{"id":30768,"date":"2025-09-27T15:24:58","date_gmt":"2025-09-27T12:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=30768"},"modified":"2025-09-27T15:24:58","modified_gmt":"2025-09-27T12:24:58","slug":"cocuklarda-rotavirus-pozitifligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/09\/27\/cocuklarda-rotavirus-pozitifligi\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuk Hastalarda Rotavirus Antijen Pozitifli\u011fi: Klinik ve Laboratuvar Parametrelerine Dayal\u0131 Retrospektif Bir De\u011ferlendirme"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/b><\/h2>\n

Rotavirus, \u00f6zellikle be\u015f ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklarda akut gastroenteritin en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen viral etkenlerinden biridir (1,2). D\u00fcnya genelinde her y\u0131l milyonlarca \u00e7ocu\u011fu etkileyen bu infeksiyon, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde \u00f6nemli morbidite ve mortalite nedenleri aras\u0131nda yer almakta, sa\u011fl\u0131k sistemi \u00fczerinde ciddi bir y\u00fck olu\u015fturmaktad\u0131r (3). Rotavirus infeksiyonu genellikle ani ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 ate\u015f, kusma ve ard\u0131ndan geli\u015fen sulu ishal ile karakterizedir. Tedavi edilmedi\u011finde dehidratasyon, elektrolit bozukluklar\u0131 ve nadiren hastaneye yat\u0131\u015fla sonu\u00e7lanan klinik tablolara neden olabilir (4).<\/p>\n

Rotavirus \u00e7ift sarmall\u0131 RNA genomuna sahip bir Reoviridae<\/i> ailesi \u00fcyesi olup esas olarak fekal-oral yolla bula\u015f\u0131r (5). \u00c7evre ko\u015fullar\u0131na diren\u00e7li yap\u0131s\u0131 sayesinde uzun s\u00fcre d\u0131\u015f ortamda canl\u0131 kalabilmekte ve \u00f6zellikle k\u0131\u015f ve ilkbahar aylar\u0131nda daha yo\u011fun bir \u015fekilde infeksiyonlara yol a\u00e7maktad\u0131r (5). \u00dclkemizde ve d\u00fcnya genelinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, rotavirus infeksiyonlar\u0131n\u0131n mevsimsel da\u011f\u0131l\u0131m ve ya\u015f grubu a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r (6,7). \u0130nfeksiyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu grup 6\u201324 ay aras\u0131 \u00e7ocuklar olmakla birlikte, semptomlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fvuru nedenleri ya\u015fla birlikte de\u011fi\u015febilmektedir (8,9).<\/p>\n

Rotavirus infeksiyonlar\u0131 ile \u00e7e\u015fitli hematolojik ve biyokimyasal parametreler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi inceleyen s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma bulunmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda, infeksiyonun neden oldu\u011fu inflamatuar yan\u0131t\u0131n C-reaktif protein (CRP), l\u00f6kosit say\u0131s\u0131 ve elektrolit d\u00fczeyleri \u00fczerinde etkili olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir (10). Ancak, bu parametrelerin tan\u0131 koydurucu d\u00fczeyde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rneklemlerle ya da sadece hastaneye yat\u0131r\u0131lan olgularla s\u0131n\u0131rl\u0131 olup toplum d\u00fczeyinde genellenebilirlikleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Bu nedenle, geni\u015f \u00f6rneklemli ve \u00e7ok merkezli verilere dayal\u0131 analizlerin yap\u0131lmas\u0131 hem epidemiyolojik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn hem de klinik-laboratuvar ili\u015fkilerinin daha do\u011fru bir \u015fekilde ortaya konmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u00dclkemizde \u00f6zellikle b\u00f6lgesel da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 ve ba\u015fvuru birimlerine g\u00f6re rotavirus pozitifli\u011finin de\u011ferlendirilmesine y\u00f6nelik literat\u00fcr eksikli\u011fi bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, laboratuvar parametrelerinin tan\u0131sal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funa dair bulgular da test istemi s\u00fcre\u00e7lerinin rasyonel planlanmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fma, rotavirus antijen testi yap\u0131lan \u00e7ocuk hastalarda infeksiyonun epidemiyolojik da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131, ya\u015f ve mevsimsel fakt\u00f6rlerle ili\u015fkisini ve e\u015flik eden laboratuvar bulgular\u0131n\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc analiz etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda elde edilen bulgular\u0131n, tan\u0131sal s\u00fcre\u00e7lerin optimizasyonuna ve test istem kararlar\u0131n\u0131n daha etkin \u015fekilde verilmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 hedeflenmektedir.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/b><\/h2>\n

Bu retrospektif \u00e7al\u0131\u015fma, 1 Ocak 2022 \u2013 31 Aral\u0131k 2024 tarihleri aras\u0131nda Van E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi\u2019nde rotavirus antijen testi yap\u0131lan 0\u201318 ya\u015f aras\u0131 t\u00fcm \u00e7ocuk hastalar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Hastalar\u0131n demografik (ya\u015f, cinsiyet) ve klinik verileri hastane bilgi sistemi (Karmed) \u00fczerinden geriye d\u00f6n\u00fck olarak elde edildi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in Van E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Etik Kurulu\u2019ndan 13 Mart 2025 tarihli ve 28\/03\/2025 say\u0131l\u0131 onay al\u0131nm\u0131\u015f olup \u00e7al\u0131\u015fmalar Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Rotavirus antijen tayini d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rneklerinde \u201cRotavirus One Step Card Test\u201d (CerTest Biotec, Zaragoza, \u0130spanya) kullan\u0131larak \u201clateral flow\u201d (imm\u00fcnokromatografik) h\u0131zl\u0131 test y\u00f6ntemi ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi; \u00f6rnek haz\u0131rlama ve sonu\u00e7 de\u011ferlendirme a\u015famalar\u0131 \u00fcretici talimatlar\u0131na uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Biyokimyasal analizler Cobas 801 sistemi (Roche Diagnostics, Mannheim, Almanya), hematolojik analizler ise Mindray cihaz\u0131 (Mindray Bio-Medical Electronics Co. Ltd, Shenzhen, \u00c7in) kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n

Mevcut \u00f6rneklerde, CRP d\u00fczeyi (mg\/lt), l\u00f6kosit say\u0131s\u0131 (10\u2079\/lt), n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 (10\u2079\/lt), lenfosit say\u0131s\u0131 (10\u2079\/lt), n\u00f6trofil y\u00fczdesi (%), lenfosit y\u00fczdesi (%), sodyum d\u00fczeyi (mmol\/lt), klor d\u00fczeyi (mmol\/lt), potasyum d\u00fczeyi (mmol\/lt), \u00fcre d\u00fczeyi (mg\/dl) ve kreatinin d\u00fczeyi (mg\/dl) analiz edildi. Hemolizli ve lipemik \u00f6rneklerin hematolojik ve biyokimyasal analizleri \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilmedi. Rotavirus antijen testi d\u0131\u015fk\u0131dan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, pozitif veya negatif sonu\u00e7lar i\u00e7in ek d\u0131\u015flama kriteri uygulanmad\u0131.<\/p>\n

Tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistikler medyan ve %25\u2013%75 \u00e7eyrekler aras\u0131 aral\u0131k (interquartile range, IQR) olarak sunuldu. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenler iki grup aras\u0131nda Mann-Whitney U testiyle, kategorik de\u011fi\u015fkenler \u03c7\u00b2 testiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Rotavirus antijen testi pozitifli\u011fi i\u00e7in tan\u0131sal performans, CRP, n\u00f6trofil, sodyum, \u00fcre ve kreatinin de\u011fi\u015fkenlerinin her biri i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 al\u0131c\u0131 i\u015fletim karakteristi\u011fi (receiver operating characteristic, ROC) analizi yap\u0131larak e\u011fri alt\u0131nda kalan alan (area under the curve, AUC) ile de\u011ferlendirildi. Ayr\u0131ca a\u015fa\u011f\u0131da verilen \u00f6nceden belirlenmi\u015f iki \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli model kuruldu:<\/p>\n

    \n
  1. CRP d\u00fczeyi + sodyum d\u00fczeyi + potasyum d\u00fczeyi + klor d\u00fczeyi.<\/li>\n
  2. CRP d\u00fczeyi + sodyum d\u00fczeyi + potasyum d\u00fczeyi + klor d\u00fczeyi + l\u00f6kosit say\u0131s\u0131 + n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 + lenfosit say\u0131s\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n

    Bu modellerin olas\u0131l\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00fczerinden ROC e\u011frileri \u00e7izildi ve AUC de\u011ferleri hesapland\u0131. T\u00fcm ROC analizleri eksik verisi olmayan (complete-case) g\u00f6zlemlerle ger\u00e7ekle\u015ftirildi. \u0130statistiksel analizler SPSS, s\u00fcr\u00fcm 28.0 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yap\u0131ld\u0131 ve anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyi p<\/i><0.05 olarak kabul edildi.<\/p>\n

    BULGULAR<\/b><\/h2>\n
    \"\"<\/a>

    Tablo 1.<\/strong> Hastalar\u0131n Demografik \u00d6zellikleri ve Ba\u015fvuru Birimlerine G\u00f6re Rotavirus Antijen Pozitiflik Oranlar\u0131<\/p><\/div>\n

    \u00c7al\u0131\u015fmaya al\u0131nan 23 568 \u00e7ocuk hastan\u0131n 4551\u2019inde (%19.3) rotavirus antijen testi pozitif saptanm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lan de\u011ferlendirmede rotavirus pozitifli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 fark bulunmu\u015f (p<\/i><0.0001) olup en y\u00fcksek pozitiflik oran\u0131 0\u20134 ya\u015f grubunda (%24.9), ard\u0131ndan s\u0131ras\u0131yla 5\u201311 ya\u015f (%12.9), 0 ya\u015f (%10.5) ve 12\u201317 ya\u015f gruplar\u0131nda (%4.5) g\u00f6r\u00fcld\u00fc (Tablo 1). Cinsiyete g\u00f6re rotavirus pozitiflik oranlar\u0131 erkeklerde %18.9, k\u0131zlarda ise %19.8 idi; ancak cinsiyetler aras\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde farkl\u0131l\u0131k saptanmad\u0131 (p<\/i>=0.1016) (Tablo 1).<\/p>\n

    Ba\u015fvuru yap\u0131lan birimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda rotavirus pozitifli\u011finde istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde farkl\u0131l\u0131k saptand\u0131 (p<\/i><0.0001). En y\u00fcksek pozitiflik oran\u0131 acil servis ba\u015fvurular\u0131nda (%22.3) g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken bunu yatan hasta servisi (%19.1), poliklinik (%8) ve yo\u011fun bak\u0131m (%7) birimleri izliyordu (Tablo 1).<\/p>\n

    \"\"<\/a>

    \u015eekil 1.<\/strong> 2022\u20132024 Y\u0131llar\u0131 Aras\u0131nda Rotavirus Antijen Testi Yap\u0131lan Pediatrik Olgular\u0131n Aylara G\u00f6re Test Say\u0131s\u0131 ve Pozitiflik Oranlar\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

    Rotavirus antijen testi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n aylara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 incelendi\u011finde, pozitif olgular\u0131n \u00f6zellikle ocak (%27.3), \u015fubat (%25.4), mart ve nisan aylar\u0131nda belirgin art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi; yaz ve sonbahar aylar\u0131nda ise pozitiflik oranlar\u0131n\u0131n anlaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131 (\u015eekil 1).<\/p>\n

    \"\"<\/a>

    Tablo 2.<\/strong> Rotavirus Antijen Sonu\u00e7lar\u0131na G\u00f6re Klinik Laboratuvar Bulgular\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve \u0130statistiksel Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/p><\/div>\n

    Rotavirus antijen testi pozitif ve negatif olan hastalar\u0131n laboratuvar parametreleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, anlaml\u0131 farkl\u0131l\u0131klar belirlendi. Rotavirus pozitif hastalarda l\u00f6kosit say\u0131s\u0131 [8.95 (6.84\u201311.90) vs 9.78 (7.57\u201312.72); p<\/i><0.0001], lenfosit say\u0131s\u0131 [2.75 (1.66\u20134.38) vs 3.48 (2.23\u20135.38); p<\/i><0.0001], lenfosit y\u00fczdesi [%33.75 (19.30\u201350.62) vs %39.20 (24.40\u201354.90); p<\/i><0.0001] ve potasyum d\u00fczeyleri [4.27 (3.96\u20134.58) vs 4.40 (4.09\u20134.74); p<\/i><0.0001] de\u011ferleri ile anlaml\u0131 olarak daha d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde bulundu. N\u00f6trofil y\u00fczdesi ise pozitif grupta daha y\u00fcksek idi [%56.30 (39.00\u201372.20) vs %50.3 (34.1\u201367); p<\/i><0.0001]. Sodyum d\u00fczeylerinde anlaml\u0131 bir fark izlenmedi (her iki grup i\u00e7in medyan 137.00; p<\/i>=1.000). Klorda ise k\u00fc\u00e7\u00fck ancak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark tespit edildi [102.15 (99.70\u2013104.50) vs 102.50 (100.40\u2013104.70); p<\/i>=0.0051]. Di\u011fer yanda CRP de\u011feri (p<\/i>=0.4215), n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 (p<\/i>=0.1693) ve kreatinin d\u00fczeyleri (p<\/i>=0.1228) a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark g\u00f6r\u00fclmedi (Tablo 2).<\/p>\n

    \"\"<\/a>

    Tablo 3.<\/strong> Rotavirus Pozitif Hastalarda CRP Du\u0308zeyine G\u00f6re \u015eiddet Analizi<\/p><\/div>\n

    Rotavirus pozitif hastalarda yap\u0131lan CRP bazl\u0131 alt grup analizinde; CRP d\u00fczeyi >50 mg\/lt olan grupta l\u00f6kosit d\u00fczeyleri daha y\u00fcksek (10.35 vs 8.90; p<\/i>=0.0019), sodyum d\u00fczeyleri ise daha d\u00fc\u015f\u00fck (135.0 vs 137.0; p<\/i><0.0001) idi. Potasyum d\u00fczeylerinin de CRP d\u00fczeyi y\u00fcksek olan grupta anlaml\u0131 olarak daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu tespit edildi (4.12 vs 4.27; p<\/i>=0.0238). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, klor d\u00fczeyleri (101.40 vs 102.20; p<\/i>=0.3724) ve kanda \u00fcre d\u00fczeyleri (23.35 vs 24.40; p<\/i>=0.3080) a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131nda anlaml\u0131 fark yoktu (Tablo 3).<\/p>\n

    \"\"<\/a>

    \u015eekil 2.<\/strong> Rotavirus Antijen Pozitifli\u011fini Tahmin Etmede Tekil Laboratuvar Parametreleri ve \u00c7ok De\u011fi\u015fkenli Modellerin ROC E\u011frileri<\/p><\/div>\n

    Laboratuvar parametrelerinin rotavirus pozitifli\u011fini tahmin etmedeki tan\u0131sal performans\u0131 ROC analizi ile de\u011ferlendirildi. Her bir parametrenin tan\u0131sal g\u00fcc\u00fc genel olarak s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f olup en y\u00fcksek AUC de\u011feri \u00fcre i\u00e7in 0.599 olarak tespit edildi. \u00c7ok de\u011fi\u015fkenli analizde, inflamatuar belirte\u00e7ler ve elektrolitlerin kombine edildi\u011fi modelde tan\u0131sal g\u00fc\u00e7 bir miktar artm\u0131\u015f (AUC: 0.648) olmakla birlikte tan\u0131sal anlaml\u0131l\u0131k e\u015fi\u011fi olarak kabul edilen 0.70 de\u011ferinin alt\u0131nda kald\u0131(\u015eekil 2).<\/p>\n

    \u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

    Bu \u00e7al\u0131\u015fma, rotavirus antijen pozitifli\u011finin geni\u015f bir pediatrik pop\u00fclasyonda klinik ve laboratuvar parametrelerle de\u011ferlendirildi\u011fi kapsaml\u0131 bir retrospektif analizdir. 23 568 \u00e7ocuk hastay\u0131 kapsayan geni\u015f \u00f6rneklem hacmi ve \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k izlem s\u00fcresi, elde edilen bulgular\u0131n epidemiyolojik ve klinik a\u00e7\u0131dan genellenebilirli\u011fini art\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n demografik \u00f6zellikleri, ba\u015fvuru birimleri ve laboratuvar verilerinin birlikte analiz edilmesi, rotavirus infeksiyonlar\u0131na ili\u015fkin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc de\u011ferlendirmeye olanak sa\u011flad\u0131. Ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re rotavirus pozitiflik oranlar\u0131ndaki belirgin farkl\u0131l\u0131klar, mevsimsel da\u011f\u0131l\u0131mdaki keskin varyasyonlar ve inflamatuar belirte\u00e7ler ile elektrolit parametrelerinin alt grup analizleriyle yorumlanmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nleridir.<\/p>\n

    Rotavirus pozitifli\u011finin ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda en y\u00fcksek oran 1\u20134 ya\u015f grubunda (%24.9), en d\u00fc\u015f\u00fck oran ise 12\u201317 ya\u015f grubunda (%4.5) g\u00f6r\u00fcld\u00fc. T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda rotavirus infeksiyonlar\u0131n\u0131n en s\u0131k 0\u20135 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve ya\u015f ilerledik\u00e7e pozitiflik oran\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (7,11). Literat\u00fcrde be\u015f ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklarda hastal\u0131\u011f\u0131n daha belirgin klinik tablo ile seyretti\u011fi, daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklarda ise infeksiyonun hafif ya da subklinik formda izlendi\u011fi bildirilmi\u015ftir (4,9). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda bir ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklarda pozitiflik oran\u0131 g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck olmakla birlikte bu ya\u015f grubunda hastal\u0131\u011f\u0131n daha a\u011f\u0131r seyredebilmesi nedeniyle test isteminin klinik a\u00e7\u0131dan uygun oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir. Bu nedenle, rotavirus testinin \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda uygulanmas\u0131, tan\u0131 do\u011frulu\u011fu ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

    Mevsimsel da\u011f\u0131l\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde, yaz aylar\u0131nda test istemi say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen rotavirus pozitiflik oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu durum, yaz aylar\u0131nda bakteriyel ve paraziter etkenlerin gastroenterit etiyolojisinde daha bask\u0131n olmas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir (12). T\u00fcrkiye\u2019den bildirilen \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar da infeksiyonun en s\u0131k sonbahar ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015ftur (7,13). Mevsimsel etken da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmamas\u0131, klinik \u015f\u00fcphe olmaks\u0131z\u0131n test istemlerine neden olabilmekte ve gereksiz test y\u00fck\u00fc olu\u015fturabilmektedir. Bu nedenle, test istemi kararlar\u0131nda mevsimsel da\u011f\u0131l\u0131m ve hasta klinik tablosu birlikte de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n

    \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda laboratuvar parametreleri incelendi\u011finde; l\u00f6kosit say\u0131s\u0131, lenfosit say\u0131s\u0131 ve y\u00fczdesi, n\u00f6trofil y\u00fczdesi, sodyum, potasyum, klor ve \u00fcre d\u00fczeyleri pozitif ve negatif gruplar aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, CRP, n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 ve kreatinin d\u00fczeyleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptanmad\u0131. L\u00f6kosit alt gruplar\u0131na ili\u015fkin olarak literat\u00fcrde \u00e7eli\u015fkili bulgular mevcuttur: lenfosit art\u0131\u015f\u0131 bildiren \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n (14) yan\u0131 s\u0131ra, lenfosit say\u0131s\u0131nda azalma g\u00f6steren yay\u0131nlar da mevcuttur (10). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda lenfosit say\u0131s\u0131 ve y\u00fczdesi pozitif grupta daha d\u00fc\u015f\u00fck bulundu; ancak bu fark\u0131n klinik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirsizdir. Viral infeksiyonlarda n\u00f6trofil art\u0131\u015f\u0131 beklenmemektedir (15) ve bu beklentiye paralel olarak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da n\u00f6trofil d\u00fczeyleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark izlenmedi.<\/p>\n

    Rotavirus pozitif hastalarda sodyum, potasyum ve klor d\u00fczeyleri negatif gruba g\u00f6re anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha d\u00fc\u015f\u00fck idi. Ancak CRP de\u011feri >50 mg\/lt olan olgularla yap\u0131lan alt grup analizinde dahi potasyum ve klor d\u00fczeylerindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f klinik olarak anlaml\u0131 e\u015fiklere ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, rotavirus infeksiyonunun genellikle a\u011f\u0131r sistemik inflamasyon veya belirgin elektrolit bozuklu\u011fu ile seyretmedi\u011fini (16) ve \u00e7o\u011fu olguda daha hafif bir klinik tablo olu\u015fturdu\u011funu desteklemektedir (17,18).<\/p>\n

    Ciddi s\u0131v\u0131-elektrolit kayb\u0131 g\u00f6stergesi olarak kabul edilen e\u015fik de\u011ferler (sodyum <135 mmol\/lt, potasyum <3.5 vs >5.5 mmol\/lt, sodyum >145 mmol\/lt ve \u00fcre >40 mg\/dl) esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki hi\u00e7bir hastan\u0131n bu kriterleri sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu da laboratuvar d\u00fczeyinde belirgin s\u0131v\u0131-elektrolit dengesizli\u011finin g\u00f6zlenmedi\u011fini ve rotavirus infeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla hafif-orta \u015fiddette seyretti\u011fini g\u00f6stermektedir. Rotavirus a\u015f\u0131lamas\u0131na dair bireysel d\u00fczeyde veri bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in infeksiyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve klinik \u015fiddet \u00fczerindeki potansiyel etkisi \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemedi. Ancak literat\u00fcrde, a\u015f\u0131lama uygulamas\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 toplumlarda hem klinik \u015fiddette hem de pozitiflik oranlar\u0131nda anlaml\u0131 oranda azalma oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (19,20).<\/p>\n

    \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda incelenen laboratuvar parametrelerinin tan\u0131sal performans\u0131 ROC analizi ile de\u011ferlendirildi. Elde edilen AUC de\u011ferlerinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 bu parametrelerin rotavirus infeksiyonu tan\u0131s\u0131nda tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Literat\u00fcrde de CRP, l\u00f6kosit say\u0131s\u0131 ve elektrolit parametrelerinin rotavirus tan\u0131s\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 ay\u0131rt edici g\u00fcce sahip oldu\u011fu; tan\u0131da d\u0131\u015fk\u0131 antijen testleri ve klinik bulgular\u0131n \u00f6ncelikli oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r (14,21). Elde edilen bulgular, laboratuvar verilerinin klinik karar s\u00fcrecinde yaln\u0131zca destekleyici olarak de\u011ferlendirilmesinin, tek ba\u015f\u0131na belirleyici olarak kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131n daha uygun oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

    Bu \u00e7al\u0131\u015fma, geni\u015f \u00f6rneklem hacmi ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc veri analiziyle T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 rotavirus infeksiyonlar\u0131n\u0131n epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar \u00f6zelliklerine dair kapsaml\u0131 bilgiler sunmaktad\u0131r. Bulgular, rotavirus infeksiyonunun \u00f6zellikle 1\u20134 ya\u015f grubunda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak pozitif olgular\u0131n \u00e7o\u011funda ciddi sistemik inflamatuar yan\u0131t veya belirgin s\u0131v\u0131-elektrolit dengesizli\u011fi geli\u015fmedi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Laboratuvar parametrelerinde g\u00f6zlenen istatistiksel farkl\u0131l\u0131klar, \u00e7o\u011fu durumda klinik olarak anlaml\u0131 e\u015fiklere ula\u015fmam\u0131\u015f olup ROC analizinde saptanan d\u00fc\u015f\u00fck AUC de\u011ferleri, bu parametrelerin tan\u0131sal de\u011ferinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ve klinik karar s\u00fcre\u00e7lerinde destekleyici olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Sonu\u00e7 olarak, rotavirus infeksiyonlar\u0131nda tan\u0131sal yakla\u015f\u0131m\u0131n hasta ya\u015f\u0131, mevsimsel \u00f6zellikler, klinik bulgular ve epidemiyolojik verilerle birlikte de\u011ferlendirilmesi; test istemlerinin ise bu \u00e7ok boyutlu yakla\u015f\u0131m temelinde planlanmas\u0131 hem tan\u0131 s\u00fcrecinin do\u011frulu\u011funu hem de sa\u011fl\u0131k kaynaklar\u0131n\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131n\u0131 destekleyecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    G\u0130R\u0130\u015e Rotavirus, \u00f6zellikle be\u015f ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklarda akut gastroenteritin en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen viral etkenlerinden biridir (1,2). D\u00fcnya genelinde her y\u0131l milyonlarca \u00e7ocu\u011fu etkileyen bu infeksiyon, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde \u00f6nemli morbidite ve mortalite nedenleri aras\u0131nda yer almakta, sa\u011fl\u0131k sistemi \u00fczerinde ciddi bir y\u00fck olu\u015fturmaktad\u0131r (3). Rotavirus infeksiyonu genellikle ani ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 ate\u015f, kusma ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":30923,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[4198,3533,6156,6155],"class_list":["post-30768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-cocuk","tag-gastroenterit","tag-rotavirus-2","tag-sivi-elektrolit-dengesizligi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30768"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30925,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30768\/revisions\/30925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}