{"id":29573,"date":"2024-12-29T11:52:11","date_gmt":"2024-12-29T08:52:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=29573"},"modified":"2024-12-29T11:52:11","modified_gmt":"2024-12-29T08:52:11","slug":"bruselloz-ve-komplikasyonlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/12\/29\/bruselloz-ve-komplikasyonlari\/","title":{"rendered":"Bruselloz Olgular\u0131n\u0131n ve Komplikasyonlar\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Bruselloz gerek insanlarda gerekse \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde \u00e7ok daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir (1). \u0130nsanlarda d\u00fc\u015f\u00fck mortalite g\u00f6r\u00fclmekle birlikte y\u00fcksek morbidite ile seyreder (2). Pek \u00e7ok organ ve dokuyu tutan bir hastal\u0131k oldu\u011fundan brusellozun klinik seyri ve \u015fiddeti de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir (3). Semptomlar\u0131n s\u00fcresine g\u00f6re hastal\u0131k akut (<8 hafta), subakut (8-52 hafta) ve kronik (>1 y\u0131l) olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Herhangi bir organ tutulumda ise hastal\u0131k fokal tutulum ya da \u201ckomplikasyon\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r (4). Multisistemik bir hastal\u0131k olmas\u0131yla ili\u015fkili olarak, tipik bruselloz klini\u011fi g\u00f6stermeyen pek \u00e7ok hastada komplikasyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artabilir (5); en s\u0131k olarak osteoartik\u00fcler tutulum olmak \u00fczere hematolojik, genito\u00fcriner, gastrointestinal, kardiyovask\u00fcler ve n\u00f6rolojik sistem tutulumlar\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (6). \u00d6zellikle endemik b\u00f6lgelerde bruselloza ba\u011fl\u0131 geli\u015fen komplikasyonlar, ciddi morbidite ve mortalite ile sonu\u00e7lanmaktad\u0131r (7).<\/p>\n

Brusellozun tan\u0131s\u0131 klinik bulgular ile birlikte serolojik test veya k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fiyle konur (8). Bununla birlikte, komplikasyonu \u00f6ng\u00f6recek spesifik bir test hen\u00fcz bulunamam\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda, kronik ve \u00e7e\u015fitli akut inflamatuar hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131s\u0131nda inflamasyon d\u00fczeyini yans\u0131tan l\u00f6kosit alt gruplar\u0131n\u0131n oranlar\u0131na olan ilgi artm\u0131\u015ft\u0131r (9). Brusellozda; l\u00f6kositoz (\u00f6zellikle fokal komplikasyonu olan hastalarda), l\u00f6kopeni, trombositopeni, anemi, eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 (ESH), C-reaktif protein (CRP) de\u011feri ve karaci\u011fer enzimlerinde art\u0131\u015f gibi laboratuvar bulgular\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir (10). Bu nedenle tan\u0131y\u0131 desteklemek amac\u0131yla tam kan say\u0131m\u0131, ESH, CRP ve karaci\u011fer fonksiyon testleri kullan\u0131labilir (5). Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, bruselloz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve komplikasyonlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rebilmesi i\u00e7in laboratuvar belirte\u00e7lerinin belirlenmesi ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

Retrospektif olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmaya, 01 Ocak 2013 – 31 Ekim 2023 tarihleri aras\u0131nda hastanemize ba\u015fvuran ve bruselloz tan\u0131s\u0131 alan hastalar dahil edildi. Radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve fizik muayene sonucunda hastan\u0131n belirli bir anatomik b\u00f6lgesinde infeksiyon bulgular\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 \u201clokal odak tutulumu (komplikasyon)\u201d olarak tan\u0131mland\u0131. Hastalar\u0131n hastane kay\u0131tlar\u0131ndan demografik, epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgular\u0131, tedavi s\u00fcrecinde kullan\u0131lan antimikrobiyal rejimler ve tedavi s\u00fcreleri elde edildi. Ayr\u0131ca hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131lan radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleri olarak r\u00f6ntgen, ultrasonografi, manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve ekokardiyografi gibi ek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemlerinin verileri incelendi. Kronik inflamatuar hastal\u0131\u011f\u0131, ciddi karaci\u011fer, b\u00f6brek veya kardiyak hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan, ba\u015fka bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131 olan, 18 ya\u015f alt\u0131ndaki ya da tedavi alt\u0131nda hastanemize ba\u015fvuran olgular \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilmedi. Herhangi bir lokalize tutulum g\u00f6stermeyen (hematolojik, genito\u00fcriner, gastrointestinal, kardiyovask\u00fcler ve n\u00f6rolojik sistem tutulumu) bruselloz hastalar\u0131 ise kontrol grubu olarak belirlendi. Her iki grup i\u00e7in n\u00f6trofil say\u0131s\u0131, lenfosit say\u0131s\u0131, trombosit say\u0131s\u0131, CRP, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), bilir\u00fcbin, alb\u00fcmin gibi hematolojik parametreler kaydedildi. N\u00f6trofil\/ lenfosit oran\u0131 (NLO), trombosit\/lenfosit oran\u0131 (TLO) ve CRP\/alb\u00fcmin oran\u0131 s\u0131ras\u0131yla n\u00f6trofillerin lenfositlere, trombositlerin lenfositlere ve CRP\u2019nin alb\u00fcmine oranlanmas\u0131 sonucu elde edildi. Hematolojik parametreler a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki grup aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131. Laboratuvar de\u011ferlerinin fokal tutulumu \u00f6n g\u00f6rmedeki performanslar\u0131na bak\u0131ld\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnya Tabipler Birli\u011fi Helsinki Bildirgesi\u2019ne uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in Elaz\u0131\u011f \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Etik Kurulu\u2019ndan 11 Ocak 2024 tarihinde 21270 karar numaras\u0131yla onay al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

\u0130statistiksel Analiz<\/h3>\n

Verilerin analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 22.0 program\u0131 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yap\u0131ld\u0131. De\u011fi\u015fkenlerin normal da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in g\u00f6rsel ve analitik y\u00f6ntemler (Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk testleri) uyguland\u0131. Normal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in ortalama \u00b1 standart sapma, normal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermeyen veriler ortanca (medyan) (minimum-maksimum) olarak sunuldu. Kategorik de\u011fi\u015fkenler ise frekans (n) ve y\u00fczde (%) \u015feklinde g\u00f6sterildi. Veri da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n normalli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda Kruskal-Wallis testi kullan\u0131ld\u0131; p <0.05 de\u011feri istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczey kabul edildi.<\/span><\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Hastalar\u0131n Demografik ve Klinik \u00d6zellikleri<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya 237 hasta dahil edildi; 104 (%43.9)\u2019\u00fc kad\u0131n, 133 (%56.1)\u2019\u00fc erkekti. Hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 47 (20-92) y\u0131l idi. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bula\u015fma yolu oral bula\u015fma iken, bunu kutan\u00f6z temas ve solunum yolu bula\u015fmalar\u0131 izliyordu; 177 (%74.6) hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde taze peynir\/\u00e7i\u011f s\u00fct t\u00fcketimi mevcuttu ve 83 (%35)\u2019\u00fc hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015f\u0131yordu. Gebe hasta say\u0131s\u0131 3 (%1.3) idi. Hastalar\u0131n 17 (%7.2)\u2019sine hem kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc hem de seroloji pozitifli\u011fi ile tan\u0131 konulmu\u015f olup 216 (%91.1) hastada sadece seroloji pozitifli\u011fi varken, 4 (%1.7) hastaya epidemiyolojik \u00f6yk\u00fc varl\u0131\u011f\u0131nda mevcut belirti ve bulgular\u0131yla klinik olarak tan\u0131 konulmu\u015ftu. Hastalar\u0131n demografik ve klinik \u00f6zellikleri Tablo 1\u2019de verildi.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Komplikasyonlar\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

Hastalar\u0131n 125 (%52.7)\u2019ini lokal tutulum g\u00f6steren ve 112 (%47.3)\u2019sini g\u00f6stermeyen olgular olu\u015fturdu; en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan tutulum 100 (%80) olgu ile kemik-eklem tutulumu idi. Lokal tutulum da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Tablo 2\u2019de verildi.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Hastalar\u0131n Gruplara G\u00f6re Laboratuvar De\u011ferleri ve Aralar\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/p><\/div>\n

Hastalar\u0131n kabul s\u0131ras\u0131ndaki laboratuvar parametreleri de\u011ferlendirildi\u011finde; beyaz k\u00fcre say\u0131s\u0131 6315 (1020-13 300) mm3, n\u00f6trofil say\u0131s\u0131 3325 (250-9910) mm3, lenfosit say\u0131s\u0131 2035 (295-4990) mm3, trombosit say\u0131s\u0131 271 (28-659) 103\/mm3, NLO 1.55 (0.18-8.88), TLO 1.2 (0-10), CRP de\u011feri 20.6 (0.12-202) mg\/lt, ALT de\u011feri 32 (5-428) \u0130\u00dc\/lt, AST de\u011feri 31 (9-361) \u0130\u00dc\/lt, alb\u00fcmin de\u011feri 4.1(2.5-5) gr\/dl ve CRP\/alb\u00fcmin oran\u0131 4.1 (0.03-59.4) olarak saptand\u0131. Lokal tutulum g\u00f6steren hasta grubunda, herhangi bir tutulum olmayan hasta grubuna g\u00f6re \u00f6nemli oranda artm\u0131\u015f beyaz k\u00fcre, CRP ve CRP\/alb\u00fcmin d\u00fczeyleri dikkat \u00e7ekerken, alb\u00fcminde belirgin azalma vard\u0131 (p<\/i><0.05). Gruplara g\u00f6re laboratuvar de\u011ferleri ve aralar\u0131ndaki ili\u015fki Tablo 3\u2019te verildi.<\/p>\n

Hastalar\u0131n tedavileri de\u011ferlendirildi\u011finde; ikili rejim tedavisi alan hasta say\u0131s\u0131n\u0131n 134 (%56.5) oldu\u011fu, 103 (%43.4) hastan\u0131n ise \u00fc\u00e7l\u00fc tedavi ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Lokal odak tutulumu olan hastalarda \u00fc\u00e7l\u00fc tedavi alan hasta say\u0131s\u0131 ise 67 (%53.6) idi. Genel hasta pop\u00fclasyonunda en s\u0131k kullan\u0131lan tedavi rejimleri s\u0131ras\u0131yla; doksisiklin (DOK) + rifampisin (R\u0130F) (n=102, %43), DOK + R\u0130F + streptomisin (SM) (n=42, %17.7), DOK + R\u0130F + amikasin (AMK) (n=23, %9.7), tetrasiklin (TET) + R\u0130F (n=16, %6.7) ve TET + R\u0130F + SM (n=7, %2.9) idi. Lokal odak tutulumu olan hastalarda ise en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen tedavi rejimleri s\u0131ras\u0131yla; DOK + R\u0130F (n=42, %33.6), DOK + R\u0130F + SM (n=28, %22.4), DOK + R\u0130F + AMK (n=18, %14.4), TET + R\u0130F (n=10, %8) idi. Hastalar\u0131n tedavi s\u00fcresi olduk\u00e7a de\u011fi\u015fken olup medyan s\u00fcre 60 (14-720) g\u00fcn olarak tespit edildi. Komplikasyonu olan hastalarda bu s\u00fcre 90 (30-720) g\u00fcn olup lokal tutulumu olmayan hastalarda 45 (14-180) g\u00fcnd\u00fc (p<\/i><0.001). Kemik-eklem tutulumu e\u015flik eden hastalar ile di\u011fer komplikasyonlara sahip hastalar aras\u0131nda tedavi g\u00fcn\u00fc bak\u0131m\u0131ndan istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptand\u0131 [tedavi g\u00fcnleri s\u0131ras\u0131yla; 90 (45-720) g\u00fcn ve 60 (30-360) g\u00fcn] (p<\/i>=0.01).<\/p>\n

Tedavi sonras\u0131 relaps s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %10.5 (n=25) idi. Lokal tutulumu olan hastalarda bu oran %10.4 (n=13) iken lokal tutulumu olmayan hastalarda %10.7 (n=12) idi (p<\/i>>0.05). Tedavi rejimi olarak DOK + R\u0130F alan hastalar\u0131n 16 (%15.7)\u2019s\u0131nda relaps g\u00f6r\u00fcld\u00fc; t\u00fcm relapslar i\u00e7inde bu oran %64 idi.<\/span><\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

Bruselloza ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli organlarda %50\u2019ye varan oranlarda tutulum g\u00f6r\u00fclebilir (11). Bu durum spesifik olmayan klinik bulgular ve laboratuvar de\u011fi\u015fikliklerine sebep olarak hastalar\u0131n tan\u0131 ve tedavisini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r (12). Sonu\u00e7ta gecikmi\u015f tan\u0131 ve uygun olmayan tedavi, hastalarda komplikasyonlara neden olur (13). Bruselloz, \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131larda daha az s\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fclmekle birlikte (7), her ya\u015f ve cinsiyette ortaya \u00e7\u0131kabilir (14). \u00dclkemizden yap\u0131lan ve ya\u015flar\u0131 3-81 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 1028 hastan\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmada ortalama ya\u015f 33.7\u00b116.34 y\u0131l olarak bildirilmi\u015ftir (12). Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada ise dahil edilen 268 bruselloz olgusunun ortalama ya\u015f\u0131 38.7\u00b114.5 y\u0131l olarak tespit edilmi\u015f olup hastalar\u0131n %60.4\u2019\u00fc erkektir. Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fmada erkeklerde komplikasyon geli\u015fiminin daha fazla oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (15). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 47 y\u0131l olup gerek genel hasta pop\u00fclasyonunda gerekse komplike hasta grubunda erkek cinsiyetin bask\u0131n oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Gebe kad\u0131nlardaki bruselloz insidans\u0131 ve prevalans\u0131 bir\u00e7ok endemik b\u00f6lgede bug\u00fcn bile bilinmemektedir (16). \u00c7e\u015fitli raporlara g\u00f6re bruselloz seroprevalans\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck yapan kad\u0131nlar aras\u0131nda %1.8 (17), Suudi Arabistan\u2019\u0131n k\u0131rsal alanlar\u0131nda %3.5 (18) ve Pakistan\u2019da %5.8 (19) olarak bildirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca \u00fclkemizden Buzgan ve arkada\u015flar\u0131 (12)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bu oran %1.7 olarak bildirilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise ise gebe hasta oran\u0131 %1.3 olarak tespit edildi. Bu sonu\u00e7 gebelikte bruselloz seroprevalans\u0131n\u0131 ele alan di\u011fer pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla benzer olup y\u00fcksek de\u011fildi. Ancak gebe kad\u0131nlarda brusellozun gerek olumsuz obstetrik sonu\u00e7lar\u0131 gerekse yenido\u011fan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilmesi nedeniyle \u00f6zellikle endemik b\u00f6lgelerde dikkatle de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bula\u015fma genellikle s\u0131\u011f\u0131r, koyun, ke\u00e7i gibi hayvanlar ile do\u011frudan ya da dolayl\u0131 temas sonucu olur (20,21). Endemik \u00fclkelerde brusellozun ba\u015fl\u0131ca bula\u015fma yollar\u0131ndan bir di\u011feri ise past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketilmesi olup geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde \u00e7o\u011funlukla mesleki maruziyetten kaynaklanmaktad\u0131r (22). \u00dclkemizde yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n %78.9\u2019unda past\u00f6rize edilmemi\u015f taze peynir ve \u00e7i\u011f s\u00fct t\u00fcketimi, %35\u2019inde tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fma \u00f6yk\u00fcs\u00fc bildirilmi\u015ftir (23). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bulgular\u0131 da bu verilerle benzerdir.<\/p>\n

Tan\u0131 i\u00e7in alt\u0131n standart y\u00f6ntem, serum, doku ya da kemik ili\u011fi \u00f6rne\u011finden k\u00fclt\u00fcr yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca pratik uygulamada tan\u0131sal olarak, serolojik agl\u00fctinasyon testleri \u00f6nerilir (8). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda hastalar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funa sadece seroloji pozitifli\u011fi ile tan\u0131 konulmu\u015f olup %7.2\u2019sinde hem kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc hem seroloji pozitifli\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu oran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, Brucella<\/i> t\u00fcrlerinin zor ve yava\u015f \u00fcreyen mikroorganizmalar olmas\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr ink\u00fcbasyonunun 21 g\u00fcne varan s\u00fcreye ihtiya\u00e7 duymas\u0131 ile a\u00e7\u0131klanabilir. Bu nedenle bruselloz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hastalar\u0131n k\u00fclt\u00fcr \u00f6rneklerini kabul eden laboratuvar\u0131n mutlaka bilgilendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Bruselloz farkl\u0131 klinik formlarla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir (7). Buzgan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (12) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada; akut, subakut ve kronik bruselloz oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %61.6, %21.6 ve %13.6 olarak bildirilmi\u015ftir. Bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada ise akut, subakut ve kronik bruselloz oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %77, %12.5 ve %10.5\u2019tir (24). Sayar ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (15) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, olgular\u0131n %84.8\u2019inin akut bruselloz oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fmada komplike hastalarda komplike olmayan hastalara k\u0131yasla subakut evrenin daha bask\u0131n oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z da bu sonu\u00e7lar\u0131 destekler nitelikte olup akut, subakut ve kronik bruselloz oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %75.1, %16.5 ve %8.4 olarak tespit edildi. Ayr\u0131ca komplike hastalarda gerek subakut gerekse kronik evrenin, komplike olmayan hastalara g\u00f6re daha yayg\u0131n oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Brusellozdan kaynaklanan komplikasyonlarda bir\u00e7ok organ etkilenebilir. Farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda; osteoartik\u00fcler, hematolojik, gastrointestinal ve genito\u00fcriner tutulumlar s\u0131ras\u0131yla %21.3-68, %22-55, %2.5-51 ve %1-20 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen oranlarda bildirilmi\u015ftir (9,25,26). Sayar ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (15) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, hastalar\u0131n %32.4\u2019\u00fc komplike olup %67.8\u2019inde osteoartik\u00fcler, %19.5\u2019inde genito\u00fcriner ve %3.44\u2019\u00fcnde hematolojik tutulum saptanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da hastalar\u0131n %52.7\u2019si lokal tutulum olan olgulard\u0131 ve en s\u0131k olarak kemik-eklem tutulumu g\u00f6r\u00fcld\u00fc; bunu hepatit, hematolojik tutulum ve genito\u00fcriner sistem tutulumlar\u0131 izledi.<\/p>\n

Bruselloz, akut faz reaktanlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 bir inflamatuar yan\u0131ta neden olur. Bu nedenle tan\u0131y\u0131 desteklemek amac\u0131yla tam kan say\u0131m\u0131, ESH, CRP ve karaci\u011fer fonksiyon testleri kullan\u0131l\u0131r (11). Tatl\u0131 K\u0131\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (27) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bruselloz hastalar\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen laboratuvar bulgular\u0131 CRP ve ESH y\u00fcksekli\u011fi ile anemi olarak bildirilmi\u015ftir. Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise hipoalb\u00fcminemi, anemi ile beyaz k\u00fcre, CRP ve total bilir\u00fcbin y\u00fcksekli\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r (28). Di\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fmada komplike bruselloz olgular\u0131nda hematolojik de\u011fi\u015fiklikler daha belirgin g\u00f6zlenmi\u015f olup \u00f6zellikle CRP ve NLO a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark bildirilmi\u015ftir (15). Kayaaslan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (29) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, komplike hastalarda anemi, artm\u0131\u015f CRP ve ESH oran\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011funu bildirilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise komplike hasta grubunda, lokalize tutulum g\u00f6stermeyen bruselloz hastalar\u0131na oranla \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artan beyaz k\u00fcre, CRP ve CRP\/alb\u00fcmin ile hipoalb\u00fcminemi saptand\u0131.<\/p>\n

Bruselloz tedavisi ile komplikasyon ve relaps\u0131n \u00f6nlenmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bu nedenle uzun s\u00fcreli bir kombinasyon tedavisine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, DOK\/R\u0130F veya SM\/DOK ile kombinasyon tedavisi \u00f6nermektedir (30). Fokal komplikasyonu olmayan hastalarda \u00f6nerilen tedavi s\u00fcresi alt\u0131 hafta iken fokal tutulum olan hastalarda bu s\u00fcre 3-6 aya kadar uzat\u0131labilir (2,31). Tatl\u0131 K\u0131\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (27) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, komplike olmayan bruselloz olgular\u0131nda en s\u0131k uygulanan tedavi rejimi DOK + R\u0130F, ikinci s\u0131kl\u0131kta ise SM + DOK olarak bildirilmi\u015ftir; osteoartik\u00fcler tutulumu olan hastalarda ise SM +DOK +R\u0130F ile \u00fc\u00e7l\u00fc kombinasyon rejimi en az \u00fc\u00e7 ay olmak \u00fczere uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda en s\u0131k kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilen kombinasyon rejimi DOK + R\u0130F iken lokal tutulumu olan hastalarda en s\u0131k DOK + R\u0130F ve R\u0130F + DOK + AMK kombinasyonunun tercih edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki hastalar\u0131n tedavi s\u00fcreleri olduk\u00e7a de\u011fi\u015fken olup komplikasyonu olan \u00f6zellikle de osteoartik\u00fcler tutulumu olan hastalarda \u00e7ok daha uzun s\u00fcre tedavi verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Brusellozda \u00f6zellikle R\u0130F + DOK kombinasyonu ile relaps riskinin daha y\u00fcksek olabilece\u011fi (8), yeterli d\u00fczeyde tedavi edilen hastalarda bile %16\u2019ya varan oranlarda relaps g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi bildirilmi\u015ftir (32,33.) Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda n\u00fcks oran\u0131 %10.3 ve %6.4 olarak bildirilmi\u015ftir (27,34). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise relaps s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %10.5 olup DOK + R\u0130F alan hastalarda bu oran %15.7 olarak tespit edildi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n retrospektif bir \u00e7al\u0131\u015fma olmas\u0131 ve \u00f6rneklem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 en \u00f6nemli k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; bruselloz \u00fclkemiz i\u00e7in \u00f6zellikle endemik b\u00f6lgelerde hala \u00f6nemini koruyan bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Multisistemik bir hastal\u0131k olmas\u0131yla nedeniyle tan\u0131n\u0131n ge\u00e7 konmas\u0131 ve tedaviye ge\u00e7 ba\u015flanmas\u0131 ile komplikasyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artabilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile komplikasyonu \u00f6ng\u00f6rebilecek laboratuvar belirte\u00e7lerini belirlemeyi ve hasta y\u00f6netimine katk\u0131 sunarak morbidite ve mortaliteyi azaltabilmeyi ama\u00e7lad\u0131k. Ancak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n retrospektif olmas\u0131 ve \u00f6rneklem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 nedeniyle daha ileri d\u00fczeyde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Bruselloz gerek insanlarda gerekse \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde \u00e7ok daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir (1). \u0130nsanlarda d\u00fc\u015f\u00fck mortalite g\u00f6r\u00fclmekle birlikte y\u00fcksek morbidite ile seyreder (2). Pek \u00e7ok organ ve dokuyu tutan bir hastal\u0131k oldu\u011fundan brusellozun klinik seyri ve \u015fiddeti de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir (3). Semptomlar\u0131n s\u00fcresine g\u00f6re hastal\u0131k akut (<8 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[2821,3589,3654],"class_list":["post-29573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-bruselloz","tag-komplikasyon","tag-laboratuvar-bulgulari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29573"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29903,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29573\/revisions\/29903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}