{"id":28649,"date":"2024-06-29T13:29:02","date_gmt":"2024-06-29T10:29:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=28649"},"modified":"2024-06-29T15:38:59","modified_gmt":"2024-06-29T12:38:59","slug":"sepsis-tanisinda-yenilikler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/06\/29\/sepsis-tanisinda-yenilikler\/","title":{"rendered":"Sepsis Tan\u0131s\u0131 \u0130\u00e7in Molek\u00fcler Y\u00f6ntemlerdeki Yenilikler"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Sepsis, infeksiyonlara kar\u015f\u0131 konak imm\u00fcn yan\u0131ttaki disreg\u00fclasyona ba\u011fl\u0131 geli\u015fen organ fonksiyon bozuklu\u011fu olarak tan\u0131mlan\u0131r ve infeksiyonlara ba\u011fl\u0131 morbidite ve mortalitenin \u00f6nde gelen nedenlerinden biridir (1). Hastaneye yat\u0131r\u0131lan hastalardaki sepsis prevelans\u0131 yakla\u015f\u0131k %6 iken mortalite oranlar\u0131 %10-20 aras\u0131ndad\u0131r. Morbidite ve mortalitesi y\u00fcksek olan bu infeksiyon acilinin prognozunda erken tan\u0131 ve tedavi kritik \u00f6neme sahiptir (2). Geleneksel kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemleri sepsis tan\u0131s\u0131nda uzun zamand\u0131r alt\u0131n standart referans y\u00f6ntem olarak kabul edilmektedir. Bununla beraber; patojen mikroorganizman\u0131n tan\u0131mlanma s\u00fcresinin uzun olmas\u0131, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, s\u0131k tekrar edilme ihtiyac\u0131, test i\u00e7in gerekli numune ihtiyac\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131, antibiyoterapi sonras\u0131 y\u00fcksek oranlarda yalanc\u0131 negatiflik saptanmas\u0131 ve antisepsi i\u015flemi gibi preanalitik de\u011fi\u015fkenlerin fazla olmas\u0131 bu y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren \u00f6nemli k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klard\u0131r (3-5).<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Sepsisin erken tan\u0131s\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilen \u201csystemic inflammatory response syndrome\u201d (SIRS), \u201csequential organ failure assessment\u201d (SOFA), \u201cquick sepsis-related organ failure assessment\u201d (qSOFA), \u201cnational early warning score\u201d (NEWS), \u201cmodified early warning scoring\u201d (MEWS) gibi skorlama sistemleri sepsis prognozunu tahmin etmede faydal\u0131yken erken te\u015fhis konusunda katk\u0131lar\u0131 yetersizdir (3). G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sepsis tan\u0131s\u0131 i\u00e7in C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, presepsin, interl\u00f6kin-6, n\u00f6trofil CD64, kalprotektin, lipopolisakkarid ba\u011flay\u0131c\u0131 protein ve mikro ribon\u00fckleik asit (miRNA)\u2019ler ba\u015fta olmak \u00fczere 250\u2019den fazla serum sepsis biyobelirteci tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu biyobelirte\u00e7lerden hi\u00e7biri geni\u015f tabanl\u0131 olma ve h\u0131zl\u0131 tan\u0131mlama, minimal invaziflik ve y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck gibi ideal \u00f6zelliklerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc birlikte kar\u015f\u0131layamamaktad\u0131r (5,6). Bu nedenle ideal sepsis tan\u0131 testinin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. Mikroak\u0131\u015fkan sistemlerin optimize edilmesiyle hasta ba\u015f\u0131nda kolayca uygulanabilen \u201clab-on a chip\u201d teknolojilerinin geli\u015ftirilmesi, biyosens\u00f6rlerle h\u0131zl\u0131 ve \u00f6zg\u00fcl tan\u0131mlamalar\u0131n yap\u0131labilmesi, yeni sekanslama y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilerek farkl\u0131 molek\u00fcler y\u00f6ntemlerle birlikte kullan\u0131lmas\u0131 ve yapay zek\u00e2 algoritmalar\u0131n\u0131n tan\u0131sal tetkiklere entegre edilmesi sepsisin erken tan\u0131s\u0131nda umut verici sonu\u00e7lar\u0131n elde edildi\u011fi alanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu derlemede ise \u00f6zellikle tam kan numunesi \u00fczerinden patojen mikroorganizman\u0131n h\u0131zl\u0131ca tan\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik geli\u015ftirilen molek\u00fcler y\u00f6ntemler ile sepsis ve SIRS ayr\u0131m\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilen \u201c-omic\u201d teknolojileri ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">SEPS\u0130S TANISINDA PATOJEN M\u0130KROORGAN\u0130ZMALARIN TESP\u0130T\u0130 \u0130\u00c7\u0130N GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LEN Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<h3 class=\"p5\">Matriks Destekli Lazer Desorpsiyon \u0130yonizasyon U\u00e7u\u015f S\u00fcresi K\u00fctle Spektrometrisi (MALDI-TOF MS)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Matriks destekli lazer desorpsiyon iyonizasyon u\u00e7u\u015f s\u00fcresi k\u00fctle spektrometrisi (MALDI-TOF MS), mikroorganizmalar taraf\u0131ndan \u00fcretilen t\u00fcre \u00f6zg\u00fc benzersiz protein profilini tan\u0131mlamaya y\u00f6nelik geli\u015ftirilen bir y\u00f6ntemdir. Peptit k\u00fctle parmak izi tan\u0131mlamas\u0131 olarak da bilinen MALDI-TOF MS\u2019in bakteri ve mantarlar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131nda kullan\u0131m\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri G\u0131da ve \u0130la\u00e7 Dairesi (U.S. Food and Drug Administration &#8211; FDA) taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015ft\u0131r (7). Bu y\u00f6ntem ile k\u00fclt\u00fcrde \u00fcretilen bakteri kolonisi, molek\u00fclleri iyonize eden kimyasal bir matriks ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve sonras\u0131nda lazer \u0131\u015f\u0131nlar\u0131yla buharla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Havalanan bu molek\u00fcllerin, saptay\u0131c\u0131ya kadar u\u00e7tu\u011fu s\u00fcrede ge\u00e7en zaman\u0131n tespit edilmesiyle molek\u00fcllerin k\u00fctle parmak izi tan\u0131mlan\u0131r (8). Mikroorganizmalar\u0131 %95-98 oran\u0131yla do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131mlayabilmektedir. Bununla beraber; <i>Escherichia coli<\/i> ile <i>Shigella <\/i>spp. ve de <i>Acinetobacter baumannii <\/i>ile <i>Acinetobacter calcoaceticus<\/i> ayr\u0131m\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde yapamamaktad\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>En \u00f6nemli dezavantaj\u0131 ise mikroorganizmalar\u0131n k\u00fclt\u00fcrde \u00fcretilme gereksinimidir. Bununla beraber, geleneksel kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda etken tan\u0131mlama s\u00fcresini 6-12 saat kadar k\u0131saltabilmektedir (9,10). MALDI-TOF MS ile enzimatik mekanizmalarla ili\u015fkili spektral piklerin de\u011ferlendirilerek antimikrobiyal direncin tespitine y\u00f6nelik yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar olsa da diren\u00e7 tespiti standardize edilmedi\u011fi i\u00e7in hen\u00fcz rutin kullan\u0131ma girmemi\u015ftir (11,12). Bu konuda yap\u0131lan bir derlemede ise MALDI-TOF MS y\u00f6nteminin <i>Enterobacteriaceae<\/i> \u00fcyelerinde karbapenem direncini genotipik olarak saptamada olduk\u00e7a y\u00fcksek tan\u0131sal do\u011frulu\u011fa sahip oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (13).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">Direkt MALDI-TOF MS<\/h3>\n<p class=\"p2\">Bu y\u00f6ntemde, mikroorganizma tan\u0131mlama s\u00fcresini k\u0131saltabilmek i\u00e7in etkenin besiyerinde \u00fcretilmesini beklemeden, pozitif sinyal veren kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc s\u0131v\u0131lar\u0131ndan do\u011frudan MALDI-TOF MS ile tan\u0131mlama yap\u0131l\u0131r. Tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, insan h\u00fccresel proteinlerinin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr (7). Bu sebeple, insan h\u00fccresel proteinlerini ortadan kald\u0131rabilen kitler geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu sayede Gram-negatif bakterilerde ba\u015far\u0131l\u0131 (%66-100) bir tan\u0131mlama yap\u0131labilirken; Gram-pozitif bakteriler ve mayalarda yeterli (%17-100) d\u00fczeyde tan\u0131mlama sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. Ek olarak, polimikrobiyal infeksiyonlar\u0131 tan\u0131mlamada da yetersiz performansa sahiptir ve FDA onay\u0131 yoktur (7,14,15).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">K\u0131sa \u0130nk\u00fcbasyonlu MALDI-TOF MS (si-MALDI-TOF)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Direkt MALDI-TOF MS y\u00f6ntemi ile ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fc\u015f\u00fck tan\u0131sal performans\u0131 art\u0131rabilmek i\u00e7in mikroorganizma kolonilerinin 3-6 saat i\u00e7erisinde izole edildi\u011fi ve sonras\u0131nda MALDI-TOF MS ile tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6ntemdir (7). Mikroorganizmalar\u0131 tan\u0131mlamadaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %73 ila %100 aras\u0131ndad\u0131r (16).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Bu y\u00f6ntem de polimikrobiyal infeksiyonlar\u0131 tan\u0131mlamada yetersizdir ve FDA taraf\u0131ndan hen\u00fcz onaylanmam\u0131\u015ft\u0131r (17).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR)\/MALDI-TOF MS<\/h3>\n<p class=\"p2\">PCR uygulamas\u0131 sonras\u0131nda k\u00fctle spektrometrisi tespitini i\u00e7eren yeni y\u00f6ntemlerle bakteri ve maya t\u00fcrlerinin tan\u0131mlanma s\u00fcresi 6-8 saate kadar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <i>Mycoplasma pneumoniae, Nocardia <\/i>spp.,<i> Legionella pneumophila<\/i> ve <i>Rickettsia typhi <\/i>gibi standart kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemleriyle \u00fcretilmesi zor olan mikroorganizmalar bu y\u00f6ntemle tan\u0131mlanabilir (10). Ayr\u0131ca, antimikrobiyal tedavi alt\u0131nda al\u0131nan kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc numunelerinde patojen mikroorganizmay\u0131 tan\u0131mlama oranlar\u0131 geleneksel y\u00f6ntemlere g\u00f6re olduk\u00e7a y\u00fcksek (%83\u2019e kar\u015f\u0131n %42) olmakla birlikte FDA onay\u0131 bulunmamaktad\u0131r (10,18).<\/p>\n<h2 class=\"p4\">YEN\u0130 NES\u0130L SEKANSLAMA Y\u00d6NTEMLER\u0130<\/h2>\n<p class=\"p7\">\u0130lk olarak Fredric Sanger ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n zincir sonland\u0131rma y\u00f6ntemini geli\u015ftirmesiyle beraber deoksiribon\u00fckleik asit (DNA) dizileri kolay ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde elde edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r (19). Takibinde ise bir\u00e7ok yeni sekanslama y\u00f6ntemi geli\u015ftirilmi\u015ftir ve bu y\u00f6ntemler kullan\u0131m alan\u0131, kolayl\u0131\u011f\u0131, h\u0131z\u0131 gibi farkl\u0131 \u00f6zelliklerine g\u00f6re \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (20).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Birinci nesil sekanslama y\u00f6ntemlerinde n\u00fckleotid dizisini belirlemek i\u00e7in radyo-etiketli veya floresan etiketli n\u00fckleotidler kullan\u0131l\u0131rken, yeni nesil sekanslama y\u00f6ntemlerinde (2. ve 3. nesil) \u00e7ok farkl\u0131 teknikler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci nesil sekanslama y\u00f6ntemlerinde en ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar k\u00f6pr\u00fc amplifikasyonu tekni\u011fi ile illumina sekanslama y\u00f6nteminde elde edilmi\u015ftir (21). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesil sekanslama teknolojilerinde ise DNA amplifikasyon ad\u0131mlar\u0131 gerekmedi\u011fi i\u00e7in; daha y\u00fcksek verimle, daha h\u0131zl\u0131 tan\u0131mlama ve daha uzun okuma uzunluklar\u0131 elde edilmi\u015ftir. T\u00fcm bu geli\u015fmelerin sonucunda, yeni nesil sekanslama <span class=\"s2\">(\u201cnext-generation sequencing\u201d &#8211; NGS)<\/span> teknolojileri, milyonlarca DNA par\u00e7as\u0131n\u0131n y\u00fcksek verimle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde paralel olarak dizilenmesine olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (22).<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s3\">Yeni nesil sekanslama<\/span> teknolojileri ile k\u00fclt\u00fcrde \u00fcretilen mikroorganizmalardan t\u00fcm genom analizinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra k\u00fclt\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 beklemeden do\u011frudan klinik numune \u00fczerinden olas\u0131 patojenik mikroorganizmalar\u0131n saptanmas\u0131na y\u00f6nelik metagenomik sekanslama da yap\u0131labilmektedir (23). T\u00fcm genom sekanslama; salg\u0131n analizlerinde, genotipik diren\u00e7 profilinin tan\u0131mlanmas\u0131nda ve hen\u00fcz tan\u0131mlanmam\u0131\u015f yeni genlerin veya mekanizmalar\u0131n saptanmas\u0131nda kullan\u0131labilmektedir (24). \u00dcretilmesi yava\u015f ve duyarl\u0131l\u0131k testi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011fu mikroorganizmalar\u0131n (mikobakteriler, <i>Neisseria gonorrhoeae<\/i>, <i>Mycoplasma, Ureaplasma<\/i>) diren\u00e7 profilini belirlemede ve <i>Salmonella<\/i> serotiplendirilmesinde ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanabilmektedir (25,26). Fungal patojenlerin tan\u0131mlanmas\u0131nda validasyonu yetersiz iken <span class=\"s4\"><i>Candida<\/i><\/span><i> auris<\/i>\u2019i ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131mlayabilmektedir (27). Metagenomik sekanslama; hedefe y\u00f6nelik ve \u201cshotgun\u201d metagenomik sekanslama olarak iki farkl\u0131 y\u00f6ntemle yap\u0131labilmektedir. Hedefe y\u00f6nelik metagenomik sekanslamada PCR amplifikasyonu ya da prob hibridizasyon y\u00f6ntemi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntemlerle belirlenen bir patojen ya da patojen grubu se\u00e7ilerek tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131k art\u0131r\u0131l\u0131rken, hedeflenen patojen say\u0131s\u0131 k\u0131s\u0131tlan\u0131r. \u201cShotgun\u201d metagenomik sekanslamada ise potansiyel patojeni belirlemek i\u00e7in bir klinik numuneden \u00e7\u0131kar\u0131lan t\u00fcm DNA veya RNA\u2019lar biyoinformatik boru hatt\u0131 i\u00e7erisinde sekanslan\u0131r (23). Patojen mikroorganizmalar d\u0131\u015f\u0131nda insan DNA\u2019s\u0131 ve insan mikrobiyomu da tespit edilir (28). \u201cShotgun\u201d metagenomik sekanslaman\u0131n beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131nda kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in validasyon sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r (29). Tam kan numunesi ve di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131ndaki standardizasyonu ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir (23). Bununla beraber, yap\u0131lan meta-analiz ve derlemelerde yeni nesil sekanslama y\u00f6ntemlerinin mikroorganizmalar\u0131 tespit etmede alt\u0131n standart referans y\u00f6ntemden daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu, bu nedenle de bu y\u00f6ntemlerin tan\u0131sal performanslar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirmenin zor oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (30).<\/p>\n<h3 class=\"p3\">\u201cOxford Nanopore\u201d Sekanslama Teknolojisi (Oxford Nanopore Inc., Oxford, \u0130ngiltere)<\/h3>\n<p class=\"p2\">DNA, RNA, miRNA ve proteinleri tan\u0131mlayabilen 3. nesil bir sekanslama cihaz\u0131d\u0131r. Bu y\u00f6ntemin MinION platformu; k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu, ta\u015f\u0131nabilir, h\u0131zl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlidir. T\u00fcm bu \u00f6zellikler MinION platformunu di\u011fer NGS teknolojilerinden ay\u0131ran \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klard\u0131r. Mikroorganizmalar, 16S h\u0131zl\u0131 amplikon sekanslama kiti kullan\u0131larak d\u00f6rt saatte tan\u0131mlanabilir (4,31). Ayr\u0131ca, 40 dk i\u00e7erisinde viruslar\u0131 %100 duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fckle tan\u0131mlayabilen kitler geli\u015ftirilmi\u015ftir (32). Bakteriyel patojenleri tan\u0131mlamada idrar ve d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rneklerinde validasyon sa\u011flanm\u0131\u015fken, tam kan tahlili \u00f6rneklerinde hen\u00fcz validasyon tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r (33).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">Explify\u2122 (ARUP Laboratories &amp; IDbyDNA, Inc., ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">\u0130llumina sekanslama y\u00f6nteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu ticari testte bronkoalveolar lavaj s\u0131v\u0131s\u0131nda 900\u2019den fazla bakteriyel, viral ve fungal patojen semikantitatif veri ile tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Hen\u00fcz tam kan numunesinde direkt olarak patojen tan\u0131mlanamasa da idrarda 190\u2019dan fazla \u00fcriner patojen ve 2000\u2019den fazla antimikrobiyal diren\u00e7 belirtecini saptayan y\u00f6ntemler de geli\u015ftirilmi\u015ftir (23).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">iDTECT<span class=\"s5\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> Dx Blood (PathoQuest, Fransa)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Mikrobiyal h\u00fccresiz DNA (\u201cmicrobial cell-free DNA\u201d &#8211; mcfDNA)\u2019n\u0131n illumina cihaz\u0131 ile \u201cshotgun\u201d metagenomik sekanslama y\u00f6ntemine dayan\u0131r; 1200\u2019den fazla patojeni, 5 ml tam kandan 48 saat i\u00e7erisinde tan\u0131mlayabilmektedir. Ancak, bu y\u00f6ntem ile fungal patojenler tan\u0131mlanamamaktad\u0131r (34). \u0130mm\u00fcns\u00fcprese hastalarda yap\u0131lan konvansiyonel metotlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, klinik ile ili\u015fkili olabilecek viruslar\u0131 y\u00fcksek oranda saptayabildi\u011fi (%36 vs. %11) ve negatif prediktif de\u011ferinin %98 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (35).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">Karius Plazma Testi (Karius Inc., ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Non-invazif likit biyopsi olarak da tan\u0131mlanan bu test, mcfDNA\u2019n\u0131n illumina cihaz\u0131 ile \u201cshotgun\u201d metagenomik sekanslanmas\u0131 ve yapay zek\u00e2 algoritmalar\u0131 ile tan\u0131mlanmas\u0131 prensibine dayan\u0131r; 1250\u2019den fazla patojeni, 5 ml tam kan \u00f6rne\u011finden 24-48 saat i\u00e7erisinde tan\u0131mlayabilmektedir. Bu y\u00f6ntem ile fungal patojenler tan\u0131mlanabilirken, RNA viruslar\u0131 tespit edilememektedir (36). Karius plazma testinin konvansiyonel metotlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n %70 ila %93 aras\u0131nda, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn %63 ile %88 aras\u0131nda oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (37). Bununla beraber, sepsis \u015f\u00fcphesi olan hastalarda ise kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc sonu\u00e7lar\u0131 ile korelasyonu %97\u2019dir (36). Karius plazma testinde, antibiyotik tedavisi alan ki\u015filerde patojen mikroorganizmalar\u0131 tan\u0131mlama oran\u0131 kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemine g\u00f6re olduk\u00e7a y\u00fcksektir (%20\u2019ye kar\u015f\u0131n %48) (38). Antimikrobiyal diren\u00e7 tespitine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar ise devam etmektedir. Bu y\u00f6ntemin en \u00f6nemli dezavantaj\u0131 ise y\u00fcksek cihaz (&gt;600 000 ABD dolar\u0131) ve test (2000 ABD dolar\u0131) maliyetidir (37).<\/p>\n<h2 class=\"p9\">PCR TEMELL\u0130 HIZLI TESTLER<\/h2>\n<h3 class=\"p5\">Iridica \/ Plex ID (Abbott Molecular, ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Bu platformlar, multipleks ve \u201cbroad range\u201d PCR y\u00f6ntemi ile \u00e7o\u011falt\u0131lan patojen genomlar\u0131n\u0131n elektrosprey iyonizasyon k\u00fctle spektrometresi (\u201celectrosprey ionization mass spectrometry\u201d &#8211; ESI-MS) y\u00f6ntemi ile tan\u0131mlanmas\u0131 prensibine dayan\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Plex ID platformu ile yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 \u00fczerine Iridica platformu geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu y\u00f6ntemle, 780 bakteri ve <i>Candida<\/i> t\u00fcr\u00fc 5 ml tam kan numunesinden tan\u0131mlanabilir (39). Alt\u0131 numunelik bir kitin sonu\u00e7 verme s\u00fcresi alt\u0131 saattir. Ayr\u0131ca, mecA, vanA, vanB ve blaKPC olmak \u00fczere toplam d\u00f6rt diren\u00e7 geni de bu y\u00f6ntemle tespit edilebilmektedir (4). Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda testin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %44 ila %82, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %69 ila %94 aras\u0131nda bulunmu\u015fken kontaminantlar\u0131n hari\u00e7 tutuldu\u011fu klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise testin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %88-91, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %87-99 olarak bildirilmi\u015ftir (39-41). Bununla beraber, polimikrobiyal infeksiyonlar\u0131 tan\u0131mlamada yetersiz bulunmu\u015ftur ve 5 ml kan ihtiyac\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in pediatrik hastalarda bu y\u00f6ntem rutin olarak kullan\u0131lamamaktad\u0131r. \u201cConformit\u00e9 Europ\u00e9ene\u201d (CE) sertifikas\u0131 olan ve Avrupa\u2019da kullan\u0131labilen bu testin hen\u00fcz FDA onay\u0131 yoktur (4,42).<\/p>\n<h3 class=\"p5\">SeptiFast (Roche Diagnostics, \u0130svi\u00e7re)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Bu testte, multipleks ger\u00e7ek zamanl\u0131 PCR sonras\u0131nda DNA dizilerine ait erime dereceleri ve erime e\u011frilerinin analizini yapan \u201cy\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc erime analizi\u201d y\u00f6nteminin kombinasyonu kullan\u0131lmaktad\u0131r (43). Bu y\u00f6ntem ile 1.5 ml\u2019lik bir tam kan numunesinden 16\u2019dan fazla bakteri, be\u015f <i>Candida<\/i> t\u00fcr\u00fc ve <i>Aspergillus fumigatus<\/i> tan\u0131mlanabilmektedir. Sekiz \u00f6rnek ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir ve alt\u0131 saat i\u00e7erisinde sonu\u00e7 elde edilir (4). Bununla beraber, otomatikle\u015ftirilmi\u015f DNA ekstraksiyonuyla bu s\u00fcre d\u00f6rt saate kadar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilmektedir (44). Antibiyotik diren\u00e7 geni olarak ise sadece mecA\u2019y\u0131 (100 dk) saptayabilmektedir. SepsiFast testinin tan\u0131sal do\u011frulu\u011fuyla ilgili bir\u00e7ok klinik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dark ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (45) SepsiFast testinin tan\u0131sal do\u011frulu\u011funa y\u00f6nelik 41 faz III \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdikleri meta-analizde, testin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %68, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %86 olarak bulunmu\u015ftur. Chang ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (46) 34 \u00e7al\u0131\u015fmadan 6012 sepsis \u015f\u00fcpheli hastay\u0131 de\u011ferlendirdikleri derlemede ise SepsiFast testinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n %75, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn %92 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Yine bu derlemede, s\u00f6z konusu testin bakteriyel infeksiyonlar\u0131 fungal infeksiyonlara g\u00f6re daha do\u011fru tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ve de polimikrobiyal infeksiyonlarda kan k\u00fclt\u00fcrlerine g\u00f6re daha y\u00fcksek tan\u0131sal performansa sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (46).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>SepsiFast testi 1.5 ml kan ile patojen mikroorganizmay\u0131 tan\u0131mlayabildi\u011fi i\u00e7in pediatrik hastalarda kullan\u0131labilmektedir. Ancak, yenido\u011fan sepsisi ile ili\u015fkili olan baz\u0131 patojenler bu test ile tespit edilemedi\u011fi i\u00e7in yenido\u011fanlarda kullan\u0131m\u0131 uygun de\u011fildir; FDA onay\u0131 hen\u00fcz olmayan bu testin CE sertifikas\u0131 bulunmaktad\u0131r (4).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">SepsiTest (Molzyme Gmbh&amp;Co., Almanya)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Bu y\u00f6ntemde tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilmek i\u00e7in se\u00e7ici lizis ve insan DNA degradasyonunu sa\u011flayan detayl\u0131 bir \u00f6rnek haz\u0131rlama i\u015flemi uygulan\u0131r. Sonras\u0131nda ise multipleks ve \u201cbroad range\u201d PCR\u2019\u0131 takiben birinci nesil Sanger sekanslama y\u00f6ntemi ile hedefe y\u00f6nelik metagenomik sekanslama ger\u00e7ekle\u015ftirilir (47). SepsiTest ile 303 bakteri ve 40 fungal patojen, 1 ml\u2019lik tam kan \u00f6rne\u011finden tan\u0131mlanabilmektedir. On iki test ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir ve d\u00f6rt saat i\u00e7erisinde patojen mikroorganizman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 tespit edilebilir. Ancak, t\u00fcr d\u00fczeyinde tan\u0131mlama i\u00e7in ise yakla\u015f\u0131k 4-6 saatlik ek s\u00fcreye daha ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Antimikrobiyal diren\u00e7 tespiti ise bu test ile yap\u0131lamamaktad\u0131r. Toplam patojen tan\u0131mlama s\u00fcresi 8-10 saat aras\u0131nda olmakla birlikte gelecekte yeni nesil sekanslama y\u00f6ntemleriyle bu s\u00fcrenin azalt\u0131labilece\u011fi ve diren\u00e7 genlerinin de saptanabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir (4). Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda testin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %11-87, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %85-96 aras\u0131nda bulunmu\u015fken, kontaminantlar\u0131n hari\u00e7 tutuldu\u011fu klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda duyarl\u0131l\u0131k %38-79, \u00f6zg\u00fcll\u00fck %87-95 aras\u0131nda bildirilmi\u015ftir (48-50). Pediatrik hastalarda 1 ml kan ile patojen mikroorganizmay\u0131 tan\u0131mlayabildi\u011fi i\u00e7in kullan\u0131labilmektedir. Bununla beraber, SepsiTest\u2019te birden fazla b\u00fcy\u00fck tan\u0131sal cihaz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyeti fazlad\u0131r. Ayr\u0131ca, birden fazla \u00f6rnek transfer ad\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in de kontaminasyon riski di\u011fer h\u0131zl\u0131 testlere g\u00f6re daha y\u00fcksektir; FDA onay\u0131 bulunmamakla beraber CE onay\u0131 vard\u0131r (4).<\/p>\n<h3 class=\"p8\">\u201cUniversal Digital High-Resolution Melt\u201d (U-dHRM) Y\u00f6ntemi<\/h3>\n<p class=\"p2\">Dijital PCR, geni\u015f tabanl\u0131 amplifikasyon ve y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc erime analizi (\u201cuniversal digital high-resolution melt\u201d \u2013 U-dHRM) y\u00f6nteminin mikroak\u0131\u015fkan \u00e7ip \u00fczerinde birle\u015ftirildi\u011fi ve bir numune i\u00e7erisindeki bakterilerin t\u00fcr\u00fc ve miktar\u0131n\u0131n prob kullanmadan belirlenebildi\u011fi bir testtir; 1 ml\u2019den az tam kan numunesinde \u00f6zellikle yenido\u011fan sepsisi ile ili\u015fkili olan 37 bakteriyel patojeni tan\u0131mlamaya olarak y\u00f6nelik geli\u015ftirilmi\u015ftir. Her testte sadece bir numune \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir ve d\u00f6rt saat i\u00e7erisinde sonu\u00e7 elde edilir. Kantitatif bir y\u00f6ntem kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tek bir \u00f6rnekten sepsise neden olan t\u00fcm mikroorganizmalar\u0131n saptanabilmesine imk\u00e2n sa\u011flar (51). Tek organizma ve tek genom duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile 37 bakteriyel patojeni tan\u0131mlamadaki do\u011frulu\u011fu %99.9 olarak bildirilmi\u015ftir. Bununla beraber, bu testin duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirlemeye y\u00f6nelik daha fazla \u00e7al\u0131\u015fma gerekti\u011fi i\u00e7in hen\u00fcz ticari olarak kullan\u0131lmamaktad\u0131r (52).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>U-dHRM teknolojisi, kolay ve h\u0131zl\u0131 tan\u0131mlama yapabilmesi, diren\u00e7 geni saptanabilmesine olanak sa\u011flamas\u0131 ve yapay zek\u00e2 ile geni\u015f bilgi bankas\u0131na sahip olmas\u0131 nedeniyle ta\u015f\u0131nabilir bir hasta ba\u015f\u0131 testi (\u201cpoint-of-care testing\u201d &#8211; POCT) olarak umut vaat edici g\u00f6r\u00fclmektedir (4).<\/p>\n<h3 class=\"p8\">\u201cIntegrated Comprehensive Droplet Digital Detection\u201d (IC 3D) (Velox Biosystems, ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Dijital PCR ile y\u00fcksek verimli 3D partik\u00fcl sayma sisteminin mikroak\u0131\u015fkan \u00e7ip \u00fczerinde birle\u015ftirildi\u011fi bir y\u00f6ntemdir. \u00d6rnek haz\u0131rlama ve safla\u015ft\u0131rma olmaks\u0131z\u0131n hedef bakterilerin tam kandan do\u011frudan saptanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Tek ad\u0131ml\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve amplifikasyon gerektirmeyen IC 3D y\u00f6ntemi, 1-3 saat i\u00e7erisinde tek h\u00fccre hassasiyetiyle kantitatif veri sunar. Bu y\u00f6ntemin en \u00f6nemli dezavantaj\u0131, analiz ba\u015f\u0131na sadece se\u00e7ilmi\u015f olan bir bakteri t\u00fcr\u00fcn\u00fcn (\u00f6rn. <i>E. coli<\/i>) ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r (53,54). Bununla beraber, \u00e7oklu dalga boyu alg\u0131lama sistemi kullan\u0131larak birden fazla patojenin ara\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi fakat bu say\u0131n\u0131n az say\u0131daki floresan kanal nedeniyle, s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir (4). Yine bu y\u00f6ntemle antimikrobiyal diren\u00e7 genlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck saptama limiti ile bir saat i\u00e7erisinde %100 duyarl\u0131 ve \u00f6zg\u00fcl sonu\u00e7lar elde edilmi\u015ftir (55).<\/p>\n<h2 class=\"p9\">MANYET\u0130K REZONANS<\/h2>\n<h3 class=\"p5\">T2Dx<span class=\"s5\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> (T2Biosystems, Inc., ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Manyetik alan i\u00e7erisindeki su molek\u00fcllerinin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 saptayan minyat\u00fcr bir manyetik rezonans (MR) teknolojisidir. T2Dx<span class=\"s6\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> testinde, PCR amplifikasyonu sonras\u0131nda replike olan DNA, MR sinyalinde b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklere neden olan nanopartik\u00fcller ile hibridize edilerek tespit edilir. FDA izini olan bu y\u00f6ntemde sadece \u00f6nceden belirlenmi\u015f olan mikroorganizmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131labilir. Sonu\u00e7lar 4 ml tam kan \u00f6rne\u011fi ile 3-5 saat i\u00e7erisinde elde edilir (56,57). Bu y\u00f6ntemin T2Bacteria<span class=\"s6\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span>, T2Candida<span class=\"s6\"><sup>\u00ae <\/sup><\/span>ve T2 Diren\u00e7 paneli olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 farkl\u0131 ticari kiti mevcuttur. T2Bacteria<span class=\"s6\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> panelinde; <i>Enterococcus faecium, <\/i><span class=\"s4\"><i>Staphylococcus<\/i><\/span><i> aureus, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa <\/i>ve<i> E. coli <\/i>t\u00fcrleri<i> <\/i>tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu panelin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %90, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %98 olarak tespit edilmi\u015ftir (57). T2Candida<span class=\"s6\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> panelinde ise; <i>Candida albicans, Candida tropicalis, Candida krusei, Candida glabrata <\/i>ve<i> Candida parapsilosis <\/i>t\u00fcrleri tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu panelin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %91 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %99 olarak bildirilmi\u015ftir (58).<\/p>\n<h2 class=\"p2\">SEPS\u0130S\/SIRS AYRIMININ TESP\u0130T\u0130 \u0130\u00c7\u0130N GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LEN Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<h3 class=\"p5\">\u201cOMIC\u201d Teknolojileri<\/h3>\n<p class=\"p2\">\u201cOmic\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131, birden fazla farkl\u0131 teknolojinin bir araya getirilerek molek\u00fcller aras\u0131ndaki ili\u015fkileri, molek\u00fcllerin rollerini ve bir organizmay\u0131 yapan t\u00fcm h\u00fccrelerin etkilerini ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lar (59). Yap\u0131lan genomik \u00e7al\u0131\u015fmalarda, kona\u011f\u0131n genetik profilinin ki\u015finin infeksiyonlara duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, tedaviye yan\u0131t\u0131 ve klinik sonu\u00e7lar\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (60,61). Ancak, genomik ara\u015ft\u0131rmalar taraf\u0131ndan sa\u011flanan statik bilgi, sepsisin heterojenli\u011fi ve dinamik seyrine ayak uyduramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, tan\u0131sal i\u015f ak\u0131\u015f\u0131na dahil edilememektedir. Bu nedenle de sepsis tan\u0131s\u0131nda DNA genotipini ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131mlar yerine fenotipe y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar (proteomik ve transkriptomik) \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r (62). Proteomik (proteinlerin tespiti) ve transkriptomik (mRNA belirte\u00e7leri) yakla\u015f\u0131mlardaki geli\u015fmeler, patojen mikroorganizmalar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik katk\u0131 sa\u011flamasa da sepsis ile SIRS ayr\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a az numune ile h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde yap\u0131labilmesine olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (63).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">MeMed BV<span class=\"s7\"><sup>\u00ae<\/sup><\/span> (MeMed Diagnostics, Ltd., \u0130srail)<\/h3>\n<p class=\"p2\">C-reaktif protein, interferon gamma kaynakl\u0131 protein-10 (IP-10) ve t\u00fcm\u00f6r nekroz fakt\u00f6r\u00fc ile ili\u015fkili apoptozu ind\u00fckleyen ligand (\u201c<span class=\"s4\">tumour necrosis factor-related apoptosis-inducing ligand\u201d<\/span> -TRAIL) proteinlerinin imm\u00fcnoassay metoduyla tan\u0131mlanmas\u0131 ve yapay <span class=\"s3\">zek\u00e2<\/span> algoritmalar\u0131yla yorumlanmas\u0131 prensibine dayan\u0131r. Bu test ile 0.1 ml kan ile 15 dakika i\u00e7erisinde sonu\u00e7 al\u0131nabilmekte olup FDA taraf\u0131ndan kullan\u0131m\u0131na izin verilmi\u015ftir. Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bakteriyel-viral infeksiyonlar\u0131n ayr\u0131m\u0131nda duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %87-93, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc %93-94, negatif prediktif de\u011feri ise %98.3 olarak bildirilmi\u015ftir (64,65)<\/p>\n<h3 class=\"p6\">SeptiCyte Lab\/Rapid (Immunexpress Inc., ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Do\u011fal imm\u00fcn yan\u0131tta yer alan d\u00f6rt RNA biyobelirtecinin (LAMP1, PLAC8, PLA2G7, CEACAM4) ters transkripsiyon kantitatif PCR (RT-qPCR) y\u00f6ntemi ile tespit edilmesi prensibine dayan\u0131r. Bu y\u00f6ntem, spesifik olarak insan inflamatuar belirte\u00e7lerini hedefleyen ilk transkriptomik y\u00f6ntemdir (66). SeptiCyte Lab testi 2.5 ml tam kan numunesi ile 4-6 saat i\u00e7erisinde sonu\u00e7 verebilirken, bu platformun optimizasyonu ile geli\u015ftirilen bir POCT olan SeptiCyte Rapid ile 0.25 ml tam kan numunesinden bir saat i\u00e7erisinde sonu\u00e7 elde edilmektedir (67). Heterojen gruplar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi farkl\u0131 klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda SeptiCyte platformunun sepsis ile SIRS ayr\u0131m\u0131nda olduk\u00e7a iyi bir performans g\u00f6sterdi\u011fi bildirilmi\u015f ve bu nedenle FDA taraf\u0131ndan da kullan\u0131m\u0131na izin verilmi\u015ftir (68). Gelecekte, mikroorganizmalar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik geli\u015ftirilen yeni h\u0131zl\u0131 tan\u0131sal testlerle beraber kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ak\u0131lc\u0131 antibiyotik kullan\u0131m\u0131 \u00fczerine \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir (69).<\/p>\n<h3 class=\"p6\">InSep<sup>TM<\/sup> (IMX-BVN-2) (Inflammatix Inc., ABD)<\/h3>\n<p class=\"p2\">Host Dx<sup>TM<\/sup> testinin (\u201cinflammatix\u201d-bakteriyel, viral, noninfeksiyoz-1 &#8211; IMX-BVN-1) yapay zek\u00e2 algoritmalar\u0131 ile geli\u015ftirilmi\u015f formudur. Sepsis ile ili\u015fkili 11 mRNA (sepsis MetaScore), bakteriyel\/viral infeksiyon ayr\u0131m\u0131yla ili\u015fkili yedi mRNA (bakteriyel\/viral MetaScore) ve 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite predikt\u00f6r\u00fcyle ili\u015fkili 11 mRNA belirtecinin (Stanford mortalite skoru) kantitatif ters transkripsiyon d\u00f6ng\u00fc arac\u0131l\u0131 izotermal amplifikasyon (qRT-LAMP) y\u00f6ntemi ile de\u011ferlendirildi\u011fi bir testtir (70). Bu testte 2.5 ml tam kan numunesi ile sepsis varl\u0131\u011f\u0131, hastal\u0131k \u015fiddeti ve muhtemel etiyoloji hakk\u0131ndaki bilgi 30 dk\u2019dan k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde elde edilmektedir. Farkl\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131n dahil edildi\u011fi klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda tan\u0131sal do\u011frulu\u011funun (AUROC=0.85-0.95) olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu ve bakteriyel\/viral infeksiyon ayr\u0131m\u0131nda da y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011fe sahip oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (71,72).<\/p>\n<p class=\"p3\">\u015eu an ticari olarak piyasada kullan\u0131lan Triverity<sup>TM <\/sup>(IMX-BVN-3) ise InSep<sup>TM<\/sup> (IMX-BVN-2) testinin yapay zek\u00e2 ile daha da geli\u015ftirilmi\u015f versiyonudur. Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda Triverity<sup>TM <\/sup>testinin bakteriyel infeksiyonlar\u0131 ay\u0131rt etmede prokalsitonine e\u015f de\u011fer, 30 g\u00fcnl\u00fck mortalite riskini \u00f6ng\u00f6rmede ise prokalsitoninden belirgin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca seri takiplerde IMX-BVN-3 skorunda azalman\u0131n klinik iyile\u015fme ile ili\u015fkili\/oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (73). Farkl\u0131 bir klinik \u00e7al\u0131\u015fmada ise bu testin COVID-19 tan\u0131s\u0131ndaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n %93.8 oldu\u011fu ve COVID-19 tan\u0131l\u0131 hastalarda bakteriyel koinfeksiyonu tan\u0131mlamadaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n %100, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn %99.4 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (74). Yine bu teknoloji ile geli\u015ftirilen parmak ucu kan \u00f6rne\u011finden bakteriyel-viral-non infeksiy\u00f6z s\u00fcre\u00e7leri ay\u0131rabilen BacVerity<sup>TM<\/sup> isimli ticari testte bir POCT olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r (73).<\/p>\n<p class=\"p3\">Sonu\u00e7 olarak; bir infeksiyon acili olan sepsisin erken ve do\u011fru tan\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. Molek\u00fcler teknolojilerdeki ilerlemelerle beraber yar\u0131m saat i\u00e7erisinde sepsis ile SIRS ayr\u0131m\u0131n\u0131 %95\u2019in \u00fczerinde duyarl\u0131l\u0131kla tespit edebilen ve 4-6 saat i\u00e7erisinde patojen mikroorganizmalar\u0131 saptayabilen umut verici y\u00f6ntemler geli\u015ftirilmi\u015ftir. Gelecekte, bu testlerin tan\u0131sal duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve maliyetlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilmesi halinde sepsis, kolay tan\u0131mlanabilen ancak artan antimikrobiyal diren\u00e7 nedeniyle tedavisi zor bir durum olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Sepsis, infeksiyonlara kar\u015f\u0131 konak imm\u00fcn yan\u0131ttaki disreg\u00fclasyona ba\u011fl\u0131 geli\u015fen organ fonksiyon bozuklu\u011fu olarak tan\u0131mlan\u0131r ve infeksiyonlara ba\u011fl\u0131 morbidite ve mortalitenin \u00f6nde gelen nedenlerinden biridir (1). Hastaneye yat\u0131r\u0131lan hastalardaki sepsis prevelans\u0131 yakla\u015f\u0131k %6 iken mortalite oranlar\u0131 %10-20 aras\u0131ndad\u0131r. Morbidite ve mortalitesi y\u00fcksek olan bu infeksiyon acilinin prognozunda erken tan\u0131 ve tedavi kritik \u00f6neme sahiptir (2). [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":28801,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5127],"tags":[5904,5198,3716],"class_list":["post-28649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-derleme","tag-molekuler-yontemler","tag-sepsis-2","tag-tani"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28649"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28895,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28649\/revisions\/28895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}