{"id":30085,"date":"2025-03-21T13:10:00","date_gmt":"2025-03-21T10:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=30085"},"modified":"2025-03-21T16:40:23","modified_gmt":"2025-03-21T13:40:23","slug":"enterobacterales-bakteriyemisinde-tedavi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2025\/03\/21\/enterobacterales-bakteriyemisinde-tedavi\/","title":{"rendered":"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ku\u015fak Sefalosporin Diren\u00e7li <i>Enterobacterales<\/i> Bakteriyemisinde Ampirik Antibiyotik Tedavisinin Uygunlu\u011fu ve Mortalite ile \u0130li\u015fkili Fakt\u00f6rler"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\">Gram-negatif bakterilerin neden oldu\u011fu bakteriyemi hem toplum k\u00f6kenli hem de hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar aras\u0131nda \u00f6nemli yer tutmaktad\u0131r. <i>Enterobacterales<\/i> tak\u0131m\u0131ndan bakterilerle geli\u015fen infeksiyonlar daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda Gram-negatif bakteriyeminin s\u0131k sebepleri aras\u0131nda bildirilmi\u015ftir<i> <\/i>(1,2). Son y\u0131llarda hem \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin diren\u00e7li <i>Enterobacterales<\/i> (3KSDE) infeksiyonlar\u0131nda hem de bu diren\u00e7li bakterilerin toplumdaki yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6zlenmi\u015ftir (3-6). Bu diren\u00e7, genel olarak geni\u015flemi\u015f spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) veya AmpC beta-laktamaz enzimleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fmaktad\u0131r (7,8). Sepsis ve septik \u015fok gibi hayat\u0131 tehdit eden klinik tablolara yol a\u00e7abilmesi sebebiyle 3KSDE infeksiyonlar\u0131 \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunu olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p class=\"p3\">Antimikrobiyal diren\u00e7, <i>Enterobacterales<\/i> bakteriyemisi tedavisinde, tedavi se\u00e7eneklerini k\u0131s\u0131tlayarak \u00f6nemli bir sorun olu\u015fturmaktad\u0131r. Karbapenemler, \u00fcriner sistem infeksiyonlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, 3KSDE infeksiyonlar\u0131n\u0131n tedavisi i\u00e7in tek se\u00e7enek olarak kabul edilmektedir (9). Ancak, Gram-negatif bakterilerin etken oldu\u011fu bakteriyemide uygun ampirik antibiyotik tedavisinin klinik sonu\u00e7lara etkisini ara\u015ft\u0131ran \u00e7al\u0131\u015fmalarda farkl\u0131 sonu\u00e7lar bildirilmi\u015ftir (10-13). Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n, hasta pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n se\u00e7imindeki kriterler ve uygun antibiyotik tedavisinin tan\u0131mlanmas\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerden kaynaklanabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, 3KSDE bakteriyemisi i\u00e7in ampirik antibiyotik tedavisinin uygunlu\u011funun hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresi ve mortalite sonu\u00e7lar\u0131 ile ili\u015fkisini de\u011ferlendirmek ama\u00e7land\u0131. Ayr\u0131ca, toplum k\u00f6kenli infeksiyonlar, hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar, \u00fcriner sistem infeksiyonu odakl\u0131 bakteriyemi gibi alt gruplarda sonu\u00e7lar de\u011ferlendirildi ve mortalite geli\u015fen hastalarda 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite ile ili\u015fkili fakt\u00f6rler belirlendi.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<p class=\"p2\">Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Ocak 2022 &#8211; Haziran 2024 tarihleri aras\u0131nda Giresun E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi\u2019nde retrospektif olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi. \u00c7al\u0131\u015fmaya, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde <i>Enterobacterales<\/i> tak\u0131m\u0131 bakteri \u00fcreyen ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin direnci saptanan eri\u015fkin (&gt;18 ya\u015f) hastalar dahil edildi; kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde birden fazla patojen \u00fcreyen, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin direncinin yan\u0131 s\u0131ra karbapenem direnci de saptanan, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda ilk 24 saat i\u00e7erisinde hayat\u0131n\u0131 kaybeden ve herhangi bir sebeple verilerine ula\u015f\u0131lamayan hastalar \u00e7al\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131. Hastalar\u0131n verileri, hastane elektronik dosya kay\u0131t sisteminden elde edildi. Ya\u015f, cinsiyet, komorbid hastal\u0131klar, Charlson komorbidite indeksi, infeksiyon oda\u011f\u0131, infeksiyonun toplum veya hastane k\u00f6kenli olmas\u0131, etken bakteri, antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k paterni, ba\u015flanan ampirik antibiyotik tedavisinin ne oldu\u011fu ve uygunlu\u011fu, etkene y\u00f6nelik antibiyotik tedavisi, Pitt bakteriyemi skoru, kaynak kontrol\u00fc gereklili\u011fi, yo\u011fun bak\u0131m yat\u0131\u015f ihtiyac\u0131, vazopress\u00f6r tedavi ihtiyac\u0131, ent\u00fcbasyon ihtiyac\u0131, hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresi ve mortalite (hastane yat\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda geli\u015fen, 14, 30 ve 90 g\u00fcnl\u00fck) t\u00fcm hastalar i\u00e7in ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma pop\u00fclasyonu, ampirik ba\u015flanan antibiyotik tedavisi uygun olanlar ve olmayanlar \u015feklinde iki grupta incelendi. Bu iki grup aras\u0131nda demografik veriler, klinik karakteristikler ve bakteriyemi ile ili\u015fkili sonu\u00e7lar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Alt grup olarak, toplum k\u00f6kenli infeksiyonlar, hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar ve \u00fcriner sistem infeksiyonu odakl\u0131 bakteriyemi i\u00e7in analizler ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ayr\u0131ca, t\u00fcm kohortta 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite geli\u015fen hastalarda mortalite ili\u015fkili fakt\u00f6rler ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Mikrobiyolojik Analizler<\/i><b><i><br \/>\n<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b>Kan k\u00fclt\u00fcrleri BacT\/Alert 3D sistemi (bioM\u00e9rieux, Fransa) kullan\u0131larak ink\u00fcbe edildi. Mikroorganizma tan\u0131mlamas\u0131 ve antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testleri VITEK\u00ae 2 Compact tam otomotize sistemi (bioM\u00e9rieux, Fransa) ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Duyarl\u0131l\u0131k test sonu\u00e7lar\u0131, Avrupa Antimikrobiyal Duyarl\u0131l\u0131k Testleri Komitesi (EUCAST) \u00f6nerileri ve s\u0131n\u0131r de\u011ferleri kullan\u0131larak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Tan\u0131mlar<\/i><b><i><br \/>\n<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin diren\u00e7li <i>Enterobacterales,<\/i> en az bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporine (seftriakson, sefotaksim, seftazidim, vb.) diren\u00e7li ancak t\u00fcm karbapenemlere duyarl\u0131 <i>Enterobacterales<\/i> bakteriyemisi olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Ampirik antibiyotik tedavisi<\/i>, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131 ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde ba\u015flanan antibiyotik tedavisi olarak belirlendi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Ampirik antibiyotik tedavi uygunlu\u011fu<\/i>, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00fcreyen bakteriye kar\u015f\u0131 en az bir, <i>in vitro<\/i> duyarl\u0131 antibiyotik kullan\u0131m\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>\u0130mm\u00fcnos\u00fcpresyon varl\u0131\u011f\u0131<\/i>, sistemik kortikosteroid tedavisi alma (pednizon 16 mg\/g\u00fcn veya e\u015fde\u011feri, 14 g\u00fcnden fazla kullan\u0131m\u0131), kemoterapi alma, organ nakli \u00f6yk\u00fcs\u00fc, biyolojik ajan kullan\u0131m\u0131, n\u00f6tropeni (n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 &lt;500\/\u00b5l) olmas\u0131 durumlar\u0131ndan herhangi birinin olmas\u0131 olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bakteriyemi i\u00e7in herhangi bir odak tespit edilemeyen ve bakterinin do\u011frudan kan dola\u015f\u0131m\u0131na girdi\u011fi olgular <i>primer bakteriyemi<\/i> olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Kaynak kontrol\u00fc<\/i>, infeksiyon kayna\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131. Kaynak kontrol\u00fc i\u00e7in uygulamalar, apse drenaj\u0131, obstr\u00fcktif oda\u011fa y\u00f6nelik giri\u015fim, santral kateter \u00e7ekilmesi ve infekte\/nekroze dokunun cerrahi debridman\u0131 olarak de\u011ferlendirmeye al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>Hastane k\u00f6kenli infeksiyon<\/i>, hastane ba\u015fvurusu sonras\u0131 en az 48 saat ge\u00e7tikten sonra kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nan ve bakteriyemi saptanan olgular olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fma, Giresun E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Bilimsel Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu taraf\u0131ndan 18 Eyl\u00fcl 2024 tarih ve 18.09.2024\/03 karar numaras\u0131 onaylanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h3 class=\"p6\">\u0130statistiksel Analizler<\/h3>\n<p class=\"p2\">\u0130statistiksel analizler, IBM SPSS Statistics for Windows s\u00fcr\u00fcm 26.0 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Verilerin tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistikleri ortalama, standart sapma (SS), minimum de\u011fer, maksimum de\u011fer ve y\u00fczde (%) oranlar\u0131 ile ifade edildi. N\u00fcmerik verilerin normal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Kolmogorov-Smirnov testi ile de\u011ferlendirildi. N\u00fcmerik verilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rneklem t-testi veya Mann-Whitney U testi kullan\u0131ld\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131z iki grup aras\u0131ndaki oranlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda Pearson \u03c72\u00a0veya Fisher kesin testi kullan\u0131ld\u0131. Ampirik antibiyotik tedavisi uygun olan ve olmayan hastalardaki mortaliteye kadar ge\u00e7en s\u00fcre, Kaplan-Meier sa\u011fkal\u0131m analizi ve \u201clog-rank\u201d testi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Otuz-g\u00fcnl\u00fck mortalite ile ili\u015fkili ba\u011f\u0131ms\u0131z risk fakt\u00f6rlerini belirlemek i\u00e7in tek de\u011fi\u015fkenli ve \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon analizi (\u201cbackward\u201d LR) kullan\u0131ld\u0131. \u0130statistiksel anlaml\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 <i>p<\/i>&lt;0.05 olarak kabul edildi.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">BULGULAR<\/h2>\n<div id=\"attachment_30216\" style=\"width: 1536px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30216\" class=\"wp-image-30216 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1.png\" alt=\"\" width=\"1526\" height=\"1119\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1.png 1526w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1-355x260.png 355w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1-736x540.png 736w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil1-768x563.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1526px) 100vw, 1526px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30216\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u015eekil 1.<\/strong> Ak\u0131\u015f \u015eemas\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_30218\" style=\"width: 2199px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30218\" class=\"size-full wp-image-30218\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1.png\" alt=\"\" width=\"2189\" height=\"2488\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1.png 2189w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1-229x260.png 229w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1-475x540.png 475w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo1-768x873.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2189px) 100vw, 2189px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30218\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 1.<\/strong> \u00dc\u00e7u\u0308ncu\u0308 Ku\u015fak Sefalosporin Diren\u00e7li Enterobacterales Bakteriyemilerinin Demografik ve Klinik \u00d6zellikleri<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi d\u00f6nemde toplam 319 <i>Enterobacterales<\/i> bakteriyemisi olgusu tespit edildi. D\u0131\u015flama kriterlerine uyan olgular \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra, 3KSDE bakteriyemisi olan 144 olgu analiz edildi (\u015eekil 1). Olgular\u0131n 78 (%54.2)\u2019i erkek olup olgular\u0131n tamam\u0131n\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 70.6\u00b115.9 (27-101) y\u0131l idi. Uygun ampirik antimikrobiyal tedavi alan hasta say\u0131s\u0131 90 (%62.5) olarak belirlendi. En s\u0131k rastlanan komorbid hastal\u0131klar s\u0131ras\u0131yla hipertansiyon (HT), koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131 (KAH) ve diabetes mellitus (DM) idi. Olgular\u0131n 71 (%49.3)\u2019i hastane k\u00f6kenli infeksiyon olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131. Bakteriyeminin oda\u011f\u0131 incelendi\u011finde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan nedenler; \u00fcriner sistem infeksiyonu (%32.6), santral kateter ili\u015fkili infeksiyon (%21.5), primer bakteriyemi (%17.4) ve intraabdominal infeksiyon (%15.3) olarak tespit edildi. Kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden izole edilen etkenler ise <i>Escherichia coli<\/i> (n=98) ve <i>Klebsiella<\/i> spp.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>(n=31) idi. \u00c7al\u0131\u015fmaya dahil edilen olgular\u0131n demografik ve klinik \u00f6zellikleri Tablo 1\u2019de sunuldu.<\/p>\n<div id=\"attachment_30220\" style=\"width: 2206px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30220\" class=\"size-full wp-image-30220\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2.png\" alt=\"\" width=\"2196\" height=\"1757\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2.png 2196w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2-325x260.png 325w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2-675x540.png 675w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo2-768x614.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2196px) 100vw, 2196px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30220\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 2.<\/strong> Ampirik Antibiyotik Tedavisi Uygunlu\u011fu ile Sonu\u00e7lar\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_30248\" style=\"width: 1536px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30248\" class=\"size-full wp-image-30248\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1.png\" alt=\"\" width=\"1526\" height=\"1205\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1.png 1526w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1-329x260.png 329w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1-684x540.png 684w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Sekil2-1-768x606.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1526px) 100vw, 1526px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30248\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u015eekil 2.<\/strong> 30 Gu\u0308nlu\u0308k Mortalite \u0130\u00e7in Kaplan-Meier Sa\u011fkal\u0131m E\u011frisi<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Hastalar, ampirik antibiyotik tedavisinin uygun olup olmamas\u0131na g\u00f6re iki gruba ayr\u0131larak hastanede yat\u0131\u015f s\u00fcresi, hastane yat\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda geli\u015fen mortalite ve 14, 30 ve 90 g\u00fcnl\u00fck t\u00fcm sebeplere ba\u011fl\u0131 mortalite sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar. Bu parametreler aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptanmad\u0131. Ampirik antibiyotik tedavisinin uygunlu\u011fu ile sonu\u00e7lar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, toplum k\u00f6kenli infeksiyonlar, hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar ve \u00fcriner sistem infeksiyonlar\u0131 alt gruplar\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu alt gruplarda da hastal\u0131kla ilgili sonu\u00e7lar ile ampirik antibiyotik tedavisi uygunlu\u011fu aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark izlenmedi. Hastal\u0131\u011fa ait sonu\u00e7lar ile ilgili de\u011fi\u015fkenler Tablo 2\u2019de sunuldu. T\u00fcm hastalar dahil edilerek ger\u00e7ekle\u015ftirilen Kaplan-Meier sa\u011fkal\u0131m analizinde, ampirik antibiyotik tedavisi uygun olan ve olmayan hastalar aras\u0131nda 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptanmad\u0131 (\u015eekil 2). <\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_30224\" style=\"width: 2201px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30224\" class=\"size-full wp-image-30224\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3.png\" alt=\"\" width=\"2191\" height=\"2455\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3.png 2191w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3-232x260.png 232w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3-482x540.png 482w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo3-768x861.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2191px) 100vw, 2191px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30224\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 3.<\/strong> 30 Gu\u0308nlu\u0308k Mortalite ve Sa\u011fkal\u0131m G\u00f6steren Hastalar\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_30226\" style=\"width: 1086px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30226\" class=\"size-full wp-image-30226\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4.png\" alt=\"\" width=\"1076\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4.png 1076w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4-390x196.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4-810x407.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KD.C38.S1_5179_Tablo4-768x385.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1076px) 100vw, 1076px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30226\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 4.<\/strong> 30 Gu\u0308nlu\u0308k Mortalite \u0130\u00e7in Ba\u011f\u0131ms\u0131z Risk Fakt\u00f6rleri<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">\u00c7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n 30 g\u00fcnl\u00fck t\u00fcm nedenlere ba\u011fl\u0131 mortalite oran\u0131 %21.5 (n=31) idi. Otuz g\u00fcnl\u00fck takipte mortalite geli\u015fen ve geli\u015fmeyen hastalar\u0131n demografik ve klinik verilerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Tablo 3\u2019te sunuldu. Mortalite geli\u015fen grupta anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksek bulunan de\u011fi\u015fkenler; demans varl\u0131\u011f\u0131, \u00fcriner sistem infeksiyonu d\u0131\u015f\u0131 odaklara sekonder bakteriyemi, pn\u00f6moniye sekonder bakteriyemi, Pitt bakteriyemi skoru, vazopress\u00f6r tedavi ihtiyac\u0131, ent\u00fcbasyon gereksinimi ve yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesi yat\u0131\u015f ihtiyac\u0131 iken etkene y\u00f6nelik uygun antibiyotik tedavisinin 72 saatten \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131 sa\u011f kalan grupta anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksek bulundu. \u00c7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon analizine, <i>p <\/i>&lt;0.100 olan de\u011fi\u015fkenler dahil edilmi\u015f olup bu analizde demans varl\u0131\u011f\u0131 ve vazopress\u00f6r tedavi ihtiyac\u0131, 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z risk fakt\u00f6rleri olarak belirlendi. Ayr\u0131ca, etkene y\u00f6nelik uygun antibiyotik tedavisinin 48 saatten \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131 mortaliteden koruyucu bir fakt\u00f6r olarak saptand\u0131 (Tablo 4).<\/span><\/p>\n<h2 class=\"p4\">\u0130RDELEME<\/h2>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin direnci g\u00f6steren <i>Enterobacterales<\/i> bakteriyemisinde ampirik antibiyotik tedavisinin mortalite ve hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresi gibi klinik sonu\u00e7lara etkisi ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu pop\u00fclasyonda, uygun olmayan ampirik antibiyotik tedavisinin mortalite ve hastane yat\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine herhangi bir olumsuz etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131. Otuz g\u00fcnl\u00fck mortalite i\u00e7in bu sonu\u00e7 Kaplan-Meier sa\u011fkal\u0131m analizinde de g\u00f6sterildi. Toplum k\u00f6kenli, hastane k\u00f6kenli ve \u00fcriner sistem infeksiyonuna sekonder geli\u015fen bakteriyemide de ampirik antibiyotik tedavisi uygunlu\u011funun mortalite art\u0131\u015f\u0131 veya hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresinin uzamas\u0131 \u00fczerine etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. \u00c7ok de\u011fi\u015fkenli analizde, uygun antibiyotik tedavisine 48 saatten \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131n\u0131n mortaliteden koruyucu fakt\u00f6r oldu\u011fu belirlendi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bakteriyemide uygun olmayan ampirik antibiyotik tedavisinin mortalite ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer olumsuz sonu\u00e7lar \u00fczerine de etkisi oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (14,15). Ancak bu etki, infeksiyonun geli\u015fti\u011fi ortam (toplum veya hastane), bakteriyeminin kayna\u011f\u0131, dahil edilen mikroorganizmalar\u0131n t\u00fcr\u00fc ve diren\u00e7 paternine ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilmektedir. Ayr\u0131ca, uygun ampirik antimikrobiyal tedavisi tan\u0131m\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar (\u00f6zellikle zamanlamas\u0131ndaki) ve 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite veya hastane yat\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda geli\u015fen mortalite gibi farkl\u0131 klinik sonu\u00e7lar\u0131 tan\u0131mlayan de\u011fi\u015fkenlerin heterojenli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarda farkl\u0131 sonu\u00e7lara neden olmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda belirli bir diren\u00e7 paternine sahip etkenlerin dahil edilmesi, demografik ve klinik verilerin iki grup aras\u0131nda DM d\u0131\u015f\u0131nda anlaml\u0131 fark g\u00f6stermemesi, hastal\u0131\u011fa ait sonu\u00e7lar\u0131 etkileyebilecek Charlson komorbidite indeksi, malignite, imm\u00fcnos\u00fcpresyon, kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi, hastane k\u00f6kenli infeksiyon oran\u0131, infeksiyon odaklar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve hastal\u0131k \u015fiddeti de\u011ferlendirmede kullan\u0131lan Pitt bakteriyemi skoru de\u011fi\u015fkenlerinin iki grup aras\u0131nda benzer \u00f6zellik g\u00f6stermesi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli bulgulard\u0131r. Literat\u00fcrde, \u00f6zellikle toplum k\u00f6kenli Gram-negatif bakteriyemide ve \u00fcriner sistem infeksiyonu kaynakl\u0131 bakteriyemide uygun olmayan ampirik antibiyotik tedavisinin mortalite art\u0131\u015f\u0131 veya uzayan hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresi ile ili\u015fkili olmad\u0131\u011f\u0131na dair benzer sonu\u00e7lar bildirilmi\u015ftir (12,16-18). Bu durum, toplum k\u00f6kenli ve hastane k\u00f6kenli bakteriyeminin virulans fakt\u00f6rleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi, toplum k\u00f6kenli bakteriyemide daha hafif klinik seyir g\u00f6steren \u00fcriner sistem infeksiyonlar\u0131n\u0131n daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi, kaynak kontrol\u00fc gerektiren infeksiyonlar\u0131n daha nadir olmas\u0131 ve hastane k\u00f6kenli infeksiyonlarda mortaliteye katk\u0131da bulunabilecek ek fakt\u00f6rlerin (\u00f6rne\u011fin cerrahi m\u00fcdahale, ent\u00fcbasyon, yabanc\u0131 cisim varl\u0131\u011f\u0131, parenteral beslenme, vb.) daha az s\u0131kl\u0131kta olmas\u0131 ile ili\u015fkili olabilir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, hastane k\u00f6kenli bakteriyemide uygun olmayan ampirik antibiyotik tedavisi ba\u015flanan grupta mortalite oran\u0131 uygun tedavi alanlara g\u00f6re daha y\u00fcksek olmas\u0131na ra\u011fmen, bu fark istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde de\u011fildi. Benzer diren\u00e7 paternine sahip <i>Enterobacterales <\/i>bakteriyemisi i\u00e7in yap\u0131lan ve hasta pop\u00fclasyonunun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu (&gt;%80) hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu iki \u00e7al\u0131\u015fmada, ilk 24 saat i\u00e7inde ba\u015flanan ampirik antibiyotik tedavisinin uygunlu\u011fu ile 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite aras\u0131nda bir ili\u015fki saptanmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (11,19).<\/p>\n<p class=\"p3\">B<span class=\"s2\">akteriyemisi olan hastalarda mortalite geli\u015fimi sadece ampirik antibiyotik tedavisinin uygunlu\u011fu ile a\u00e7\u0131klanamayacak bir s\u00fcre\u00e7tir. Mortaliteyi etkileyen fakt\u00f6rler; bakteriyeminin \u015fiddeti (sepsis veya septik \u015fok varl\u0131\u011f\u0131, y\u00fcksek Pitt bakteriyemi skoru), hasta komorbiditeleri (imm\u00fcnos\u00fcpresyon, malignite, DM, kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi, demans, vb.), kaynak kontrol\u00fcn\u00fcn zaman\u0131nda yap\u0131lmamas\u0131, ampirik antibiyotik tedavisinden etkene y\u00f6nelik kesin tedaviye ge\u00e7i\u015f s\u00fcresi, antibiyotik tedavisi d\u0131\u015f\u0131ndaki destekleyici uygulamalar (s\u0131v\u0131 replasman\u0131, oksijen deste\u011fi, vb.) ve bakteriyemi oda\u011f\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za, <i>Enterobacterales<\/i> tak\u0131m\u0131ndan yaln\u0131zca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin direnci g\u00f6steren bakterilerle geli\u015fen bakteriyeminin dahil edilmi\u015f olmas\u0131, ilk 24 saat i\u00e7erisinde hayat\u0131n\u0131 kaybeden ve ek olarak karbapenem direnci g\u00f6steren hastalar\u0131n hari\u00e7 tutulmas\u0131 homojen bir grup i\u00e7in analiz yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 fakt\u00f6rlerin etkisinin en aza indirilmesi i\u00e7in \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon analizi ve sonu\u00e7lar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini sa\u011flayabilmek i\u00e7in ise Kaplan-Meier sa\u011fkal\u0131m analizi yap\u0131ld\u0131. Elde edilen veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakteriyemi \u015fiddeti, komorbid durumlar ve etkene y\u00f6nelik tedavinin ne kadar erken ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fi\u015fkenlerin \u00f6nemli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. Amerikan \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi (IDSA)\u2019nin 2024 y\u0131l\u0131 rehberinde GSBL \u00fcreten <i>Enterobacterales<\/i> infeksiyonlar\u0131n\u0131n tedavisinde karbapenemler \u00f6ncelikli olarak \u00f6nerilmekte, ancak \u00fcriner sistem infeksiyonlar\u0131nda florokinolonlar, trimetoprim-sulfametoksazol, piperasilin-tazobaktam gibi ajanlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fi belirtilmektedir. Rehberde, bu ajanlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda infeksiyonun ciddiyeti, infeksiyon b\u00f6lgesi, inokulum etkisi, sepsis varl\u0131\u011f\u0131 gibi durumlar\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekti\u011fi de belirtilmi\u015ftir (9).<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131 ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde ba\u015flanan ampirik antibiyotik tedavisi uygunlu\u011fu, sonu\u00e7lar\u0131m\u0131zla anlaml\u0131 d\u00fczeyde ili\u015fkili olmamakla birlikte 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite i\u00e7in yap\u0131lan lojistik regresyon analizinde uygun antibiyotik tedavisinin 48 saatten \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131 mortalite i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir koruyucu fakt\u00f6r olarak saptand\u0131. Bu bulgu dahilinde, 3KSDE bakteriyemisi i\u00e7in kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda ampirik antibiyotik tedavisine hemen ba\u015flanmasa bile, ilk 48 saat i\u00e7erisinde ba\u015flanmas\u0131n\u0131n sa\u011fkal\u0131ma katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 belirlendi. Benzer \u00f6zellikteki hastalar\u0131 i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fmalarda da etkene y\u00f6nelik uygun antibiyotik tedavisinin, 72 saatten ge\u00e7 ba\u015flanmas\u0131n\u0131n mortaliteyi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (13,20). B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu bakteriyemi olgular\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ve <i>Klebsiella pneumoniae<\/i> ve <i>E. coli<\/i> infeksiyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir sistematik derlemede, uygun antibiyotik tedavisindeki gecikmenin mortaliteyi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle 48 saat ve \u00fczerindeki gecikmede bu etkinin belirgin oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (21). Bu durum, infeksiyonun ilerlemesini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in belirli bir zaman penceresi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bakteriyemi gibi ciddi infeksiyonlarda, \u00f6zellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin direnci gibi bir sorun oldu\u011funda, ampirik tedavi uygun olmasa bile, etkene y\u00f6nelik tedaviye m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca erken ba\u015flanmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu bulgu, h\u0131zl\u0131 tan\u0131 ve diren\u00e7 belirleme testleri gibi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6nemini desteklemektedir. Klinik uygulamada ampirik tedavinin yeterlili\u011fine odaklanmaktan ziyade, gerekli olgularda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uygun antibiyotik de\u011fi\u015fikli\u011fi daha kritik bir rol oynayabilir.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, vazopress\u00f6r tedavi gereksinimi ve demans varl\u0131\u011f\u0131, mortaliteyle ili\u015fkili fakt\u00f6rler olarak belirlendi. Yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarda da demans varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sepsis ve Gram-negatif etkenlere ba\u011fl\u0131 bakteriyemide artm\u0131\u015f mortaliteyle ili\u015fkili oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (22-24). Demans ile geli\u015fen bili\u015fsel bozukluk, e\u015flik eden beslenme yetersizli\u011fi ve imm\u00fcnolojik savunma mekanizmalar\u0131ndaki eksiklikler bu ili\u015fkiyi a\u00e7\u0131klayabilir. Ayr\u0131ca, septik \u015fokun mortaliteyi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve vazopress\u00f6r tedavisi gereksiniminin k\u00f6t\u00fc prognoz ile ili\u015fkili oldu\u011fu \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da bildirilmi\u015ftir (25-27). <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Retrospektif, g\u00f6zlemsel nitelikte, tek merkezli olmas\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6rneklem say\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u00f6zellikleridir.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, 3KSDE bakteriyemisinde kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nd\u0131ktan sonra ba\u015flanan ampirik antibiyotik tedavisinin uygun olup olmamas\u0131n\u0131n, mortalite ve hastane yat\u0131\u015f s\u00fcresi gibi sonu\u00e7lar \u00fczerinde anlaml\u0131 bir etkisi saptanmad\u0131. Buna kar\u015f\u0131n uygun antibiyotik tedavinin 48 saatten \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131 mortaliteden koruyucu bir fakt\u00f6r olarak belirlendi. Bu bulgular, y\u00fcksek riskli hasta grubunda kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nd\u0131ktan hemen sonra uygun antibiyotik tedavisine ba\u015flanmasa bile hedefe y\u00f6nelik tedavinin m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede ba\u015flanmas\u0131n\u0131n sa\u011fkal\u0131m\u0131 iyile\u015ftirmede kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Gram-negatif bakterilerin neden oldu\u011fu bakteriyemi hem toplum k\u00f6kenli hem de hastane k\u00f6kenli infeksiyonlar aras\u0131nda \u00f6nemli yer tutmaktad\u0131r. Enterobacterales tak\u0131m\u0131ndan bakterilerle geli\u015fen infeksiyonlar daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda Gram-negatif bakteriyeminin s\u0131k sebepleri aras\u0131nda bildirilmi\u015ftir (1,2). Son y\u0131llarda hem \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak sefalosporin diren\u00e7li Enterobacterales (3KSDE) infeksiyonlar\u0131nda hem de bu diren\u00e7li bakterilerin toplumdaki yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6zlenmi\u015ftir (3-6). Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":30281,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[2610,2726,3209,5499,6082],"class_list":["post-30085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-antibiyotik","tag-bakteriyemi","tag-direnc","tag-enterobacterales","tag-gram-negatif"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30085"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30283,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30085\/revisions\/30283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}