{"id":30481,"date":"2025-06-28T17:06:09","date_gmt":"2025-06-28T14:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=30481"},"modified":"2025-06-29T12:41:38","modified_gmt":"2025-06-29T09:41:38","slug":"birbirini-taklit-eden-iki-zoonoz-arasinda-tanisal-ikilem-akut-bruselloz-ve-kirim-kongo-kanamali-atesi-uzerine-karsilastirmali-bir-analiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/06\/28\/birbirini-taklit-eden-iki-zoonoz-arasinda-tanisal-ikilem-akut-bruselloz-ve-kirim-kongo-kanamali-atesi-uzerine-karsilastirmali-bir-analiz\/","title":{"rendered":"Birbirini Taklit Eden \u0130ki Zoonoz Aras\u0131nda Tan\u0131sal \u0130kilem: Akut Bruselloz ve K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi \u00dczerine Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Bir Analiz"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi (KKKA), d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde g\u00f6r\u00fclen ve kanama ile seyreden ate\u015fli tablo nedeniyle ya\u015fam\u0131 tehdit edebilen viral bir hastal\u0131kt\u0131r. Hastal\u0131k Orthonairovirus<\/i> cinsi viruslar\u0131n neden oldu\u011fu ve Hyalomma<\/i> cinsi keneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fan bir zoonozdur (1). Bu hastal\u0131k Asya, Avrupa ve Afrika\u2019da 30\u2019dan fazla \u00fclkede rapor edilmi\u015f olup bildirilen olgularda \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 %5.4\u201380 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (2).<\/p>\n

Bruselloz ise Brucella<\/i> cinsi bakterilerin neden oldu\u011fu, koyun, ke\u00e7i, inek, manda, bufalo ve domuz gibi hayvanlardan bula\u015fabilen zoonotik bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130nsanlara \u00e7o\u011funlukla bu hayvanlar\u0131n kontamine s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketimi yoluyla ge\u00e7mektedir. Bir ila iki haftal\u0131k bir ink\u00fcbasyon d\u00f6neminin ard\u0131ndan yorgunluk, halsizlik, i\u015ftah azalmas\u0131, kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131 ile subfebril ate\u015f gibi nonspesifik semptomlarla seyretmektedir (3). Brusellozda semptomlar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00fcresine g\u00f6re akut, subakut, kronik ve n\u00fcks formlar tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup akut bruselloz semptomlar\u0131n sekiz haftadan k\u0131sa s\u00fcredir mevcut oldu\u011fu durumu ifade etmektedir. Ayr\u0131ca, seropozitif bireylerde belirgin semptom bulunmamas\u0131 subklinik\/asemptomatik bruselloz olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r (4,5).<\/p>\n

Akut bruselloz ve KKKA; klinik, epidemiyolojik ve laboratuvar \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirine benzeyen zoonotik karakterli infeksiyon hastal\u0131klar\u0131d\u0131r. Gen\u00e7 ve orta ya\u015ftaki hayvan yeti\u015ftiricileri, veteriner hekimler ve k\u0131rsal alanda ya\u015fayan \u00e7ift\u00e7iler her iki hastal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk gruplar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bruselloz y\u0131l boyunca g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, KKKA\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 havalar\u0131n s\u0131cak ve kenelerin aktif oldu\u011fu ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda artmaktad\u0131r. Bu iki hastal\u0131k; y\u00fcksek ate\u015f, halsizlik, kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, mide bulant\u0131s\u0131, kusma, karaci\u011fer enzim y\u00fcksekli\u011fi, l\u00f6kopeni ve trombositopeni gibi ortak klinik ve laboratuvar bulgulara sahip olabilir. Bu nedenle, her iki hastal\u0131k klinik olarak birbirini taklit edebilmekte ve tan\u0131da g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015fanabilmektedir.<\/p>\n

Ribavirinin KKKA tedavisindeki etkinli\u011fi kesin olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f olmakla birlikte; \u00f6zellikle gebeler ve renal fonksiyonlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 hastalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olas\u0131 riskleri nedeniyle, bu iki hastal\u0131\u011f\u0131n erken evrede ay\u0131rt edilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (6). Ayr\u0131ca literat\u00fcrde bu iki hastal\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc olgular da bildirilmi\u015ftir (7).<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi (KKKA) ve akut bruselloz olgular\u0131n\u0131n klinik, epidemiyolojik ve laboratuvar \u00f6zellikleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak benzerliklerin ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ortaya konulmas\u0131 ama\u00e7land\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n, her iki hastal\u0131\u011f\u0131n da endemik oldu\u011fu b\u00f6lgelerde y\u00fcksek ate\u015f, l\u00f6kopeni ve trombositopeni ile acil servise ba\u015fvuran hastalar\u0131n ilk de\u011ferlendirmelerinde klinisyenlere ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yol g\u00f6sterici olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

Retrospektif g\u00f6zlemsel nitelikteki bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Haziran 2013 \u2013 Haziran 2023 tarihleri aras\u0131nda merkezimizde tan\u0131s\u0131 kesinle\u015ftirilmi\u015f ve tedavi edilmi\u015f KKKA ve akut bruselloz olgular\u0131n\u0131n dosyalar\u0131 incelendi. Toplamda 95 akut brusell<\/p>\n

oz ve 88 KKKA hastas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edildi.<\/p>\n

Semptom s\u00fcresi sekiz haftadan k\u0131sa olan, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Brucella<\/i> spp. \u00fcreyen ve\/veya standart t\u00fcp agl\u00fctinasyon (STA) ve Coombs STA testlerinden birinde 1\/160 ve \u00fczeri titrede pozitiflik g\u00f6steren hastalara akut bruselloz tan\u0131s\u0131 konulmu\u015ftu; KKKA tan\u0131s\u0131nda ise ger\u00e7ek zamanl\u0131 polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) testi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. De\u011ferlendirmeye her hastan\u0131n ilk ba\u015fvurusu al\u0131nm\u0131\u015f olup tekrarlayan ba\u015fvurular ayr\u0131 bir olgu olarak kaydedilmedi. KKKA-PCR testleri Samsun Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Laboratuvar\u0131 taraf\u0131ndan analiz edilmi\u015fti. Hastalara ait demografik veriler (ya\u015f, cinsiyet, meslek, k\u0131rsal alanda ya\u015fama), klinik belirtiler (y\u00fcksek ate\u015f, kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131, halsizlik, mide bulant\u0131s\u0131, kusma, ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, konjonktival hiperemi) ve laboratuvar verileri [KKKA-PCR, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc, Brucella<\/i> STA, Coombs STA, beyaz k\u00fcre say\u0131s\u0131, trombosit say\u0131s\u0131, hemoglobin, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), laktat dehidrogenaz (LDH), kreatin fosfokinaz (CPK), C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 (ESH)] hasta dosyalar\u0131n\u0131n geriye d\u00f6n\u00fck olarak incelenmesi yoluyla elde edildi ve bulgular hasta \u00e7al\u0131\u015fma formuna kaydedildi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in, Amasya \u00dcniversitesi Giri\u015fimsel Olmayan Klinik Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu\u2019ndan 23 Ekim 2023 tarihli ve E-76988455-050.01.04-156803 say\u0131l\u0131 karar ile onay al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

\u0130statistiksel analiz<\/h3>\n

\u0130statistiksel analizler i\u00e7in SPSS 25.0 (SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Say\u0131sal veriler i\u00e7in tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistikler medyan (min\u2013mak.) olarak, kategorik veriler ise say\u0131 (n) ve y\u00fczde (%) olarak sunuldu. Verilerin normal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermemesi nedeniyle grup kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131nda Mann-Whitney U testi uyguland\u0131. Kategorik de\u011fi\u015fkenlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda Pearson ki-kare testi kullan\u0131ld\u0131. \u0130statistiksel olarak anlaml\u0131 fark saptanan parametrelerde, e\u015fik de\u011feri (cut-off), e\u011fri alt\u0131nda kalan alan (Area Under the Curve, AUC), duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc belirlemek amac\u0131yla \u201creceiver operating characteristic\u201d (ROC) e\u011frisi analizi yap\u0131ld\u0131. Bu sayede KKKA ve akut bruselloz ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131labilecek laboratuvar parametrelerinin tan\u0131sal performanslar\u0131 de\u011ferlendirildi. T\u00fcm analizlerde p<\/i><0.05 de\u011feri istatistiksel olarak anlaml\u0131 kabul edildi.<\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya 88 KKKA ve 95 akut bruselloz hastas\u0131 dahil edildi. Bruselloz grubundaki 95 olgunun 58\u2019ine kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olup bu hastalardan 32 (55.17)\u2019sinde k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131. Kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lan hastalar\u0131n ilk ba\u015fvurusunda bruselloz tan\u0131s\u0131 bulunmamaktayd\u0131; bu hastalar ate\u015f etiyolojisinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla yat\u0131r\u0131larak de\u011ferlendirilmi\u015fti. Kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lmayan hastalar ise, d\u0131\u015f merkezlerde yap\u0131lan ve bruselloz tan\u0131s\u0131n\u0131 destekleyen serolojik testleri pozitif olan, poliklini\u011fimize sevk edilen ve ayaktan izlenen hastalard\u0131. Bu nedenle bu gruba kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 uygulanmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Sadece kan k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lan hastalar aras\u0131nda, STA pozitifli\u011fi ile birlikte kan k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fi 30 (%51.7) hastada g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Genel hasta grubunda STA testi pozitiflik oran\u0131 ise 67 hasta ile %70.52 olarak tespit edildi. Rose-Bengal testinde pozitiflik oran\u0131 88 hasta ile %92.63 idi. Be\u015f hastada STA titresi 1\/160 alt\u0131 bulunmas\u0131na ra\u011fmen, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Brucella<\/i> spp. \u00fcremesi ile tan\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca STA titresi <1\/160 olan 23 hastan\u0131n Coombs-STA testleri 1\/160 ve \u00fczeri pozitiflik g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n

Ya\u015f ortalamas\u0131 KKKA grubunda 46.14 y\u0131l, akut bruselloz grubunda ise 44.21 y\u0131l olarak hesapland\u0131. Erken cinsiyet oran\u0131 KKKA grubunda %54.5 ve akut bruselloz grubunda %61.05 idi. Ya\u015f, cinsiyet, k\u0131rsal ya\u015fam ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fma gibi epidemiyolojik de\u011fi\u015fkenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptanmad\u0131 (p<\/i>>0.05).<\/p>\n

Bel a\u011fr\u0131s\u0131 yak\u0131nmas\u0131 akut bruselloz olgular\u0131nda KKKA olgular\u0131na g\u00f6re istatistiksel olarak anlaml\u0131 derecede y\u00fcksekti (p<\/i>=0.001). Kal\u00e7a eklemi ve di\u011fer eklem a\u011fr\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalarda da bu belirtilerin bruselloz grubunda KKKA grubuna k\u0131yasla istatistiksel olarak daha y\u00fcksek oldu\u011fu saptand\u0131 (p<\/i><0.0001). \u00d6te yandan, bulant\u0131, kusma, ishal ve konjonktival hiperemi semptomlar\u0131 KKKA grubunda daha yayg\u0131nd\u0131 (p<\/i><0.0001).<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Akut Bruselloz ve KKKA Hastalar\u0131n\u0131n Demografik, Klinik ve Laboratuvar \u00d6zelliklerinin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p><\/div>\n

\u015eikayetlerin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren hastaneye ba\u015fvuru s\u00fcresi KKKA olgular\u0131nda ortalama 3.65 \u00b1 1.8 g\u00fcn iken akut bruselloz olgular\u0131nda bu s\u00fcre 11.7 \u00b1 6.5 g\u00fcn olarak tespit edildi; hastaneye ba\u015fvuru s\u00fcreleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131ndaki fark istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde idi (p<\/i><0.001) (Tablo 1).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Akut Bruselloz ve KKKA Hastalar\u0131na Ait Rutin Laboratuvar Parametrelerinin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p><\/div>\n

Laboratuvar bulgular\u0131 incelendi\u011finde, hastaneye ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131nda beyaz k\u00fcre say\u0131s\u0131n\u0131n KKKA olgular\u0131nda medyan de\u011feri 2254\/mm3<\/sup>, akut bruselloz olgular\u0131nda ise 7672 \/mm<\/span>3<\/sup><\/span> oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Trombosit say\u0131s\u0131n\u0131n medyan de\u011feri KKKA grubunda 83 677 \/mm<\/span>3<\/sup><\/span>, akut bruselloz grubunda ise 186 331 \/mm3 idi. Beyaz k\u00fcre ve trombosit say\u0131lar\u0131 KKKA hastalar\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha d\u00fc\u015f\u00fck bulundu (p<\/i><0.0001). ALT medyan de\u011feri KKKA grubunda 114.72 U\/lt, akut bruselloz grubunda 74.44 U\/lt; LDH medyan de\u011feri KKKA grubunda 455.76 IU\/lt, akut bruselloz grubunda 154.86 U\/lt; CPK medyan de\u011feri KKKA grubunda 466.32 U\/lt, bruselloz grubunda 68.61 U\/lt idi. AST, LDH ve CPK d\u00fczeyleri KKKA grubunda istatistiksel olarak anlaml\u0131 derecede daha y\u00fcksek bulundu (p<\/i><0.0001); ALT d\u00fczeyi i\u00e7in bu fark p<\/i>=0.007 olarak belirlendi. Gruplar CRP ve ESH de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda akut bruselloz olgular\u0131nda bu parametrelerin anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksek oldu\u011fu tespit edildi (p<\/i><0.0001) (Tablo 2). <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Akut Bruselloz ve KKKA Hastalar\u0131n\u0131n Ba\u015fvuru An\u0131nda Elde Edilen Biyokimyasal Parametrelerinin ROC Analizi<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 1.<\/strong> KKKA ve Akut Bruselloz Hastalar\u0131nda ALT, AST, LDH, CPK, Sedimantasyon H\u0131z\u0131 ve CRP Parametrelerine Ait ROC E\u011frileri<\/p><\/div>\n

Hastaneye ilk ba\u015fvuru an\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclen biyokimyasal parametrelere ait ROC e\u011frisi analiz sonu\u00e7lar\u0131 Tablo 3 ve \u015eekil 1\u2019de sunuldu. Akut bruselloz ve KKKA hastalar\u0131 aras\u0131nda CPK i\u00e7in ROC e\u011frisi alt\u0131nda kalan alan (AUC) 0.953 olarak hesapland\u0131; CPK i\u00e7in belirlenen e\u015fik de\u011fer 277 U\/lt olup bu de\u011ferin \u00fczerindeki \u00f6l\u00e7\u00fcmler KKKA\u2019y\u0131 g\u00f6stermede %88 duyarl\u0131l\u0131k ve %90 \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011fe sahipti. Eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan ROC analizinde, 23 mm\/saat kesim de\u011feri ile AUC 0.811 bulundu. Bu de\u011ferin \u00fczerindeki \u00f6l\u00e7\u00fcmler akut brusellozu g\u00f6stermede %81 duyarl\u0131l\u0131k ve %69 \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011fe sahipti. LDH i\u00e7in yap\u0131lan analizde ise 255 U\/lt kesim de\u011feri ile AUC 0.859 olarak saptand\u0131; bu de\u011ferin \u00fczerindeki \u00f6l\u00e7\u00fcmler KKKA\u2019y\u0131 g\u00f6stermede %74 duyarl\u0131l\u0131k ve %88 \u00f6zg\u00fcll\u00fck ile anlaml\u0131 bulundu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 4.<\/strong> KKKA \u00d6n Tan\u0131s\u0131yla Yat\u0131r\u0131lan ve Sonradan Akut Bruselloz Tan\u0131s\u0131 Alan 4 Hastan\u0131n Demografik ve Laboratuvar \u00d6zellikleri<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcrecinde, KKKA \u00f6n tan\u0131s\u0131 ile yat\u0131r\u0131lan ve tedavi edilen ancak daha sonra akut bruselloz tan\u0131s\u0131 konulan d\u00f6rt olgu tespit edildi. Bu hastalar\u0131n t\u00fcm\u00fc; son 14 g\u00fcn i\u00e7inde kene tutunma \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan, ate\u015f yak\u0131nmas\u0131 ile ba\u015fvuran, ba\u015fvuru an\u0131nda bisitopeni (l\u00f6kopeni ve trombositopeni) saptanan ve KKKA-PCR test sonucu negatif, bruselloz serolojisi pozitif olan hastalard\u0131. Bu d\u00f6rt hastan\u0131n demografik ve laboratuvar \u00f6zellikleri Tablo 4\u2019te sunuldu.<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

Demografik, klinik ve laboratuvar \u00f6zellikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan KKKA ve akut bruselloz hastal\u0131klar\u0131 benzerlik g\u00f6stermekle birlikte klinik seyir ve tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Her iki hastal\u0131k i\u00e7in endemik b\u00f6lgelerde, \u00f6zellikle acil servislerde hasta ile ilk kar\u015f\u0131la\u015fmada tan\u0131sal ikilem ya\u015fanabilmektedir. \u00d6yle ki, bu iki hastal\u0131\u011f\u0131n benzer \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 hastalara yanl\u0131\u015f tan\u0131 konabilmektedir (6-8).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda KKKA ile akut bruselloz olgular\u0131n\u0131n klinik, epidemiyolojik ve laboratuvar \u00f6zellikleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Kene temas\u0131 KKKA hastal\u0131\u011f\u0131nda ana bula\u015fma yolu olup olgu fatalite oran\u0131 %5.4\u201380 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (7). Olgu serimizde KKKA hastalar\u0131n\u0131n olgu fatalite oran\u0131 %3.4 olarak tespit edildi. Di\u011fer yanda, bruselloz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n insanlara bula\u015fma yollar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketimi ile birlikte infekte hayvan\u0131n salg\u0131lar\u0131yla do\u011frudan temas gelmektedir. Bruselloz hastal\u0131\u011f\u0131nda olgu fatalite oran\u0131n\u0131n %1\u2019in alt\u0131nda oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (9). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda bruselloz grubunun olgu fatalite oran\u0131 %0 idi.<\/p>\n

K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi hastalar\u0131nda muhtemel bula\u015fma yolunun kene temas\u0131 olma oran\u0131 %71 olarak bildirilmi\u015ftir (10). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda KKKA hastalar\u0131nda kene temas\u0131 oran\u0131 %59.1 olup y\u00fcksek ate\u015f, bisitopeni (l\u00f6kopeni ve trombositopeni) ve kene tutunma \u00f6yk\u00fcs\u00fc ile ba\u015fvurup KKKA-PCR testi negatif gelen, ancak bruselloza ait serolojik testleri pozitif olan d\u00f6rt hasta saptand\u0131. Bu sonu\u00e7, kene temas \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn olmamas\u0131n\u0131n KKKA\u2019y\u0131 d\u0131\u015flamad\u0131\u011f\u0131 gibi, kene temas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bruselloz ihtimalini ekarte etmeyece\u011fini de g\u00f6stermektedir<\/p>\n

K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131nda en s\u0131k kullan\u0131lan y\u00f6ntem RT-PCR testi olup y\u00f6ntemin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %100, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc ise %97 olarak bildirilmi\u015ftir (11). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda t\u00fcm KKKA olgular\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131n RT-PCR testi ile konuldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n

Brusellozda ise alt\u0131n standart tan\u0131 y\u00f6ntemi kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile bakterinin izolasyonudur; ancak serolojik testler ve n\u00fckleik asit amplifikasyon testleri de tan\u0131da kullan\u0131lmaktad\u0131r. Modern otomatik kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc sistemleri, klinik mikrobiyoloji laboratuvarlar\u0131nda kullan\u0131lan rutin 5 ila 7 g\u00fcnl\u00fck ink\u00fcbasyon protokol\u00fc kapsam\u0131nda akut bruselloz olgular\u0131n\u0131n tespitini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, kronikle\u015fmi\u015f olgular i\u00e7in daha uzun bir ink\u00fcbasyon s\u00fcresi gerekebilir. Serolojik testler, \u00f6zg\u00fcll\u00fckten yoksun olmalar\u0131na ve Brucella<\/i> etkenine tekrar tekrar maruz kalan ki\u015filerde yorumlanmas\u0131 zor sonu\u00e7lar verebilmelerine ra\u011fmen, kaynak a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fclkelerde tan\u0131sal s\u00fcre\u00e7te temel ara\u00e7 olmaya devam etmektedir. Bruselloz i\u00e7in kullan\u0131lan serolojik tan\u0131 testleri genellikle tek ba\u015f\u0131na ya da di\u011fer serolojik testlerle kombine bi\u00e7imde elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla de\u011ferlendirilir. Serolojik testlerin performans\u0131; kullan\u0131lan dahil etme kriterlerinin, \u201ccut-off\u201d de\u011ferlerinin ve uygulanan ticari ya da kurum i\u00e7i testlerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi nedeniyle de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir. Bu nedenle, sonu\u00e7lar s\u0131kl\u0131kla tutars\u0131zd\u0131r ve bireysel serolojik tan\u0131 testlerinin performans\u0131na ili\u015fkin kesin bir yarg\u0131ya varmak \u00e7o\u011fu zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

N\u00fckleik asit amplifikasyon testleri, y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fckleri sayesinde h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir tan\u0131 sa\u011flamakla birlikte baz\u0131 infeksiyonlarda, klinik iyile\u015fme sonras\u0131 testlerin uzun s\u00fcre pozitif kalmas\u0131, kal\u0131nt\u0131 genetik materyalin tespitiyle ili\u015fkili olabilir. Bu nedenle, sonu\u00e7lar hastan\u0131n klinik durumu ve di\u011fer tan\u0131sal y\u00f6ntemlerle birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Farkl\u0131 PCR analizlerinin laboratuvarlar aras\u0131 tekrarlanabilirli\u011fini g\u00f6steren yeterli d\u00fczeyde do\u011frulanm\u0131\u015f ticari testlerin veya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olmamas\u0131 nedeniyle k\u00fclt\u00fcr y\u00f6ntemleri ve serolojik testler, insan brusellozunun tan\u0131s\u0131 ve tedavi sonras\u0131 izleminde h\u00e2len birincil y\u00f6ntemlerdir (12). Al Dahouk ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (13) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, STA testlerinin g\u00fcvenilir oldu\u011fu ve %60\u201390 oran\u0131nda duyarl\u0131l\u0131k ve %100 oran\u0131nda \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011fe sahip oldu\u011fu ancak bu oranlar\u0131n klinik evrelere g\u00f6re de\u011fi\u015febilece\u011fi bildirilmi\u015f ve testin akut bruselloz semptomlar\u0131 olan hastalar\u0131n taranmas\u0131nda uygun bir y\u00f6ntem oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Uysal ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (14) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, akut bruselloz olgular\u0131nda STA testi pozitiflik oran\u0131 %24.4 ve duyarl\u0131l\u0131k %57 olarak bildirilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda akut bruselloz olgular\u0131nda STA pozitiflik oran\u0131 %70.52 olup sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z literat\u00fcrle uyumludur.<\/p>\n

Akut bruselloz olgular\u0131nda kan k\u00fclt\u00fcr pozitiflik oranlar\u0131 ile ilgili olarak literat\u00fcrde farkl\u0131 sonu\u00e7lar bildirilmi\u015ftir. Gaifer ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (15) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, akut bruselloz olgular\u0131nda kan k\u00fclt\u00fcr pozitiflik oran\u0131n\u0131n %42; bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada ise %53 olarak bildirilmi\u015ftir (16). Bu sonu\u00e7larla benzer \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da akut bruselloz olgular\u0131nda kan k\u00fclt\u00fcr pozitiflik oran\u0131 %55.17 olarak tespit edildi.<\/p>\n

Bruselloz ve KKKA, k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan, \u00e7ift\u00e7ilik ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan, \u00fcretime katk\u0131 ve \u00fcretkenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki eri\u015fkin bireyleri daha \u00e7ok etkileyen zoonotik hastal\u0131klard\u0131r (6,17). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda her iki hasta grubundaki bireylerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun k\u0131rsal b\u00f6lgelerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve genellikle hayvanc\u0131l\u0131k ve \u00e7ift\u00e7ilikle ge\u00e7imini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Hasta gruplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ba\u015fvurular\u0131ndaki semptomlar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, terleme, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik, kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 semptomlar\u0131n\u0131n her iki grupta da istatistiksel olarak benzer oranlarda oldu\u011fu tespit edildi. \u00d6te yanda, bulant\u0131, kusma, ishal ve konjonktival hiperemi semptomlar\u0131 KKKA grubunda; bel a\u011fr\u0131s\u0131, kal\u00e7a eklemi a\u011fr\u0131s\u0131 ve yayg\u0131n eklem a\u011fr\u0131s\u0131 yak\u0131nmalar\u0131 ise bruselloz grubunda istatistiksel olarak anlaml\u0131 derecede daha y\u00fcksekti. \u00d6zellikle skleral konjesyon ve konjonktivit, KKKA\u2019nin prehemorajik faz\u0131nda s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan fizik muayene bulgular\u0131d\u0131r (18). Bu sonu\u00e7lar, yayg\u0131n eklem a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n, bulant\u0131n\u0131n, kusman\u0131n, ishalin ve konjonktival hipereminin, hastan\u0131n ilk de\u011ferlendirmesinde iki zoonozu birbirinden ay\u0131rt etmede yararlan\u0131labilecek parametreler olarak kabul edilebilir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda dikkat \u00e7eken bir di\u011fer bulgu ise semptomlar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren hastaneye ba\u015fvuruya kadar ge\u00e7en s\u00fcredir. Bu s\u00fcre KKKA hastalar\u0131nda akut bruselloza k\u0131yasla olduk\u00e7a k\u0131sad\u0131r. Hastaneye ba\u015fvuru s\u00fcresinin KKKA\u2019da daha k\u0131sa olmas\u0131; hastal\u0131\u011f\u0131n akut ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 olmas\u0131na, ate\u015fin s\u00fcreklili\u011fine ve bulant\u0131-kusma gibi hastay\u0131 hastaneye y\u00f6nlendiren semptomlar\u0131n daha yo\u011fun olarak g\u00f6zlenmesine ba\u011flanabilir. Di\u011fer yanda KKKA\u2019da kene temas \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmas\u0131 ve bu hastal\u0131\u011f\u0131n medyada s\u0131k s\u0131k yer almas\u0131 halk\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f olabilir. Ayr\u0131ca endemik b\u00f6lgelerde g\u00f6rev yapan hekimlerin KKKA\u2019y\u0131 daha kolay akla getirmesi ve h\u0131zl\u0131 tan\u0131 koyabilmesi de bu s\u00fcreyi k\u0131saltan di\u011fer bir \u00f6nemli etmendir.<\/p>\n

Brusellozun ise genellikle hafif-orta \u015fiddette semptomlarla seyretmesi, hastalar\u0131n ba\u015fvuru s\u00fcresini uzat\u0131yor olabilir. Brusellozda hematolojik bulgular olduk\u00e7a de\u011fi\u015fkendir. Yap\u0131lan bir meta-analizde, l\u00f6kopeni %24.1, trombositopeni %15.8, anemi %23.9 ve pansitopeni %13.2 oranlar\u0131nda bildirilmi\u015ftir (19). \u00d6te yandan, \u00fclkemizde yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar, KKKA hastalar\u0131nda hematolojik parametrelerde daha belirgin de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin yak\u0131n tarihli bir \u00e7al\u0131\u015fmada, KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in l\u00f6kopeninin %81.5, trombositopeninin % 77.7 oranlar\u0131nda oldu\u011fu ve anemide kontrol grubuna g\u00f6re istatistiksel bir farkl\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (20). Yine \u00fclkemizdeki bir olgu serisinde, KKKA hastalar\u0131nda trombositopeni %90.1, l\u00f6kopeni %88.2 ve anemi %13.2 oranlar\u0131nda bildirilmi\u015ftir (21). Demir ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (22) pediatrik ya\u015f grubundaki KKKA hastalar\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, ba\u015fvuruda tespit edilen l\u00f6kopeni oran\u0131 %70.8 ve trombositopeni oran\u0131 %80.6 olarak raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (22). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, KKKA hastalar\u0131nda l\u00f6kopeni ve trombositopeninin daha s\u0131k ve daha derin seyretti\u011fi, aneminin ise akut bruselloz olgular\u0131nda daha yayg\u0131n oldu\u011fu tespit edildi. L\u00f6kositoz ve pansitopeni her iki grupta da d\u00fc\u015f\u00fck oranlarda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olup oranlar aras\u0131nda istatistiksel bir fark yoktu. Kanamas\u0131z fazda olan KKKA hastalar\u0131nda anemiye rastlanmad\u0131. Bu bulgu, kanama belirtisi olmayan bir hastada saptanan aneminin KKKA lehine tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bir \u00f6zellik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Karaci\u011fer tutulumunun brusellozda %50\u2019lerde oldu\u011fu; karaci\u011fer dokusunun histopatolojik incelemelerinde inflamasyon ve gran\u00fclom varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilirken, hepatosit nekrozunun minimal d\u00fczeyde kald\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (23). K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015finde ise hepatik tutulum oran\u0131n\u0131n %85.92 oldu\u011fu, bu tutulumun patogenezinde virusun hem do\u011frudan hem de dolayl\u0131 yoldan endotel h\u00fccrelerine sitopatik etkisiyle hepatosit nekrozuna neden oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (24,25). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda gruplar\u0131n karaci\u011fer enzimleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; KKKA hastalar\u0131n\u0131n de\u011ferlerinin istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Elde edilen sonu\u00e7lar, AST ve ALT d\u00fczeylerindeki y\u00fckselmenin \u015fiddetinin, akut bruselloz ile KKKA\u2019n\u0131n ay\u0131rt edilmesinde yararl\u0131 bir parametre olabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Parlak ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (26) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, bruselloz olgular\u0131nda LDH, CRP ve ESH\u2019de art\u0131\u015f oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %63, %59 ve %55 olarak bildirilmi\u015ftir. Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada, KKKA hastalar\u0131nda LDH %77 oran\u0131yla y\u00fcksek olarak raporlanm\u0131\u015ft\u0131r (20). C-reaktif protein y\u00fcksekli\u011finin KKKA prognozuyla ili\u015fkilendirildi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalara ek olarak, akut faz reaktanlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 kontrol grubuna g\u00f6re anlaml\u0131 olarak daha y\u00fcksek d\u00fczeylerde \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildiren \u00e7al\u0131\u015fmalar da mevcuttur (27,28). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda KKKA hastalar\u0131nda daha y\u00fcksek LDH d\u00fczeyleri tespit edilirken, ESH ve CRP de\u011ferleri akut bruselloz olgular\u0131nda daha y\u00fcksek \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. K\u0131r\u0131m- Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi hastal\u0131\u011f\u0131nda CPK d\u00fczeyleri y\u00fckselmekle birlikte brusellozda bu enzimin y\u00fcksek seyretti\u011fine dair bir literat\u00fcr verisi bulunmamaktad\u0131r. Kalp dokusunda, iskelet kaslar\u0131nda ve beyinde bulunan CPK enzimi, kas yaralanmas\u0131 durumunda kan dola\u015f\u0131m\u0131na s\u0131zar; bu nedenle, kas hasar\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir (29). Farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda KKKA hastalar\u0131nda CPK enzim d\u00fczeylerinin olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Arslan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (30) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda %76.1 olarak bildirilen bu oran G\u00fcrb\u00fcz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (20) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda %76.8\u2019dir. \u00c7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fmada, KKKA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 durumlarda CPK d\u00fczeylerinin y\u00fcksek oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (31,32). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda KKKA grubunda CPK y\u00fcksekli\u011fi oran\u0131 %86.4\u2019t\u00fcr; KKKA hastal\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zlenen CPK y\u00fcksekli\u011finin patogenezi ayd\u0131nlat\u0131lmaya muhta\u00e7 bir konu olarak dikkati \u00e7ekmektedir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda yer alan akut bruselloz grubunda ise CPK d\u00fczeyinde y\u00fckselme tespit edilmedi.<\/p>\n

Hastan\u0131n ilk de\u011ferlendirilmesinde, KKKA-akut bruselloz ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ikilem ya\u015fanmas\u0131 durumunda, baz\u0131 klinik belirtiler ve laboratuvar bulgular\u0131ndan yararlan\u0131larak bu iki hastal\u0131k birbirinden ay\u0131rt edilebilir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda elde edilen veriler, klinik belirtilerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, laboratuvar parametrelerdeki farkl\u0131l\u0131klar ve epidemiyolojik \u00f6zelliklerin dikkate al\u0131nmas\u0131yla KKKA ve akut brusellozun ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131nda yol g\u00f6sterici olabilecek niteliktedir. Ancak bu konuda \u00e7ok merkezli, olgu say\u0131lar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu ve \u00fclke genelini i\u00e7erecek d\u00fczeyde verilerin analiz edildi\u011fi klinik \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi (KKKA), d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde g\u00f6r\u00fclen ve kanama ile seyreden ate\u015fli tablo nedeniyle ya\u015fam\u0131 tehdit edebilen viral bir hastal\u0131kt\u0131r. Hastal\u0131k Orthonairovirus cinsi viruslar\u0131n neden oldu\u011fu ve Hyalomma cinsi keneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fan bir zoonozdur (1). Bu hastal\u0131k Asya, Avrupa ve Afrika\u2019da 30\u2019dan fazla \u00fclkede rapor edilmi\u015f olup bildirilen olgularda \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 %5.4\u201380 aras\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":30654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[6141,2973,5692,6142,4368],"class_list":["post-30481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-akut-bruselloz","tag-ayirici-tani","tag-kirim-kongo-kanamali-atesi","tag-lokopeni","tag-trombositopeni"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30481"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30687,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30481\/revisions\/30687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}