{"id":30779,"date":"2025-09-27T15:25:22","date_gmt":"2025-09-27T12:25:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=30779"},"modified":"2025-09-27T15:25:22","modified_gmt":"2025-09-27T12:25:22","slug":"uzmanina-sor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/09\/27\/uzmanina-sor\/","title":{"rendered":"Uzman\u0131na Sor: Toplum K\u00f6kenli ve Sa\u011fl\u0131k Bak\u0131m\u0131 \u0130li\u015fkili \u0130nfeksiyonlara Y\u00f6nelik G\u00fcncel Yakla\u015f\u0131mlar"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

KL\u0130M\u0130K Mobil, KL\u0130M\u0130K Derne\u011fi taraf\u0131ndan 3 Kas\u0131m 2023\u2019te dernek \u00fcyelerinin \u00fccretsiz kullan\u0131m\u0131na sunulmu\u015f bir mobil uygulamad\u0131r. Bu uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pratik kullan\u0131m i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f algoritmalar, ak\u0131ll\u0131 tablolar, medikal hesaplamalar, g\u00fcncel rehberler, hastal\u0131k ve ila\u00e7lar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 i\u00e7erikleri ile derne\u011fin etkinlik ve duyurular\u0131na ula\u015f\u0131labilmektedir.<\/p>\n

Uygulaman\u0131n \u00fcyeler taraf\u0131ndan en aktif kullan\u0131lan b\u00f6l\u00fcmlerinden biri olan \u201cUzman\u0131na Sor\u201d<\/b> mod\u00fcl\u00fc, sa\u011fl\u0131k profesyonellerinin Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 alan\u0131ndaki g\u00fcncel sorular\u0131n\u0131 do\u011frudan alan\u0131nda uzman hekimlere iletebilmesine olanak tan\u0131maktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Mod\u00fcl\u00fcn kullan\u0131ma girmesinden bu yana yakla\u015f\u0131k 200 soru y\u00f6neltilmi\u015f olup sorular\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00f6nceden belirlenen dernek \u00fcyesi uzman hekimler taraf\u0131ndan yan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu raporda, Kas\u0131m 2023 \u2013 May\u0131s 2025 d\u00f6neminde y\u00f6neltilen sorular aras\u0131ndan \u201cToplum K\u00f6kenli \u0130nfeksiyonlar\u201d ve \u201cSa\u011fl\u0131k Bak\u0131m\u0131yla \u0130li\u015fkili \u0130nfeksiyonlar ba\u015fl\u0131klar\u0131nda toplanan 37 soru, yan\u0131tlar\u0131 ve ilgili kaynaklar\u0131yla birlikte sunulmu\u015ftur.<\/p>\n

TOPLUM K\u00d6KENL\u0130 \u0130NFEKS\u0130YONLAR<\/h2>\n

Toplum K\u00f6kenli \u0130nfeksiyonlar\u0131n \u00d6nlenmesi<\/h3>\n

Normal Konakta Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama, Tarama ve Profilaksi<\/i><\/h4>\n

Soru 1: <\/b>Tetanos a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 daha \u00f6nce iki kez anafilaktik reaksiyon geli\u015fmi\u015f ve bu reaksiyonlar nedeniyle yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde (YB\u00dc\u2019de) izlenmi\u015f 53 ya\u015f\u0131ndaki bir hastan\u0131n, son tetanos a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n \u00fczerinden 10 y\u0131ldan fazla s\u00fcre ge\u00e7mi\u015fken pasl\u0131 \u00e7ivi batmas\u0131 sonucu acil servise ba\u015fvurmas\u0131 durumunda, mevcut ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama gereklilikleriyle ciddi a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda optimal profilaksi yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 1: <\/b>Tetanos sporlar\u0131n\u0131n bula\u015fma riski y\u00fcksek olan pasl\u0131 \u00e7ivi batmas\u0131 gibi kontamine yaralanmalarda tetanos profilaksisi, \u00f6zellikle tetanos toksoidine kar\u015f\u0131 daha \u00f6nce anafilaktik reaksiyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan hastalarda, dikkatle planlanmal\u0131d\u0131r. Elli \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki ve tetanos a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 iki kez anafilaktik reaksiyon geli\u015fmi\u015f bu hastada, son a\u015f\u0131laman\u0131n \u00fczerinden 10 y\u0131ldan fazla zaman ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 nedeniyle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n azalm\u0131\u015f olabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bu durumda standart imm\u00fcnoprofilaksi y\u00f6ntemleri uygulanamayaca\u011f\u0131ndan, alternatif yakla\u015f\u0131mlar gereklidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Alerji ve imm\u00fcnoloji uzman\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesiyle, yo\u011fun bak\u0131m ko\u015fullar\u0131nda desensitizasyon protokol\u00fc kapsam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck doz tetanos a\u015f\u0131s\u0131 ile ba\u015flan\u0131p kademeli olarak tam doza ula\u015f\u0131lmas\u0131, imm\u00fcnizasyon sa\u011flan\u0131rken anafilaktik reaksiyon riskinin en aza indirilmesine olanak tan\u0131yabilir. Bu yakla\u015f\u0131m hem a\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 korumay\u0131 hedefler hem de daha \u00f6nceki ciddi a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k reaksiyonlar\u0131 nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek ya\u015fam\u0131 tehdit edici komplikasyonlar\u0131 \u00f6nlemeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n

Tetanos a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 anafilaksi \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan hastalarda, kontamine yaralanmalar sonras\u0131nda tetanos profilaksisi amac\u0131yla tetanos imm\u00fcnglobulin uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Tetanos imm\u00fcnglobulin, tetanos toksinine kar\u015f\u0131 pasif ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flayarak a\u015f\u0131n\u0131n kontrendike oldu\u011fu durumlarda etkili bir alternatif sunar; standart uygulama dozu ise 250 \u0130\u00dc intram\u00fcsk\u00fcler (\u0130M) yoldan verilmesidir. Ayr\u0131ca, yaran\u0131n dikkatli bir \u015fekilde temizlenmesi, nekrotik dokular\u0131n debride edilmesi ve gerekli durumlarda uygun antibiyotik profilaksisinin de\u011ferlendirilmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Tetanos a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 ciddi a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k reaksiyonu geli\u015fmi\u015f bireylerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama stratejilerinin belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan alerji ve imm\u00fcnoloji uzman\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmal\u0131, gerekti\u011finde desensitizasyon protokolleri veya alternatif yakla\u015f\u0131mlar planlanmal\u0131d\u0131r. Bu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m hem infeksiyon riskini azaltmay\u0131 hem de hastan\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r (1).<\/p>\n

Soru 2: <\/b>Yakla\u015f\u0131k 1.5\u20132 y\u0131l \u00f6nce d\u00f6rt valan human papillomavirus (HPV) a\u015f\u0131s\u0131 Gardasil\u00ae (Merck & Co., Inc., NJ, ABD) ile 0\u20132\u20136. ay \u015femas\u0131 do\u011frultusunda \u00fc\u00e7 doz a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bir birey, A\u011fustos 2024 itibar\u0131yla dokuz valan HPV a\u015f\u0131s\u0131 Gardasil 9\u00ae (Merck & Co., Inc., NJ, ABD) ile yeniden a\u015f\u0131lanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, dokuz valan a\u015f\u0131n\u0131n ilk dozu \u0130M de\u011fil, yanl\u0131\u015fl\u0131kla subk\u00fctan olarak uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Subk\u00fctan uygulanan bu ilk dozun imm\u00fcnojenisite ve etkinlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlili\u011fi nedir? Bu doz ge\u00e7ersiz say\u0131larak yeniden mi uygulanmal\u0131d\u0131r? Daha \u00f6nce \u00fc\u00e7 doz d\u00f6rt valan a\u015f\u0131 ile ba\u011f\u0131\u015f\u0131klanm\u0131\u015f bireylerde dokuz valan a\u015f\u0131 i\u00e7in \u00f6nerilen doz say\u0131s\u0131 ve uygulama \u015femas\u0131 nedir? Bu bireyde dokuz valan a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 \u00fc\u00e7 doz (0\u20132\u20136 ay) \u015femas\u0131yla m\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir, yoksa iki dozluk bir \u015fema yeterli olur mu? \u0130ki dozluk bir \u015fema tercih edilecekse, dozlar aras\u0131 \u00f6nerilen s\u00fcre ne olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 2: <\/b>\u00dc\u00e7 doz HPV a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 (ikili ya da d\u00f6rtl\u00fc) tamamlam\u0131\u015f ki\u015filerin dokuz valan a\u015f\u0131yla a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n anlaml\u0131 bir katk\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, bu yeni ancak etkisi son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131klaman\u0131n olas\u0131 riskleri ve \u00f6zellikle ekonomik y\u00fck\u00fc nedeniyle \u00f6nerilmedi\u011fi bildirilmektedir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama Uygulamalar\u0131 Dan\u0131\u015fma Komitesi (Advisory Committee on Immunization Practices, ACIP) taraf\u0131ndan bu konuda yay\u0131mlanm\u0131\u015f kapsaml\u0131 ve yol g\u00f6sterici bir kaynak bulunmaktad\u0131r (2).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00dcr\u00fcn bilgilerine g\u00f6re, ilk enjeksiyon s\u0131ras\u0131nda 15 ya\u015f ve \u00fczerindeki bireyler Gardasil 9\u00ae (Merck & Co., Inc., NJ, ABD) ile \u00fc\u00e7 dozluk takvime uygun \u015fekilde (0, 2, 6 ay) a\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci doz birinci dozdan en az bir ay sonra, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doz ise ikinci dozdan en az 3 ay sonra uygulanmal\u0131 ve \u00fc\u00e7 dozun tamam\u0131 bir y\u0131l i\u00e7inde bitirilmelidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

A\u015f\u0131n\u0131n \u0130M yerine subk\u00fctan uygulanmas\u0131 genellikle imm\u00fcn yan\u0131t\u0131n gecikmesine ve lokal yan etki riskinin artmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Pek \u00e7ok a\u015f\u0131n\u0131n tekrar uygulanmas\u0131 gerekmez. Ancak hepatit B, HPV, kuduz ve influenza a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n mutlaka \u0130M uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi, uygulanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise dozun tekrarlanmas\u0131 gerekti\u011fi bildirilmi\u015ftir (3).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 3: <\/b>Canl\u0131 \u015farbon a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, veteriner hekimlerin g\u00f6z\u00fcne a\u015f\u0131 materyalinin kazara s\u0131\u00e7ramas\u0131 durumunda izlenmesi gereken t\u0131bbi yakla\u015f\u0131m nedir? Yaln\u0131zca g\u00f6z y\u0131kamas\u0131 ve topikal moksifloksasin tedavisi yeterli bir \u00f6nlem midir? Sistemik profilaksi ama\u00e7l\u0131 olarak oral kinolon veya doksisiklin tedavisinin eklenmesi gerekli midir? Bu t\u00fcr temaslarda topikal ve sistemik antibiyotik uygulama s\u00fcresi literat\u00fcr ve infeksiyon kontrol k\u0131lavuzlar\u0131 do\u011frultusunda ne kadar olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 3: <\/b>\u00c7in ve Rusya Federasyonu\u2019nda, Bacillus anthracis<\/i>\u2019in zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f su\u015flar\u0131ndan spor i\u00e7eren canl\u0131 a\u015f\u0131lar (kaps\u00fcls\u00fcz Sterne 34F2 su\u015fu, toksin \u00fcretebilen) insanlarda kullan\u0131m i\u00e7in lisans alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u015f\u0131lar, 1930\u2019lardan itibaren d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkili hayvan a\u015f\u0131lar\u0131 olarak da kullan\u0131lmaktad\u0131r. 1950\u20131980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda eski Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde milyonlarca insana Sterne benzeri canl\u0131 a\u015f\u0131 (STI su\u015fu) uygulanm\u0131\u015f, ancak hayvan deneylerinde Sterne a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n potansiyel reaktojenitesi nedeniyle Bat\u0131 \u00fclkelerinde insanlarda kullan\u0131lmam\u0131\u015f, sadece hayvanlarda uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bu a\u015f\u0131lara kaza ile maruziyeti ilgili veri ise \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Rus a\u015f\u0131s\u0131, ilk kez 1953\u2019te deriye \u00e7izik atma y\u00f6ntemiyle, 1959\u2019da ise
\nsubk\u00fctan enjeksiyon yoluyla uygulanmak \u00fczere lisanslanm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 2500 ki\u015fiye bu a\u015f\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada ciddi bir advers olay bildirilmemi\u015ftir. Baz\u0131 saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda ise 6000\u2019den fazla ki\u015fiye a\u015f\u0131 uygulanm\u0131\u015f ve %1\u2019den az\u0131nda ate\u015f ve\/veya hafif lokal reaksiyonlar rapor edilmi\u015ftir.<\/p>\n

1974 y\u0131l\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde, en az 12 ki\u015fiye yanl\u0131\u015fl\u0131kla Sterne su\u015fu a\u015f\u0131s\u0131 enjekte edilmi\u015ftir. \u0130\u011fne batmas\u0131 kazas\u0131yla muhtemelen 0.1 ml veya daha az miktarda a\u015f\u0131 alan yedi ki\u015fi klinik olarak takip edilmi\u015f, bu bireylerin hi\u00e7birinde enjeksiyon b\u00f6lgesinde deri lezyonu geli\u015fmemi\u015ftir. Bir olguda, a\u015f\u0131n\u0131n kontamine i\u011fne ile sa\u011f elde olu\u015fturdu\u011fu perk\u00fctan yaralanmadan birka\u00e7 g\u00fcn sonra servikal ve sa\u011f aksiller lenfadenopati ile ate\u015fli hastal\u0131k geli\u015fmi\u015ftir. Ancak, kan veya lenf bezi k\u00fclt\u00fcrleri al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in etiyoloji belirlenememi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n

D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6), kazara kendi kendine a\u015f\u0131lama durumunda, yaraya hafif bir bask\u0131 yap\u0131larak, s\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan sabun ve suyla iyice y\u0131kanmas\u0131n\u0131, infeksiyon geli\u015fimi i\u00e7in izlenmesini ve geli\u015fmesi durumunda tedavi edilmesini \u00f6nermektedir. Ayr\u0131ca, a\u015f\u0131lama yerinde a\u011fr\u0131l\u0131 bir lokal reaksiyon geli\u015febilece\u011fi de belirtilmektedir.<\/p>\n

\u00c7in ve Rusya Federasyonu\u2019nda zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f canl\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131n (hayvanlara yap\u0131lan a\u015f\u0131 su\u015fu ile benzer, ancak dozu farkl\u0131 olabilir) insanlara uygulanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve ciddi yan etki bildirilmemesi, hayvan a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n insanlara kazara uygulanmas\u0131yla ilgili verilerin son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen mevcut verilere g\u00f6re \u015farbon geli\u015fim riskinin bildirilmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bu nedenle, DS\u00d6\u2019n\u00fcn \u00f6nerileri do\u011frultusunda g\u00f6z\u00fcn bol su ile y\u0131kanmas\u0131 ve bireyin infeksiyon geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan izlenmesi uygun bir yakla\u015f\u0131m olarak de\u011ferlendirilmektedir. Profilaksi ile ilgili bir \u00f6neri bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte, a\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finde bulunan di\u011fer maddelere ba\u011fl\u0131 reaksiyonlar\u0131n geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle g\u00f6z hastal\u0131klar\u0131 hekimine ba\u015fvurulmas\u0131 \u00f6nerilebilir (4-6).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 4: <\/b>Ortopedik protez cerrahisi (\u00f6zellikle kal\u00e7a ve diz protezleri) ge\u00e7irmi\u015f hastalarda, invazif dental giri\u015fimler \u00f6ncesi antibiyotik profilaksisinin gereklili\u011fi var m\u0131d\u0131r? Bu t\u00fcr bir profilaksi uygulanacaksa, hangi hasta gruplar\u0131nda ve ne kadar s\u00fcreyle (\u00f6rne\u011fin protez sonras\u0131 ilk 6 ay veya 1 y\u0131l boyunca) \u00f6nerilmektedir? G\u00fcncel ulusal ve uluslararas\u0131 k\u0131lavuzlar bu konuda ne gibi \u00f6nerilerde bulunmaktad\u0131r? Klinik prati\u011fe yans\u0131yan farkl\u0131l\u0131klar ve uygulama heterojenitesi hangi nedenlere ba\u011fl\u0131 olabilir?<\/p>\n

Yan\u0131t 4: <\/b>Rutin olarak protez eklemi bulunan hastalarda dental giri\u015fimler \u00f6ncesinde antibiyotik profilaksisi \u00f6nerilmemektedir. Bu hastalarda a\u011f\u0131z hijyenine dikkat edilmesi ve d\u00fczenli di\u015f hekimi kontrolleri standart \u00f6neriler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ancak imm\u00fcnos\u00fcpresif durumlar\u0131 olan veya komplike seyirli \u00f6zel hasta gruplar\u0131nda profilaksi uygulamas\u0131n\u0131n, hasta, ortopedist ve di\u015f hekiminin ortak karar\u0131yla planlanabilece\u011fi belirtilmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ulusal ve uluslararas\u0131 rehberlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu konuda benzer g\u00f6r\u00fc\u015fte iken HIV ile ya\u015fayan birey say\u0131s\u0131n\u0131n ve riskin y\u00fcksek oldu\u011fu G\u00fcney Afrika\u2019da profilaksi uygulamas\u0131 \u00f6nerilmektedir (7,8).<\/p>\n

Soru 5: <\/b>Daha \u00f6nce akci\u011fer t\u00fcberk\u00fclozu (TB) ge\u00e7irmi\u015f ve tedavisi tamamlanm\u0131\u015f bireylerde, aktif hastayla temas sonras\u0131nda profilaksi uygulanmal\u0131 m\u0131d\u0131r? T\u00fcberk\u00fclin deri testi (TDT) ya da interferon-gamma sal\u0131n\u0131m testi (Interferon-Gamma Release Assay, IGRA) gibi imm\u00fcnolojik tan\u0131 y\u00f6ntemleri, ge\u00e7irilmi\u015f t\u00fcberk\u00fcloz infeksiyonu nedeniyle duyarl\u0131l\u0131k, \u00f6zg\u00fcll\u00fck ve \u00f6ng\u00f6r\u00fc de\u011feri a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenilirli\u011fini korumakta m\u0131d\u0131r?\u00a0<\/span><\/p>\n

Yan\u0131t 5: <\/b>T\u00fcberk\u00fcloz hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f bireylerde temas sonras\u0131 profilaksi \u00f6nerilmez. Ancak temas edilen bireyde diren\u00e7li TB tan\u0131mlanm\u0131\u015fsa ve belli risk fakt\u00f6rleri mevcutsa \u00e7ok ilaca diren\u00e7li (\u00c7\u0130D) TB profilaksisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hem TDT hem de IGRA, bireyin lenfositlerinin Mycobacterium tuberculosis<\/i> ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren testlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f bireylerde h\u00fccresel imm\u00fcnite sa\u011flam oldu\u011fu s\u00fcrece testlerin hayat boyu pozitif kalmas\u0131 beklenir (9,10).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 6: <\/b>Bruselloz \u00f6n tan\u0131s\u0131 ile yat\u0131r\u0131lan, Rose Bengal testi pozitifli\u011fi ve klinik bulgular\u0131yla Brucella<\/i> infeksiyonu \u015f\u00fcphesi ta\u015f\u0131yan bir hastadan kan al\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda eline i\u011fne batmas\u0131yla mesleki temas geli\u015fen sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131nda, tan\u0131 kesinle\u015fmeden profilaktik bruselloz tedavisi ba\u015flanmas\u0131 gerekli midir? Bu t\u00fcr y\u00fcksek riskli temaslarda profilaksi endikasyonu, ba\u015flama zamanlamas\u0131 ve tercih edilecek rejim nas\u0131l belirlenmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 6: <\/b>Rose Bengal testinin bruselloz tan\u0131s\u0131nda duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Temas \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve uyumlu semptomlar\u0131 olan hastalarda h\u0131zl\u0131 tan\u0131 testi olarak \u00f6nerilmektedir. Ancak, tek ba\u015f\u0131na tan\u0131 arac\u0131 olarak kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in mevcut veriler yetersizdir. T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Kan\u0131ta Dayal\u0131 Bruselloz Tan\u0131 ve Tedavi Klinik Uygulama Rehberi\u2019nde, 2023\u2019te k\u00fclt\u00fcr\u00fcn referans kabul edildi\u011fi 2752 olguluk \u00e7al\u0131\u015fmaya dayanarak Rose Bengal testinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %99 [%95 g\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131 (GA): %47\u201399], \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc ise %94 (%95 GA: 71\u201399) olarak bildirilmi\u015ftir. Bu rehberde, brusellozdan \u015f\u00fcphelenilen hastalarda Rose Bengal testi pozitif saptand\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131n\u0131n, daha \u00f6zg\u00fcl olmas\u0131 nedeniyle Wright t\u00fcp agl\u00fctinasyon testi ile do\u011frulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Tan\u0131da, k\u00fclt\u00fcr alt\u0131n standart y\u00f6ntemdir. Dolay\u0131s\u0131yla hastaya bruselloz tan\u0131s\u0131 koyabilmek i\u00e7in Wright t\u00fcp agl\u00fctinasyon testi ve k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Brusellozda kanda bakteri y\u00fck\u00fc genellikle d\u00fc\u015f\u00fck olmakla birlikte, tedavi edilmemi\u015f bir bruselloz olgusunun infekte kan ve v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla perk\u00fctan yaralanma yoluyla temas, bula\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131r. Bu nedenle b\u00f6yle durumlarda temas sonras\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede profilaksi \u00f6nerilmektedir. Ancak literat\u00fcrde temastan itibaren 24 haftaya kadar profilaksinin ba\u015flat\u0131labilece\u011fi de belirtilmektedir. Temas sonras\u0131 profilaksi i\u00e7in \u00f6nerilen tedavi rejimi doksisiklin 2 \u00d7 100 mg\/g\u00fcn ve rifampisin 1 \u00d7 600 mg\/g\u00fcn olup uygulama s\u00fcresi 21 g\u00fcnd\u00fcr. Temas eden ki\u015filer 6 ay boyunca, haftal\u0131k olarak semptom geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan izlenmeli; ayr\u0131ca temas sonras\u0131nda bazal, 6., 12., 18. ve 24. haftalarda serolojik testler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r (11,12).\u00a0<\/span><\/p>\n

Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 Bask\u0131lanm\u0131\u015f Konakta Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama, Tarama ve Profilaksi<\/i><\/h4>\n

Soru 1:<\/b> Multipl skleroz (MS) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan anti-CD20 monoklonal antikorlardan biri olan okrelizumab ba\u015fta olmak \u00fczere, imm\u00fcn mod\u00fclat\u00f6r\/imm\u00fcnos\u00fcpresif etkili tedaviler \u00f6ncesinde doldurulan ila\u00e7 g\u00fcvenlik izlem formlar\u0131nda infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat edilmesi gereken parametrelerden biri de varicella zoster virusu (VZV) serolojisidir. Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde ocrelizumab ve benzeri B h\u00fccre hedefli tedaviler \u00f6ncesinde, VZV imm\u00fcnglobulin G (IgG) taramas\u0131 rutinde \u00f6nerilmekte midir? Varicella zoster virusu serolojisinin pozitif (ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k mevcut) olmas\u0131 durumunda herhangi bir \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gerekir mi? Varicella zoster virusu serolojisinin negatif bulunmas\u0131 halinde, tedavi \u00f6ncesi uygulanmas\u0131 gereken prosed\u00fcr nedir? Multipl skleroz hastalar\u0131nda canl\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131, ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama zamanlamas\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel dikkat gerektiren hususlar nelerdir?<\/p>\n

Yan\u0131t 1: <\/b>Multipl skleroz tedavisinde kullan\u0131lan okrelizumab ve di\u011fer monoklonal antikor tedavileri i\u00e7in tedavi \u00f6ncesinde sadece HBV ve TB y\u00f6n\u00fcnden tarama yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir; VZV y\u00f6n\u00fcnden ise \u00f6zel bir tarama yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmemektedir. Ancak, VZV IgG negatif olan hastalarda su\u00e7i\u00e7e\u011fi a\u015f\u0131s\u0131 (zona a\u015f\u0131s\u0131 de\u011fil) uygulanabilir. Su\u00e7i\u00e7e\u011fi a\u015f\u0131s\u0131, canl\u0131 a\u015f\u0131 oldu\u011fundan imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi s\u0131ras\u0131nda uygulanmamal\u0131d\u0131r. M\u00fcmk\u00fcnse, monoklonal antikor veya di\u011fer imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi ba\u015flamadan en az 6 hafta \u00f6nce tamamlanmas\u0131 gereken bir a\u015f\u0131d\u0131r. Zona a\u015f\u0131s\u0131 (rekombinant a\u015f\u0131), VZV IgG pozitif hastalarda, imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi s\u0131ras\u0131nda da uygulanabilir. Genel olarak, t\u00fcm MS hastalar\u0131nda a\u015f\u0131lama konusunda takip eden hekimin \u00f6nerisi dikkate al\u0131narak hareket edilmesi uygun olacakt\u0131r. T\u00fcrk N\u00f6roloji Derne\u011fi\u2019nin \u00f6nerileri de yol g\u00f6sterici olabilir (13).<\/p>\n

Soru 2: <\/b>\u0130mm\u00fcnos\u00fcprese hastalar\u0131n kan ya da di\u011fer \u00f6rneklerinde Epstein-Barr virusu (EBV) DNA\u2019s\u0131 saptand\u0131\u011f\u0131nda bir e\u015fik de\u011fer var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 2: <\/b>Epstein-Barr virusu, primer infeksiyondan sonra lenfositlerde ve baz\u0131 epitel h\u00fccrelerinde latent kalarak \u00e7e\u015fitli kanserlere, lenfoproliferatif hastal\u0131klara veya kronik seyirli di\u011fer baz\u0131 hastal\u0131klara yol a\u00e7abilmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7te kan, serum, plazma veya periferik kan monon\u00fckleer h\u00fccrelerinde (Peripheral Blood Mononuclear Cells, PBMCs) EBV-DNA d\u00fczeyleri artabilir. Viral y\u00fck\u00fcn, EBV\u2019ye ba\u011fl\u0131 malignitelerde veya hemofagositik lenfohistiyositozda hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6rmede, tan\u0131da, prognozun belirlenmesinde ve tedavi yan\u0131t\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmede kulan\u0131labilece\u011fi konusunda \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma bulunmaktad\u0131r. Ancak bu durumlar i\u00e7in kesin olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f EBV e\u015fik de\u011ferleri bulunmamaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kan, serum, plazma veya PBMC\u2019de EBV-DNA testleri a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda kullan\u0131labilmektedir:<\/p>\n

\u0130nfeksiy\u00f6z monon\u00fckleoz (IMN): <\/b>Hastal\u0131\u011f\u0131n ilk 15 g\u00fcn\u00fcnde pozitif olabilir; ancak IMN tan\u0131s\u0131nda esas olarak heterofil antikor testleri (monospot) veya EBV viral kapsid antijenine (Viral Capsid Antigen, VCA) kar\u015f\u0131 geli\u015fen IgM ve IgG gibi antikor testleri kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Nazofarengeal kanser: <\/b>Taramada, tedavi yan\u0131t\u0131n\u0131n izlenmesinde ve yinelemelerin belirlenmesinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Lenfomalar: <\/b>Hodgkin lenfomas\u0131, \u201cnaturel killer\u201d (NK) T h\u00fccreli lenfoma ve diff\u00fcz b\u00fcy\u00fck B h\u00fccreli lenfomalarda prognozun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ve tedavi yan\u0131t\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde kullan\u0131m\u0131 konusunda baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar olmakla birlikte hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131ndad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Post transplant lenfoproliferatif hastal\u0131k (PTLD): <\/b>Hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinde ve tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

AIDS\u2019le ili\u015fkili lenfomalar: <\/b>Prognozun de\u011ferlendirilmesi konusunda baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar olmakla birlikte hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131ndad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, PBMC\u2019de EBV y\u00fck\u00fcn\u00fcn >1.6 \u00d7 104<\/sup> kopya\/106<\/sup> h\u00fccre ve plazma EBV-DNA d\u00fczeyinin >500 kopya\/ml olmas\u0131n\u0131n, EBV ile ili\u015fkili olan ve olmayan durumlar\u0131n ay\u0131rt edilmesinde %80.6 duyarl\u0131l\u0131k ve %96.8 \u00f6zg\u00fcll\u00fck sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (14,15).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 3: <\/b>Splenektomi gibi invazif bakteriyel infeksiyonlara yatk\u0131nl\u0131k olu\u015fturan riskli hasta gruplar\u0131nda uygulanmas\u0131 \u00f6nerilen pn\u00f6mokok ve meningokok a\u015f\u0131lamalar\u0131na ili\u015fkin baz\u0131 uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir. MenACWY-D (Menactra\u00ae; Sanofi-Pasteur, PA, ABD) ve konjuge pn\u00f6mokok a\u015f\u0131s\u0131 (PCV13) uygulamalar\u0131 aras\u0131nda imm\u00fcn yan\u0131t\u0131n etkinli\u011fini olumsuz etkileyebilece\u011fi gerek\u00e7esiyle en az 4 haftal\u0131k bir aral\u0131k b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi baz\u0131 kaynaklarda bildirilmi\u015ftir. Bu \u00f6neri genellikle \u00e7ocuk hastalar i\u00e7in bildirilmi\u015f olmakla birlikte, eri\u015fkin hastalar i\u00e7in de ge\u00e7erlili\u011fi baz\u0131 k\u0131lavuzlarda ifade edilmektedir. Bu ba\u011flamda, MenACWY-D ve PCV13 a\u015f\u0131lar\u0131 aras\u0131nda eri\u015fkin hastalarda da bir ayl\u0131k bir uygulama aral\u0131\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir a\u015f\u0131lama \u015femas\u0131 olu\u015fturmak gerekli midir? Hastanemizde MenACWY-D a\u015f\u0131s\u0131 bulundu\u011fundan, kontrendikasyon olmayan eri\u015fkin bireylerde bu iki a\u015f\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda uygulanmas\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 olur mu? Ayr\u0131ca, imm\u00fcnizasyon s\u0131ralamas\u0131nda PCV13 yerine 23 valanl\u0131 polisakkarit pn\u00f6mokok a\u015f\u0131s\u0131 (PPSV23) ile ba\u015flamak, a\u015f\u0131lama etkinli\u011fi ve uzun vadeli koruma a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygun bir yakla\u015f\u0131m m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 3: <\/b>MenACWY-D, baz\u0131 pn\u00f6mokok alt tiplerine kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 yan\u0131t\u0131n\u0131 etkileyebileyece\u011finden \u00f6zellikle PCV13 ile ayn\u0131 anda uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmez. Splenektomi gibi y\u00fcksek riskli hasta gruplar\u0131nda pn\u00f6mokok ve meningokok a\u015f\u0131lamas\u0131 invazif infeksiyonlar\u0131n \u00f6nlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6neme sahiptir. MenACWY-D ve PCV13 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n birlikte uygulanmas\u0131 konusunda baz\u0131 \u00f6zel durumlar a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur:<\/p>\n

MenACWY-D ve PCV13:<\/b> Bu iki a\u015f\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda uygulanmas\u0131 \u00f6zellikle aspleni veya imm\u00fcn yetmezlik gibi durumlarda \u00f6nerilmez. MenACWY-D ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131n\u0131 azaltabilece\u011fi i\u00e7in en az 4 hafta sonra uygulanmas\u0131 \u00f6nerilir. Bu \u00f6neri hem \u00e7ocuklar hem de eri\u015fkinler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u00d6zellikle aspleni gibi y\u00fcksek riskli durumlarda bu zamanlamaya dikkat edilmelidir.<\/p>\n

PCV13 ve PPSV23: <\/b>E\u011fer her iki a\u015f\u0131 da uygulanacaksa, \u00f6ncelikle PCV13 yap\u0131lmal\u0131 ve en az 8 hafta sonra PPSV23 uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu s\u0131ralama, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131n\u0131n optimal olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. E\u011fer PPSV23 \u00f6nce uygulanm\u0131\u015fsa, PCV13\u2019\u00fcn uygulanmas\u0131 i\u00e7in en az bir y\u0131l beklenmesi \u00f6nerilir.<\/p>\n

Aspleni durumunda a\u015f\u0131lama \u015femas\u0131: <\/b>\u0130lk olarak PCV13 (Prevenar 13\u00ae; Pfizer Inc., NY, ABD) uygulanmal\u0131, ard\u0131ndan en az 8 hafta sonra PPSV23 ile ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama tamamlanmal\u0131d\u0131r. Ek olarak, MenACWY-D PCV13\u2019ten en az 4 hafta sonra uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu s\u0131ralama, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin en iyi yan\u0131t\u0131 vermesi ve a\u015f\u0131lar\u0131n etkinli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir (16,17).<\/p>\n

Soru 4: <\/b>Kemoterapi alan veya imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi g\u00f6ren bir birey ile ayn\u0131 evde ya\u015fayan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131 aras\u0131nda yer alan k\u0131zam\u0131k, k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k, kabakulak (KKK) ve su\u00e7i\u00e7e\u011fi gibi canl\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131 almas\u0131, imm\u00fcnos\u00fcprese birey i\u00e7in risk olu\u015fturur mu? Bu durumda izolasyon gerekip gerekmedi\u011fi nas\u0131l de\u011ferlendirilmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 4: <\/b>Kemoterapi g\u00f6ren, imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi alan veya gebelerle ayn\u0131 evde ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n, rutin \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131na ait canl\u0131 viral a\u015f\u0131lar\u0131 olmalar\u0131 konusunda herhangi bir k\u0131s\u0131tlama bulunmamaktad\u0131r. Ancak, canl\u0131 influenza a\u015f\u0131s\u0131 yerine inaktif (\u00f6l\u00fc) influenza a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n tercih edilmesi \u00f6nerilmektedir. Ayr\u0131ca bu \u00e7ocuklara canl\u0131 oral polio a\u015f\u0131s\u0131 da uygulanmamal\u0131d\u0131r (18).<\/p>\n

Soru 5: <\/b>Crohn hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 bulunan ve yak\u0131n zamanda herpes zoster (zona) infeksiyonu ge\u00e7irmi\u015f bir hastaya, imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi ba\u015flanmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Hasta daha \u00f6nce herpes zoster a\u015f\u0131s\u0131yla a\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r. Tedavinin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde kesintisiz olarak ba\u015flat\u0131lmas\u0131 hedeflenmektedir. Bu ba\u011flamda, yak\u0131n zamanda zona ge\u00e7irmi\u015f bir bireyde, zona a\u015f\u0131s\u0131 [\u00f6zellikle rekombinant zoster a\u015f\u0131s\u0131 (Recombinant Zoster Vaccive, RZV)] en erken ne zaman yap\u0131labilir? \u0130mm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi alt\u0131ndaki bir bireye, RZV a\u015f\u0131s\u0131 uygulanabilir mi? Bu a\u015f\u0131n\u0131n imm\u00fcnos\u00fcprese hastalarda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131 olu\u015fturma yeterlili\u011fi nas\u0131ld\u0131r? Bu hastada canl\u0131 zoster a\u015f\u0131s\u0131 (Zostavax\u00ae; Merck & Co., Inc., NJ, ABD) uygulanmas\u0131 uygun mudur, yoksa imm\u00fcnos\u00fcpresyon nedeniyle kontrendikasyon olu\u015fturur mu? \u0130mm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi \u00f6ncesi a\u015f\u0131 uygulamas\u0131na zaman bulunam\u0131yorsa, tedavi alt\u0131nda a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n etkinlik ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncalar\u0131 nelerdir?<\/p>\n

Yan\u0131t 5: <\/b>Bu hastaya RZV a\u015f\u0131s\u0131 uygulanabilir; canl\u0131 zoster a\u015f\u0131s\u0131 (Zostavax\u00ae) art\u0131k mevcut de\u011fildir. A\u015f\u0131lama, zona lezyonlar\u0131n\u0131n tamamen gerilemesinden sonra veya infeksiyondan en erken bir ay sonra yap\u0131labilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

A\u015f\u0131laman\u0131n zamanlamas\u0131, hastan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 imm\u00fcnos\u00fcpresif tedaviye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Rituksimab, metotreksat veya y\u00fcksek doz kortikosteroid (>20 mg\/g\u00fcn) gibi imm\u00fcnos\u00fcpresif tedaviler kullanan hastalarda, a\u015f\u0131lama zamanlar\u0131n\u0131n imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavilere g\u00f6re d\u00fczenlenmesi gerekebilir.<\/p>\n

Ancak Crohn hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan anti-t\u00fcm\u00f6r nekroz fakt\u00f6r\u00fc (TNF) inhibit\u00f6rleri (veya interl\u00f6kin inhibit\u00f6rleri) ile tedavi edilen hastalarda tedavi alt\u0131nda a\u015f\u0131lama yap\u0131labilir. Kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n yar\u0131 \u00f6mr\u00fc dikkate al\u0131narak, m\u00fcmk\u00fcn olan en d\u00fc\u015f\u00fck serum ila\u00e7 d\u00fczeyinde a\u015f\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 tercih edilebilir (19,20).\u00a0<\/span><\/p>\n

Toplum K\u00f6kenli \u0130nfeksiyonlar\u0131n Tan\u0131s\u0131 ve Tedavisi<\/h3>\n

Soru 1: <\/b>Karaci\u011ferde tek, 6 cm boyutlar\u0131nda kist hidatik lezyonu saptanan bir hasta, ileri de\u011ferlendirme ve tedavi planlamas\u0131 amac\u0131yla klini\u011fimize y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. Hastan\u0131n e\u015flik eden bir kronik hepatit B (KHB) \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunmakla birlikte d\u00fczenli takip edilmemektedir ve karaci\u011fer biyopsisi yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, KHB \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan bu hastada, karaci\u011fer fonksiyonlar\u0131n\u0131 etkileyebilecek d\u00fczeyde uzun s\u00fcreli albendazol ve\/veya mebendazol kullan\u0131m\u0131 g\u00fcvenli midir? Karaci\u011fer enzim takibi ve antiviral tedavi ile ilgili \u00f6zel bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nerilir mi? Kronik hepatit B\u2019nin kist hidatik tedavisindeki karar s\u00fcrecine etkisi nedir ve potansiyel ila\u00e7 etkile\u015fimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir \u00f6neri mevcut mudur?<\/p>\n

Yan\u0131t 1: <\/b>Karaci\u011ferdeki kist hidatik lezyonlar\u0131n\u0131n tedavisinde yakla\u015f\u0131m, hastan\u0131n semptomlar\u0131na ve kistin evresine g\u00f6re belirlenmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, kistleri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve tipine g\u00f6re CE1, CE2, CE3a, CE3b, CE4 ve CE5 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmakta olup evre CE1 ve CE3a kistlerinin tedavisine tek ba\u015f\u0131na antiparaziter ile ba\u015flanmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir. Tek ba\u015f\u0131na ila\u00e7 tedavisi, \u00e7ap\u0131 >5 cm olan kistlerin tedavisinde veya evre CE2 veya CE3b kistlerin tedavisinde genellikle etkili de\u011fildir. Tek ba\u015f\u0131na ila\u00e7 tedavisinin gerekli olabilece\u011fi di\u011fer durumlar aras\u0131nda 5 cm\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ok say\u0131da karaci\u011fer kistinin varl\u0131\u011f\u0131, karaci\u011fer parankiminde perk\u00fctan tedaviye uygun olmayan derin yerle\u015fimli kistler ve\/veya peritoneal kistler yer almaktad\u0131r. Evre CE4 ve CE5 kistleri aktif de\u011fildir ve antiparaziter tedavi gerektirmez. 2023 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan g\u00fcncellemede de bu yakla\u015f\u0131m\u0131n g\u00fcvenilir oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Antiparaziter tedavide albendazol veya mebendazol tercih edilmektedir. Bu ila\u00e7lar protoskoleksleri etkisiz hale getirerek hastal\u0131\u011f\u0131n n\u00fcks riskini azalt\u0131r. Optimum tedavi s\u00fcresi net olmamakla birlikte, genellikle tedaviye ameliyattan en az 4 g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flanmal\u0131 (DS\u00d6, operasyondan 4\u201330 g\u00fcn \u00f6nce \u00f6nermektedir) ve operasyon sonras\u0131nda albendazol ile en az bir ay veya mebendazol ile en az 3 ay devam edilmelidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, kistin evresine g\u00f6re tedavi planlanmal\u0131; antiparaziter tedavi gereken olgularda tedavi s\u00fcresince hepatotoksisite a\u00e7\u0131s\u0131ndan hasta izlenmelidir (21-24).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 2: <\/b>Karaci\u011ferde tip 5 kist hidatik (kalsifiye evre) tan\u0131s\u0131 bulunan bir hastada, ba\u015fka bir cerrahi giri\u015fim sonras\u0131 \u00e7ekilen bilgisayarl\u0131 tomografi (BT) g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesinin raporunda \u201cplevral kist; kist hidatik r\u00fcpt\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi \u00f6nerilir<\/i>\u201d \u015feklinde bir ifade yer almaktad\u0131r. Hastan\u0131n daha \u00f6nceki indirekt hemagl\u00fctinasyon (\u0130HA) testleri negatif olarak bildirilmi\u015ftir ve sistemik semptomlar g\u00f6zlenmemektedir. Bu plevral kistik lezyonun r\u00fcpt\u00fcre kist hidatik olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 profilaktik veya empirik albendazol tedavisi ba\u015flamak uygun mudur?<\/p>\n

Yan\u0131t 2: <\/b>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan CE4-CE5 (inaktif) kist hidatiklerde \u201cizle ve bekle\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 2010 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00f6nerilmektedir. 2023 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan g\u00fcncellemede de bu yakla\u015f\u0131m\u0131n g\u00fcvenilir oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hasta grubunda reaktivasyon riski yakla\u015f\u0131k %1\u20132 olup olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Takipte \u00f6nerilen y\u00f6ntem ultrasonografi (USG)\u2019dir. Serolojik takip ve di\u011fer radyolojik y\u00f6ntemlerle takip rutin olarak \u00f6nerilmemektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu nedenle soruda bahsedilen karaci\u011ferdeki inaktif kistin plevral aral\u0131\u011fa olas\u0131 r\u00fcpt\u00fcr\u00fc s\u00f6z konusu ise hastan\u0131n yeniden USG ile de\u011ferlendirilmesi, aktif kist varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan evreleme yap\u0131lmas\u0131 ve komplikasyon geli\u015fiminin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gereklidir. Torasik (akci\u011fer ve mediastinal) aktif kist hidati\u011fin plevral aral\u0131\u011fa r\u00fcpt\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa (nadiren izole plevra kist de g\u00f6r\u00fclebilir) ve cerrahi m\u00fcdahale olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusu ise bu durumda albendazol tedavisi ba\u015flanmas\u0131 uygun olacakt\u0131r (25-26).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 3: <\/b>\u00dcroloji hekimi taraf\u0131ndan b\u00f6bre\u011finde 7 cm\u2019lik kist hidatik saptanan hasta, poliklini\u011fe y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. Bat\u0131n USG\u2019sinde tip 4 kist hidatik ile uyumlu bulgular izlenmi\u015ftir. Ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da renal h\u00fccreli karsinom d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekle birlikte cerrahi planlama yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Karaci\u011ferde de 2 cm\u2019lik bir kist mevcuttur. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan endoskopide kist hidatik r\u00fcpt\u00fcr\u00fc saptanm\u0131\u015f ve vezik\u00fcller g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Kist hidatik i\u00e7in \u0130HA pozitif bulunmu\u015ftur. Hasta emzirmektedir. Bu durumda sistemik albendazol tedavisinin g\u00fcvenli\u011fi ve etkinli\u011fi nedir? Bu hasta grubunda albendazol tedavisinin 3 ay s\u00fcreyle, 28 g\u00fcnl\u00fck sikluslar ve 14 g\u00fcnl\u00fck aralarla uygulanmas\u0131 klinik k\u0131lavuzlar ve literat\u00fcr verileri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uygun bir yakla\u015f\u0131m m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 3: <\/b>B\u00f6brekte g\u00f6zlemlenen kist, DS\u00d6 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131na g\u00f6re evre 4 olarak kabul edilirse, inaktif (\u00f6l\u00fc) say\u0131l\u0131r ve antiparaziter tedavi gerektirmez. Ancak karaci\u011ferdeki 2 cm\u2019lik kist i\u00e7in albendazol ile 3 ayl\u0131k tedavi planlanabilir; yan\u0131ta g\u00f6re gerekirse tedavi 6 aya kadar uzat\u0131labilir. Albendazol tedavisinde aral\u0131kl\u0131 tedavi \u00f6nerilmemekte, ilac\u0131n kesintisiz verilmesi tercih edilmektedir. Tedavi s\u0131ras\u0131nda ayl\u0131k olarak aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) ve tam kan say\u0131m\u0131 izlenmelidir; AST\/ALT d\u00fczeylerinde belirgin art\u0131\u015f veya l\u00f6kopeni geli\u015firse tedaviye ara verilir, de\u011ferler normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde yeniden ba\u015flanabilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Albendazol anne s\u00fct\u00fcne ge\u00e7ebilir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, emziren annelerde albendazol kullan\u0131m\u0131na izin vermektedir; ancak annenin tedavi yarar\u0131 ile bebe\u011fin maruziyeti birlikte de\u011ferlendirilmelidir (27).<\/p>\n

Soru 4: <\/b>Viral ensefalitte steroid tedavisine hangi a\u015famada ba\u015flanmal\u0131 ve ne kadar s\u00fcre devam etmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 4: <\/b>Viral ensefalitlerde kortikosteroidlerin kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmamas\u0131, ne zaman ba\u015flanmas\u0131 gerekti\u011fi, hangi steroid ilac\u0131n hangi dozlarda uygulanaca\u011f\u0131 konusunda \u00f6neride bulunulabilecek yeterli veri bulunmamaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fma ve erken sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmada (deksametazon 40 mg\/g\u00fcn, 4 g\u00fcn veya plasebo) herpes simpleks virusu (HSV) ensefaliti olgular\u0131nda steroidlerin faydas\u0131 g\u00f6sterilmemi\u015ftir. Yeterli olgu say\u0131s\u0131 i\u00e7eren bir di\u011fer randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma olan DexEnceph \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamlanm\u0131\u015f olmakla birlikte, sonu\u00e7lar\u0131 hen\u00fcz yay\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut veriler, HSV ensefalitinde kortikosteroid kullan\u0131m\u0131n\u0131 desteklememektedir (28,29).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 5: <\/b>Sepsis ve septik \u015fok tedavisinde hemoperf\u00fczyon\/adsorpsiyon kolonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, baz\u0131 yo\u011fun bak\u0131m uzmanlar\u0131 ve cerrahlar taraf\u0131ndan klinik prati\u011fe dahil edilmek istenmektedir. Ancak bu uygulama i\u00e7in infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 onay\u0131 talep edilmekte ve onay\u0131n verilmesi y\u00f6n\u00fcnde \u0131srarc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar sergilenmektedir. Mevcut durumda ulusal ve uluslararas\u0131 k\u0131lavuzlarda bu y\u00f6ntemin rutin kullan\u0131m\u0131na dair \u00f6neri bulunmamaktad\u0131r. Sitokin adsorpsiyon sistemlerinin sepsis\/septik \u015fok y\u00f6netiminde klinik etkinli\u011fi ve mortalite \u00fczerine etkisi konusunda kan\u0131ta dayal\u0131 bir \u00f6neri mevcut mudur?<\/p>\n

Yan\u0131t 5: <\/b>Sepsis veya septik \u015fok tedavisinde eri\u015fkin hastalarda polimiksin-B hemoperf\u00fczyonunun kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilmemektedir (zay\u0131f \u00f6neri, d\u00fc\u015f\u00fck kan\u0131t d\u00fczeyi). Di\u011fer kan p\u00fcrifikasyon y\u00f6ntemlerinin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin de yeterli kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. Ekstrakorporeal prosed\u00fcrlerin sepsis tedavisindeki yarar\u0131 belirsizdir ve etkinlik ile g\u00fcvenliliklerinin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in daha fazla \u00e7ok merkezli, randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Ayr\u0131ca bu y\u00f6ntemler tromboz, protein ve p\u0131ht\u0131la\u015fma fakt\u00f6rlerinin kayb\u0131 gibi riskler de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Sepsis tedavisinde bu y\u00f6ntemlerin rutin kullan\u0131m\u0131na dair herhangi bir k\u0131lavuz \u00f6nerisi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bununla birlikte, 60 randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n dahil edildi\u011fi bir a\u011f meta-analizde (n=4595), plazma de\u011fi\u015fimi [\u201crisk ratio\u201d (RR): 0.61; %95 GA: 0.42\u20130.91] ve polimiksin-B hemoperf\u00fczyonunun (RR: 0.70; %95 GA: 0.57\u20130.86), tek ba\u015f\u0131na standart tedavi uygulanan hastalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mortaliteyi azaltmada potansiyel yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. Ancak bu sonu\u00e7lar, d\u00fc\u015f\u00fck ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kan\u0131t d\u00fczeyine sahip \u00e7al\u0131\u015fmalara dayanmaktad\u0131r (30, 31).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 6: <\/b>Pn\u00f6mokok menenjiti tedavisinde kullan\u0131lan deksametazon dozunun morbid obez bireylerde ger\u00e7ek v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ayarlanmas\u0131 \u00f6nerilir mi, yoksa standart doz uygulamas\u0131 m\u0131 tercih edilmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 6: <\/b>Pn\u00f6mokok menenjiti tedavisinde, pediatrik ya\u015f grubu i\u00e7in deksametazon dozunun kiloya g\u00f6re hesaplanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir (0.15 mg\/kg, 6 saatte bir). Eri\u015fkinlerde ise genellikle 40 mg\/g\u00fcn deksametazon uygulamas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Literat\u00fcrde eri\u015fkinlerde uygulanan dozlar\u0131n 16\u201340 mg\/g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi (bir \u00e7al\u0131\u015fmada 0.8 mg\/kg\/g\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131) bildirilmi\u015f olmakla birlikte bu farkl\u0131 dozlar\u0131n etkinlik ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bulunmamaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Mevcut k\u0131lavuzlar eri\u015fkinler i\u00e7in standart doz (4 \u00d7 10 mg\/g\u00fcn) uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir. Bu nedenle morbid obez bireylerde de kiloya g\u00f6re doz ayarlamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekmemekte, standart doz uygulanmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclmektedir (32,33).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 7: <\/b>Klopidogrel tedavisi alt\u0131ndaki hastalarda lomber ponksiyon (LP) uygulamas\u0131 kontrendike kabul edilir mi? Bu durumda izlenmesi gereken yakla\u015f\u0131m rehberlere g\u00f6re nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 7: <\/b>Geleneksel yakla\u015f\u0131mda, klopidogrel gibi antiplatelet ila\u00e7lar\u0131n cerrahi i\u015flemlerden en az 7 g\u00fcn \u00f6nce kesilmesi ve i\u015flemden 6 saat sonra yeniden ba\u015flanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ancak son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, yaln\u0131zca klopidogrel kullan\u0131m\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na kanama riskini art\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Klopidogrelin kesilmesinin, y\u00fcksek riskli hastalarda iskemik olaylar\u0131n artma riskine yol a\u00e7abilece\u011fi de bilinmektedir. Bu nedenle, LP karar\u0131 verilirken trombotik risk ve beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 (BOS) analizinin aciliyeti g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131 ve ki\u015fiye \u00f6zel karar verilmelidir.<\/p>\n

Y\u00fcksek kardiyovask\u00fcler veya serebrovask\u00fcler riski olan hastalarda (\u00f6rne\u011fin, yak\u0131n zamanda stent yerle\u015ftirilmi\u015f olanlar) LP gerekli ise, klopidogrel kesilmeden LP yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ayr\u0131ca, bakteriyel menenjit veya viral ensefalit \u015f\u00fcphesi gibi acil klinik durumlarda LP i\u00e7in bekleme s\u00fcresi \u00f6nerilmez; i\u015flem klopidogrel tedavisi devam ederken de yap\u0131labilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Klopidogrel veya ikili antiplatelet tedavi (aspirin + klopidogrel) alt\u0131ndaki hastalarda LP endikasyonu varl\u0131\u011f\u0131nda, trombotik risk d\u00fczeyine g\u00f6re bireyselle\u015ftirilmi\u015f bir yakla\u015f\u0131m gereklidir. Y\u00fcksek trombotik riski bulunan hastalarda, LP acil olarak endike ise i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Elektif LP gereken durumlarda ise, yaln\u0131zca klopidogrel kullanan hastalarda, klopidogrel yerine aspirin ile tedaviye devam edilmesi \u00f6nerilir ve LP, klopidogrel kesildikten bir hafta sonra planlanmal\u0131d\u0131r. E\u011fer hasta ikili antiplatelet tedavi alt\u0131ndaysa, tedaviye ara verilmemeli ve LP ertelenmelidir; yaln\u0131zca aspirine ge\u00e7ildikten sonra LP g\u00fcvenle uygulanabilir. D\u00fc\u015f\u00fck trombotik risk ta\u015f\u0131yan hastalarda ise acil LP gerekiyorsa i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Elektif LP planlan\u0131yorsa, klopidogrel tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131l\u0131yorsa kesilmesi ve 7 g\u00fcn sonra LP yap\u0131lmas\u0131; ikili tedavi s\u00f6z konusuysa klopidogrel kesilerek yaln\u0131zca aspirine devam edilmesi ve yine bir hafta sonra LP uygulanmas\u0131 uygun yakla\u015f\u0131m olarak \u00f6nerilmektedir (34-39).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 8: <\/b>N\u00f6roloji klini\u011fi taraf\u0131ndan botulizm \u00f6n tan\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirilen bir olguda, hastal\u0131\u011f\u0131n nadir g\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle tan\u0131 ve tedavi s\u00fcrecine ili\u015fkin baz\u0131 sorular g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Botulizmin kesin tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131lan laboratuvar y\u00f6ntemleri nelerdir ve tan\u0131 s\u00fcrecinde \u00f6ncelikle hangi testler tercih edilmelidir? Ayr\u0131ca, hastal\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netiminde botulinum n\u00f6rotoksinine kar\u015f\u0131 etkili bir antitoksin mevcut mudur? Varsa, bu antitoksinin temin s\u00fcreci, hangi kurum veya otoriteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte, uygulanma \u015fekli ve zamanlamas\u0131 nas\u0131l planlanmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 8: <\/b>Rutin laboratuvar testlerinin tan\u0131daki yeri s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Kesin tan\u0131, serumda (yakla\u015f\u0131k 12 g\u00fcnde sonu\u00e7lan\u0131r), d\u0131\u015fk\u0131da, kusmukta, mide i\u00e7eri\u011finde veya hastan\u0131n t\u00fcketti\u011fi g\u0131dada (yakla\u015f\u0131k 4 g\u00fcnde sonu\u00e7lan\u0131r) botulinum toksininin g\u00f6sterilmesi ya da d\u0131\u015fk\u0131 veya yara k\u00fclt\u00fcrlerinden Clostridium botulinum<\/i>\u2019un izole edilmesiyle konur.\u00a0<\/span><\/p>\n

Botulizmde erken d\u00f6nemde yak\u0131n solunum takibi ve deste\u011fi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hasta YB\u00dc\u2019ye al\u0131nmal\u0131, endotrakeal t\u00fcp veya trakeostomiyle solunum yolu a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131d\u0131r. Tedavide polivalan antitoksin (antitoksik botulinum serumu) uygulanmal\u0131d\u0131r. Antitoksin yaln\u0131zca dola\u015f\u0131mda serbest halde bulunan toksini n\u00f6tralize eder; sinir u\u00e7lar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f toksine etkisi yoktur. Bu nedenle antitoksin uygulamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca erken uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u0131da kaynakl\u0131 botulizm \u015f\u00fcphesiyle birka\u00e7 saat i\u00e7inde ba\u015fvuran hastalarda, mide lavaj\u0131 ve kusturma ile kalan toksinin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir. Hastada a\u011f\u0131r ileus tablosu olmad\u0131k\u00e7a barsaklar purgatifle veya lavmanla bo\u015falt\u0131lmaktad\u0131r. Yara botulizminde kristalize penisilin kullan\u0131lmaktad\u0131r. Penisiline alternatif olarak metronidazol, vankomisin, trimetoprim-sulfametoksazol kullan\u0131labilir. Ancak aminoglikozid, tetrasiklin, klindamisin ve polimiksinlerden toksisite riski nedeniyle ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yara botulizminde ayr\u0131ca yaran\u0131n cerrahi temizli\u011fi (debridman) ve tetanos profilaksisi gerekir. Botulizm belirtileri \u00e7ok \u015fiddetli olabilir. Bu durumda antitoksinin uygulanmas\u0131 ve yo\u011fun bak\u0131m tedavisi gerekebilir. T\u00fcm tedavilere ra\u011fmen tam iyile\u015fme haftalar veya aylar s\u00fcrebilir. \u0130yatrojenik botulizm olgular\u0131nda mortalite oranlar\u0131na ili\u015fkin veriler s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Botulizm tedavisinde temel yakla\u015f\u0131mlar a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur:<\/p>\n

Antitoksin uygulamas\u0131:<\/b> Polivalan botulinum antitoksini (A, B, E
\ntiplerine kar\u015f\u0131) intraven\u00f6z (\u0130V) olarak uygulan\u0131r. Antitoksin dola\u015f\u0131mdaki serbest toksini n\u00f6tralize eder; sinir u\u00e7lar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f toksine etkisi yoktur. Bu nedenle, semptomlar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonraki ilk 24 saat i\u00e7inde uygulanmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n

Destekleyici tedavi: <\/b>Solunum yetmezli\u011fi geli\u015fen hastalarda mekanik ventilasyon gerekebilir. Beslenme deste\u011fi ve di\u011fer destekleyici \u00f6nlemler uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Antibiyotik tedavisi: <\/b>Yara botulizminde yara debridman\u0131 ve uygun antibiyotik tedavisi (\u00f6rne\u011fin penisilin) uygulan\u0131r. G\u0131da kaynakl\u0131 botulizmde antibiyotik tedavisi genellikle \u00f6nerilmez.<\/p>\n

Antitoksin temini: <\/b>T\u00fcrkiye\u2019de botulinum antitoksini T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Ulusal Zehir Dan\u0131\u015fma Merkezi (UZEM) ve T\u00fcrkiye \u0130la\u00e7 ve T\u0131bbi Cihaz Kurumu (T\u0130TCK) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile temin edilebilir (40).\u00a0<\/span><\/p>\n

SA\u011eLIK BAKIMIYLA \u0130L\u0130\u015eK\u0130L\u0130 \u0130NFEKS\u0130YONLAR<\/h2>\n

Sa\u011fl\u0131k Bak\u0131m\u0131yla \u0130li\u015fkili \u0130nfeksiyonlar\u0131n \u00d6nlenmesi<\/h3>\n

Soru 1:<\/b> Nazal metisiline diren\u00e7li Staphylococcus aureus<\/i> (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus<\/i>, MRSA) ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 saptanan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n tedavi s\u00fcrecinde klinik g\u00f6revlerinden ge\u00e7ici olarak ayr\u0131lmalar\u0131 gerekli midir? \u0130\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr negatifli\u011fi \u015fart\u0131, klinik ve infeksiyon kontrol uygulamalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde gereklidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 1: <\/b>Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda nazal MRSA ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca bir salg\u0131nla ili\u015fkilendirildi\u011fi durumlarda ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r; rutin tarama \u00f6nerilmez. Dekolonizasyon uygulanan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n g\u00f6revine ara vermesi gerekmez. Ancak ki\u015fi bir salg\u0131nla, \u00f6rne\u011fin cerrahi alan infeksiyonu salg\u0131n\u0131yla ili\u015fkili bulunmu\u015fsa, dekolonizasyon s\u00fcreci tamamlanana kadar ameliyatlara girmemeli ve pansuman yapmamal\u0131d\u0131r (41).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 2: <\/b>Nazal MRSA ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 saptanan hastalarda, mupirosin i\u00e7eren topikal preparatlar\u0131n nazal kullan\u0131m i\u00e7in ruhsatland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle siprofloksasin ve fusidik asit tabletlerinin on g\u00fcn s\u00fcreyle sistemik kullan\u0131m\u0131 uygun bir alternatif tedavi y\u00f6ntemi olarak de\u011ferlendirilebilir mi? Tedavi sonras\u0131nda burun k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle mikrobiyolojik eradikasyonun do\u011frulanmas\u0131 gerekli midir?<\/p>\n

Yan\u0131t 2: <\/b>Nazal S. aureus<\/i> dekolonizasyonunda ilk se\u00e7enek nazal
\n%2\u2019lik mupirosin pomadd\u0131r. Alternatif olarak %5\u201310\u2019luk nazal povidon-iyot kullan\u0131labilir. Dekolonizasyon i\u00e7in bu ila\u00e7lar\u0131n 5 g\u00fcn boyunca g\u00fcnde iki kez burun deliklerine uygulanmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, hastan\u0131n klorheksidin i\u00e7eren sol\u00fcsyonlarla 5 g\u00fcn boyunca her g\u00fcn du\u015f yapmas\u0131 da \u00f6nerilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ameliyat \u00f6ncesi nazal S. aureus<\/i> dekolonizasyonu uygulan\u0131yorsa kontrol k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 gerekli de\u011fildir. Bununla birlikte nazal S. aureus<\/i> taramas\u0131 ve dekolonizasyonu \u00f6zellikle ortopedik ve kardiyovask\u00fcler cerrahiler \u00f6ncesinde \u00f6nerilirken, di\u011fer cerrahiler i\u00e7in kesin bir \u00f6neri bulunmamaktad\u0131r (42-44).<\/p>\n

Soru 3: <\/b>Yenido\u011fan YB\u00dc\u2019de yeni hasta yat\u0131\u015f\u0131nda rektal vankomisine diren\u00e7li enterokok (Vancomycin-resistant Enterococcus<\/i>, VRE) taramas\u0131 rutin olarak \u00f6nerilmekte midir? Bu konuya ili\u015fkin bir y\u00f6netmelik mevcut mudur?<\/p>\n

Yan\u0131t 3: <\/b>Hastane yat\u0131\u015flar\u0131nda (yenido\u011fan d\u00e2hil t\u00fcm YB\u00dc\u2019ler i\u00e7in) rutin olarak s\u00fcrveyans k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ve VRE taramas\u0131 konusunda g\u00fcncel, ulusal d\u00fczeyde ba\u011flay\u0131c\u0131 bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. 2010\u2019lu y\u0131llarda hastane infeksiyonlar\u0131 ile ilgili ayr\u0131 bir birim taraf\u0131ndan \u00f6neriler ve genelgeler yay\u0131mlanm\u0131\u015f olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn rutin genelge ve bilgilendirmelerinde bu konuda bir belge yer almamaktad\u0131r (45).<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131n, s\u00fcrveyans k\u00fclt\u00fcrleri (VRE, MRSA veya \u00c7\u0130D Gram-negatifler) hastane veya birim baz\u0131nda, mikrobiyoloji laboratuvar\u0131 ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde planlanabilir. B\u00f6yle bir sistem, sonu\u00e7lar\u0131n 48 saat i\u00e7inde al\u0131nabilmesi ve bu sonu\u00e7lara g\u00f6re net eylem planlar\u0131n\u0131n belirlenmesi durumunda yararl\u0131 olacakt\u0131r. Aksi halde, standartla\u015ft\u0131r\u0131lamayan bu uygulamalar emek yo\u011fun ve maliyetli bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelebilir. Bu nedenle, tarama uygulamalar\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131n, Hastane \u0130nfeksiyon Kontrol Komitesi (H\u0130KK) ve birim yetkililerinin ortak de\u011ferlendirmesiyle al\u0131nmas\u0131 uygundur.<\/p>\n

Soru 4:<\/b> Yenido\u011fan YB\u00dc\u2019de g\u00f6rev yapan bir hem\u015firede, tarama k\u00fclt\u00fcr\u00fc sonucunda VRE kolonizasyonu tespit edilmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n, birim de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmas\u0131 gerekir mi? E\u011fer gerekirse, hangi birimlere g\u00f6revlendirme yap\u0131labilir? Hasta takibinin daha az kritik oldu\u011fu bir klinik alanda (\u00f6rne\u011fin eri\u015fkin servisleri) g\u00f6revine devam edebilir mi? Tekrar g\u00f6revine ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 ard\u0131\u015f\u0131k negatif d\u0131\u015fk\u0131\/perianal s\u00fcr\u00fcnt\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 zorunlu mudur? Bu testler hangi aral\u0131klarla al\u0131nmal\u0131d\u0131r? \u00dc\u00e7 negatif k\u00fclt\u00fcr sonucundan sonra, belirli periyotlarla yeniden tarama yap\u0131lmas\u0131 gerekli midir?<\/p>\n

Yan\u0131t 4:<\/b> Yenido\u011fan \u00fcnitesinde \u00e7al\u0131\u015fan bir hem\u015firede VRE pozitifli\u011fi saptand\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 temel sorular\u0131n yan\u0131t\u0131 verilmelidir. \u00d6ncelikle, VRE\u2019nin t\u00fcr\u00fc \u00f6nemlidir; Enterococcus faecium<\/i> ya da E. faecalis<\/i> t\u00fcrleri klinik a\u00e7\u0131dan anlam ta\u015f\u0131rken, Enterococcus gallinarum<\/i> ve Enterococcus casseliflavus<\/i> gibi do\u011fal diren\u00e7li enterokok t\u00fcrlerinin klinik \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, VRE\u2019nin rektal \u00f6rnekten mi yoksa el\/deri \u00f6rne\u011finden mi izole edildi\u011fi de belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. El\/deri \u00f6rne\u011finde pozitiflik saptanmas\u0131, bireysel bir kolonizasyondan \u00e7ok \u00fcnitede yo\u011fun VRE kolonizasyonunu veya \u00e7evresel kontaminasyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. B\u00f6yle bir durumda, \u00f6ncelikli olarak \u00fcnitedeki infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerinin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekir; ki\u015fiye \u00f6zel bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekmez.<\/p>\n

E\u011fer hem\u015firede rektal VRE (E. faecalis, E. faecium<\/i>) ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu ise, \u00f6ncelikle son d\u00f6nemde ishal ya da antibiyotik kullan\u0131m\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr durumlarda d\u0131\u015fk\u0131da ge\u00e7ici VRE pozitifli\u011fi saptanabilir. Kronik rektal ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirme yap\u0131labilmesi i\u00e7in antibiyotik kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, en az 2 hafta i\u00e7inde al\u0131nan en az iki \u00f6rnekte pozitiflik bulunmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hem\u015firenin el hijyeni ve eldiven kullan\u0131m\u0131 konusundaki e\u011fitiminin tekrarlanmas\u0131yla, ayn\u0131 \u00fcnitede g\u00f6revine devam etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilebilmesi i\u00e7in ard\u0131\u015f\u0131k 3 haftal\u0131k \u00f6rnekte negatiflik g\u00f6sterilmesi gerekir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, rutin olarak birim de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmez.<\/p>\n

Soru 5: <\/b>Dren, idrar veya kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Enterococcus gallinarum<\/i> (vankomisine do\u011fal diren\u00e7li) \u00fcredi\u011fi zaman temas izolasyonu \u00f6nerilmeli midir? Di\u011fer VanA\/B gibi plazmid arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131nmad\u0131klar\u0131, kendi genetiklerinde endojen olarak bulunduklar\u0131 i\u00e7in yine de izolasyon kurallar\u0131na uyulmal\u0131 m\u0131d\u0131r?\u00a0<\/span><\/p>\n

Yan\u0131t 5: <\/b>Enterococcus gallinarum<\/i> ve Enterococcus caseliflavus <\/i>intrensek d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde vankomisin direncine (VanC fenotipi) sahiptir. Bu nedenle y\u00fcksek d\u00fczey vankomisine diren\u00e7li E. faecium<\/i>\u2019a k\u0131yasla infeksiyon kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha az endi\u015fe uyand\u0131r\u0131r; ancak bu patojenle ili\u015fkili invazif infeksiyonlar da bildirilmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde vankomisin direncine sahip E. gallinarum<\/i> ve E. casseliflavus<\/i> su\u015flar\u0131 ile infekte veya kolonize hastalar\u0131n izole edilmesi gerekli de\u011fildir; \u00e7\u00fcnk\u00fc intrensek diren\u00e7, di\u011fer bakterilere aktar\u0131labilecek plazmidlerde veya transpozonlarda bulunmaz. Ancak, E. gallinarum<\/i> su\u015funun neden oldu\u011fu bir hastane salg\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, vir\u00fclan bir su\u015fun yay\u0131l\u0131m\u0131ndan \u015f\u00fcpheleniliyorsa izolasyonun yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Aktar\u0131labilir vanA direnci, hem E. gallinarum<\/i> hem de E. casseliflavus<\/i>\u2019ta bildirilmi\u015f olmakla birlikte bula\u015fma nadirdir. VanA direnci, intrensek d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczey VanC direncinden fenotipik olarak ay\u0131rt edilebilir. E. gallinarum<\/i>\u2019da vanA\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, VanC fenotipine k\u0131yasla daha y\u00fcksek d\u00fczeyde vankomisin ve teikoplanin direncine neden olur.\u00a0<\/span><\/p>\n

Rutin olarak d\u0131\u015fk\u0131 veya rektal \u00f6rneklerinden vanA ve vanB genlerinin tan\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik polimeraz zincir reaksiyonu teknikleri geli\u015ftirilmi\u015f olmakla birlikte VRE s\u00fcrveyans\u0131 \u00fczerindeki etkileri hen\u00fcz belirlenmemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla E. gallinarum<\/i> izole edilmi\u015fse ve y\u00fcksek d\u00fczey vankomisin ve teikoplanin direnci saptanm\u0131yorsa VRE izolasyonu gerekli de\u011fildir. Ancak antibiyogramda vanA direncinden \u015f\u00fcphe uyand\u0131ran bir sonu\u00e7 varsa, VRE izolasyonu uygulanmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00d6zetle, VanC direnci bulunan mikroorganizmalar epidemiyolojik a\u00e7\u0131dan genellikle \u00f6nemli kabul edilmez ve bu mikroorganizmalarla kolonize veya infekte hastalar\u0131n izolasyonu gerekli de\u011fildir. Ancak E. gallinarum<\/i>\u2019da vanA direncinden \u015f\u00fcphe ediliyorsa\u2014ki nadirdir\u2014, izolasyon \u00f6nlemleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r (46-50).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 6:<\/b> Hepatit C virusu (HCV) ile infekte hastalar\u0131n ve HIV ile ya\u015fayan bireylerin diyaliz cihazlar\u0131n\u0131 ay\u0131rmaya gerek var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 6: <\/b>T\u00fcrkiye\u2019de hemodiyaliz merkezlerinde infeksiyon kontrol uygulamalar\u0131, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 k\u0131lavuz ve genelgeler do\u011frultusunda y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 2016\/20 say\u0131l\u0131 genelgesinde, HCV ile infekte hastalar\u0131n diyaliz cihazlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ancak, 2017\/06 say\u0131l\u0131 genelgede, anti-HCV pozitif ancak HCV-RNA negatif olan hastalar i\u00e7in izolasyonunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Bu durum, yaln\u0131zca HCV-RNA pozitif hastalarda cihaz ayr\u0131m\u0131na devam edilmesi gerekti\u011fini, HCV-RNA negatif hastalarda ise b\u00f6yle bir gereklilik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u0131lavuzlar\u0131na g\u00f6re, HIV ile ya\u015fayan bireyler i\u00e7in diyaliz cihazlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Standart infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerine uyuldu\u011fu s\u00fcrece, HIV\u2019in diyaliz makineleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fma riski son derece d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla her durumda, infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya uyulmas\u0131 bula\u015fman\u0131n \u00f6nlenmesinde temel yakla\u015f\u0131md\u0131r (51).<\/p>\n

Soru 7: <\/b>Kronik hepatit B tan\u0131l\u0131 hemodiyaliz hastalar\u0131nda hepatit B y\u00fczey antijeni (HBsAg) kayb\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu hasta hemodiyalize KHB tan\u0131l\u0131 hastalar i\u00e7in kullan\u0131lan cihazla m\u0131 devam etmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 7: <\/b>HBsAg kayb\u0131, genellikle HBV infeksiyonunun bask\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k riskinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ancak, baz\u0131 durumlarda HBV-DNA pozitifli\u011fi devam edebilir ve bu da bula\u015fma riskini s\u00fcrd\u00fcrebilir. \u00d6zellikle imm\u00fcnos\u00fcpresif tedavi alan hastalarda HBV reaktivasyonu riski bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle, HBsAg kayb\u0131 sonras\u0131nda hastan\u0131n HBV-DNA d\u00fczeyleri ve anti-HBs varl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmeli ve d\u00fczenli olarak HBV-DNA ve anti-HBs d\u00fczeyleri izlenmelidir.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 2016\/20 say\u0131l\u0131 genelgesine g\u00f6re, HBsAg pozitif hastalar\u0131n diyaliz cihazlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ancak, 2017\/06 say\u0131l\u0131 genelgeye g\u00f6re, HBsAg kayb\u0131 sonras\u0131 hastan\u0131n bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k riski d\u00fc\u015f\u00fckse ve HBV-DNA negatifli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015fsa, diyaliz cihaz\u0131 ayr\u0131m\u0131na gerek olmayabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, HBV-DNA pozitifli\u011fi devam ediyorsa, cihaz ayr\u0131m\u0131 ve izolasyon \u00f6nlemleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; bu \u00f6neriler, hastan\u0131n bireysel durumu ve bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k riski dikkate al\u0131narak uygulanmal\u0131d\u0131r. Her durumda, infeksiyon kontrol \u00f6nlemlerine titizlikle uyulmas\u0131, hemodiyaliz \u00fcnitelerinde HBV bula\u015fma riskini en aza indirmek i\u00e7in esast\u0131r (52,53).<\/p>\n

Soru 8:<\/b> \u00d6zellikle YB\u00dc\u2019de uzun s\u00fcreli yat\u0131\u015f\u0131 devam eden ve herhangi bir semptom sonras\u0131nda idrar, trakeal aspirat ya da kan k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00fcreme saptanan hastalarda izolasyon s\u00fcresinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken s\u00fcre nas\u0131l belirlenmelidir? \u0130nfluenza sebebiyle yat\u0131\u015f endikasyonu olan hastalarda ise izolasyon s\u00fcresi hangi kriterlere g\u00f6re belirlenmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 8: <\/b>Yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde yatan ve temas izolasyonu uygulanmas\u0131 gereken infekte veya kolonize hastalarda izolasyon s\u00fcresi, hasta ve etkenin \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermektedir. Temas izolasyonu gerektiren bir etkenin bulundu\u011fu hastada, infeksiyon oda\u011f\u0131nda \u00fcreme saptanm\u0131\u015f ve tedavi ile mikrobiyal eradikasyon sa\u011flanm\u0131\u015fsa izolasyon sonland\u0131r\u0131labilir. Tarama k\u00fclt\u00fcrleri veya kolonizasyon saptanan durumlarda ise negatif k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131 elde edildikten sonra izolasyon sonland\u0131r\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, VRE i\u00e7in \u00fc\u00e7 ard\u0131\u015f\u0131k haftal\u0131k rektal k\u00fclt\u00fcr negatifli\u011fi \u00f6nerilmektedir. Ancak bu yakla\u015f\u0131m her etken i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir.\u00a0<\/span><\/p>\n

T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn \u201cSa\u011fl\u0131k Hizmetlerinde Candida auris<\/i>\u201d rehberinde, C. auris<\/i> ile infekte veya kolonize oldu\u011fu bilinen hastalar\u0131n yeniden taranmas\u0131 \u00f6nerilmemektedir. Kolonize hastalarda, ara s\u0131ra negatif sonu\u00e7lar\u0131n ard\u0131ndan tekrar pozitif sonu\u00e7lar g\u00f6r\u00fclebilece\u011finden, negatif sonu\u00e7lar izolasyonun sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r (54).<\/p>\n

G\u00f6zlemlerimize g\u00f6re, VRE ve di\u011fer diren\u00e7li bakterilerde izolasyonun sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca negatif k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131 de\u011fil, hastan\u0131n genel klinik durumu da \u00f6nemlidir. Antibiyotik veya antifungal tedavi kullanmaya devam eden ve antibiyotiksiz stabil bir d\u00f6nem ge\u00e7iremeyen hastalarda izolasyonun sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 riskli olabilir. Bu konuda, ABD Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri\u2019nin (U.S. Centers for Disease Control and Prevention, CDC) rehberi de yol g\u00f6sterici olabilir (55).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130nfluenza \u015f\u00fcphesi olan veya tan\u0131s\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015f hastalarda ise damlac\u0131k izolasyonu, hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonraki 7 g\u00fcn boyunca veya ate\u015f ve solunum semptomlar\u0131n\u0131n tamamen ge\u00e7mesinden sonraki 24 saate kadar (hangisi daha uzunsa) s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir. \u0130mm\u00fcnos\u00fcprese hastalarda veya k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda izolasyon s\u00fcresi daha uzun olabilir. Antiviral tedavi ba\u015flanm\u0131\u015f olsa bile, bu durum virusun yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 tamamen engellemeyebilir (56).<\/p>\n

Soru 9: <\/b>Bacillus Calmette-Gu\u00e9rin (BCG) a\u015f\u0131s\u0131 uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda sa\u011fl\u0131k personelinin g\u00f6z\u00fcne a\u015f\u0131n\u0131n kazara s\u0131\u00e7ramas\u0131 durumunda, olas\u0131 ok\u00fcler infeksiyon riskleri ve komplikasyonlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda rutin kemoprofilaksi \u00f6nerilmekte midir ve hangi klinik durumlarda profilaksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir?<\/p>\n

Yan\u0131t 9:<\/b> Bacillus Calmette-Gu\u00e9rin a\u015f\u0131s\u0131, canl\u0131 ancak zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f Mycobacterium bovis<\/i> su\u015fu i\u00e7erir ve \u00f6zellikle disemine veya meningeal t\u00fcberk\u00fclozun \u00f6nlenmesinde kullan\u0131l\u0131r. A\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6ze kazara s\u0131\u00e7ramas\u0131 durumunda \u00f6ncelikle g\u00f6z\u00fcn derhal ve bol miktarda serum fizyolojik veya temiz su ile en az 15 dakika y\u0131kanmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle g\u00f6zde k\u0131zar\u0131kl\u0131k, a\u011fr\u0131 veya g\u00f6rme bozuklu\u011fu gibi bulgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda, hemen oftalmolojik de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Genellikle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerde ciddi infeksiyona yol a\u00e7mayan BCG su\u015fu, hassas dokular\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6zde nadiren keratokonjonktivit veya di\u011fer ok\u00fcler infeksiyonlara neden olabilir. Literat\u00fcrde yer alan olgu serileri ve genel k\u0131lavuzlar, bu t\u00fcr maruziyetlerde rutin kemoprofilaksinin gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Bununla birlikte, g\u00f6zde ciddi travma veya \u00fclser geli\u015fimi varsa, hastan\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bask\u0131lanm\u0131\u015f ise, lokal infeksiyon geli\u015fti\u011finde, kal\u0131c\u0131 irritasyon ve konjonktivit durumlar\u0131nda profilaksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir (57).<\/p>\n

Soru 10: <\/b>\u0130ntravezikal BCG haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, bir hem\u015firenin eline i\u011fne batmas\u0131 sonucu az miktarda kanama meydana gelmi\u015ftir. Hem\u015firenin mevcut durumunda herhangi bir imm\u00fcnos\u00fcpresif durum yoktur ve gebe de\u011fildir. Bu durumda nas\u0131l bir yakla\u015f\u0131m sergilenmelidir? Profilaksi gerekli midir?<\/p>\n

Yan\u0131t 10: <\/b>Literat\u00fcrde, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda BCG a\u015f\u0131s\u0131 uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda el yaralanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 s\u00fcp\u00fcratif tenosinovit geli\u015fimleri (yakla\u015f\u0131k 10 olgu) bildirilmi\u015ftir. Bu olgularda klinik bulgular genellikle yaralanmadan g\u00fcnler ile haftalar aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Profilaksiye dair herhangi bir veri bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle, yaralanan ki\u015finin lokal infeksiyon geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan takip edilmesi uygun olacakt\u0131r. Klinik bulgular\u0131n geli\u015fmesi durumunda ise tan\u0131 ve tedavi s\u00fcre\u00e7lerinin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde planlanmas\u0131 gerekmektedir. (58).\u00a0<\/span><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k Bak\u0131m\u0131yla \u0130li\u015fkili \u0130nfeksiyonlar\u0131n Tan\u0131s\u0131, Tedavisi ve Komplikasyonlar\u0131<\/h2>\n

Soru 1:<\/b> Ampiyem tan\u0131s\u0131yla g\u00f6\u011f\u00fcs t\u00fcp\u00fcyle takip edilen hastada, akut faz reaktanlar\u0131n\u0131n normal s\u0131n\u0131rlarda seyretmesine ra\u011fmen steril alandan al\u0131nan k\u00fclt\u00fcrde tekrarlayan \u00fcreme g\u00f6zlenmesi durumunda, Gram boyama ile desteklenen mikrobiyolojik bulgulara ra\u011fmen antibiyotik tedavisinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 klinik olarak uygun mudur?<\/p>\n

Yan\u0131t 1: <\/b>Uzun s\u00fcreli drenlerden al\u0131nan drenaj k\u00fclt\u00fcrlerinin infeksiyon tan\u0131s\u0131ndaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu nedenle infeksiyon alan\u0131ndan do\u011frudan \u00f6rnek al\u0131nabilir. Sistemik infeksiyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek semptom ve bulgular\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, plevral s\u0131v\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde de\u011fi\u015fiklik saptanmad\u0131\u011f\u0131 ve biyokimyasal test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n infeksiyonla uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, k\u00fclt\u00fcrde g\u00f6zlenen \u00fcreme kolonizasyon olarak de\u011ferlendirilmelidir (59-61).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 2:<\/b> Kolistin ve polimiksin B duyarl\u0131l\u0131k testlerinin ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmesi gerekli midir? Bu iki polimiksin t\u00fcrevine kar\u015f\u0131 bakteriyel duyarl\u0131l\u0131k profilinde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclebilir mi?<\/p>\n

Yan\u0131t 2: <\/b>Do\u011fru y\u00f6ntemle (\u201cbroth\u201d mikrodilusyon) yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 kayd\u0131yla kolistin duyarl\u0131l\u0131k sonucunun, polimiksin B duyarl\u0131l\u0131k sonucunu da yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (62).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 3:<\/b> Polimiksin kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 geli\u015fen parestezi durumunda tedaviye devam karar\u0131 hangi klinik kriterlere dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r? \u0130lac\u0131n kesilmesi her durumda gerekli midir?<\/p>\n

Yan\u0131t 3:<\/b> N\u00f6rotoksisite geli\u015fmesi halinde, klinik tabloya g\u00f6re ila\u00e7 kesilmesi \u00f6ncelikli olarak de\u011ferlendirilmelidir. Ancak, hasta i\u00e7in kolistinden ba\u015fka se\u00e7enek yoksa, n\u00f6rotoksisite riskini art\u0131ran risk fakt\u00f6rlerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yak\u0131n klinik takip sa\u011flanarak polimiksin tedavisi tekrar denenebilir. N\u00f6rom\u00fcsk\u00fcler blokaj\u0131 olan bireylerde kolistin tedavisine tekrar ba\u015flanmamal\u0131d\u0131r. Kolistin kullananlar\u0131n %7\u20138\u2019inde n\u00f6rotoksisite geli\u015fti\u011fi, en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan semptomun parestezi (uyu\u015fma, kar\u0131ncalanma) oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Literat\u00fcrde, n\u00f6rotoksisite geli\u015fen hastalarda kolistin tedavisinin ayn\u0131 dozla veya doz azalt\u0131larak yeniden ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 olgular bildirilmi\u015ftir; bu olgular\u0131n yaln\u0131zca ikisinde sorun geli\u015fmi\u015f, di\u011ferlerinde yeniden kullan\u0131mda sorun ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak apne ve n\u00f6bet gibi a\u011f\u0131r semptomlar\u0131 olanlarda ilac\u0131n tekrar verilmemesi \u00f6nerilmi\u015ftir (63,64).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 4:<\/b> Vankomisine diren\u00e7li Enterococcus feacalis<\/i> \u015fuslar\u0131 ampisiline duyarl\u0131 saptan\u0131rsa hangi klinik durumlarda ampisilin kullan\u0131labilir?<\/p>\n

Yan\u0131t 4:<\/b> Enterokok t\u00fcr\u00fcnden ve vankomisin direncinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak su\u015f ampisiline duyarl\u0131ysa her zaman ampisilin tedavisi tercih edilmelidir (65).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 5:<\/b> Panrezistan Acinetobacter baumannii<\/i>\u2019ye ba\u011fl\u0131 \u015fant infeksiyonu olan hastada primer tedavi rejimi nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Sulbaktam bazl\u0131 kombinasyonlar\u0131n tedavideki yeri nedir? Sulbaktam\u0131n BOS\u2019a ge\u00e7i\u015fi terap\u00f6tik d\u00fczeylere ula\u015fabilir mi?<\/p>\n

Yan\u0131t 5:<\/b> Literat\u00fcrde, ampisilin-sulbaktam kombinasyonu ile tedavi edilen A. baumannii<\/i>\u2019nin neden oldu\u011fu menenjit olgular\u0131 bulunmaktad\u0131r. Biz de klini\u011fimizde 12 gr ampisilin ve 6 gr sulbaktam tedavisiyle ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7 elde edilen A. baumannii<\/i> menenjitli bir olgu takip ettik. Sulbaktam, meningeal inflamasyon varl\u0131\u011f\u0131nda BOS\u2019a ge\u00e7ebilmektedir. E\u011fer hastan\u0131z\u0131n \u00f6rne\u011finde tigesiklin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmediyse, bu testin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 laboratuvar\u0131n\u0131zdan talep edilebilirsiniz. Tigesikline duyarl\u0131 olan ancak di\u011fer antibiyotiklere diren\u00e7li A. baumannii<\/i>\u2019nin neden oldu\u011fu menenjit tedavisinde, tigesiklinin di\u011fer antimikrobiyal ajanlarla birlikte kurtarma tedavisinde ba\u015far\u0131 ile kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olgular literat\u00fcrde bulunmaktad\u0131r. E\u011fer hastan\u0131z\u0131n \u00f6rne\u011finde elde edilen su\u015f kolistin duyarl\u0131 ise kolistinin parenteral yolla BOS\u2019a \u00e7ok az ge\u00e7mesi (serum konsantrasyonunun sadece %5\u2019i) nedeniyle, kolistinin hem \u0130V hem de intraventrik\u00fcler verilmesi uygundur (66-71).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 6: <\/b>\u0130drar k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Candida krusei <\/i>\u00fcremesi saptanan hastalarda, amfoterisin B deoksikolat form\u00fclasyonunun temin edilememesi durumunda lipozomal amfoterisin B uygulanmas\u0131 klinik olarak uygun bir alternatif midir? Lipozomal form\u00fclasyonun kandid\u00fcri tedavisindeki etkinli\u011fi, farmakokinetik \u00f6zellikleri ve optimal doz aral\u0131\u011f\u0131 literat\u00fcrde net olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? Amfoterisin B grubu antifungaller aras\u0131nda deoksikolat form\u00fclasyonunun \u00fcriner sistem infeksiyonlar\u0131ndaki (\u00dcS\u0130\u2019lerdeki) tek tercih nedeni farmakolojik avantajlar\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 6:<\/b> Kandid\u00fcri tedavisinde ilk se\u00e7enekler, idrarda yeterli konsantrasyon sa\u011flayabilen flukonazol, flusitozin ve amfoterisin B deoksikolatt\u0131r.<\/p>\n

Candida krusei<\/i>\u2019nin flukonazole ve flusitozine diren\u00e7li olmas\u0131 ve \u00fclkemizde amfoterisin B deoksikolat\u0131n bulunmamas\u0131 nedeniyle bu t\u00fcr\u00fcn neden oldu\u011fu \u00dcS\u0130\u2019lerin tedavisinde g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015fanmaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Diren\u00e7li Candida<\/i> t\u00fcrleri i\u00e7in kullan\u0131labilecek alternatif ajanlar\u0131n (itrakonazol, vorikonazol, posakonazol, ekinokandinler ve lipozomal amfoterisin B) idrar konsantrasyonlar\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr, dolay\u0131s\u0131yla \u00dcS\u0130\u2019de etkinli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Diren\u00e7li Candida<\/i> t\u00fcrlerinin neden oldu\u011fu \u00dcS\u0130\u2019lerde, \u00f6zellikle renal parankim tutulumunun e\u015flik etti\u011fi durumlarda, \u0130V ekinokandin tedavisiyle ba\u015far\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren olgular mevcuttur.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yine diren\u00e7li Candida<\/i> t\u00fcrleriyle sistit olan hastalarda, lipozomal amfoterisin B ile 50 mg\/lt olacak \u015fekilde 3\u20135 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrekli irrigasyon veya d\u00fc\u015f\u00fck hacimlerde aral\u0131kl\u0131 mesane irrigasyonu yap\u0131larak ba\u015far\u0131 elde edildi\u011fini bildiren olgu sunumlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu nedenle, s\u00f6z konusu olguda etken su\u015f duyarl\u0131ysa ve ba\u015fka bir kontrendikasyon yoksa, sistemik ekinokandin tedavisi ile birlikte intravezikal liposomal amfoterisin B uygulanmas\u0131 daha ak\u0131lc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olarak de\u011ferlendirilebilir. Ancak tedavi karar\u0131, hastan\u0131n genel durumu ve di\u011fer t\u00fcm \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak bireysel olarak verilmelidir (72,73).\u00a0<\/span><\/p>\n

Soru 7:<\/b> Ailevi Akdeniz ate\u015fi tan\u0131s\u0131 olan ve hemodiyaliz ihtiyac\u0131 nedeniyle femoral venden ge\u00e7ici kateter tak\u0131lan, ancak daha sonra kateter ihtiyac\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lan bir hastada, kateterin \u00e7ekilmesinden 3 g\u00fcn sonra ate\u015f geli\u015fti ve kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde S. aureus<\/i> \u00fcremesi saptand\u0131. Kateter giri\u015f yerinde odak ara\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in USG planlanm\u0131\u015f olmakla birlikte hastada e\u015flik eden s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 mevcuttu. Bu durumda, torakolomber manyetik rezonans (MR) erken d\u00f6nemde mi yoksa tedaviye ra\u011fmen kan k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00fcreme devam ederse ileri a\u015famada m\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Ultrasonografide odak saptanmamas\u0131 ve kontrol kan k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00fcreme olmamas\u0131 halinde, bakteriyeminin katetere ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ve etkin tedaviyle kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kabul edilebilir mi? Ayr\u0131ca, kateter \u00e7ekilme sebebinin infeksiyon \u015f\u00fcphesi olmamas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu klinik senaryoda y\u00f6netim stratejisi nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Yan\u0131t 7:<\/b> Kateter tak\u0131l\u0131yken kom\u015fu endotel h\u00fccrelerine ge\u00e7en S. aureus<\/i> su\u015flar\u0131, kateter \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra bile kateter ili\u015fkili kan dola\u015f\u0131m\u0131 infeksiyonlar\u0131n\u0131n geli\u015fimine yol a\u00e7abilir. Persistan S. aureus<\/i> bakteriyemisi, genel olarak 2\u20137 g\u00fcn boyunca ard\u0131\u015f\u0131k kan k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00fcreme saptanmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r ve bu s\u00fcre uzad\u0131k\u00e7a komplikasyonlar\u0131n artma riski bulunmaktad\u0131r. Stafilokokal bakteriyemiler s\u0131ras\u0131nda infektif endokardit, septik tromboflebit, vertebral osteomiyelit, iliopsoas apsesi ve septik artrit gibi metastatik infeksiyonlar geli\u015febilir. S. aureus<\/i> bakteriyemisi olan hastalar\u0131n %6\u201324\u2019\u00fcnde infektif endokardit geli\u015febilmektedir. Hasta \u00f6zelliklerine g\u00f6re endokardit d\u0131\u015flanamayaca\u011f\u0131ndan S. aureus<\/i> bakteriyemisi olan t\u00fcm hastalara infektif endokarditin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in transtorasik ekokardiyografi (EKO) yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yeni s\u0131rt veya boyun a\u011fr\u0131s\u0131 olmayan hastalarda bile bakteriyeminin 3\u20135 g\u00fcnden fazla s\u00fcrmesi durumunda vertebral osteomiyelit gibi metastatik komplikasyonlar\u0131n geli\u015febilece\u011finin her zaman fark\u0131nda olunmal\u0131d\u0131r. Sizin hastan\u0131z da yeni ba\u015flayan s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 nedeniyle vertebral osteomiyelit ve diskit a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; hastan\u0131z i\u00e7in negatif kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcnceye kadar 24\u201348 saatte bir kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc, transtorasik EKO ve vertebral g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme yap\u0131lmas\u0131 uygun olacakt\u0131r. Di\u011fer yanda, e\u011fer emboli saptan\u0131rsa, kalp pili ve protez kapa\u011f\u0131 varsa, infeksiyona yatk\u0131nl\u0131k sa\u011flayan yap\u0131sal kalp kapak bozukluklar\u0131 tespit edilirse, hemodiyaliz tedavisi ge\u00e7irmi\u015fse, daha \u00f6nce endokardit ge\u00e7irme veya \u0130V ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi endokardit a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek riskli bir durum varsa hastan\u0131za trans\u00f6sefageal EKO yap\u0131lmas\u0131 da gereklidir (74-77).<\/p>\n

Soru 8:<\/b> Cerrahi sonras\u0131 geli\u015fen spondilodiskit olgular\u0131nda \u00f6nerilen minimum tedavi s\u00fcresi ka\u00e7 hafta olmal\u0131d\u0131r? Brucella<\/i> etkenli spondilodiskitlerde ise tedavi ne kadar s\u00fcrmelidir? Ayr\u0131ca, tedavi s\u00fcresinin n\u00fcks oranlar\u0131 \u00fczerindeki etkisi ve s\u00fcrenin k\u0131sal\u0131\u011f\u0131 veya uzamas\u0131yla n\u00fcks riskinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fi konusunda mevcut kan\u0131tlar nelerdir?<\/p>\n

Yan\u0131t 8:<\/b> Cerrahi sonras\u0131 geli\u015fen spondilodiskitlerde tedavi genellikle 3\u20138 hafta \u0130V, ard\u0131ndan 4\u20138 hafta oral antibiyotik tedavisi \u015feklinde uygulanmaktad\u0131r. Toplam tedavi s\u00fcresi 6\u201312 hafta aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Bu s\u00fcre, infeksiyonun \u015fiddeti, etken mikroorganizma ve hastan\u0131n genel durumuna ba\u011fl\u0131 olarak bireyselle\u015ftirilmelidir. Erken cerrahi m\u00fcdahale, konservatif tedaviye k\u0131yasla n\u00fcks oran\u0131n\u0131 %40, mortalite oran\u0131n\u0131 %39 ve hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresini ortalama 7.75 g\u00fcn azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n

Brucella<\/i> spondilodiskitinde tedavi s\u00fcresi, infeksiyonun ciddiyetine ve hastan\u0131n yan\u0131t\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Genel olarak, antibiyotik tedavisi en az 6 hafta s\u00fcrmelidir. Ancak baz\u0131 durumlarda, \u00f6zellikle komplikasyon geli\u015fen veya tedaviye yan\u0131t\u0131n yetersiz oldu\u011fu hastalarda, tedavi s\u00fcresi 3\u20136 ay veya daha uzun olabilir. Tedavi s\u00fcresinin yetersiz olmas\u0131, n\u00fcks riskini art\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin, 6 haftadan k\u0131sa s\u00fcren tedavilerde n\u00fcks oran\u0131 %43\u2019e kadar \u00e7\u0131kabilirken, 12 haftadan uzun s\u00fcren tedavilerde bu oran\u0131n %17\u2019ye d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bildirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, aminoglikozid i\u00e7eren kombinasyon tedavilerinin, n\u00fcks oranlar\u0131n\u0131 azaltmada etkili oldu\u011fu da g\u00f6sterilmi\u015ftir (11, 78-80).<\/p>\n

Soru 9: <\/b>Mesane kanseri tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f ve interavezikal BCG uygulamas\u0131 sonras\u0131 ge\u00e7meyen yanma ve py\u00fcri yak\u0131nmalar\u0131 olan bir erkek hastam\u0131z var. Laboratuvar de\u011ferleri normaldi ve idrar k\u00fclt\u00fcr\u00fc negatif tespit edildi. Hastay\u0131 TB sistiti olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmeyi ve idrar \u00f6rneklerinde TB i\u00e7in testler yapmay\u0131 planl\u0131yoruz. Sonu\u00e7lar\u0131n anlaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 durumda da anti-TB tedavisi ba\u015flamak gerekli midir?<\/p>\n

Yan\u0131t 9:<\/b> Hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %1\u20135\u2019inde, BCG uygulamas\u0131n\u0131 izleyen d\u00f6nemde infeksiy\u00f6z komplikasyonlar geli\u015fmektedir. Cinsiyet, ya\u015f, komorbid hastal\u0131klar, t\u00fcm\u00f6r tipi, imm\u00fcnos\u00fcpresif ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131, BCG uygulama ve cerrahi aras\u0131ndaki s\u00fcre gibi pek \u00e7ok fakt\u00f6r, infeksiyon geli\u015fimini etkileyebilir. Farkl\u0131 lokalize ve sistemik infeksiyonlar, erken (\u22643 ay) veya ge\u00e7 d\u00f6nemde (>3 ay) geli\u015febilmektedir. \u0130nfeksiyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve klinik tutulumlar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle mikobakteriyel infeksiyonlar i\u00e7in tan\u0131sal s\u00fcre\u00e7lerin tamamlanmas\u0131 uygun olacakt\u0131r. Mikrobiyolojik tan\u0131 y\u00f6ntemlerinin (asidorezistan boyama, molek\u00fcler testler, k\u00fclt\u00fcr) tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 genellikle %50 ve alt\u0131ndad\u0131r. Mikrobiyolojik testlerin negatif oldu\u011fu durumlarda, histopatolojik inceleme, \u00f6zellikle lokalize infeksiyonlar i\u00e7in planlanabilir (81, 82).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e KL\u0130M\u0130K Mobil, KL\u0130M\u0130K Derne\u011fi taraf\u0131ndan 3 Kas\u0131m 2023\u2019te dernek \u00fcyelerinin \u00fccretsiz kullan\u0131m\u0131na sunulmu\u015f bir mobil uygulamad\u0131r. Bu uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pratik kullan\u0131m i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f algoritmalar, ak\u0131ll\u0131 tablolar, medikal hesaplamalar, g\u00fcncel rehberler, hastal\u0131k ve ila\u00e7lar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 i\u00e7erikleri ile derne\u011fin etkinlik ve duyurular\u0131na ula\u015f\u0131labilmektedir. Uygulaman\u0131n \u00fcyeler taraf\u0131ndan en aktif kullan\u0131lan b\u00f6l\u00fcmlerinden biri olan \u201cUzman\u0131na Sor\u201d mod\u00fcl\u00fc, sa\u011fl\u0131k […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5783],"tags":[6178,4543,4246],"class_list":["post-30779","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gorus-rapor","tag-klimik","tag-saglik-bakimiyla-iliskili-infeksiyonlar","tag-toplum-kokenli-infeksiyonlar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30779"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30779\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30939,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30779\/revisions\/30939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}