{"id":29559,"date":"2024-12-29T11:52:53","date_gmt":"2024-12-29T08:52:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=29559"},"modified":"2024-12-30T13:20:03","modified_gmt":"2024-12-30T10:20:03","slug":"periferik-venoz-kateter-yonetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/12\/29\/periferik-venoz-kateter-yonetimi\/","title":{"rendered":"Hem\u015firelerin Periferik \u0130ntraven\u00f6z Kateter Y\u00f6netimine \u0130li\u015fkin Kan\u0131t Temelli Bilgi D\u00fczeyleri"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Periferik intraven\u00f6z kateter (P\u0130VK), b\u00fct\u00fcn sa\u011fl\u0131k birimlerinde hastalar\u0131n tan\u0131 ve tedavisi i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hastaneye yatan hastalar\u0131n %30-80\u2019inde hastanede kald\u0131klar\u0131 s\u00fcre boyunca en az bir kez P\u0130VK uyguland\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir (1-3). Periferik intraven\u00f6z kateter kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck faydalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hatal\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda ve yetersiz bak\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda komplikasyonlar geli\u015fti\u011fi de bilinmektedir. Bu komplikasyonlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden biri infeksiyon olup bunu infiltrasyon, ekstravazasyon, flebit, okl\u00fczyon ve s\u0131z\u0131nt\u0131 takip etmektedir (4-6). Di\u011fer yanda P\u0130VK uygulamas\u0131nda yap\u0131labilecek hatalar; tedavinin kesintiye u\u011framas\u0131na, b\u00f6lgesel a\u011fr\u0131ya, hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresinin uzamas\u0131na, bak\u0131m maliyetlerinin ve i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn art\u0131\u015f\u0131na neden olabilir. \u0130stenmeyen bu sonu\u00e7lar, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunumunu ve hizmet kalitesini olumsuz y\u00f6nde etkilemekte ve hasta g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r (5,7-10).<\/p>\n

Gerekli \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 takdirde P\u0130VK\u2019e ba\u011fl\u0131 geli\u015fen komplikasyonlar azalt\u0131labilmektedir. Kateter ili\u015fkili komplikasyonlar\u0131 azaltma stratejileri aras\u0131nda; e\u011fitimler, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc infeksiyon kontrol programlar\u0131 ve performans geri bildirimleri \u00f6nemli bir yere sahiptir (10-12). Kateterle ili\u015fkili infeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in geli\u015ftirilen, kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlar\u0131 i\u00e7eren hasta bak\u0131m \u00f6nlem paketlerinin (\u201cbundle\u201d), hastalar \u00fczerinde eksiksiz ve do\u011fru uygulanmas\u0131n\u0131n kan dola\u015f\u0131m\u0131 infeksiyonlar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6nledi\u011fi bildirilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu \u00f6nlemler aras\u0131nda; el hijyeni, kateterin yerle\u015ftirildi\u011fi alanda cilt antisepsisi uygulanmas\u0131, kateter yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in en uygun alan\u0131n se\u00e7ilmesi, ven\u00f6z kateter durumunun g\u00fcnl\u00fck olarak de\u011ferlendirilmesi ve gereksiz kateterlerin zaman\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 yer almaktad\u0131r (13-15).<\/p>\n

Periferik intraven\u00f6z kateterin uygulanmas\u0131, kateter b\u00f6lgesinin bak\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve olas\u0131 komplikasyonlar\u0131n \u00f6nlenmesi hem\u015firelerin sorumlulu\u011fundad\u0131r (16,17). Hem\u015firelerin periferik kateter ili\u015fkili infeksiyonlar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlardan edindikleri bilgiler, sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda bak\u0131m s\u00fcrecini y\u00f6nlendirmede ve klinik karar vermeyi desteklemede son derece \u00f6nemlidir (8). Bu nedenle, hem\u015firelerin kateter uygulama ve bak\u0131m\u0131 ile ilgili prosed\u00fcrlere ili\u015fkin bilgi d\u00fczeylerinin periyodik olarak de\u011ferlendirilmesi, sadece komplikasyonlar\u0131 \u00f6nlemek ve hasta g\u00fcvenli\u011fini desteklemek i\u00e7in de\u011fil ayn\u0131 zamanda bak\u0131m\u0131n kalitesine ili\u015fkin hasta sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n belgelendirilmesi i\u00e7in de \u00f6nemlidir (16,18). Bu alana y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar incelendi\u011finde hem\u015firelerin bilgi d\u00fczeyinin yeterli bulundu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n (19-21) yan\u0131 s\u0131ra d\u00fc\u015f\u00fck bilgi d\u00fczeyine i\u015faret eden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir (18,22,23). Uygulamaya ili\u015fkin yaz\u0131l\u0131 politika, talimat ve prosed\u00fcrlerin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hizmet i\u00e7i e\u011fitimlerin kateterle ili\u015fkili kan dola\u015f\u0131m\u0131 infeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine katk\u0131da bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir (7,8,24).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, hem\u015firelerin P\u0130VK y\u00f6netimine ili\u015fkin bilgi d\u00fczeylerinin de\u011ferlendirilmesi ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

Tan\u0131mlay\u0131c\u0131-kesitsel nitelikte tasarlanan \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z, Haziran-Eyl\u00fcl 2021 tarihleri aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da bulunan ve toplam 1470 hem\u015firenin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 \u00f6zel hastanede ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131 evreni bilinen \u00f6rneklem y\u00f6ntemi ile belirlenmi\u015f olup %99 g\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131, incelenen olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 (p<\/i>) ve incelenen olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmeme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 (q) 0.5 olarak kabul edilerek \u00b1%5 \u00f6rnekleme hatas\u0131 ile minimum 458 hem\u015fire olarak belirlendi. Ara\u015ft\u0131rma kriterlerine uyan ve ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lmay\u0131 kabul eden 605 hem\u015fire \u00f6rneklemi olu\u015fturdu. Ara\u015ft\u0131rmaya al\u0131nma kriterleri; g\u00f6n\u00fcll\u00fc olma ve bilgi formundaki sorular\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde doldurma idi.<\/p>\n

Verilerin toplanmas\u0131nda; sosyodemografik\/mesleki \u00f6zellikleri sorgulayan ve yedi sorudan olu\u015fan Hem\u015fire Bilgi Formu<\/i> ve 23 ifadeyi i\u00e7eren Periferik \u0130ntraven\u00f6z Kateter Y\u00f6netimi Bilgi Formu<\/i> kullan\u0131ld\u0131; formlar \u00e7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131. Google Forms ile olu\u015fturulan anketlerin ba\u011flant\u0131s\u0131 hem\u015firelerin e-posta adreslerine y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iletildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan herhangi bir ki\u015fisel bilgi istenmemi\u015f olup sorular\u0131 yan\u0131tlamadan \u00f6nce ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam formunu okumalar\u0131 ve onaylamalar\u0131 istendi. Onay veren kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n formlara eri\u015fimi sa\u011fland\u0131.<\/p>\n

Periferik \u0130ntraven\u00f6z Kateter Y\u00f6netimi Bilgi Formu;<\/i> hem\u015firelerin P\u0130VK y\u00f6netimine ili\u015fkin kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamalar konusunda bilgi d\u00fczeylerini de\u011ferlendirmek amac\u0131yla ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir standart \u00f6l\u00e7\u00fcm ara\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ulusal ve uluslararas\u0131 g\u00fcncel k\u0131lavuzlar temel al\u0131narak haz\u0131rland\u0131 (25,26). S\u00f6z konusu form; b\u00f6lge, cilt antisepsisi, \u0130V setlerin bak\u0131m\u0131 ve de\u011fi\u015fim zamanlar\u0131, aral\u0131kl\u0131 veya devaml\u0131 inf\u00fczyonlar, periferik ven\u00f6z kateter boyut ve giri\u015f alan\u0131, yer se\u00e7imi, periferik ven\u00f6z kateter bak\u0131m\u0131, pansuman ve \u00f6rt\u00fc de\u011fi\u015fimi, \u0130V y\u0131kama, kateterlerin de\u011fi\u015ftirilmesi ve \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bilgileri sorgulayan ifadelerden olu\u015fuyordu; 5, 7, 8, 12, 16, 19 ve 22 numaral\u0131 sorular konuya y\u00f6nelik yanl\u0131\u015f bilgileri i\u00e7ermekte olup bu ifadelere yanl\u0131\u015f diyenlerin yan\u0131tlar\u0131 do\u011fru olarak kabul edildi. Do\u011fru yan\u0131tlara \u201c1\u201d, yanl\u0131\u015f yan\u0131tlara ise \u201c0\u201d puan verildi; dolay\u0131s\u0131yla al\u0131nabilecek en d\u00fc\u015f\u00fck puan 0, en y\u00fcksek puan ise 23 idi. Ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flamadan \u00f6nce 10 hem\u015fire ile yap\u0131lan pilot \u00e7al\u0131\u015fma sonucuna g\u00f6re anket formu son haline getirildi ve bu veriler ara\u015ft\u0131rmaya dahil edilmedi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in Biruni \u00dcniversitesi Giri\u015fimsel Olmayan Klinik Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu\u2019ndan 21 May\u0131s 2021 tarih ve 2021\/51-22 karar numaras\u0131yla onay al\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastanelerin kurum y\u00f6netimleri de \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in izin verdi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lara, \u00e7evrimi\u00e7i olarak elde edilen verilerin gizli tutulaca\u011f\u0131 ve hi\u00e7 kimse ile payla\u015f\u0131lmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n

\u0130statistiksel Analizler<\/h3>\n

Verilerin analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 24.0 program\u0131 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yap\u0131ld\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma grubunun tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bilgileri say\u0131 (n), y\u00fczde (%), standart sapma (SS) ve ortalama ile sunuldu. Verilerin normal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Kolmogorov-Smirnov testi ile de\u011ferlendirildi. Parametrik olmayan veriler i\u00e7in Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullan\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7lar %95 g\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131nda ve p<\/i><0.05 anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyinde de\u011ferlendirildi.<\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Ki\u015fisel-Profesyonel \u00d6zellikler ve Bilgi Puan Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 (N= 605)<\/p><\/div>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 30.46\u00b18.18 (min.-mak.=19-59) y\u0131l olup %87.1\u2019i kad\u0131n, %56.7\u2019si bekar, %55.9\u2019u lisans mezunu, %29.9\u2019u yo\u011fun bak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve %51.7\u2019si klinik hem\u015fire idi; %39.3\u2019\u00fc 13 ay-5 y\u0131l aras\u0131nda i\u015f deneyimine sahipti ve %40\u2019\u0131 g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 birimde bir y\u0131ldan daha az s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n demografik\/mesleki \u00f6zellikleri ve P\u0130VK bilgi toplam puan ortalamalar\u0131 ile ilgili kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar Tablo 1\u2019de verildi.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Periferik \u0130ntraven\u00f6z Kateter Y\u00f6netimi Bilgi Formu Yan\u0131tlar\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve Puan Ortalamalar\u0131 (N= 605)<\/p><\/div>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n P\u0130VK y\u00f6netimi ile ilgili ifadelere verdikleri yan\u0131tlar incelendi\u011finde, \u00f6rneklem grubunun toplam puan ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fcksek (18.03\u00b11.9) oldu\u011fu belirlendi; en y\u00fcksek do\u011fru bilinme oran\u0131 ve puan ortalamas\u0131na sahip ifadelerin ilki %98.7 ve 0.99\u00b10.1 de\u011ferleriyle 15. ifade (Kateter tespit alan\u0131na uygulama tarihi, saati, uygulayan\u0131n ad-soyad\u0131 paraf\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu etiket yap\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r<\/i>) ve ikincisi % 97.7 ve 0.98\u00b10.1 de\u011ferleriyle 18. ifade (Aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyonlarda her kullan\u0131m \u00f6ncesi, s\u00fcrekli inf\u00fczyonlarda endike oldu\u011funda (t\u0131kanma belirtileri) y\u0131kama ve aspirasyon yap\u0131larak kateter fonksiyonu de\u011ferlendirilmelidir<\/i>) idi (Tablo 2).<\/p>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n do\u011fru yan\u0131t oran\u0131n\u0131n ve puan ortalamas\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ifade %17.5 ve 0.20\u00b10.4 de\u011ferleriyle 22. ifade (Periferik ven\u00f6z kateterler, rutin olarak 48 saatte bir de\u011fi\u015ftirilmelidir<\/i>) idi. \u00c7ok d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fru yan\u0131t y\u00fczdelerine ve puan ortalamalar\u0131na sahip di\u011fer iki ifade ise 12. ifade (Periferik kateter giri\u015f yeri se\u00e7imi ekstremitelerde proksimalden distale do\u011fru yap\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/i>) ve 16. ifade (Periferik ven\u00f6z kateter alan\u0131 rutin olarak 12 saatte bir de\u011ferlendirilmelidir<\/i>) olarak tespit edildi (s\u0131ras\u0131yla,
\n%20.8, 0.21\u00b10.4 ve %23.8, 0.24\u00b10.4). Aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyon setlerinin de\u011fi\u015ftirilme s\u00fcresi i\u00e7in bu de\u011ferler %43.5 ve 0.43\u00b10.5 olarak; setin \u00fcst\u00fcne zaman ve uygulay\u0131c\u0131 etiketinin konulmas\u0131 ifadesi i\u00e7inse %67.8 ve 0.68\u00b10.4 olarak genel ortalaman\u0131n alt\u0131nda bulundu (Tablo 2).<\/p>\n

Kad\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n PV\u0130K y\u00f6netimi ifadelerine verdikleri do\u011fru yan\u0131tlar\u0131n ortalamas\u0131 erkek kat\u0131l\u0131mc\u0131lara g\u00f6re daha y\u00fcksekti (p<\/i>=0.007). Buna kar\u015f\u0131n, do\u011fru yan\u0131tlar\u0131n ortalamas\u0131 ile medeni durum (p<\/i>=0.442), e\u011fitim durumu (p<\/i>=0.296), \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan b\u00f6l\u00fcm (p<\/i>=0.061), g\u00f6rev (p<\/i>=0.611), meslekte \u00e7al\u0131\u015fma y\u0131l\u0131 (p<\/i>=0.054) ve birimde \u00e7al\u0131\u015fma y\u0131l\u0131 (p<\/i>=0.082) aras\u0131nda anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark olmad\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131 (Tablo 1).<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

Hem\u015firelerin kateter uygulama ve bak\u0131m\u0131 ile ilgili prosed\u00fcrlere ili\u015fkin bilgi d\u00fczeyinin de\u011ferlendirilmesi, komplikasyonlar\u0131 \u00f6nlemek ve hasta g\u00fcvenli\u011fini desteklemek i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, hem\u015firelerin \u0130V tedavi hakk\u0131ndaki bilgisi, bak\u0131m\u0131n kalitesini ve tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 destekler (8). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) taraf\u0131ndan 2017 y\u0131l\u0131nda g\u00fcncellenen rehberler ile 2019 Ulusal Damar Eri\u015fimi Y\u00f6netimi Rehberi do\u011frultusunda haz\u0131rlanan bir form kullan\u0131larak, periferik IV inf\u00fczyonlar\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131, uygulanmas\u0131 ve takibinden do\u011frudan sorumlu hem\u015firelerin bu alandaki bilgi d\u00fczeyleri de\u011ferlendirildi (25,26). Bulgular\u0131m\u0131z, \u00f6rneklem grubumuzun konuya y\u00f6nelik bilgi d\u00fczeyinin 23 maksimum puan \u00fczerinden 18 ile ortalaman\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, 23 ifadeden 12\u2019sini (1, 2, 5, 7, 9, 11, 13, 14, 15, 17, 18 ve 20) \u2265%90 oran\u0131nda do\u011fru yan\u0131tlad\u0131; 15. ifade (Kateter tespit alan\u0131na uygulama tarihi, saati, uygulayan\u0131n ad-soyad\u0131 paraf\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu etiket yap\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r<\/i>) %98.7 ile en y\u00fcksek do\u011fru yan\u0131t oran\u0131na sahipti. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n alt\u0131 (3, 4, 10, 19, 21 ve 23) ifadeye %70-89 aral\u0131\u011f\u0131nda, 6. ifadeye ise %67.8 oran\u0131nda do\u011fru yan\u0131t verdi\u011fi belirlendi; d\u00f6rt ifadede (8, 12, 16 ve 22) ise do\u011fru yan\u0131t oranlar\u0131 %40\u2019\u0131n alt\u0131nda kald\u0131. Bu grupta \u00f6zellikle 22. ifadeye verilen yanl\u0131\u015f yan\u0131t y\u00fczdesi %82.5 oran\u0131 ile dikkat \u00e7ekiciydi. Sonu\u00e7lar, formda yer alan yanl\u0131\u015f bilgi ifadelerinin do\u011fru bilinme oranlar\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00d6nceki ara\u015ft\u0131rmalar incelendi\u011finde bilgi yeterlili\u011finin kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00f6zellikleri ve \u00f6l\u00e7me arac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Lamsal ve Shrestha (20), P\u0130VK uygulamalar\u0131 i\u00e7in hizmet i\u00e7i e\u011fitim almam\u0131\u015f bir grup \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %84.7\u2019sinin bilgi ve uygulama d\u00fczeyinin yetersiz oldu\u011funu bildirmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131n Osti ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (19) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n do\u011fru yan\u0131t ortalamas\u0131 %82.47 olup sonu\u00e7lar\u0131m\u0131zla benzerlik g\u00f6stermektedir. Periferik intraven\u00f6z kateter infeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik olarak haz\u0131rlanan uluslararas\u0131 kan\u0131ta dayal\u0131 k\u0131lavuzlarda yer alan bilgiler son derece faydal\u0131d\u0131r; ancak sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan her zaman uygulanmamaktad\u0131r (8,24). Hem\u015firelerin kan\u0131ta dayal\u0131 \u00f6nleme m\u00fcdahalelerini uygulamalar\u0131 i\u00e7in e\u011fitim programlar\u0131 d\u00fczenlenmelidir. Di\u011fer yanda, periferik ven\u00f6z kateterlerden kaynaklanan infeksiyon riskini azaltmaya y\u00f6nelik s\u00fcre\u00e7lere uyumun artmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in hem\u015firelerin bu konudaki bilgi, beceri ve uygulamalar\u0131 periyodik olarak de\u011ferlendirilmeli ve performanslar\u0131na ili\u015fkin geri bildirimler sa\u011flanmal\u0131d\u0131r (27,28). Nitekim, Bayoumi ve Mahmoud (29), kan\u0131ta dayal\u0131 uygulama k\u0131lavuzlar\u0131 rehberli\u011fi do\u011frultusunda e\u011fitim alan hem\u015firelerin e\u011fitim \u00f6ncesi puanlar\u0131na g\u00f6re e\u011fitim sonras\u0131 bilgi ve uygulama puanlar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011funu bildirmi\u015flerdir. Fakih ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (30) acil serviste yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada da sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na P\u0130VK uygulamas\u0131yla ilgili belirli aralarla e\u011fitim verilmesinin komplikasyonlarda \u00f6nemli azalma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n %87.1\u2019i kad\u0131nd\u0131 ve bu grupta bilgi puan ortalamas\u0131 erkeklere g\u00f6re daha y\u00fcksekti (p<\/i><0.05). Di\u011fer yanda bilgi puan ortalamalar\u0131; e\u011fitim d\u00fczeyi, \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan b\u00f6l\u00fcm, meslekte \u00e7al\u0131\u015fma y\u0131l\u0131 gibi parametreler a\u00e7\u0131s\u0131ndan istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermedi ve s\u00f6z konusu ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fkenlerin bilgi puan ortalamalar\u0131n\u0131 etkilemedi\u011fi saptand\u0131. Evlilerde, \u00e7ocuk servislerinde \u00e7al\u0131\u015fanlarda, servis sorumlu hem\u015firelerinde ve \u226511 y\u0131l mesleki deneyime sahip olanlarda ise bilgi puan ortalamalar\u0131n\u0131n biraz daha y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fkenlerin bilgi puan\u0131 \u00fczerine etkisi, Aslan ve G\u00fcrdap (31) ile Yilmaz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (21) \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131 ile paralellik g\u00f6sterirken, Cicolini ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (32) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, e\u011fitim d\u00fczeyinin ve y\u00f6netici hem\u015fire olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcksek test puanlar\u0131 ile ili\u015fkili oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma ise P\u0130VK uygulamalar\u0131n\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu kapsamdaki bilgilerinin, demografik \u00f6zellikler ve deneyimden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilendi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (33).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ifade kapsamlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde; testin ilk d\u00f6rt ifadesi b\u00f6lge, cilt antisepsisi, kateter se\u00e7imi ile ilgili bilgileri \u00f6l\u00e7mekteydi. Konuya y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015f g\u00fcncel rehberler; antisepsi i\u00e7in %0.5 klorheksidin i\u00e7eren %70\u2019lik alkol sol\u00fcsyonu kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve antisepsi sonras\u0131 tekrar palpasyon yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir. Kateter boyutu se\u00e7iminde ise hasta ve uygulanan mayi ila\u00e7 \u00f6zelliklerinin dikkate al\u0131nmas\u0131 ve flebit riskini azaltmak i\u00e7in \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ak\u0131ml\u0131 inf\u00fczyonlarda en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fc ve k\u0131sa uzunluktaki P\u0130VK tercih edilmesi \u00f6nerilmektedir (25,26). Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n antiseptik sol\u00fcsyon se\u00e7imine y\u00f6nelik bilgilerinin y\u00fcksek do\u011fruluk oran\u0131na (\u2265%90) sahip oldu\u011fu ve eri\u015fkin hastada kateter se\u00e7imi ve antisepsi sonras\u0131 alana dokunmadan giri\u015f sa\u011flanmas\u0131 bilgisinin yeterli d\u00fczeyde oldu\u011fu (do\u011fru yan\u0131tlar >%80) tespit edildi. Literat\u00fcrde, hem\u015firelerin kateter se\u00e7imi bilgi d\u00fczeyinin y\u00fcksek bulundu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n (19,22) yan\u0131 s\u0131ra orta d\u00fczeyde bilgi d\u00fczeyine i\u015faret eden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (33,34). Cura ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (7) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, periferik ven\u00f6z kateter uygulamalar\u0131n\u0131n %95.9\u2019unda b\u00f6lge asepsisinin %70\u2019lik etil alkolle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, buna ra\u011fmen %65.6\u2019s\u0131nda b\u00f6lgenin asepsisinden sonra yeniden venin palpe edildi\u011fi ve %71.7\u2019sinde aseptik sol\u00fcsyonun kurumas\u0131n\u0131n beklenmedi\u011fi g\u00f6zlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Rehberler, infeksiyon \u00f6nleme ve maliyet etkinli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan devaml\u0131 inf\u00fczyon setlerinin (kan, kan \u00fcr\u00fcnleri veya ya\u011f em\u00fclsiyonlar\u0131 hari\u00e7) rutin olarak 96 saatten \u00f6nce de\u011fi\u015ftirilmemesini, aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyon setlerinin ve total parenteral n\u00fctrisyon (TPN)\u2019da aminoasit\/dekstroz form\u00fclasyonlar\u0131 setlerinin 24 saatte bir, tek ba\u015f\u0131na inf\u00fcze edilen \u0130V lipid em\u00fclsiyon setlerinin infeksiyon riski nedeniyle 12 saatte bir, kan ve kan bile\u015fenleri setlerinin ise her bir \u00fcnite sonunda veya her d\u00f6rt saatte bir de\u011fi\u015fimini \u00f6nermektedir (25,26). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda inf\u00fczyon setleri de\u011fi\u015fim zamanlar\u0131na y\u00f6nelik bilgilerin de\u011ferlendirildi\u011fi ifadeler (5,7-11) incelendi\u011finde, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n nerdeyse tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 her kateter de\u011fi\u015fiminde inf\u00fczyon setinin de\u011fi\u015ftirilmesi gereklili\u011fini do\u011fru olarak i\u015faretlemi\u015ftir. Devaml\u0131 inf\u00fczyon setleri de\u011fi\u015fim s\u00fcresi de y\u00fcksek do\u011fru bilinme oran\u0131na (%96.4) sahiptir. Osti ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (19) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, devaml\u0131 inf\u00fczyon i\u00e7in do\u011fru bilinme y\u00fczdesi %83.5 ile bizim sonu\u00e7lar\u0131m\u0131zdan daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyon setleri de\u011fi\u015fim s\u00fcrelerine y\u00f6nelik do\u011fru yan\u0131t oran\u0131n\u0131n ise olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. K\u0131lavuzlarda bu s\u00fcre 24 saat olmas\u0131na ra\u011fmen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n (%56.5) yanl\u0131\u015f yan\u0131t olan \u201c12 saatte bir de\u011fi\u015fim<\/i>\u201di i\u015faretledi\u011fi saptand\u0131. Bulgular\u0131m\u0131zdan farkl\u0131 olarak Yilmaz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (21) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyon seti de\u011fi\u015fim s\u00fcresi kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %83\u2019\u00fc taraf\u0131ndan do\u011fru yan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda inf\u00fczyon setleri de\u011fi\u015fim s\u00fcreleri farkl\u0131 sol\u00fcsyon tipleri i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n TPN inf\u00fczyon setlerinin 24 saatte bir de\u011fi\u015ftirilmesine y\u00f6nelik bilgi d\u00fczeyi \u00e7ok y\u00fcksek (%92.6) iken tek ba\u015f\u0131na lipid sol\u00fcsyon inf\u00fczyon seti de\u011fi\u015fim s\u00fcresi i\u00e7in do\u011fru yan\u0131tlar\u0131 (%78.3) g\u00f6receli olarak daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda lipid sol\u00fcsyon setleri de\u011fi\u015fim zaman\u0131 do\u011fru yan\u0131t oranlar\u0131 %75.4, %63.2 ve %88.4 de\u011ferleriyle farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir (8,31,32). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, kan ve kan \u00fcr\u00fcnleri inf\u00fczyonlar\u0131nda set de\u011fi\u015fim s\u00fcresi do\u011fru yan\u0131t oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ali ve Saud\u2019un (22) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda ise bu alana y\u00f6nelik soruda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck bilgi d\u00fczeyine sahip oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada da kateterden kan \u00fcr\u00fcn\u00fc veya lipid uygulan\u0131yorsa her uygulamadan sonra setlerin de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fi (%58.7), kan \u00fcr\u00fcn\u00fc veya lipid uygulanm\u0131yorsa 24 saatte bir de\u011fi\u015ftirilmesinin yeterli oldu\u011fu (%50.4) belirtilmi\u015ftir. Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z, \u00f6zellikle aral\u0131kl\u0131 inf\u00fczyonlar ve farkl\u0131 inf\u00fczyon s\u0131v\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6nerilen farkl\u0131 set de\u011fi\u015fim s\u00fcrelerine y\u00f6nelik e\u011fitim ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n

Kateter giri\u015f alan\u0131 yer se\u00e7imine y\u00f6nelik olarak rehberler, ard\u0131\u015f\u0131k giri\u015flerde distalden proksimale do\u011fru bir yol izlenmesini, mekanik komplikasyonlar ve infeksiyon riskinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in ayn\u0131 alanlar\u0131n s\u0131k kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131, \u00f6zel b\u00f6lge k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 (anatomik deformite, mastektomi ve arteriyoven\u00f6z fist\u00fcl\/greft vb.) gibi fakt\u00f6rlerin dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir (25,26). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda kateter giri\u015f alan\u0131 yer se\u00e7imi ile ilgili olan 12. ifadeye kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca %20.8\u2019nin do\u011fru yan\u0131t vermi\u015f olmas\u0131 muhtemelen \u201cproksimal ve distal<\/i>\u201d terimlerinin anlamlar\u0131n\u0131 bilmemeleri veya kar\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131yla ili\u015fkiliydi. Benzer bi\u00e7imde yap\u0131lan bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada da bu bilgi d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fru yan\u0131t y\u00fczdesine sahiptir (ilk test %42.9 ve son test %53.6) (35). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda \u201cmastektomi, diyaliz \u015fant veya fist\u00fcl gibi durumlarda ilgili kola periferik kateter yerle\u015ftirilmemelidir<\/i>\u201d ifadesine kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n do\u011fru yan\u0131t oran\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek idi.\u00a0 <\/span>Frota ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (35) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da bu ifadeye ilk testte %75 oran\u0131nda do\u011fru yan\u0131t verilirken ikinci testte do\u011fru yan\u0131t oran\u0131n\u0131n %89.3\u2019e y\u00fckseldi\u011fi bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kateter \u00fcst\u00fc tarih etiketleme bilgisi %98.7 oran\u0131 ile \u00e7ok y\u00fcksek iken alt\u0131nc\u0131 ifadede yer alan inf\u00fczyon set haznesi \u00fczerine tarih etiketleme bilgisinin %67.8 oran\u0131 ile daha d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu sonu\u00e7, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kateter \u00fcst\u00fc etiketlemenin gere\u011fini bildiklerini, buna kar\u015f\u0131n ayn\u0131 titizli\u011fi inf\u00fczyon setleri i\u00e7in rutin hale getirmediklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir; dolay\u0131s\u0131yla bu konu \u00f6rneklem grubumuz i\u00e7in bilgi ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan desteklenmesi gereken bir alan olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kateter \u00fcst\u00fc tarih etiketlemesi bilgisinin literat\u00fcrdeki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da y\u00fcksek do\u011fru yan\u0131t oran\u0131na sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; buna kar\u015f\u0131n s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmalarda set \u00fcst\u00fc etiketleme bilgisinin ayr\u0131ca sorgulanmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir (36,37).<\/p>\n

\u0130nfeksiyon ve infiltrasyon gibi sorunlar\u0131n erken tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan kateter giri\u015f alan\u0131n\u0131n rutin izlemi \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130ntraven\u00f6z antibiyotik tedavisi alan, TPN sol\u00fcsyonu verilen ve ayn\u0131 damara giri\u015fim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 birden fazla olan hastalarda flebit semptomlar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (23). Bu nedenle, P\u0130VK ile ilgili komplikasyonlar\u0131 en aza indirmek i\u00e7in, hem\u015fireler her vardiya de\u011fi\u015fiminde kateter yerle\u015ftirme b\u00f6lgesini incelemeli ve inflamasyon, infiltrasyon, okl\u00fczyon, infeksiyon veya t\u0131kan\u0131kl\u0131k belirtileri varsa veya kateter art\u0131k tedavi i\u00e7in gerekli de\u011filse kateteri \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r (6). K\u0131lavuzlar sekiz saatte bir rutin de\u011ferlendirme ve kay\u0131t \u00f6nermekle birlikte klinik pratikte hem\u015fireler hasta ba\u015f\u0131na gidilen her durumda kateter giri\u015f alan\u0131na g\u00f6z atma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r. Fakat \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda kateter giri\u015f alan\u0131 rutin de\u011ferlendirme aral\u0131\u011f\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %76.2\u2019s\u0131 taraf\u0131ndan \u201c12 saat<\/i>\u201d olarak yanl\u0131\u015f yan\u0131tland\u0131; dolay\u0131s\u0131yla bu bilgi alan\u0131 da desteklenmelidir. Di\u011fer yanda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %89.8\u2019i vezikan ila\u00e7 (ekstravazasyona neden olan ajanlar) inf\u00fczyonunda alan\u0131n saat ba\u015f\u0131 de\u011ferlendirilmesi gere\u011fini do\u011fru olarak i\u015faretledi.<\/p>\n

Rehberler, kateter a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklemek ve s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnse s\u00fcrekli inf\u00fczyonu \u00f6nermektedir. Aral\u0131kl\u0131 enjeksiyon ve inf\u00fczyonlar i\u00e7inse \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda 5 ml serum fizyolojik ile pulsatil (ba\u015flat-dur-ba\u015flat) pozitif bas\u0131n\u00e7l\u0131 y\u0131kama yap\u0131lmas\u0131 ve giden \u0130V sol\u00fcsyonun y\u0131kama sol\u00fcsyonu olarak kullan\u0131lmamas\u0131 \u00f6nerilmektedir (25,26). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, 19-21. ifadeler bu alandaki bilgi d\u00fczeyini de\u011ferlendirmeye y\u00f6nelikti.\u00a0 <\/span>\u00d6rneklem grubumuzda P\u0130VK kateterin her ila\u00e7 uygulamas\u0131 sonras\u0131 serum fizyolojik ile y\u0131kanmas\u0131 gere\u011fi y\u00fcksek do\u011fru bilinme oran\u0131na sahipti (%96.0). Bu bilginin \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fmada (19) hem\u015firelerin %80\u2019i her defas\u0131nda y\u0131kama yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, di\u011fer iki \u00e7al\u0131\u015fmada hem\u015firelerin bu konudaki bilgi d\u00fczeyi yetersiz olarak bildirilmi\u015ftir (21,22). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, giden \u0130V sol\u00fcsyonun y\u0131kama sol\u00fcsyonu olarak kullan\u0131lmamas\u0131 bilgisi %82 do\u011fru yan\u0131t oran\u0131yla desteklenmesi gereken bilgi alanlardan biri olarak tespit edildi.<\/p>\n

Kateter yerle\u015ftirilmesi hastalar i\u00e7in ho\u015f olmayan bir deneyimdir; kateter i\u015flevselse ve herhangi bir inflamasyon veya infeksiyon belirtisi yoksa de\u011fi\u015ftirme gereksiz olabilir (6). Rehberlerde, bir sorun olmad\u0131k\u00e7a periferik ven\u00f6z kateterlerin 72-96 saatten \u00f6nce de\u011fi\u015ftirilmemesi \u00f6nerilmektedir (25,26). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda yanl\u0131\u015f olan 22. ifadeyi (Periferik intraven\u00f6z kateterler rutin olarak 48 saatte bir de\u011fi\u015ftirilmelidir<\/i>) kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %82.5 oran\u0131yla do\u011fru kabul etmeleri olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir sonu\u00e7tu. Bu ifade, en az do\u011fru yan\u0131t oran\u0131na (%17.5) sahip olmas\u0131yla da ayr\u0131ca dikkat \u00e7ekti. \u00d6rneklem grubumuz i\u00e7in P\u0130VK rutin de\u011fi\u015fim s\u00fcreleri, bilgi d\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka desteklenmesi gereken alanlardan biri olarak tespit edildi. Ayr\u0131ca kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n devaml\u0131 inf\u00fczyonlarda set de\u011fi\u015fim s\u00fcrelerine y\u00f6nelik yedinci ifadeye y\u00fcksek oranda do\u011fru yan\u0131t vermelerine ra\u011fmen P\u0130VK de\u011fi\u015fim s\u00fcrelerine y\u00fcksek oranda yanl\u0131\u015f yan\u0131t vermeleri de ilgin\u00e7 bir sonu\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Bu sonucun, hem\u015firelerin klinik pratikte P\u0130VK\u2019lerde t\u0131kanma, yerinden \u00e7\u0131kma gibi sorunlarla s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ve s\u0131k kateter de\u011fi\u015ftirmeleri ile ili\u015fkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u00a0 <\/span>Bizim sonucumuzdan \u00e7ok farkl\u0131 olarak P\u0130VK de\u011fi\u015fim s\u00fcresinin soruldu\u011fu baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda do\u011fru yan\u0131t oranlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek bildirilmi\u015ftir (31,32,35). S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmalardan farkl\u0131 olarak \u00c7ukurlu ve Atay\u2019\u0131n (16) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, hem\u015firelerin %41.3\u2019\u00fc periferik ven\u00f6z kateterlerin rutin olarak 49-71 saatte bir de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fi, %32.6\u2019s\u0131 ise komplikasyon geli\u015fmedik\u00e7e P\u0130VK\u2019in 72-96 saate kadar kalabilece\u011fi yan\u0131t\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar incelendi\u011finde, \u00f6rneklem grubumuz i\u00e7in P\u0130VK rutin de\u011fi\u015fim s\u00fcrelerinin bilgi d\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka desteklenmesi gereken alanlardan biri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Kateterlerin klinik bir endikasyon olmas\u0131 durumunda (infeksiyon, t\u0131kan\u0131kl\u0131k ve s\u0131zma) de\u011fi\u015ftirilmesi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde maliyet tasarrufu sa\u011flayacak, hastalar\u0131n gereksiz a\u011fr\u0131 duymas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek ve hem\u015firelerin bu m\u00fcdahale i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 zaman\u0131 azaltacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc yanlar\u0131; konuya y\u00f6nelik ulusal ve uluslararas\u0131 g\u00fcncel rehberlerin \u00f6nerilerine dayanan bir \u00f6l\u00e7me arac\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve say\u0131ca y\u00fcksek bir \u00f6rneklem grubunun bilgi d\u00fczeyinin \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer yanda bulgular\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastanelerde \u00e7al\u0131\u015fan ve ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lmay\u0131 kabul eden hem\u015fireler ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bilgi d\u00fczeyi de\u011ferlendirme formunun ge\u00e7erlilik-g\u00fcvenilirlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, yaln\u0131zca bilgi d\u00fczeyinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ve klinik g\u00f6zlem yolu ile bilginin uygulamaya yans\u0131malar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmemesi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z; \u00f6rneklem grubunun genel olarak P\u0130VK uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik bilgi d\u00fczeyinin yeterlili\u011fine i\u015faret etmekle birlikte, P\u0130VK\u2019in rutin de\u011ferlendirme s\u00fcreleri ve sorun olmad\u0131k\u00e7a 72-96 saatten \u00f6nce de\u011fi\u015ftirilmemesi, inf\u00fczyon setlerinin etiketlenmesi, farkl\u0131 inf\u00fczyon setleri de\u011fi\u015fim zamanlar\u0131 gibi alanlarda kat\u0131l\u0131mc\u0131 grubumuzun bilgilerinin yenilenmesine ihtiya\u00e7 oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Bu \u00f6rneklem grubuna y\u00f6nelik bulgular, kad\u0131n hem\u015firelerin kan\u0131t temelli periferik kateter uygulamalar\u0131na ili\u015fkin bilgi d\u00fczeylerinin erkeklere g\u00f6re daha iyi oldu\u011funu ve di\u011fer de\u011fi\u015fkenler ile bilgi d\u00fczeyleri aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Periferik intraven\u00f6z kateterizasyon ve s\u0131v\u0131-ila\u00e7 inf\u00fczyon uygulamalar\u0131, hem\u015firelerin klinikte sorumluluk ald\u0131\u011f\u0131 temel uygulamalar olup hatal\u0131 uygulamalar hastalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmektedir. Bu nedenle g\u00fcncellenen k\u0131lavuzlarla uyumlu olacak \u015fekilde bilimsel ve teknik bilgilerin s\u00fcrekli e\u011fitimler ile yenilenmesi kritik bir \u00f6neme sahiptir. Periferik intraven\u00f6z kateter uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik bilgi d\u00fczeyi de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, y\u00f6netici hem\u015firelere P\u0130VK uygulama standartlar\u0131 ve e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ve \u00f6nceliklerin belirlenmesi konusunda \u00f6nemli bilgiler sa\u011flayabilir. Do\u011fru bilginin verilmesi ve hatta bu bilgilerin biliniyor olmas\u0131 yeterli de\u011fildir; davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve uygulamada etkin bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131 da gereklidir. Sonu\u00e7 olarak; hastanelerde P\u0130VK uygulamalar\u0131ndan sorumlu hem\u015firelerin verilen e\u011fitimlere uyumunun te\u015fviki, uygulamalar\u0131n denetimi ve yap\u0131c\u0131 performans geri bildirimlerinin sa\u011flanmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca yap\u0131lacak yeni g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla uygulanma d\u00fczeylerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Periferik intraven\u00f6z kateter (P\u0130VK), b\u00fct\u00fcn sa\u011fl\u0131k birimlerinde hastalar\u0131n tan\u0131 ve tedavisi i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hastaneye yatan hastalar\u0131n %30-80\u2019inde hastanede kald\u0131klar\u0131 s\u00fcre boyunca en az bir kez P\u0130VK uyguland\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir (1-3). Periferik intraven\u00f6z kateter kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck faydalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hatal\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda ve yetersiz bak\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda komplikasyonlar geli\u015fti\u011fi de bilinmektedir. Bu komplikasyonlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":29937,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[6005,5023,4357,6004,6003],"class_list":["post-29559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-hasta-guvenligi","tag-hemsireler","tag-kan-dolasimi-infeksiyonu","tag-kanita-dayali-uygulama","tag-kateter-iliskili-infeksiyonlar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29559"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30050,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559\/revisions\/30050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}