{"id":29119,"date":"2024-09-27T10:59:01","date_gmt":"2024-09-27T07:59:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=29119"},"modified":"2024-09-27T11:38:21","modified_gmt":"2024-09-27T08:38:21","slug":"bruselloz-tanili-hastalarda-fokal-organ-tutulumunu-belirleyen-risk-faktorlerinin-degerlendirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/09\/27\/bruselloz-tanili-hastalarda-fokal-organ-tutulumunu-belirleyen-risk-faktorlerinin-degerlendirilmesi\/","title":{"rendered":"Bruselloz Tan\u0131l\u0131 Hastalarda Fokal Organ Tutulumunu Belirleyen Risk Fakt\u00f6rlerinin De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Bruselloz, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu endemik b\u00f6lgeler ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen zoonotik bir infeksiyondur (1). D\u00fcnyada y\u0131lda 150-250 bin insan brusellozu olgusu bildirilmekle beraber d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkeler i\u00e7in bruselloz s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcvenilir verilere ula\u015f\u0131lamamaktad\u0131r (2). Bruselloz \u00fclkemizde bildirimi zorunlu bir hastal\u0131kt\u0131r ve prevalans\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgelere g\u00f6re %1 ile %26.7 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (3). Hastal\u0131k s\u0131kl\u0131kla past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketilmesiyle bula\u015fmakla beraber infekte hayvanlar\u0131n s\u0131v\u0131 ve salg\u0131lar\u0131yla dermal ve mukozal temas ve havadaki ajanlar\u0131n solunmas\u0131 yoluyla da bula\u015fabilmektedir (4). \u0130nsandan insana bula\u015fma ise nadirdir. Hastal\u0131k etkeni fak\u00fcltatif aerobik, spor ve kaps\u00fcl i\u00e7ermeyen, Gram-negatif, hareketsiz bir basil olan Brucella<\/i>\u2019d\u0131r; insanlar i\u00e7in Brucella melitensis, Brucella abortus ve Brucella suis<\/i> olmak \u00fczere patojen olan \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fc vard\u0131r (5).<\/p>\n

Bruselloz klini\u011fi, asemptomatik tablodan \u015fiddetli sistemik infeksiyona kadar de\u011fi\u015fmektedir. Hastal\u0131k genellikle ate\u015f, artralji, halsizlik, terleme ve kilo kayb\u0131 gibi spesifik olmayan semptomlar ile karakterizedir (6) ve semptomlar\u0131n s\u00fcresine g\u00f6re akut, subakut ve kronik bruselloz olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (7).\u00a0Bruselloz multisistemik bir hastal\u0131k olup bir\u00e7ok sisteme ait spesifik organ tutulumlar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. G\u00f6r\u00fclen en yayg\u0131n fokal tutulumlar\u0131 artrit, spondilit ve epididimoor\u015fittir (8). Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan antibiyotik t\u00fcrleri ve kullan\u0131m s\u00fcreleri fokal organ tutulumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Tedavi edilmeyen olgularda n\u00fcks ve ciddi komplikasyonlar geli\u015febilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde fokal organ tutulumunun erken tan\u0131mlanmas\u0131 veya \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in kullan\u0131labilecek spesifik bir tan\u0131 testi yoktur. Bu durum brusellozun takibinde alternatif parametrelerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r (9). Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131, brusellozda fokal organ tutulumunu belirleyen risk fakt\u00f6rlerini ortaya koymakt\u0131r.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

Tek merkezli, kesitsel ve retrospektif olarak planlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, Ocak-Haziran 2022 tarihleri aras\u0131nda bruselloz tan\u0131s\u0131 ile takip edilen 143 hasta de\u011ferlendirildi. Hastalar\u0131n ya\u015flar\u0131, cinsiyetleri, ilk ba\u015fvuru an\u0131ndaki \u015fikayetleri, klinik bulgular\u0131, laboratuvar sonu\u00e7lar\u0131 ve bruselloz tedavi rejimleri hastane bilgi sisteminden al\u0131nd\u0131. Hastalar semptom ve klinik bulgular\u0131n ortaya c\u0327\u0131k\u0131s\u0327 zaman\u0131na go\u0308re akut bruselloz (<2 ay), subakut bruselloz (2-12 ay) ve kronik bruselloz (>12 ay) olarak de\u011ferlendirildi. Gebeler, 18 ya\u015f alt\u0131 ki\u015filer, t\u0131bbi verileri eksik olan ve n\u00fcks olarak de\u011ferlendirilen hastalar \u00e7al\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmaya dahil edilen hastalar fokal organ tutulumu olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Fokal tutulum; bruselloz tan\u0131l\u0131 bir hastada belirli bir anatomik b\u00f6lgede infeksiyon varl\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131 (7). Osteoartik\u00fcler tutulum; fizik muayene (\u015fi\u015flik, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, a\u011fr\u0131), radyografi (X-ray) ve manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (MRI) bulgular\u0131 ile belirlendi. Genito\u00fcriner tutulum; testislerde \u015fi\u015flik, hiperemi ve a\u011fr\u0131 olan hastalarda ultrasonografi (USG) ile tespit edildi. Karaci\u011fer tutulumu, ba\u015fka bir neden olmaks\u0131z\u0131n aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) de\u011ferlerinde >5 kat art\u0131\u015f olarak tan\u0131mland\u0131 (7). N\u00f6robruselloz; laboratuvar taraf\u0131ndan dog\u0306rulanm\u0131s\u0327 bruselloz tan\u0131s\u0131 olan hastada (serum STA \u22651:160 veya ku\u0308ltu\u0308r pozitif), n\u00f6robruselloz ile uyumlu semptom ve bulgu (kronik ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ki\u015filik de\u011fi\u015fiklikleri, depresyon, konf\u00fczyon, vb) varl\u0131\u011f\u0131 veya beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 (BOS) k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fi ve\/veya BOS antikor pozitifli\u011fi veya BOS lenfositoz, protein y\u00fcksekli\u011fi, glukoz d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve\/veya radyolojik bulgular\u0131n [n\u00f6rolojik tutulumu destekleyen kraniyal MRI veya bilgisayarl\u0131 tomografi (BT) bulgular\u0131] varl\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131 (2). Kardiyovask\u00fcler tutulum; ate\u015f, \u00fcf\u00fcr\u00fcm ve di\u011fer kardiyolojik bulgulara ek olarak patolojik ekokardiyografik bulgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131. G\u00f6z tutulumu; g\u00f6rme \u015fik\u00e2yeti olan hastalarda oftalmolojik muayene ile belirlendi. Asemptomatik anemi ve kanama bozukluklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki hematolojik anormallikler bruselloz ile ili\u015fkili hematolojik tutulum olarak tan\u0131mland\u0131 (7). L\u00f6kopeni (<4.0×10\u00b3\/mm\u00b3), l\u00f6kositoz (>11×10\u00b3\/mm\u00b3), n\u00f6tropeni (<2.0 x10\u00b3\/mm\u00b3), lenfopeni (<800\/mm3<\/sup>), trombositopeni (<150 x10\u00b3\/mm\u00b3) ve anemi (erkeklerde <13 g\/dl, kad\u0131nlarda <12 g\/dl) hematolojik tutulum olarak kabul edildi. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n >38 \u00b0C olmas\u0131 ate\u015f olarak tan\u0131mland\u0131. Eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131n\u0131n (ESR) 20 mm\/saat ve C-reaktif protein (CRP) de\u011ferinin 5 mg\/dl \u00fczerinde olmas\u0131 ESR ve CRP y\u00fcksekli\u011fi olarak kabul edildi. Bruselloz tan\u0131s\u0131 klinik bulgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda seroloji veya k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fi ile konuldu. Serolojik test pozitifli\u011fi standart t\u00fcp agl\u00fctinasyon (STA) test titresinin \u22651\/160 olmas\u0131 veya 2-3 hafta arayla tekrarlanan STA testinde d\u00f6rt kat veya daha y\u00fcksek titre art\u0131\u015f\u0131 olarak kabul edildi (2).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in A\u011fr\u0131 \u0130brahim \u00c7e\u00e7en \u00dcniversitesi Klinik Ara\u015ft\u0131rmalar E<\/span>tik Kurulu\u2019ndan <\/span>8 Kas\u0131m 2022 tarih ve 228\/08.11.2022 karar numaras\u0131yla onay al\u0131nd\u0131. <\/span><\/p>\n

\u0130statistiksel Analiz<\/h3>\n

Verilerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Kolmogorov-Smirnov testi ile de\u011ferlendirildi. Grup kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 normal da\u011f\u0131l\u0131ma sahip olan ve olmayan s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in s\u0131ras\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rneklem t-testi veya Mann-Whitney U testi ile yap\u0131ld\u0131. Kategorik de\u011fi\u015fkenler Pearson \u03c72<\/sup>, Fisher kesin veya Fisher-Freeman-Halton testleri ile analiz edildi. Tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistikler, say\u0131sal de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in verilerin da\u011f\u0131l\u0131m \u015fekline ba\u011fl\u0131 olarak ortalama ve standart sapma ile veya ortanca, \u00e7eyrekler aras\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131k, en k\u00fc\u00e7\u00fck ve en b\u00fcy\u00fck de\u011fer ile verilmi\u015f olup kategorik de\u011fi\u015fkenler say\u0131 (n) ve y\u00fczde (%) olarak verildi. Tek de\u011fi\u015fkenli analizlerden sonra, fokal organ tutulumu i\u00e7in anlaml\u0131 bulunan de\u011fi\u015fkenler \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon (\u201cbackward LR\u201d y\u00f6ntemi) modeline dahil edilerek analiz edildi. Ayr\u0131ca fokal organ tutulumunu ay\u0131rt etmek i\u00e7in al\u0131c\u0131 i\u015fletim karakteristi\u011fi (\u201creceiver operating characteristic\u201d – ROC) e\u011frisi analizi ile s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in kesme de\u011ferleri hesapland\u0131. Verilerin analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 22.0 program\u0131 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yap\u0131ld\u0131 ve anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyi 0.05 olarak kabul edildi.<\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya 143 hasta dahil edildi. Hastalar\u0131n ortalama ya\u015f\u0131 45.6\u00b117.2 (da\u011f\u0131l\u0131m, 18-88) y\u0131l olup 73 (%51)\u2019\u00fc kad\u0131n ve 70 (%49)\u2019i erkekti. Hastalar\u0131n 99 (%69.2)\u2019u hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015f\u0131yordu ve 141 (%98.6)\u2019inde past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketim \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131. Hastalarda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen klinik bulgular s\u0131ras\u0131yla halsizlik (%97.2, n=139), terleme (%86.7, n=124) ve miyalji (%68.5, n=98) idi. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bruselloz t\u00fcr\u00fc subakut bruselloz (%52.4, n=75), en s\u0131k kullan\u0131lan tedavi rejimleri doksisiklin+rifampisin (%53.1, n=76) ve en yayg\u0131n antibiyotik tedavi s\u00fcresi alt\u0131 hafta (%40.6, n=58) idi. Tedavi s\u00fcresi akut brusellozda 6-8 hafta, subakut brusellozda 8-10 hafta, kronik brusellozda ise 10-12 haftaya kadar uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Fokal organ tutulumu s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %32.2 (n=46) olup en s\u0131k g\u00f6r\u00fclenler s\u0131ras\u0131yla osteoartik\u00fcler (%27.9, n=40), hematolojik (%6.3, n=9) ve genito\u00fcriner (%3.5, n=5) fokal organ tutulumlar\u0131 idi. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen osteoartik\u00fcler tutulum spondilodiskit iken \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda hastalarda g\u00f6z, deri ve kardiyovask\u00fcler tutuluma rastlanmad\u0131. Fokal organ tutulumu olan hastalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu erkekti (%54.3, n=25) ve ya\u015f ortalamas\u0131 44.8\u00b115.7 y\u0131ld\u0131. Fokal organ tutulumu olmayan hastalar\u0131n 45 (%46.4)\u2019i erkek olup ya\u015f ortalamas\u0131 46.0\u00b118.1 y\u0131l idi. Fokal organ tutulumu olan ve olmayan gruplar aras\u0131nda ya\u015f (p<\/i>=0.698) ve cinsiyet (p<\/i>=0.374) a\u00e7\u0131s\u0131ndan istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark bulunmad\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Fokal Organ Tutulumu Olan ve Olmayan Hastalar\u0131n Demografik ve Klinik \u00d6zellikleri<\/p><\/div>\n

Ba\u015fvuru \u015fikayetlerine g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011finde fokal organ tutulumu olan hastalarda terleme daha az (%76.1\u2019e kar\u015f\u0131 %91.8, p<\/i>=0.010) olup s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 (%43.5\u2019e kar\u015f\u0131 %26.8, p<\/i>=0.046) ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131 (%21.7\u2019ye kar\u015f\u0131 %2.1, p<\/i><0.001) anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksekti. Fokal organ tutulumu olmayan hastalarda akut ve kronik bruselloz oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla %36.1 (n=35) ve %14.4 (n=14) iken fokal organ tutulumu grubunda bu oranlar s\u0131ras\u0131yla %10.9 (n=5) ve %30.4 (n=14) idi. Fokal organ tutulumu grubunda kronik bruselloz daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc; fokal organ tutulumu olmayan grupta ise akut bruselloz daha s\u0131kt\u0131 (p<\/i>=0.003). Subakut bruselloz, fokal organ tutulumu olan ve olmayan gruplarda s\u0131ras\u0131yla %58.7 (n=27) ve %49.5 (n=48) oranlar\u0131 ile benzerdi (Tablo 1).<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Fokal Organ Tutulumu Olan ve Olmayan Hastalar Aras\u0131ndaki Laboratuvar Bulgular\u0131<\/p><\/div>\n

Alanin aminotransferaz, CRP ve ESR medyan de\u011ferleri normal aral\u0131kta olmakla birlikte fokal organ tutulumu olan hastalarda daha y\u00fcksekti; ALT, CRP ve ESR de\u011ferleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ise istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde de\u011fildi (ALT i\u00e7in p<\/i>=0.085, CRP i\u00e7in p<\/i>=0.002 ve ESR i\u00e7in p<\/i><0.001). Bununla birlikte, fokal organ tutulumu olan hastalarda ALT y\u00fcksekli\u011fi daha yayg\u0131n olup ALT (p<\/i>=0.014), CRP (p<\/i>=0.003) ve ESR (p<\/i><0.001) oranlar\u0131 da anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksekti. Hematolojik parametreler olan trombosit \/ lenfosit oran\u0131 (PLR) (p<\/i>=0.481), n\u00f6trofil \/ lenfosit oran\u0131 (NLR) (p<\/i>=0.698) ve lenfosit \/ monosit oran\u0131 (LMR) (p<\/i>=0.532) gruplar aras\u0131nda benzerdi; anemi varl\u0131\u011f\u0131 ise fokal organ tutulumu grubunda daha y\u00fcksekti (%26.1\u2019e kar\u015f\u0131 %7.2; p<\/i>=0.002). Fokal organ tutulumu olan ve olmayan gruplar aras\u0131nda STA titresi a\u00e7\u0131s\u0131ndan istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark yoktu (p<\/i>=0.133) (Tablo 2).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Fokal Organ Tutulumu \u0130\u00e7in De\u011fi\u015fkenlerin Tek De\u011fi\u015fkenli ve \u00c7ok De\u011fi\u015fkenli Lojistik Regresyon Analizi<\/p><\/div>\n

Fokal tutulumun risk fakt\u00f6rlerini belirlemek i\u00e7in tek de\u011fi\u015fkenli ve \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon analizleri yap\u0131ld\u0131. Tek de\u011fi\u015fkenli analizlerin sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, y\u00fcksek ALT, CRP ve ESR, anemi, terleme, s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fkenleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan gruplar aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde farkl\u0131l\u0131k vard\u0131 (Tablo 3). Tek de\u011fi\u015fkenli analizler sonucunda anlaml\u0131 bulunan bu de\u011fi\u015fkenler \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon modeline dahil edildi. Y\u00fcksek CRP [\u201codds ratio\u201d (OR)=3.202, %95 g\u00fcven aral\u0131\u011f\u0131 (GA)=1.139-9.005; p<\/i>=0.027)], y\u00fcksek ESR (OR=8.507, %95 GA=2.963-24.420; p<\/i><0.001), anemi (OR=5.959, %95 GA=1.683-21.099; p<\/i>=0. 006), s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 (OR=2.807, %95 GA=1.078-7.308; p<\/i>=0.035) ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131 (OR=29.342, %95 GA=4.951-173.902; p<\/i><0.001) fokal organ tutulumunun belirte\u00e7leri olarak saptand\u0131 (Tablo 3).<\/p>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 1.<\/strong> Al\u0131c\u0131 \u0130\u015fletim Karakteristi\u011fi (ROC) E\u011frisi Analizi<\/p><\/div>\n

Ayr\u0131ca, fokal organ tutulumu belirleyicileri olarak optimum duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck de\u011ferlerine sahip CRP ve ESR\u2019nin kesim de\u011ferini belirlemek i\u00e7in ROC e\u011frisi analizi ger\u00e7ekle\u015ftirildi. CRP\u2019nin kesme de\u011feri \u22656.5 mg\/dl idi ve duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck de\u011ferleri 0.658 AUROC ile s\u0131ras\u0131yla %65.2 ve %61.9 idi (%95 GA=0.561-0.756; p<\/i>=0.002). ESR\u2019nin kesme de\u011feri \u226527.5 mm\/saat olup duyarl\u0131l\u0131k %76.1 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck %77.3, AUROC ise 0.790 (%95 GA=0.707-0.874; p<\/i><0.001) idi (\u015eekil 1).<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

Spesifik doku ve organ komplikasyonlar\u0131 i\u00e7eren bruselloz fokal organ tutulumu olmayanlara g\u00f6re daha \u015fiddetli hastal\u0131k tablosu ile karakterizedir. Fokal organ tutulumu olan hastalarda daha uzun s\u00fcreli antibiyotik tedavisi gerekmektedir ve uzun s\u00fcreli antibiyotik tedavisine ra\u011fmen, hastalarda y\u00fcksek bruselloz ile ili\u015fkili mortalite g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca, farkl\u0131 b\u00f6lgelerde meydana gelen fokal organ tutulumlar\u0131, farmakokinetikleri ve farmakodinamikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda farkl\u0131 antibiyotik kombinasyonlar\u0131n\u0131 gerektirmektedir (7,10,11). Bu nedenle, fokal organ tutulumunun erken bir \u015fekilde tan\u0131mlanmas\u0131; uygun t\u0131bbi ve cerrahi tedavilere bir an \u00f6nce ba\u015flanmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bruselloza ba\u011fl\u0131 tedavi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, mortaliteyi ve morbiditeyi \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bununla birlikte, gecikmi\u015f tan\u0131 yayg\u0131n bir durumdur ve bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131na girecek \u00e7e\u015fitli bruselloz komplikasyonlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Ancak, fokal organ tutulumunu tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131labilecek spesifik bir laboratuvar testi de bulunmamaktad\u0131r. Bu retrospektif \u00e7al\u0131\u015fmada, brusellozun fokal organ tutulumunu \u00f6ng\u00f6rebilecek klinik ve laboratuvar parametreleri bildirildi.<\/p>\n

Fokal organ tutulumlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar, kronik brusellozlu hastalar\u0131n osteoartik\u00fcler hastal\u0131\u011fa sahip olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011funu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k, akut brusellozda epididimoor\u015fit, gastrointestinal tutulumu geli\u015ftirmeye daha yatk\u0131n oldu\u011funu bildirmi\u015ftir (6,12,13). Ayr\u0131ca, yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ocuklar\u0131n artrit, yeti\u015fkinlerin ise spondilit g\u00f6sterme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir (14). Fokal brusellozun prediktif fakt\u00f6rlerinin de\u011ferlendirildi\u011fi \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalarda, uzun s\u00fcreli hastal\u0131k tablosunun ve tan\u0131sal gecikmenin fokal organ tutulumu i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (15,16). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, hastalarda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bruselloz klini\u011fi subakut bruselloz iken mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalarla benzer \u015fekilde kronik bruselloz oran\u0131 fokal organ tutulumu olan grupta daha y\u00fcksek saptand\u0131. Literat\u00fcrdeki di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da destekler nitelikte olan bu durum kronik bruselloz evresinde tan\u0131 alan hastalar\u0131n fokal organ tutulumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatle de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

Bruselloz \u00e7ok farkl\u0131 klinik tablolara neden olabilmektedir; hastalar halsizlik, titreme, ate\u015f ve kilo kayb\u0131 gibi \u015fikayetlerle ba\u015fvurabilir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, her iki grupta da en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen semptomlar yorgunluk, terleme, miyalji, artralji ve titreme olup bu durum literat\u00fcrdeki di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarla benzerdir (17-21). Semptomlar\u0131n fokal organ tutulumu ile ili\u015fkisinin de\u011ferlendirildi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmada, fokal organ tutulumu olan ve olmayan hastalar aras\u0131ndaki semptomlar ve bulgular benzer olmakla birlikte artralji fokal organ tutulumu olan hastalarda daha s\u0131k bildirilmi\u015ftir (12); baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda ate\u015f varl\u0131\u011f\u0131 ile fokal organ tutulumu aras\u0131nda bir ili\u015fki oldu\u011fu bildirilirken (22,23), baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda ate\u015f yoklu\u011funun fokal organ tutulumu ile ili\u015fkili oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (24,25). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ya\u015f ve cinsiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan fokal organ tutulumu olan ve olmayan hasta gruplar\u0131 aras\u0131nda bir fark bulunmad\u0131. Ancak fokal organ tutulumunun ileri ya\u015f (>45) ile ili\u015fkili oldu\u011funu bildiren benzer bir \u00e7al\u0131\u015fmada, spondilodiskitte s\u0131k g\u00f6r\u00fclen s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n fokal organ tutulumu i\u00e7in bir risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (26). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da benzer \u015fekilde fokal organ tutulumu grubunda s\u0131rt ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131 oran\u0131 anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksek olup terleme oran\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. <\/span><\/p>\n

Brusellozda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen fokal organ tutulumlar\u0131; osteoartik\u00fcler, genito\u00fcriner ve hematolojik tutulumdur (23-27). Literat\u00fcrdeki fokal organ tutulumu oranlar\u0131 %20-57 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir (13,15,16,24). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise bu oran %32.2 olup en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen osteoartik\u00fcler tutulum literat\u00fcrle benzer \u015fekilde spondilodiskit idi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda fokal organ tutulumu olan hastalarda, medyan CRP, ALT ve ESR d\u00fczeyleri olmayanlara g\u00f6re daha y\u00fcksek bulundu. Brusellozda laboratuvar anormalliklerini ara\u015ft\u0131ran di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarda da \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zla benzer \u015fekilde ESR, CRP y\u00fcksekli\u011fi ve anemi varl\u0131\u011f\u0131 fokal organ tutulumu olanlarda daha y\u00fcksek bildirilmi\u015ftir (23-27). Bununla birlikte, fokal organ tutulumu olan hastalarda ALT ve AST d\u00fczeylerinin olmayanlara g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu bildiren bir \u00e7al\u0131\u015fma da tespit edildi (24).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli lojistik regresyon analizi sonucunda; y\u00fcksek CRP ve ESR de\u011feri, anemi, s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131 fokal organ tutulumunu \u00f6ng\u00f6rmede \u00f6nemli de\u011fi\u015fkenler olarak bulundu. C-reaktif proteinin fokal organ tutulumunu \u00f6ng\u00f6rmedeki AUROC de\u011feri 0.65 idi ancak yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada CRP >27 mg\/dl ve ESR >45 mm\/saat olan hastalarda fokal organ tutulumu riskinin daha y\u00fcksek oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (28). \u00dclkemizden yap\u0131lan ve fokal organ tutulumu i\u00e7in risk fakt\u00f6rlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, ya\u015f, lenfadenomegali, AST ve NLR fokal organ tutulumunu belirleyen ba\u011f\u0131ms\u0131z risk fakt\u00f6rleri olarak bildirilmi\u015ftir (23,26). Ancak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda b\u00f6yle bir ili\u015fki saptanmad\u0131.<\/p>\n

Hematolojik parametrelerden sadece anemi fokal organ tutulumu ile ili\u015fkilendirilirken fokal tutulumu olan ve olmayan bruselloz hastalar\u0131nda PLR, NLR ve LMR benzer bulundu. Ancak fokal organ tutulumu olan ve olmayan hastalarda medyan n\u00f6trofil, monosit, trombosit, ortalama trombosit hacmi (MPV) ve NLR aras\u0131nda istatistiksel farkl\u0131l\u0131k bildiren \u00e7al\u0131\u015fmalar vard\u0131r (23,24,26). Bir \u00e7al\u0131\u015fmada, MPV\u2019nin fokal organ tutulumunun saptanmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fi (23); bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma da MPV\u2019nin ya\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn g\u00fcvenilirli\u011fi nedeniyle fokal organ tutulumu ile ili\u015fkili olmayabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir (29). Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda MPV bulgular\u0131na yer verilmedi. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda, Brucella<\/i> STA titresi ile organ tutulumu aras\u0131nda anlaml\u0131 bir korelasyon da bulunmad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n en \u00f6nemli k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tek merkezli ve retrospektif olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z brusellozda fokal organ tutulumunun erken tan\u0131s\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Y\u00fcksek CRP, ESR ve ALT de\u011ferleri ile aneminin e\u015flik etti\u011fi s\u0131rt ve kal\u00e7a a\u011fr\u0131s\u0131, brusellozlu hastalarda fokal organ tutulumunu \u00f6ng\u00f6ren parametreler olarak kabul edilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Bruselloz, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu endemik b\u00f6lgeler ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen zoonotik bir infeksiyondur (1). D\u00fcnyada y\u0131lda 150-250 bin insan brusellozu olgusu bildirilmekle beraber d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkeler i\u00e7in bruselloz s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcvenilir verilere ula\u015f\u0131lamamaktad\u0131r (2). Bruselloz \u00fclkemizde bildirimi zorunlu bir hastal\u0131kt\u0131r ve prevalans\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgelere g\u00f6re %1 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":29372,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5338,4095,3474],"class_list":["post-29119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-brusella","tag-fokal-infeksiyon","tag-risk-faktorleri"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29119"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29280,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29119\/revisions\/29280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}