{"id":30704,"date":"2025-08-12T18:11:43","date_gmt":"2025-08-12T15:11:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=30704"},"modified":"2025-12-29T14:36:20","modified_gmt":"2025-12-29T11:36:20","slug":"pnomonide-hizli-sendromik-pcr-kullanimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/08\/12\/pnomonide-hizli-sendromik-pcr-kullanimi\/","title":{"rendered":"Pn\u00f6moni Hastalar\u0131nda BioFire\u00ae FilmArray\u00ae Pn\u00f6moni Plus H\u0131zl\u0131 Sendromik Multipleks PCR Testinin Kullan\u0131m\u0131 \u2013 Bir Uzman G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Raporu"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\">Pn\u00f6moni, y\u00fcksek mortalite oran\u0131 ve olumsuz hasta sonu\u00e7lar\u0131yla seyredebilen ciddi bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k hizmeti ili\u015fkili pn\u00f6monilerde mortalite oran\u0131n\u0131n %60\u2019lara kadar y\u00fckseldi\u011fi bilinmektedir (1,2). Pn\u00f6moni y\u00f6netiminde pratik yakla\u015f\u0131m; hastal\u0131\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fcne (\u00f6rne\u011fin toplumda edinilen, hastane ili\u015fkili, ventilat\u00f6r ili\u015fkili olmas\u0131 vb.) ve \u00e7e\u015fitli risk fakt\u00f6rlerine g\u00f6re rehberlerde \u00f6nerilen ampirik antimikrobiyal tedavinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 ve alt solunum yolu \u00f6rneklerinden elde edilen mikrobiyolojik tan\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re tedavinin gerekti\u011finde yeniden d\u00fczenlenmesini i\u00e7erir. Etkenin erken tan\u0131mlanmas\u0131 ve saptanan etkene y\u00f6nelik tedaviye h\u0131zl\u0131 ba\u015flanmas\u0131, pn\u00f6monide mortalitenin azalmas\u0131 ile ili\u015fkili bulunmu\u015ftur (3-5).<\/p>\n<div id=\"attachment_30722\" style=\"width: 1085px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30722\" class=\"wp-image-30722 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1.png\" alt=\"\" width=\"1075\" height=\"1800\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1.png 1075w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1-155x260.png 155w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1-323x540.png 323w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo1-768x1286.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1075px) 100vw, 1075px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30722\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 1.<\/strong> BioFire\u00ae FilmArray\u00ae Pn\u00f6moni Plus Paneli Kapsam\u0131nda Yer Alan Patojenler ve Diren\u00e7 Genleri (5,6)<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\">Son y\u0131llarda, alt solunum yolu \u00f6rneklerinden mikroorganizmalar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131labilen multipleks polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) tabanl\u0131 teknolojilerin geli\u015ftirilmesi sayesinde pn\u00f6moni tedavisinin h\u0131zl\u0131 ve hedefe y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131mla y\u00f6netimi m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Sendromik multipleks PCR panelleri aras\u0131nda en yayg\u0131n olarak kullan\u0131lanlardan biri olan BioFire\u00ae FilmArray\u00ae Pn\u00f6moni Plus Paneli (PNplus) (bioM\u00e9rieux, Marcy l\u2019Etoile, Fransa) bu raporun odak noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu ve panel i\u00e7eri\u011fi Tablo 1\u2019de sunuldu (6,7).<\/p>\n<p class=\"p3\">Gerek toplum k\u00f6kenli gerekse hastane\/ventilat\u00f6r ili\u015fkili pn\u00f6monilerde, bir saat gibi k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde sonu\u00e7 verebilen bu testler hastal\u0131\u011f\u0131n erken tedavisinde optimizasyon sa\u011flayabilirler (8-11). Literat\u00fcrde, sendromik multipleks testler ile tan\u0131mlanan etkenin ampirik tedavi kapsam\u0131nda yer almamas\u0131 durumunda tedavinin daha geni\u015f spektrumlu bir antimikrobiyale eskalasyonunun (8,9,12), ya da saptanan etkenin ampirik tedavinin daralt\u0131lmas\u0131na izin verdi\u011fi durumlarda de-eskalasyonunun (9,13) g\u00fcvenle yap\u0131labilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"p3\">Ayr\u0131ca, PNplus test sonu\u00e7lar\u0131, temas izolasyonu kararlar\u0131n\u0131n daha erken ve daha y\u00fcksek do\u011frulukla verilmesini sa\u011flar (14). \u00d6zellikle \u00e7apraz infeksiyon riski ve diren\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek seyretti\u011fi merkezlerde temas izolasyonunun erken saptanmas\u0131 infeksiyon kontrol\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli bir avantaj sa\u011flayabilir. Koronavirus hastal\u0131\u011f\u0131 2019 (COVID-19) pandemisi s\u00fcrecinde PNplus kullan\u0131m\u0131n\u0131n COVID-19 hastalar\u0131nda geli\u015fen bakteriyel s\u00fcperinfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimine de katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (12,15,16). Hen\u00fcz, maliyeti y\u00fcksek olan bu teknolojinin pn\u00f6moni i\u00e7in kapsaml\u0131 maliyet etkinlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f olmakla birlikte, hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresini k\u0131saltmas\u0131 ve mikrobiyolojik tan\u0131n\u0131n daha erken konulabilmesiyle gereksiz tetkik ve ila\u00e7 harcamalar\u0131ndan tasarruf sa\u011flamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (17,18).<\/p>\n<h2 class=\"p4\">Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Bu uzla\u015f\u0131 raporu, yeti\u015fkin ve \u00e7ocuk infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve klinik mikrobiyoloji, t\u0131bbi mikrobiyoloji, g\u00f6\u011f\u00fcs hastal\u0131klar\u0131 ve anesteziyoloji ve reanimasyon\/yo\u011fun bak\u0131m uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndan olan sekiz hekimin kat\u0131l\u0131m\u0131yla haz\u0131rland\u0131. Uzla\u015f\u0131 raporu fikri, bioM\u00e9rieux T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir Dan\u0131\u015fma Kurulu Toplant\u0131s\u0131\u2019nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olup \u00e7al\u0131\u015fmalar toplant\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcrecinde, alt solunum yolu infeksiyonlar\u0131nda PNplus testinin kullan\u0131m\u0131yla ilgili olarak klinik pratik kapsam\u0131nda sorular belirledi ve bu sorulara verilen yan\u0131tlar aras\u0131nda fikir birli\u011fi sa\u011flananlar rapora al\u0131nd\u0131. Her ne kadar panel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n nihai yorumu olgu baz\u0131nda de\u011fi\u015febilecek olsa da PNplus testinin klinik de\u011feri, uygun hasta se\u00e7imi ve testin klinik ortamlarda do\u011fru \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 konusunda fikir birli\u011fine var\u0131ld\u0131. \u00dczerinde tamamen hemfikir olunan maddeler, testin uygulanma s\u00fcrecine g\u00f6re pre-analitik faz, analitik faz ve post-analitik faz ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda \u00f6zetlendi ve bu maddeler kurgusal klinik senaryolarla olu\u015fturulmu\u015f olgu \u00f6rnekleri ile desteklenerek pn\u00f6moni tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131labilecek bir algoritma \u00f6nerisi sunuldu.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Bu \u00e7al\u0131\u015fma herhangi bir hasta verisi i\u00e7ermemekte olup Helsinki Bildirgesi ilkeleri ile uyumludur; dolay\u0131s\u0131yla etik kurul onay\u0131 gerektirmemektedir. <\/span><\/p>\n<h2 class=\"p4\">PRE-ANAL\u0130T\u0130K FAZ<\/h2>\n<p class=\"p5\"><strong><i>PNplus testi hangi \u00f6rneklerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r?<\/i><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Balgam,<\/li>\n<li class=\"p6\">\u0130nd\u00fcklenmi\u015f balgam,<\/li>\n<li class=\"p6\">Endotrakeal aspirat (ETA),<\/li>\n<li class=\"p6\">Bronkoalveolar lavaj (BAL).<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p7\"><strong><i>PNplus testi hangi hastalarda kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/i><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Nozokomiyal pn\u00f6moni (hastane ili\u015fkili pn\u00f6moni ve\/veya ventilat\u00f6r ili\u015fkili pn\u00f6moni) \u015f\u00fcphesi olan yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesi (YB\u00dc) hastalar\u0131,<\/li>\n<li class=\"p6\">\u00c7oklu ilaca diren\u00e7li (Multiple Drug Resistance, MDR) mikroorganizmalarla geli\u015fen infeksiyon riski ta\u015f\u0131yan hastalar veya hastanede yatan \u015fiddetli toplumda geli\u015fen pn\u00f6moni (TGP) olgular\u0131 (19),<\/li>\n<li class=\"p6\">Etkenin tan\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131 ve standart ampirik tedaviye yan\u0131t al\u0131nmayan TGP hastalar\u0131 (11),<\/li>\n<li class=\"p6\">Ba\u015fka y\u00f6ntemlerle etken saptanm\u0131\u015f ancak hedefe y\u00f6nelik antimikrobiyal tedaviye ra\u011fmen klinik yan\u0131t al\u0131namayan veya durumu k\u00f6t\u00fcle\u015fen TGP olgular\u0131,<\/li>\n<li class=\"p6\">Pn\u00f6moni d\u0131\u015f\u0131 nedenlere ba\u011fl\u0131 geli\u015fen akut solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 sendromu (Acute Respiratory Distress Syndrome, ARDS) ile pn\u00f6moni ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 yap\u0131lmak istenen hastalar,<\/li>\n<li class=\"p6\">Pn\u00f6moni \u015f\u00fcphesi olan \u00f6zel hasta gruplar\u0131 (imm\u00fcns\u00fcprese hastalar, organ transplantasyonu ge\u00e7irmi\u015f hastalar, ciddi komorbiditeleri olan hastalar, vb.)<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p7\"><strong><i>Hangi hasta gruplar\u0131nda PNplus\u2019tan yarar beklentisi di\u011fer etken tan\u0131mlama y\u00f6ntemlerinden daha y\u00fcksektir? <\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">Literat\u00fcrdeki \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, PNplus testi a\u015fa\u011f\u0131da verilen durumlarda di\u011fer etken saptama y\u00f6ntemlerine g\u00f6re daha y\u00fcksek bir klinik yarar beklentisi ta\u015f\u0131yabilir:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Viral ya da atipik bakteriyel etkenlerin saptanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu olgular (20),<\/li>\n<li class=\"p6\">Konvansiyonel y\u00f6ntemlerle saptanmas\u0131 zor ya da zaman al\u0131c\u0131 olan etkenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar (13),<\/li>\n<li class=\"p6\">Antibiyotik kullan\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan olgular,<\/li>\n<li class=\"p6\">H\u0131zl\u0131 etken ya da diren\u00e7 geni saptamas\u0131 gereken kritik olgular (21),<\/li>\n<li class=\"p6\">Temas izolasyonu karar\u0131n\u0131n verilmesi gereken etkenlerin h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde saptanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi durumlar (14),<\/li>\n<li class=\"p6\">Y\u00fcksek negatif prediktif de\u011feri sayesinde tan\u0131y\u0131 d\u0131\u015flama veya ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 yapma ihtiyac\u0131n\u0131n \u00f6n planda oldu\u011fu olgular (22, 23)<\/li>\n<li class=\"p6\">Yerel antimikrobiyal diren\u00e7 paternlerine uygun olarak, panelde yer alan diren\u00e7 genlerinin erken tan\u0131mlanmas\u0131 gereken olgular (\u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019de Gram-negatif bakterilerde s\u0131k g\u00f6r\u00fclen y\u00fcksek karbapenemaz direnci),<\/li>\n<li class=\"p6\">Viral ve bakteriyel koinfeksiyondan \u015f\u00fcphelenilen ya da polimikrobiyal infeksiyon \u015f\u00fcphesi olan olgular (12,15,16,24),<\/li>\n<li class=\"p6\">\u00c7oklu ilaca diren\u00e7li organizmalar ile infeksiyon \u015f\u00fcphesi olan olgular (21),<\/li>\n<li class=\"p6\">Ba\u015fka y\u00f6ntemlerle saptanan etkene y\u00f6nelik antimikrobiyal tedaviye ra\u011fmen k\u00f6t\u00fcle\u015fen ve ek tan\u0131 testi ihtiyac\u0131 olan olgular.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p5\"><b><i><br \/>\n<\/i><\/b><strong><i>PNplus sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n dikkatle yorumlanmas\u0131 gereken hasta gruplar\u0131 nelerdir?<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">Yap\u0131sal akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, kistik fibrozis, bron\u015fiektazi, interstisiyel akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 ve kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 (KOAH) gibi s\u0131k alevlenme g\u00f6steren ve yo\u011fun mikrobiyal kolonizasyona yatk\u0131n hasta gruplar\u0131nda PNplus testinin klinik kullan\u0131m\u0131 dikkatli de\u011ferlendirilmelidir. Bu hastalarda testin klinik yarar\u0131 olmakla birlikte panel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n infeksiyon etkenini kolonizasyondan ay\u0131rt edebilme a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatli ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p class=\"p8\"><strong><i>PNplus testini hangi hekimler isteyebilmelidir?<\/i><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Eri\u015fkin ve \u00e7ocuk yo\u011fun bak\u0131m uzmanlar\u0131,<\/li>\n<li class=\"p6\">Eri\u015fkin ve \u00e7ocuk g\u00f6\u011f\u00fcs hastal\u0131klar\u0131 uzmanlar\u0131,<\/li>\n<li class=\"p6\">Eri\u015fkin ve \u00e7ocuk infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 uzmanlar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p3\">Ancak, kurumlar\u0131n kendi organizasyon yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 bran\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n bu kapsamda tan\u0131mlanm\u0131\u015f i\u015f tan\u0131mlar\u0131 ve \u00f6zel \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 olabilece\u011finden kurumsal esneklik g\u00f6zetilmelidir.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bu panellerin kullan\u0131m\u0131 esnas\u0131nda tan\u0131sal y\u00f6neti\u015fim stratejilerinin benimsenmesi, klinik ve laboratuvar disiplinlerinin birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesi te\u015fvik edilmelidir.<\/p>\n<p class=\"p8\"><strong><i>\u00d6rnek al\u0131m\u0131 ve g\u00f6nderiminde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? <\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">Kabul edilen \u00f6rnek t\u00fcrleri a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015f olup bu \u00f6rneklerin al\u0131nma y\u00f6ntemleri Tablo 2\u2019de sunuldu (25):<\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Balgam,<\/li>\n<li class=\"p6\">\u0130nd\u00fcklenmi\u015f balgam,<\/li>\n<li class=\"p6\">Endotrakeal aspirat (ETA) \u00f6rnekleri,<\/li>\n<li class=\"p6\">Bronkoalveolar lavaj (BAL) \u00f6rnekleri,<\/li>\n<li class=\"p6\">Mini-BAL \u00f6rnekleri.<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_30724\" style=\"width: 2201px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30724\" class=\"wp-image-30724 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2.png\" alt=\"\" width=\"2191\" height=\"1223\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2.png 2191w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2-390x218.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2-810x452.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo2-768x429.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2191px) 100vw, 2191px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30724\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 2.<\/strong> Alt Solunum Yolu \u00d6rneklerinin Al\u0131nmas\u0131, Ta\u015f\u0131nmas\u0131, Saklanmas\u0131 ve Laboratuvar Kabul\/Red \u00d6l\u00e7u\u0308tleri<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\">Di\u011fer havayolu \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi, al\u0131nan \u00f6rnek en k\u0131sa s\u00fcrede laboratuvara ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse elden teslim edilmelidir. Ula\u015f\u0131m esnas\u0131nda zaman kayb\u0131 olmamas\u0131 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnse kurum i\u00e7i bir takip sistemi olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nerilir. Laboratuvara iletilen \u00f6rneklerle birlikte hastalara ait yeterli klinik bilgiler de mutlaka verilmelidir.<\/p>\n<p class=\"p3\">A\u015fa\u011f\u0131da verilen \u00f6rnekler ise kabul edilmeyen \u00f6rnek t\u00fcrleridir:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Burun ve nazofarengeal s\u00fcr\u00fcnt\u00fcler,<\/li>\n<li class=\"p6\">Nazofarengeal aspirat ve y\u0131kama s\u0131v\u0131lar\u0131,<\/li>\n<li class=\"p6\">Viral n\u00fckleik asit ekstraksiyon tamponu i\u00e7inde g\u00f6nderilen s\u00fcr\u00fcnt\u00fc \u00f6rnekleri.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"p4\">ANAL\u0130T\u0130K FAZ<\/h2>\n<p class=\"p2\">Laboratuvara kabul edilen \u00f6rneklerin, Tablo 1\u2019de sunulan kabul kriterlerine uygunlu\u011fu mutlaka kontrol edilmeli ve uygun olmayan \u00f6rnekler reddedilmelidir. \u00d6rneklere e\u015f zamanl\u0131 olarak Gram boyama ve k\u00fclt\u00fcr de yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gram boyama hem \u00f6rnek kalitesinin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in hem de Gram pozitif\/negatif mikroorganizma varl\u0131\u011f\u0131 ve bask\u0131n t\u00fcrlerin de\u011ferlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu de\u011ferlendirmede, Bartlett skorlama sistemi temel al\u0131n\u0131r ve buna g\u00f6re 100x b\u00fcy\u00fctmede her mikroskop sahas\u0131nda:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">Ortalama &lt;10 epitel h\u00fccresi,<\/li>\n<li class=\"p6\">&gt;25 polimorfon\u00fckleer l\u00f6kosit (PNL) i\u00e7eren \u00f6rnekler uygun\/kaliteli \u00f6rnek olarak kabul edilir (25).<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">E\u011fer Gram boyamada \u00f6rnek mikrobiyolojik olarak kabul edilebilir \u00f6zellikte de\u011filse reddedilmeli ve panel testi yap\u0131lmadan \u00f6nce klini\u011fe bilgi verilerek yeni\/kaliteli bir \u00f6rnek g\u00f6nderilmesi istenmelidir. Ayr\u0131ca, t\u00fcm laboratuvar incelemeleri i\u00e7in balgam \u00f6rneklerinin en p\u00fcr\u00fclan k\u0131sm\u0131 se\u00e7ilmelidir<\/span>.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">POST-ANAL\u0130T\u0130K FAZ<\/h2>\n<p class=\"p5\"><strong><i>PNplus testi pn\u00f6moni tan\u0131s\u0131nda tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilir mi? Bir test grubunun par\u00e7as\u0131 olarak m\u0131 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\">PNplus testi, alt solunum yolu infeksiyonlar\u0131nda en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bakterileri, viruslar\u0131 ve bakterilere ait diren\u00e7 genlerini h\u0131zla tespit eden ve klinik de\u011ferlendirmenin bir par\u00e7as\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131m standard\u0131n\u0131 y\u00fckselten bir tan\u0131 testidir.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Ancak, PNplus test sonu\u00e7lar\u0131, Gram boyama, k\u00fclt\u00fcr (alt solunum yolu \u00f6rnekleri ve kan k\u00fclt\u00fcrleri), klinik biyobelirte\u00e7 (C-reaktif protein, prokalsitonin, tam kan say\u0131m\u0131, vb.) ve di\u011fer laboratuvar ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tetkiklerinin (Akci\u011fer grafisi ve bilgisayarl\u0131 tomografi, vb.) sonu\u00e7lar\u0131 ile birlikte de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<p class=\"p3\">PNplus testi istendi\u011finde, muhakkak alt\u0131n standart olarak kabul edilen Gram boyama ve k\u00fclt\u00fcr incelemeleri de e\u015fzamanl\u0131 olarak istenmelidir.<\/p>\n<p class=\"p7\"><strong><i>Pn\u00f6monilerde PNplus test sonu\u00e7lar\u0131 nas\u0131l yorumlanmal\u0131d\u0131r? <\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">PNplus testi; geni\u015f hedef i\u00e7eri\u011fi, h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7lanma s\u00fcresi ve y\u00fcksek negatif prediktif de\u011feri nedeniyle \u00f6zellikle se\u00e7ilmi\u015f hasta gruplar\u0131nda daha uygun ve bilin\u00e7li bir antimikrobiyal tedavi karar\u0131 verilmesine olanak tan\u0131r. PNplus test sonucu, tedavi karar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yorumlamak i\u00e7in hastan\u0131n klinik durumu, biyobelirte\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131 (beyaz k\u00fcre, C-reaktif protein, prokalsitonin, vb), radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sonu\u00e7lar\u0131 ve yerel antibiyogram verileri ile birlikte de\u011ferlendirilmelidir; test sonucunun al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, hastan\u0131n di\u011fer tetkik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesini engellememeli\/ geciktirmemelidir.<\/p>\n<p class=\"p3\">K\u00fclt\u00fcr temelli y\u00f6ntemlerden elde edilen kantitatif sonu\u00e7lar (\u00f6rne\u011fin koloni olu\u015fturan birim, KOB) ile n\u00fckleik asit amplifikasyon testlerinden (NAAT\u2019lardan) elde edilen kantitatif sonu\u00e7lar [\u00f6rne\u011fin genom kopyas\u0131\/ml) do\u011frudan birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir de\u011fildir. Literat\u00fcrde, k\u00fclt\u00fcr temelli y\u00f6ntemlerin sonu\u00e7lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, PCR sonu\u00e7lar\u0131nda daha y\u00fcksek semikantitatif de\u011ferlere do\u011fru bir e\u011filim oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (18,26).<\/p>\n<h3 class=\"p9\">PNplus sonu\u00e7lar\u0131 ile kolonizan &#8211; etken ayr\u0131m\u0131 nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/h3>\n<p class=\"p5\"><strong><i>PNplus testi sonucunda bakteriyel hedef saptanan, diren\u00e7 geni saptanmayan durumlar<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">Balgam ve ETA \u00f6rneklerinde PNplus testi ile etken tespit edildi\u011fi halde etkenle ilgili diren\u00e7 geni saptanmam\u0131\u015fsa, tespit edilen etkenin klinik a\u00e7\u0131dan anlaml\u0131 kabul edilebilmesi i\u00e7in genom kopya say\u0131s\u0131n\u0131n en az 10<sup>5<\/sup> kopya\/ml olmas\u0131 \u00f6nerilir. Baz\u0131 hastaneler diren\u00e7 geni tespit edilmeyen balgam ve ETA \u00f6rneklerinde 10<sup>5<\/sup> genom kopya\/ml\u2019nin alt\u0131ndaki etkenleri raporlamazken, baz\u0131 hastaneler klinisyenlere a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 notlar ekleyerek bu sonucu raporlamaktad\u0131r. Bu nedenle mikrobiyoloji laboratuvarlar\u0131 ve klinik birimler aras\u0131nda ortak karar s\u00fcre\u00e7lerinin olu\u015fturulmas\u0131 gereklidir. Her durumda, k\u00fclt\u00fcr ve antimikrobiyal duyarl\u0131l\u0131k testi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n takibi \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p class=\"p7\"><strong><i>Kolonizasyon-etken ayr\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131nda zorlan\u0131lan durumlar<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Hem k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hem de molek\u00fcler y\u00f6ntemlerin kolonizer-etken ayr\u0131m\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ak\u0131lda tutmak \u00f6nemlidir (27). Kolonizan ve etken ayr\u0131m\u0131, panel test sonu\u00e7lar\u0131 ile birlikte olgunun klinik durumu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n<p class=\"p7\"><strong><i>PNplus sonucunda viral hedef saptanan durumlar<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">\u0130mm\u00fcnkompetan olgularda, saptanan viral hedef aktif etken olarak de\u011ferlendirilmelidir. Bununla birlikte, \u00f6zellikle imm\u00fcns\u00fcpresyon varl\u0131\u011f\u0131nda saptanan viral hedef, uzam\u0131\u015f viral sa\u00e7\u0131l\u0131ma da ba\u011fl\u0131 olabilir ve aktif infeksiyonu g\u00f6stermeyebilir. \u0130mm\u00fcns\u00fcprese hastalarda PCR ile saptanan ancak di\u011fer y\u00f6ntemlerle saptanamayan uzam\u0131\u015f viral sa\u00e7\u0131l\u0131m oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (28). Bu ve benzeri nedenlerle her olgunun laboratuvar sonucunun, hastan\u0131n klinik durumu ile birlikte de\u011ferlendirilmesi \u00f6nerilir. <\/span><\/p>\n<p class=\"p7\"><strong><i>PNplus testinde hedef saptanan, ama k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131nda ayn\u0131 mikroorganizman\u0131n \u00fcremedi\u011fi durumlar<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Molek\u00fcler testler, k\u00fclt\u00fcre g\u00f6re daha duyarl\u0131d\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fck miktarlardaki veya antibiyotik kullan\u0131m\u0131 nedeniyle canl\u0131 olmayan organizmalar\u0131n genetik materyalini tespit edebilir (13). PNplus paneli her zaman k\u00fclt\u00fcr ve fenotipik antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testleri ile birlikte kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Pozitif tespit edilen bir PNplus testi sonucuna negatif bir k\u00fclt\u00fcr sonucunun e\u015flik etmesi, klinik de\u011ferlendirme gerektirir. PNplus testinde saptan\u0131p k\u00fclt\u00fcrde saptanmayan etken, <i>Staphylococcus aureus<\/i>, <i>Haemophilus influenzae<\/i> veya <i>Pseudomonas aeruginosa<\/i> gibi solunum yolunu s\u0131k kolonize etti\u011fi bilinen bir mikroorganizmaysa ve genom kopya say\u0131s\u0131 10<sup>5<\/sup> kopya\/ml e\u015fi\u011finin alt\u0131nda ise bu sonucun kolonizasyona ba\u011fl\u0131 olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 klinik korelasyon ile de\u011ferlendirilmelidir (29). Klinik korelasyon olmamas\u0131 durumunda negatif k\u00fclt\u00fcr sonucuna ba\u011fl\u0131 olarak antibiyotik de-eskalasyonu rehber \u00f6nerileri do\u011frultusunda de\u011ferlendirilebilir (3).<\/span><\/p>\n<h3 class=\"p9\">PNplus testi, pn\u00f6monilerde sekonder bakteriyel infeksiyona tan\u0131 koyabilir mi veya tan\u0131y\u0131 ekarte edebilir mi?<\/h3>\n<ul>\n<li class=\"p6\">\u0130nfeksiyon ve solunum yolu kolonizasyonu aras\u0131ndaki klinik ayr\u0131m g\u00fcvenilir bir \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, panelde tespit edilen yeni bir hedef, ek patojenlerin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder (12).<\/li>\n<li class=\"p6\">Panel testinde tespit edilen yeni bir bakteriyel patojen hedefi, hastan\u0131n klinik durumu ve di\u011fer sonu\u00e7lar\u0131 ile uyumluysa ikincil bakteriyel infeksiyonun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frular (15,16,24).<\/li>\n<li class=\"p6\">Negatif bir panel test sonucu, klinik durumla birlikte yorumlanmal\u0131 ve panel d\u0131\u015f\u0131 mikroorganizmalarla infeksiyon veya infeksiyon d\u0131\u015f\u0131 olas\u0131l\u0131klar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"p9\">PNplus testi sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re antimikrobiyal tedavi d\u00fczenlenmeli midir? Nas\u0131l?<\/h3>\n<ul>\n<li class=\"p6\">PNplus\u2019tan elde edilen sonu\u00e7 ile hastan\u0131n klini\u011fi uyumlu ise, antimikrobiyal tedavi, panel test sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmelidir.<\/li>\n<li class=\"p6\">PNplus testi sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, ba\u015flanm\u0131\u015f olan ampirik tedaviden daha geni\u015f spektrumlu bir antibiyotik kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren bir etken tespit edildi\u011finde, antimikrobiyal tedavinin eskalasyonu \u00f6nerilir (8,9,14,23,30-33). Antimikrobiyal tedavi hakk\u0131ndaki karar, yerel k\u0131lavuzlar, merkeze ait diren\u00e7 profili ve klini\u011fin antibiyogram sonu\u00e7lar\u0131 dikkate al\u0131narak verilmelidir.<\/li>\n<li class=\"p6\">Diren\u00e7 genleri tespit edildi\u011finde, etkenin diren\u00e7li olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen antibiyoti\u011fin kesilmesi veya o antibiyoti\u011fi i\u00e7ermeyen ba\u015fka bir rejime ge\u00e7ilmesi \u00f6nerilir (8-10,13,23,30-33).<\/li>\n<li class=\"p6\">PNplus test sonu\u00e7lar\u0131nda, karbapenemaz veya geni\u015f spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) diren\u00e7 genleri tespit edildi\u011finde, ilgili antibiyotiklerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla antimikrobiyal tedavinin erken d\u00f6nemde d\u00fczenlenmesi \u00f6nerilir. Diren\u00e7 sonucunun erken al\u0131nmas\u0131, \u00f6zellikle Gram-negatif patojenlerde \u00f6nemli bir klinik avantajd\u0131r (23,30,32-35).<\/li>\n<li class=\"p6\">PNplus test sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re antibiyotik de-eskalasyonu, hastan\u0131n klinik durumu, komorbiditeleri ve lokal antibiyogram g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak de\u011ferlendirilebilir.<\/li>\n<li class=\"p6\">\n<div id=\"attachment_30726\" style=\"width: 1077px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30726\" class=\"wp-image-30726 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3.png\" alt=\"\" width=\"1067\" height=\"910\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3.png 1067w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3-305x260.png 305w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3-633x540.png 633w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Tablo3-768x655.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30726\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 3.<\/strong> BioFire\u00ae FilmArray\u00ae Pn\u00f6moni Plus Paneli Yer alan Antimikrobiyal Diren\u00e7 Genleri ve Bu Genlerle \u0130li\u015fkili Saptanabilir Bakteri Tu\u0308rleri (6)<\/p><\/div>\n<p>PNplus testinin, metisiline diren\u00e7li <i>Staphylococcus aureus<\/i> (Methicillin-resistant <i>Staphylococcus aureus<\/i>, MRSA) i\u00e7in negatif \u00f6ng\u00f6r\u00fc de\u011feri \u00e7ok y\u00fcksektir. Panelde, \u201cmecA\/C ve MREJ\u201d diren\u00e7 geni ve <i>S. aureus<\/i>\u2019un birlikte tespiti, MRSA belirtecidir; MRSA tespit edilmemesi, vankomisin tedavisinin gerekli olmad\u0131\u011f\u0131na dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00f6nlendirici sonu\u00e7tur (7,31,36).<\/li>\n<li class=\"p6\">PNplus\u2019ta saptanan antimikrobiyal diren\u00e7 genleri, onlarla ili\u015fkili bakteriler ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir (Tablo 3). Her bir antimikrobiyal diren\u00e7 geni sonucu \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde raporlanabilir:<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p10\" style=\"padding-left: 40px;\"><span class=\"s3\"><b><u>Detected<\/u><\/b><\/span> (Tespit Edildi) &#8211; Ge\u00e7erli bakteri saptand\u0131\u011f\u0131nda VE antimikrobiyal diren\u00e7 geni pozitifse.<\/p>\n<p class=\"p10\" style=\"padding-left: 40px;\"><span class=\"s3\"><b><u>Not Detected<\/u><\/b><\/span> (Tespit Edilmedi) &#8211; Ge\u00e7erli bakteri saptand\u0131\u011f\u0131nda VE antimikrobiyal diren\u00e7 geni negatifse.<\/p>\n<p class=\"p10\" style=\"padding-left: 40px;\"><span class=\"s3\"><b><u>N\/A<\/u><\/b><\/span> (Yok) &#8211; Antimikrobiyal diren\u00e7 geni sonucundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ge\u00e7erli bakteriler saptanmad\u0131\u011f\u0131nda (7).<\/p>\n<p class=\"p10\" style=\"padding-left: 40px;\"><span class=\"s1\">Bir diren\u00e7 geni saptand\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla bu diren\u00e7 genini ta\u015f\u0131yabilecek bakteriyel etken de saptanmaktad\u0131r. Ancak, nadir de olsa diren\u00e7 geni pozitif saptan\u0131p bu diren\u00e7 geniyle ilgili bakteriler saptanmad\u0131\u011f\u0131 zaman, diren\u00e7 geninin sonucu \u201cN\/A\u201d \u015feklinde raporlanmaktad\u0131r. Bu durumda, panel d\u0131\u015f\u0131 bir bakterinin etken olabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131 takip edilmelidir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p6\">CTX-M, KPC, IMP, NDM, VIM ve OXA-48 benzeri diren\u00e7 genleri, <i>Enterobacteriaceae<\/i> t\u00fcrleri ve <i>P. aeruginosa\u2019da<\/i> bulunan beta-laktamaz ve karbapenemaz genleridir. Bunlar\u0131n saptanmas\u0131 durumunda, antibiyoterapide karbapenem d\u0131\u015f\u0131ndaki se\u00e7enekleri i\u00e7eren eskalasyon \u00f6nerilir. Bu genlerin saptanmamas\u0131 durumunda ise \u00f6zellikle <i>P. aeruginosa<\/i> i\u00e7in di\u011fer diren\u00e7 mekanizmalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015flanamayaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131, antimikrobiyal duyarl\u0131l\u0131k test sonu\u00e7lar\u0131 takip edilmelidir (27,29).<\/li>\n<li class=\"p6\">Halihaz\u0131rda geni\u015f spektrumlu bir antibiyotik almakta olan hastalarda, PNplus panel sonu\u00e7lar\u0131, diren\u00e7 genlerini tespit etmek, h\u0131zl\u0131 antimikrobiyal y\u00f6netim ve gerekirse h\u0131zl\u0131 temas izolasyonu i\u00e7in de kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li class=\"p6\">Etkeni belirlenmi\u015f ve buna y\u00f6nelik tedavi ba\u015flanm\u0131\u015f olan hastan\u0131n tedavi yan\u0131t\u0131 de\u011ferlendirmesinde PNplus testinin tekrarlanmas\u0131 do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Test sadece h\u0131zl\u0131 tan\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131, klinik prognoz, tedaviye yan\u0131t\u0131n de\u011ferlendirilmesi veya iyile\u015fmenin takibi i\u00e7in bir kontrol arac\u0131 olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"p4\">\u0130LER\u0130 ARA\u015eTIRMALAR \u0130\u00c7\u0130N UYGUN ALANLAR<\/h2>\n<p class=\"p2\">Zhang ve arkada\u015flar\u0131 (37), yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde izlenen, a\u011f\u0131r pn\u00f6moni ve akut solunum yetmezli\u011fi bulunan hastalarda alt solunum yolu \u00f6rneklerinden yap\u0131lan PNplus testinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n mortalite oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmede etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak y\u00fcksek APACHE-II skoru ve kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc gibi fakt\u00f6rlerin mortalite i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z risk fakt\u00f6rleri oldu\u011funu bildirmi\u015flerdir (37). Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, pn\u00f6moni tan\u0131s\u0131nda PNplus kullan\u0131m\u0131n\u0131n mortalite oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmede etkili olmamas\u0131n\u0131n nedenleri aras\u0131nda, hastalar\u0131n %28.9\u2019unda malignite ge\u00e7mi\u015fi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ortalama APACHE-II ve SOFA skorlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 yer almaktad\u0131r. PNplus kullan\u0131m\u0131n\u0131n klinik sonu\u00e7lar ve mortalite \u00fczerindeki etkisini daha derinlikli de\u011ferlendirmek i\u00e7in farkl\u0131 hasta gruplar\u0131nda yap\u0131lan klinik \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p3\">Virk ve arkada\u015flar\u0131 (38), hastanede yatan ve pn\u00f6moni \u015f\u00fcphesi olan hastalarda PNplus panelinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n klinik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 rutin tetkiklerin klinik sonu\u00e7lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 tek merkezli, a\u00e7\u0131k etiketli, pragmatik, randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, panel kullan\u0131m\u0131n\u0131n antibiyotik de-eskalasyonu oran\u0131 ve de-eskalasyona kadar ge\u00e7en zamanda anlaml\u0131 fark yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015flerdir (38). Bu bulgunun, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131 aras\u0131nda belirtildi\u011fi gibi, hastalar\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131nda pn\u00f6moni d\u0131\u015f\u0131nda ek infeksiyonlar\u0131n bulunmas\u0131ndan kaynaklanabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. \u00d6te yanda, \u00f6zellikle Gram-negatif bakteri etkenli pn\u00f6monilerde ampirik antibiyoterapinin de-eskalasyonunun her zaman mikrobiyolojik saptama ile paralel ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir (39). Hatta bir \u00e7al\u0131\u015fmada, \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca hastanede yatan hastane ili\u015fkili pn\u00f6moni (H\u0130P) hastalar\u0131n\u0131n sadece %28.3\u2019\u00fcnde antibiyotik de-eskalasyonu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (40). Bu bulgular, g\u00fcvenli antibiyotik de-eskalasyonunun mikrobiyolojik saptamalarla ve di\u011fer klinik fakt\u00f6rlerle ili\u015fkisini inceleyen ek \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">OLGU \u00d6RNEKLER\u0130 VE YORUMLARI<\/h2>\n<h3 class=\"p11\">Olgu 1<\/h3>\n<p class=\"p2\">32 ya\u015f\u0131nda kad\u0131n hasta, ate\u015f ve \u00f6ks\u00fcr\u00fck \u015fik\u00e2yetiyle ba\u015fvurdu. Son dozu iki hafta \u00f6nce uygulanm\u0131\u015f olan over karsinomu nedeniyle kemoterapi almaktayd\u0131. Genel durum bozuklu\u011fu, solunum yetmezli\u011fi ve bilateral infiltratlar nedeniyle ent\u00fcbe edildi. Ampirik sefepim, vankomisin ve oseltamivir ba\u015fland\u0131. Al\u0131nan BAL \u00f6rne\u011finin Gram boyamas\u0131nda \u00e7ok say\u0131da polimorfon\u00fckleer l\u00f6kosit ve Gram-negatif kokobasiller g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ayn\u0131 \u00f6rnekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan PNplus testi \u201c<i>Haemophilus influenza<\/i> pozitif, 10<sup>4<\/sup> genom kopya\/ml\u201d \u015feklinde sonu\u00e7land\u0131 ve BAL k\u00fclt\u00fcrleri negatif kald\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><b>Yorum:<\/b> Olgu 1, imm\u00fcns\u00fcprese olmas\u0131yla ve MRSA ayr\u0131m\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu bir klinik durumla, PNplus testinden yararlanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan bir hastay\u0131 temsil etmektedir. PNplus sonucunun MRSA\u2019y\u0131 d\u0131\u015flamas\u0131 sayesinde bu olguda glikopeptidlerin ba\u015flanmamas\u0131 veya erken kesilmesi s\u00f6z konusu olabilir. \u0130mm\u00fcns\u00fcpresyon riski alt\u0131nda olan bu hastada muhtemelen <i>H. influenza<\/i> sonucu ger\u00e7ek patojen olarak de\u011ferlendirilecektir; ancak imm\u00fcnkompetan bir olguda PNplus sonucunun yorumlamas\u0131 farkl\u0131 olabilirdi.<\/p>\n<h3 class=\"p9\">Olgu 2<\/h3>\n<p class=\"p2\">57 ya\u015f\u0131nda erkek hasta, ate\u015f, dispne, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 ve miyalji \u015fik\u00e2yetleriyle ba\u015fvurdu. \u00d6zge\u00e7mi\u015finde diabetes mellitus, iki ay \u00f6nce ge\u00e7irilmi\u015f femur frakt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 operasyon ve hastane yat\u0131\u015f\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131. H\u0131zl\u0131 SARS-COV-2 antijen testi pozitifti ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemede bilateral buzlu cam tarz\u0131 infiltratlar\u0131 saptand\u0131. Hasta SARS-COV-2 pn\u00f6monisi tan\u0131s\u0131yla yat\u0131r\u0131ld\u0131. Yat\u0131\u015f\u0131n\u0131n 3. g\u00fcn\u00fcnde klinik durumu h\u0131zla k\u00f6t\u00fcle\u015fti ve ent\u00fcbe edildi. Transfer edildi\u011fi yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde al\u0131nan endotrakeal aspirat \u00f6rne\u011finin Gram boyamas\u0131nda x100 b\u00fcy\u00fctmede &gt;25 polimorfon\u00fckleer l\u00f6kosit, &lt;10 epitel h\u00fccresi ve x1000 b\u00fcy\u00fctmede Gram-negatif \u00e7omaklar g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ayn\u0131 \u00f6rnekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan PNplus testi <i>\u201cP. aeruginosa<\/i> pozitif, 10<sup>7<\/sup> genom kopya say\u0131s\u0131\/ml ve NDM diren\u00e7 geni pozitif\u201d \u015feklinde sonu\u00e7land\u0131. Endotrakeal aspirat k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde 24 saat ink\u00fcbasyon sonunda &gt;10<sup>5<\/sup> KOB\/ml <i>P. aeruginosa<\/i> \u00fcremesi izlendi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><b>Yorum: <\/b>Olgu 2, MDR etkenlerle infeksiyon geli\u015fme riski olan bir hastay\u0131 temsil etmekte olup PNplus\u2019tan yararlanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. PNplus sonucunun, NDM diren\u00e7 geninin i\u015faret etti\u011fi karbapenem direncinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi sayesinde, MDR ya da zor tedavi edilebilir diren\u00e7 (Difficult-to-Treat Resistance, DTR) <i>P. aeruginosa<\/i> izolatlar\u0131nda kullan\u0131labilecek antimikrobiyal ajanlar aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayabilir.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"p9\">Olgu 3<\/h3>\n<p class=\"p2\">24 ya\u015f\u0131nda erkek hasta, ani geli\u015fen solunum yetmezli\u011fi ile ba\u015fvurdu. \u00d6zge\u00e7mi\u015finde obezite d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zellik yoktu. Sa\u011f akci\u011fer bazalinde ince raller, bilateral ronkus ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemede bilateral masif alveolar infiltrasyon saptand\u0131. Hasta, ARDS tan\u0131s\u0131 ile ent\u00fcbe edildi ve ampirik sefotaksim, teikoplanin, klaritromisin ve oseltamivir tedavisi ba\u015fland\u0131. Al\u0131nan BAL \u00f6rne\u011finin Gram boyamas\u0131nda \u00e7ok say\u0131da polimorfon\u00fckleer l\u00f6kosit ve Gram-pozitif koklar g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ayn\u0131 \u00f6rnekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan PNplus testi, \u201c\u0130nsan metapn\u00f6movirus (Human metapneumovirus, HMPV) pozitif\u201d olarak sonu\u00e7land\u0131. Hastan\u0131n antimikrobiyal tedavisi de\u011fi\u015ftirildi. Yap\u0131lan BAL k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde &lt;10<sup>3<\/sup> KOB\/ml alfa-hemolitik streptokok \u00fcremesi izlendi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\"><b>Yorum: <\/b>Olgu 3, gen\u00e7-eri\u015fkin ve altta yatan risk fakt\u00f6r\u00fc olmayan bir hastada, olas\u0131 <i>S. aureus<\/i> infeksiyonunun d\u0131\u015flanmas\u0131 ve viral etkenin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131mlamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan PNplus testinden y\u00fcksek d\u00fczeyde yarar sa\u011flanabilecek bir hastay\u0131 temsil etmektedir. Bu hastaya benzer etiyolojideki viral pn\u00f6moni olgular\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme bulgular\u0131n\u0131n her zaman klinisyene yeterli veri sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir (36). Sonu\u00e7 olarak, bu olgu PNplus testi sayesinde etken hedefli tedavinin h\u0131zla ba\u015flanmas\u0131na ve olas\u0131 \u00e7ok say\u0131da ampirik antibiyotik tedavisinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131na \u00f6rnek olu\u015fturabilecek bir hasta \u00f6rne\u011fidir.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"p9\">Olgu 4<\/h3>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">42 ya\u015f\u0131nda erkek hasta, 10 g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flayan \u00fcst solunum yolu infeksiyonu belirtileri, halsizlik bulant\u0131, kusma, 39\u201340\u00b0C \u00fczerinde ate\u015f, halsizlik, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve giderek artan kas zafiyeti ile acile ba\u015fvurdu. Anamnezinde akci\u011fer infeksiyonu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek amoksisilin klavulanik asit ile antibiyoterapiye ba\u015fland\u0131; ancak klini\u011fi k\u00f6t\u00fcle\u015fmeye devam etti. Hastada ciddi pn\u00f6moni ve pn\u00f6moninin tetikledi\u011fi akut myastenik sendrom d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc ve plazmaferez plan\u0131 yap\u0131larak n\u00f6roloji servisine al\u0131nd\u0131. Bilateral yayg\u0131n infiltrasyon saptanan hastaya uygulanan molek\u00fcler testlerde (SARS-CoV-2, in\ufb02uenza A, in\ufb02uenza B, RSV A\/B, adenovirus PCR) etken saptanmad\u0131. Takibinde ayn\u0131 g\u00fcn akut solunum yetmezli\u011fi geli\u015fti ve ent\u00fcbe edilerek yo\u011fun bak\u0131ma al\u0131nan hastaya mekanik ventilat\u00f6r deste\u011fi ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sefaperazon-sulbaktam tedavisi ba\u015fland\u0131 ve plazmaferez planland\u0131. Ent\u00fcbasyon sonras\u0131, derin trakeal aspirat \u00f6rne\u011finden Gram boyama, k\u00fclt\u00fcr ve antibiyogram ile e\u015f zamanl\u0131 olarak PNplus testi yap\u0131ld\u0131. Test sonucunda etken olarak, <i>Legionella pneumophilla <\/i>saptand\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun bak\u0131m uzman\u0131na bildirildi. Bu ba\u011flamda, beta-laktam grubu antibiyotik tedavisi kesilerek moksifloksasin tedavisine ba\u015fland\u0131. Takipte al\u0131nan derin trakeal aspirat k\u00fclt\u00fcr sonucunda, boyal\u0131 mikroskobik incelemede x100 b\u00fcy\u00fctmede &gt;25 polimorfon\u00fckleer l\u00f6kosit, 10\u201320 epitel h\u00fccresi izlendi, ancak k\u00fclt\u00fcrde herhangi bir \u00fcreme saptanmad\u0131.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><b>Yorum:<\/b> \u015eiddetli klinik tablo ile seyreden atipik pn\u00f6moni hastalar\u0131nda, geleneksel y\u00f6ntemlerle tan\u0131mlanmas\u0131 daha uzun ve zor olan etkenlerin erken saptanmas\u0131 hayati \u00f6neme sahiptir. Olgu 4, PNplus testinin h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7 vermesi sayesinde, uygun tedavinin gecikmeden ba\u015flanmas\u0131na ve hedefe y\u00f6nelik antibiyotik se\u00e7iminin yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayan ve bu sayede uygun olmayan tedavinin \u00f6nlendi\u011fi, maliyet ve morbiditenin azalt\u0131labildi\u011fi bir klinik duruma \u00f6rnektir.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">ALGOR\u0130TMA \u00d6NER\u0130S\u0130<\/h2>\n<div id=\"attachment_30744\" style=\"width: 2570px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-scaled.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30744\" class=\"wp-image-30744 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-scaled.png\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1966\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-scaled.png 2560w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-339x260.png 339w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-703x540.png 703w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/KLM.C38.S4_5128_Sekil1-1-768x590.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30744\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u015eekil 1. <\/strong>Eri\u015fkin Hastalarda Pn\u00f6moni Tan\u0131 Algoritmas\u0131 \u00d6nerisi* (41)<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">Bu raporunun yazarlar\u0131, eri\u015fkin hastalarda pn\u00f6moni tan\u0131s\u0131na y\u00f6nelik Hacettepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6nerilen tan\u0131 algoritmas\u0131ndan ilham alarak, pn\u00f6monilerde etken saptama y\u00f6ntemi olarak a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6nerilen algoritmay\u0131 geli\u015ftirdi (\u015eekil 1) (41).<\/p>\n<h2 class=\"p4\">SONU\u00c7<\/h2>\n<p class=\"p2\">H\u0131zl\u0131 sendromik molek\u00fcler testler, pn\u00f6monilerin y\u00f6netiminde devrim yaratm\u0131\u015f ve \u00f6nemli bir avantaj haline gelmi\u015ftir. Bu testler, konvansiyonel etken saptama y\u00f6ntemlerine k\u0131yasla sonu\u00e7lanma s\u00fcresini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131saltmakta, kritik durumlarda erken ve hedefe y\u00f6nelik tedavi ba\u015flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakta ve geli\u015fmi\u015f infeksiyon y\u00f6netimini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Bu testlerden beklenen potansiyel yararlar\u0131n art\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in standart tan\u0131 ve tedavi algoritmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine ve daha fazla say\u0131da maliyet etkinlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Pn\u00f6moni, y\u00fcksek mortalite oran\u0131 ve olumsuz hasta sonu\u00e7lar\u0131yla seyredebilen ciddi bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k hizmeti ili\u015fkili pn\u00f6monilerde mortalite oran\u0131n\u0131n %60\u2019lara kadar y\u00fckseldi\u011fi bilinmektedir (1,2). Pn\u00f6moni y\u00f6netiminde pratik yakla\u015f\u0131m; hastal\u0131\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fcne (\u00f6rne\u011fin toplumda edinilen, hastane ili\u015fkili, ventilat\u00f6r ili\u015fkili olmas\u0131 vb.) ve \u00e7e\u015fitli risk fakt\u00f6rlerine g\u00f6re rehberlerde \u00f6nerilen ampirik antimikrobiyal tedavinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 ve alt solunum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":31357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5147],"tags":[6148,6147,3007],"class_list":["post-30704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uzlasi-raporu","tag-antimikrobiyal-yonetisim","tag-molekuler-tanisal-teknikler","tag-pnomoni"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30704"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31307,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30704\/revisions\/31307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}