{"id":31114,"date":"2025-12-29T13:02:31","date_gmt":"2025-12-29T10:02:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=31114"},"modified":"2025-12-29T15:49:43","modified_gmt":"2025-12-29T12:49:43","slug":"hiv-vl-koinfeksiyonunda-sekonder-profilaksi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/12\/29\/hiv-vl-koinfeksiyonunda-sekonder-profilaksi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de HIV-Viseral Lay\u015fmanyaz  Koinfeksiyonunda Sekonder Profilaksi"},"content":{"rendered":"<p>Viseral lay\u015fmanyaz (VL) \u00fclkemizde \u00f6zellikle Do\u011fu Anadolu, Ege, \u0130\u00e7 Anadolu ve Akdeniz b\u00f6lgesinde endemik olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve etken t\u00fcr \u00e7o\u011funlukla <i>Leishmania infantum<\/i>\u2019dur (1). D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn 2017 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 el kitab\u0131nda Avrupa i\u00e7in tahmini y\u0131ll\u0131k VL insidans\u0131 1100\u20131900 olgu aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup G\u00fcrcistan, \u0130spanya, Arnavutluk, \u0130talya, T\u00fcrkiye ve Azerbaycan en \u00e7ok etkilenen \u00fclkeler olarak bildirilmi\u015ftir (2).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Di\u011fer yandan \u00fclkemizde HIV ile ya\u015fayan birey say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r; bu durumun HIV-VL koinfeksiyonu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da art\u0131rabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir (3). HIV infeksiyonu, VL geli\u015fme riskini art\u0131rmakta, VL ise HIV hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerlemesini h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r (4,5). Ba\u015flang\u0131\u00e7 CD4+ T lenfosit say\u0131s\u0131 <i>Leishmania<\/i>-HIV koinfekte hastalarda daha d\u00fc\u015f\u00fck olmakla birlikte VL\u2019nin kendisi de CD4+ T lenfositlerinde bir azalmaya neden olmaktad\u0131r (4,5). HIV- VL koinfeksiyonunda <i>L. infantum<\/i>\u2019a kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131k 40\u201360 mg\/kg toplam dozda lipozomal amfoterisin B (LampB) ile primer tedavi \u00f6nerilmektedir (5,6).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u0130mm\u00fcnsupresyon, tedaviye yan\u0131t\u0131n azalmas\u0131, y\u00fcksek n\u00fcks oran\u0131 ve mortalite riski gibi nedenlerden dolay\u0131 HIV-VL koinfeksiyonunda sekonder profilaksi uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir (4,5). Koinfekte hastalarda ya\u015fam boyu VL n\u00fcks oran\u0131, takip s\u00fcresine ba\u011fl\u0131 olarak %60\u2013100 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (7). Bununla birlikte, serolojik testlerde antikor yan\u0131tlar\u0131 y\u0131llar sonra bile tespit edilebildi\u011finden, n\u00fckseden VL tan\u0131s\u0131 i\u00e7in dalak, kemik ili\u011fi veya lenf d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc aspiratlar\u0131nda parazitin mikroskopiyle g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. Bu durum, invazif i\u015flemlerin tekrarlanmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi i\u00e7in zorluk yaratmaktad\u0131r (7).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Viseral lay\u015fmanyaz tan\u0131s\u0131 konuldu\u011funda CD4+ T lenfosit say\u0131s\u0131 &lt;200\/mm3 olan hastalarda, primer tedavi sonras\u0131nda en az 6 ay boyunca 3\u20134 haftada bir LampB ile sekonder profilaksi uygulamas\u0131 \u00f6nerilmektedir (5,6). CD4+ T lenfosit say\u0131s\u0131 &gt;350\/mm3\u2019e y\u00fckselip HIV RNA yakla\u015f\u0131k 6 ay boyunca negatif saptan\u0131ncaya kadar sekonder profilaksinin 12\u201318 aya kadar uzat\u0131labilece\u011fi belirtilmektedir (5,6).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc 2022 k\u0131lavuzunda, d\u00fcnya genelinde VL insidans\u0131 azalma olmas\u0131na ra\u011fmen HIV ile koinfekte olgu say\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131, HIV ve VL\u2019nin endemik oldu\u011fu b\u00f6lgelerin giderek daha fazla \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc vurgulanmaktad\u0131r (7). Ayn\u0131 k\u0131lavuzda, T\u00fcrkiye lay\u015fmanyaz a\u00e7\u0131s\u0131ndan endemik fakat HIV-VL koinfeksiyonu bildirilmeyen \u00fclkeler aras\u0131nda yer almakta; G\u00fcney Avrupa\u2019da ise yeti\u015fkinlerde yeni VL olgular\u0131n\u0131n %70\u2019inin HIV infeksiyonu ile ili\u015fkili oldu\u011fu belirtilmektedir (7).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u00dclkemizden bildirilen ilk HIV-VL koinfeksiyonu olgusu Soyak ve arkada\u015flar\u0131 (3) taraf\u0131ndan 2024 y\u0131l\u0131nda Klimik Dergisi\u2019nde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (3). HIV ile ya\u015fayan birey say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f ve bildirilen olgu say\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131yla fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artaca\u011f\u0131 ve daha fazla koinfeksiyon olgusunun saptanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla \u00fclkemizden bildirilen ikinci HIV-VL koinfeksiyonu olgusunu, T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi\u2019nin (KL\u0130M\u0130K) 2025 y\u0131l\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi kongrede poster olarak sunduk (8). Olgumuzun takibi s\u0131ras\u0131nda Soyak ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (3) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaki ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olgu sunumundan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yararland\u0131k ve bunun i\u00e7in te\u015fekk\u00fcrlerimizi sunar\u0131z. Biz de HIV-VL koinfeksiyonunda sekonder profilaksinin \u00f6nemini vurgulamak ve \u00fclkemizde profilaksi uygulamas\u0131ndaki sistemsel sorunlara dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla bu yaz\u0131y\u0131 haz\u0131rlad\u0131k. S\u00f6z konusu olguya benzer bi\u00e7imde, olgumuz i\u00e7in de primer tedavi tamamland\u0131ktan sonra sekonder LampB profilaksisi planlad\u0131k; ancak Sa\u011fl\u0131k Uygulama Tebli\u011fi (SUT)\u2019ndeki k\u0131s\u0131tlamalar nedeniyle ila\u00e7 raporu yenilenemedi. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan endikasyon d\u0131\u015f\u0131 ila\u00e7 kullan\u0131m onay\u0131 alarak sekonder profilaksi uygulamas\u0131na ba\u015flayabildik.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>N\u00fcks geli\u015fmesi durumunda daha y\u00fcksek doz LampB i\u00e7eren rejimlerle tedavinin tekrarlanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir (4,5). \u00c7al\u0131\u015fmalarda y\u00fcksek n\u00fcks oranlar\u0131 bildirildi\u011fi de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sekonder profilaksi maliyetinin n\u00fcks sonras\u0131 yeniden tedavi maliyetiyle benzer d\u00fczeyde olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Yine de etkinlik-maliyet analizleri sonucunda, SUT\u2019ta HIV-VL koinfeksiyonu ve sekonder profilaksiye ili\u015fkin d\u00fczenleme ya da ekleme yap\u0131lmas\u0131 faydal\u0131 olabilir. Bu d\u00fczenleme ger\u00e7ekle\u015finceye kadar, endikasyon d\u0131\u015f\u0131 ila\u00e7 kullan\u0131m onay\u0131yla sekonder profilaksi uygulamas\u0131 bir se\u00e7enek olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Viseral lay\u015fmanyaz (VL) \u00fclkemizde \u00f6zellikle Do\u011fu Anadolu, Ege, \u0130\u00e7 Anadolu ve Akdeniz b\u00f6lgesinde endemik olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve etken t\u00fcr \u00e7o\u011funlukla Leishmania infantum\u2019dur (1). D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn 2017 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 el kitab\u0131nda Avrupa i\u00e7in tahmini y\u0131ll\u0131k VL insidans\u0131 1100\u20131900 olgu aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup G\u00fcrcistan, \u0130spanya, Arnavutluk, \u0130talya, T\u00fcrkiye ve Azerbaycan en \u00e7ok etkilenen \u00fclkeler olarak bildirilmi\u015ftir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5139],"tags":[5163,4078,5902,6215,3383],"class_list":["post-31114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-editore-mektup","tag-hiv-2","tag-koinfeksiyon","tag-leishmania","tag-sekonder-profilaksi","tag-viseral-laysmanyaz"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31114"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31397,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114\/revisions\/31397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}