\u0131n Antibakteriyel Diren\u00e7 Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya toplam 23 V\u0130P etkeni A. baumannii<\/i> izolat\u0131 dahil edildi. \u0130zolatlar 23 farkl\u0131 hastadan elde edildi. \u0130zolatlar\u0131n antibiyotik diren\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde; piperasilin-tazobaktam, imipenem, meropenem, siprofloksasin, gentamisin, levofloksasine kar\u015f\u0131 diren\u00e7 oran\u0131 %100 olarak saptand\u0131. Trimetoprim-s\u00fclfametoksazol ve kolistine kar\u015f\u0131 diren\u00e7 oran\u0131 ise %65 idi. T\u00fcm izolatlar \u00e7oklu ila\u00e7 direnci g\u00f6steriyordu (Tablo 2).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Acinetobacter baumannii \u0130zolatlar\u0131nda Vir\u00fclans Genlerinin Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 1.<\/strong> Acinetobacter baumannii \u0130zolatlar\u0131nda Vir\u00fclans Genlerinin Agaroz Jel Elektroforez G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc
A: bap geni (414 bp), B: csuE geni (976 bp), C: ompA geni (531 bp), D: pgaB geni (490 bp), E: abaI geni (438 bp), F: basD geni (517 bp), G: epsA geni (392 bp), H: ptk geni (597 bp), M: DNA merdiveni [F, G ve H panellerinde Thermo Scientific\u2122 GeneRuler 50 bp DNA Merdiveni; A, B, C, D ve E panellerinde Norgen Biotek PCRSizer 100 bp DNA Merdiveni].<\/p><\/div>Yap\u0131lan PCR analizleri sonucunda, QS sistemiyle ili\u015fkili abaI <\/i>geni ve siderofor sisteminden sorumlu basD<\/i> geni t\u00fcm etkenlerde pozitif bulunurken adeG, pilA, bauA, omp<\/i>33-36, cpaA, cnf-1, cnf-2, kpsMII<\/i> ve traT<\/i> genleri etkenlerin hi\u00e7birinde tespit edilmedi. Kaps\u00fcl ili\u015fkili epsA<\/i> ve ptk <\/i>genleri ise s\u0131ras\u0131yla %16.6 ve %54.2 oran\u0131nda pozitif olarak belirlendi (\u015eekil 1,
\nTablo 3).\u00a0<\/span><\/p>\n

Fenotipik de\u011ferlendirme sonucunda, biyofilm olu\u015fturma \u00f6zelli\u011fi 23 (%100) izolat\u0131n tamam\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fczeyde tespit edildi (Tablo 2). T\u00fcm izolatlarda biyofilm olu\u015fumu ile ili\u015fkili bap, ompA, csuE<\/i> ve pgaB <\/i>genleri pozitif iken fimH<\/i> ve csgA<\/i> genleri tespit edilmedi (Resim 1, Tablo 3).<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

Toplumdan ve \u00f6zellikle hastanelerden izole edilen Gram-negatif bakterilerde, geni\u015f spektrumlu antibiyotiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131na paralel olarak antibakteriyel ajanlara kar\u015f\u0131 geli\u015fen diren\u00e7, d\u00fcnya genelinde \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu h\u00e2line gelmi\u015ftir. \u00d6zellikle \u00e7oklu ila\u00e7 direnci ve yayg\u0131n ila\u00e7 direnci (extensively drug resistant, XDR) bulunan A. baumannii<\/i> infeksiyonlar\u0131n\u0131n tedavisinde ya\u015fanan g\u00fc\u00e7l\u00fckler giderek artmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada yer alan A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n klinikte yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan antibiyotiklerin \u00e7o\u011funa diren\u00e7li bulunmas\u0131, literat\u00fcrde bildirilen verilerle uyumludur (12,14). Buna kar\u015f\u0131n kolistin direncinin y\u00fcksek bulunmas\u0131 literat\u00fcrden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir; bu durum, hastanemizde A. baumannii <\/i>infeksiyonlar\u0131n\u0131n tedavisinde zorluk riski olu\u015fturabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

H\u00fccreler aras\u0131 ileti\u015fim sisteminde yer alan genlerden biri olan abaI <\/i>geninin, sinyal molek\u00fcl\u00fc N- AHL sentezini sa\u011flayarak bakteriyel davran\u0131\u015flar\u0131 ve patojeniteyi d\u00fczenler. Literat\u00fcrde yer alan bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma, abaI, abaR<\/i> ve abaM<\/i> genlerini i\u00e7eren QS sisteminin A. baumannii<\/i> patojenitesi \u00fczerindeki etkisini incelemi\u015f ve b\u00fcy\u00fcme, hareketlilik, vir\u00fclans, biyofilm olu\u015fumu ve antibiyotik duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkili oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur (19). Ayr\u0131ca abaI<\/i> delesyonunun vir\u00fclans\u0131, enerji \u00fcretimini, biyofilm olu\u015fumunu ve antibiyotiklere kar\u015f\u0131 olan direnci azaltt\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (20). Bu \u00e7al\u0131\u015fmada da literat\u00fcrle uyumlu olarak biyofilm olu\u015fturma kapasitesi ve vir\u00fclans d\u00fczeyi y\u00fcksek bulunan t\u00fcm izolatlarda abaI<\/i> geni pozitif idi.<\/p>\n

\u00c7oklu ila\u00e7 efluks pompalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan sorumlu \u201cResistance-Nodulation-Division\u201d (RND) ailesinin \u00fc\u00e7 \u00fcyesi olan adeABC, adeFGH<\/i> ve adeIJK<\/i>\u2019n\u0131n artan ekspresyonu, \u00e7oklu ila\u00e7 direnci ve vir\u00fclans ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir (6). \u0130nsanlardan izole edilen A. baumannii<\/i> su\u015flar\u0131nda adeF, adeG<\/i> ve adeH<\/i> efluks pompas\u0131 genlerinin y\u00fcksek prevalansa sahip oldu\u011funu bildiren \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunmaktad\u0131r (21). AdeFGH<\/i>\u2019nin a\u015f\u0131r\u0131 ekspresyonunun, biyofilm olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda AHL\u2019lerin sentezini ve ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131; ayr\u0131ca adeFGH<\/i> ve abaI<\/i> genlerinin birlikte yukar\u0131 reg\u00fclasyonunun A. baumannii<\/i> taraf\u0131ndan biyofilm geli\u015fimi \u00fczerinde potansiyel bir etkiye sahip oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (21). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, RND tipi efluks pompas\u0131 genleri olan adeB<\/i>, adeG<\/i> ve adeJ<\/i>\u2019nin bir veya daha fazlas\u0131n\u0131n ekspresyonu ile biyofilm olu\u015fumu aras\u0131nda negatif bir korelasyon oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (22). Negatif korelasyon g\u00f6zlemi, Csu pili\u2019deki azalma ve demir edinimi ve hareketlili\u011finde rol oynayan genlerin a\u015fa\u011f\u0131 reg\u00fclasyonu gibi bakteri membran\u0131nda efluks pompas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ekspresyonu ile ili\u015fkili de\u011fi\u015fikliklerin varl\u0131\u011f\u0131 ile a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r (22). Bu \u00e7al\u0131\u015fmada RND ailesinden adeG<\/i> geni incelenmi\u015f olup izolatlar\u0131n hi\u00e7birinde bu gen tespit edilmedi. Bu bulgu, baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda bildirilen negatif korelasyonla uyumlu olabilir. Ayr\u0131ca t\u00fcm izolatlarda g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumunun saptanmas\u0131 ve pili ile ili\u015fkili csuE<\/i> ve demir edinimi ile ili\u015fkili bas<\/i>D genlerinin pozitif bulunmas\u0131 da literat\u00fcrde bildirilen verilerle uyumludur.<\/p>\n

Demir edinimi, A. baumannii<\/i> patogenezinin temel bile\u015fenlerinden biridir; bakterinin hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve konakta infeksiyona neden olur. bauA<\/i> geni, demir kazan\u0131m\u0131nda rol oynayan bir siderofor olan ferrik asinetobaktinin ba\u011flanmas\u0131 ve h\u00fccre i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131ndan sorumlu proteini kodlamakta ve ayn\u0131 zamanda biyofilm olu\u015fumuna katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Bu mekanizma, bakterinin konaktan demir emmesini sa\u011flayarak hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. bas<\/i>D geni ise asinetobaktin biyosentezinde rol oynayan bir enzimi kodlar. Asinetobaktin, demir ediniminde kritik \u00f6neme sahip olup basD<\/i> aktivitesi bu sideroforun \u00fcretimi i\u00e7in gereklidir. Bu durum, bakterinin vir\u00fclans\u0131n\u0131 ve antibiyotik direncini art\u0131ran bir avantaj sa\u011flamaktad\u0131r. Literat\u00fcrde bauA<\/i> ve basD<\/i> pozitif su\u015flarda antibiyotik direnci prevalans\u0131n\u0131n, duyarl\u0131 izolatlara k\u0131yasla anlaml\u0131 derecede daha y\u00fcksek oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (23). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda bauA<\/i> geni izolatlar\u0131n hi\u00e7birinde tespit edilemezken, basD<\/i> geni t\u00fcm izolatlarda pozitif bulundu. Bu bulgu, etkenin hayatta kalmak i\u00e7in gerekli demir edinimini basD<\/i> geni arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, A. baumannii<\/i>\u2019nin sitotoksisitesi ile konak h\u00fccreye adezyon ve invazyondan sorumlu iki d\u0131\u015f membran proteiniyle ili\u015fkili ompA<\/i> ve omp33-36<\/i> genleri incelendi (24); ompA<\/i> geni t\u00fcm izolatlarda tespit edilirken omp33-36<\/i> geni izolatlar\u0131n hi\u00e7birinde tespit edilmedi. Bu durum bakterinin konak h\u00fccreye adezyon ve invazyon s\u00fcre\u00e7lerinde omp<\/i>A arac\u0131l\u0131 mekanizmalar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Kaps\u00fcler polisakkarit, kompleman aktivitesine ve konak fagositozuna diren\u00e7 g\u00f6stererek patojenitede \u00f6nemli rol oynar. Konak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015f ve serumda \u00e7o\u011falma, kaps\u00fcl biyosentezinde rol oynayan ptk<\/i> ve epsA<\/i> genleri taraf\u0131ndan kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (24). Bu genler, A. baumanii<\/i>\u2019de kaps\u00fcl polimerizasyonu ve montaj\u0131 i\u00e7in gereklidir ve bu da organizman\u0131n konak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k mekanizmalar\u0131na direnmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Abdulsadah ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrlerden izole edilen \u00e7oklu ila\u00e7 direnci g\u00f6steren A. baum<\/i>annii su\u015flar\u0131nda ompA<\/i> geni %90 pozitif bulunurken, epsA<\/i> %37, ptk<\/i> %21 oran\u0131nda bildirilmi\u015ftir (25). Benzer \u015fekilde ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada, izolatlar\u0131n tamam\u0131nda bap<\/i> ve ompA<\/i> genleri bulunurken epsA<\/i> geni %25\u2019inde ptk<\/i> ise %50\u2019sinde pozitif bulunmu\u015ftur (26). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da literat\u00fcrle uyumlu \u015fekilde epsA<\/i> geni izolatlar\u0131n %16.6\u2019s\u0131nda, ptk<\/i> geni ise %54.2\u2019sinde pozitifti. \u0130zolatlar\u0131m\u0131zda bu genlerin g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131kl\u0131kta bulunmas\u0131n\u0131n, biyofilm olu\u015fumu ile ili\u015fkili omp<\/i>A ve bap<\/i> gibi genlerin y\u00fcksek oranlarda saptanm\u0131\u015f olmas\u0131yla ili\u015fkili olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i>, biyofilm \u00fcretimine y\u00f6nelik y\u00fcksek kapasitesiyle tan\u0131nmaktad\u0131r (13). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da literat\u00fcrle uyumlu olarak izolatlar\u0131n tamam\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumu tespit edildi. Bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada, biyofilm olu\u015fumu ile vir\u00fclans aras\u0131nda pozitif bir ili\u015fki oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (13, 27). Acinetobacter baumannii<\/i> vir\u00fclans\u0131nda \u00f6nemli rol oynayan bap, csuE, ompA, fimH, pgaB ve csgA<\/i> gibi bir\u00e7ok genin varl\u0131\u011f\u0131, bakterinin biyofilm olu\u015fturma kapasitesini art\u0131rmaktad\u0131r. Bu genlerin baz\u0131lar\u0131 biyofilm olu\u015fturmayan izolatlarda da tespit edilmekle birlikte, g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n ve ekspresyon d\u00fczeylerinin biyofilm olu\u015fturan izolatlarda daha y\u00fcksek oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (27).<\/p>\n

Biyofilm yap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n incelendi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarda bap<\/i> geninin varl\u0131\u011f\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6sterilmi\u015ftir (28). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da izolatlar\u0131n tamam\u0131nda bap<\/i> geni tespit edildi. Bu gen ile biyofilm olu\u015fumu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin incelendi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmada; bap<\/i> pozitif A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n biyofilm olu\u015fturma kapasitelerinin, bap<\/i> geni ta\u015f\u0131mayan izolatlara g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi bildirilmi\u015ftir (28).\u00a0<\/span><\/p>\n

Acinetobacter baumannii<\/i>\u2019nin biyofilm olu\u015fturmas\u0131nda, csuA\/BABCDE operon sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcretilen pilusun abiyotik y\u00fczeylere tutunmak i\u00e7in gerekli oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f ve bu sistemin A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir (13,29). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda izolatlar\u0131n tamam\u0131nda csuE<\/i> geninin varl\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. \u0130zolatlar\u0131n tamam\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumunun tespit edilmesi ve pilA<\/i> ile fimH<\/i> genlerinin izolatlar\u0131n hi\u00e7birinde g\u00f6r\u00fclmemesi, biyofilm olu\u015fumu ve y\u00fczeye tutunmada csuE<\/i> geninin rol\u00fcn\u00fc destekler niteliktedir.<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131nda omp<\/i>A geninin y\u00fcksek oranlarda bulundu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (13). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da izolatlar\u0131n tamam\u0131nda ompA<\/i> geni tespit edildi; izolatlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00e7oklu ila\u00e7 direnci g\u00f6stermesi, g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumu ve y\u00fcksek oranda omp<\/i>A geni varl\u0131\u011f\u0131, ompA<\/i>\u2019nin infeksiyon geli\u015fimi ve antibiyotik direnci ile ili\u015fkili olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda pgaABCD<\/i> gen k\u00fcmesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumunda rol oynad\u0131\u011f\u0131, etkenlerin diren\u00e7 potansiyelini art\u0131rarak \u00e7oklu ila\u00e7 direnci geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, vir\u00fclans\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve pgaB<\/i> genini ta\u015f\u0131yan izolatlar\u0131n daha y\u00fcksek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00f6sterdi\u011fi bildirilmi\u015ftir (30). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da izolatlar\u0131n hepsinde pgaB<\/i> geni tespit edilmi\u015f olup \u00e7oklu ila\u00e7 direnci varl\u0131\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bulgular\u0131m\u0131z literat\u00fcrle uyumludur.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; bu \u00e7al\u0131\u015fmada V\u0130P etkeni olan ve \u00e7oklu ila\u00e7 direnci g\u00f6steren A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumunun saptanmas\u0131 ve biyofilm olu\u015fumu ile ili\u015fkili bap, csuE, ompA<\/i> ve pgaB<\/i> genlerinin t\u00fcm izolatlarda pozitif bulunmas\u0131, bu izolatlarda vir\u00fclans ile biyofilm olu\u015fumu aras\u0131nda olas\u0131 bir ili\u015fki bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k fimH<\/i> ve csgA<\/i> genlerinin izolatlarda tespit edilmemi\u015f olmas\u0131, bu izolatlarda biyofilm olu\u015fumunda belirleyici olmayabilece\u011fine i\u015faret etmektedir. Ayr\u0131ca V\u0130P etkeni A. baumannii<\/i> izolatlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc biyofilm olu\u015fumunun varl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte abaI, basD, epsA<\/i> ve ptk<\/i> gibi baz\u0131 vir\u00fclans genlerinin varl\u0131\u011f\u0131, bu genlerin biyofilm olu\u015fumu ve antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015fimiyle ili\u015fkili olabilece\u011fini desteklemektedir. Y\u00fcksek biyofilm olu\u015fturma kapasitesi ve vir\u00fclans genlerinin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle A. baumannii<\/i> nozokomiyal infeksiyonlarda \u00f6nemli bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda \u00f6zellikle bap, csuE, ompA, pgaB, abaI ve basD<\/i> genlerinin bask\u0131lanmas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla biyofilm olu\u015fumu ve vir\u00fclans\u0131n engellenmesine y\u00f6nelik ileri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, A. baumannii<\/i> infeksiyonlar\u0131yla m\u00fccadelede \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Hastane kaynakl\u0131 pn\u00f6moni, Acinetobacter baumannii infeksiyonlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli klinik tablolar\u0131ndan birini temsil etmektedir. Bu infeksiyonlar\u0131n geli\u015fimine katk\u0131da bulunan risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda imm\u00fcnos\u00fcpresyon, uzun s\u00fcreli antibiyotik kullan\u0131m\u0131, mekanik ventilasyon ve intraven\u00f6z ve \u00fcriner kateter kullan\u0131m\u0131 gibi invazif giri\u015fimler yer almaktad\u0131r. Acinetobacter baumannii\u2019nin do\u011frudan temas veya kontamine s\u0131v\u0131lar yoluyla infeksiyona veya kolonizasyona neden oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (1). […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":31942,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5504,3868,6230,2636],"class_list":["post-31542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-acinetobacter-baumannii-2","tag-biyofilm","tag-ventilator-iliskili-pnomoni","tag-virulans"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31542"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31895,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31542\/revisions\/31895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}