{"id":28640,"date":"2024-06-29T13:11:50","date_gmt":"2024-06-29T10:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=28640"},"modified":"2024-06-29T15:44:04","modified_gmt":"2024-06-29T12:44:04","slug":"covid-19-hastalarinda-koinfeksiyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/06\/29\/covid-19-hastalarinda-koinfeksiyon\/","title":{"rendered":"COVID-19 Hastalar\u0131nda Koinfeksiyondan Sorumlu Etkenlerin Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Solunum yolu viral infeksiyonlar\u0131nda, virusun solunum yollar\u0131n\u0131 histolojik ve fonksiyonel olarak tahrip etmesi gibi nedenlerden dolay\u0131 koinfeksiyonlar ve s\u00fcperinfeksiyonlar yayg\u0131nd\u0131r. Virusun tipine ba\u011fl\u0131 olarak histopatolojik de\u011fi\u015fiklikler farkl\u0131 olabilir; h\u00fccre apaptozu, hiperplazi, azalm\u0131\u015f mukozal klirens ve bozulmu\u015f y\u00fczey aktif madde sekresyonu bu de\u011fi\u015fikliklerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Klinik ve epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re viral solunum yolu etkenleri ile infekte hastalarda, viral ya da bakteriyel olabilen sekonder infeksiyonlar\u0131n mortaliteyi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabildi\u011fi bilinmektedir (1). COVID-19 hastal\u0131\u011f\u0131 viral bir infeksiyon olmas\u0131na ra\u011fmen, antibiyotikler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015f\u00fcpheli bakteriyel koinfeksiyonlardan dolay\u0131 hastalara s\u0131kl\u0131kla re\u00e7ete edilmektedir. Daha \u00f6nceki influenza salg\u0131nlar\u0131nda oldu\u011fu gibi koinfeksiyonlar ve mortaliteye olan etkileri nedeniyle antibakteriyel kullan\u0131m\u0131n\u0131n pandemi s\u00fcresince de yayg\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. COVID-19 ile hastaneye yat\u0131r\u0131lan hastalarda bakteriyel koinfeksiyon ve sekonder infeksiyon prevalans\u0131 s\u0131ras\u0131yla %3.5 ila %14.3 ile nispeten d\u00fc\u015f\u00fckken COVID-19 hastalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne antibiyotik re\u00e7ete edildi\u011fi bildirilmi\u015ftir (2). Rawson ve arkada\u015flar\u0131 (3) yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, hastaneye yatan hastalar\u0131n %72\u2019sine antibiyotik re\u00e7ete edildi\u011fini ancak bunlar\u0131n sadece %8\u2019ine bakteriyel\/fungal koinfeksiyonun e\u015flik etti\u011fini bildirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

COVID-19 pandemisi s\u00fcresince artan antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n antimikrobiyal diren\u00e7 \u00fczerinde ortaya \u00e7\u0131kabilecek uzun vadeli etkileri endi\u015fe uyand\u0131rmaktad\u0131r. Antimikrobiyal diren\u00e7 kaynakl\u0131 olarak tedavi edilemeyen infeksiyonlardan dolay\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda milyonlarca \u00f6l\u00fcm meydana gelmesi beklenmektedir. Bu durumun halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra b\u00fcy\u00fck bir ekonomik y\u00fcke neden olacak olmas\u0131 da endi\u015fe uyand\u0131rmaktad\u0131r (4). Pandeminin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in uygulanan \u00f6nlemlerin di\u011fer solunum yolu viruslar\u0131n\u0131n da bula\u015fmas\u0131n\u0131 azaltmakta etkili oldu\u011fu bilinmektedir (5). Bu \u00f6nlemlerin bir\u00e7ok \u00fclke taraf\u0131ndan azalt\u0131lmas\u0131 ya da tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle ilerleyen zamanlarda SARS-CoV-2 ile birlikte di\u011fer solunum yolu viruslar\u0131n\u0131n koinfeksiyonlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n

Hastalarda koinfeksiyon oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesinin ve koinfeksiyona neden olan etkenlerin saptanmas\u0131n\u0131n tedavilerin uygun bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra klinisyenlere antimikrobiyal kullan\u0131m\u0131n\u0131n gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda da fikir verece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Bu durum hem gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek hem de antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015fmesini engelleyecektir. Ayr\u0131ca COVID-19 koinfeksiyonu ile ili\u015fkili risk fakt\u00f6rlerinin belirlenmesi de tedavi y\u00f6netiminin d\u00fczenlenmesine, kaynaklar\u0131n daha etkin kullan\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, COVID-19 saptanan ve hastaneye yatan hastalarda viral koinfeksiyon oran\u0131n\u0131n belirlenmesi, e\u015flik eden di\u011fer etiyolojik ajanlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, COVID-19\u2019a e\u015flik eden patojen saptanan hastalar\u0131n klinik \u00f6zelliklerinin ortaya konmas\u0131 ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya, 01 Eyl\u00fcl 2021- 28 \u015eubat 2022 tarihleri aras\u0131nda T\u0131bbi Mikrobiyoloji Laboratuvar\u0131\u2019na COVID-19 \u00f6n tan\u0131s\u0131yla g\u00f6nderilmi\u015f, SARS-CoV-2 i\u00e7in RT-PCR testi pozitif sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve hastaneye yat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, toraks bilgisayarl\u0131 tomografi bulgular\u0131 COVID-19 ile uyumlu bulunan, biyokimyasal parametreleri koinfeksiyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren 76 hasta \u00f6rne\u011fi d\u00e2hil edildi. Solunum yolu \u00f6rnekleri Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Rehberi\u2019nde \u00f6nerildi\u011fi \u015fekilde kombine s\u00fcr\u00fcnt\u00fc olarak al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 (6). Daha \u00f6nce hastaneye ba\u015fvurmu\u015f, 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck ve farkl\u0131 tedaviler alm\u0131\u015f hastalar\u0131n \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya al\u0131nmad\u0131. Hastaneye ilk defa semptomlarla ba\u015fvuran, daha \u00f6nce tedavi almam\u0131\u015f, ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan RT-PCR testi pozitif sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Rehberi (7)\u2019ne g\u00f6re hastaneye yat\u0131\u015f kriterlerini kar\u015f\u0131layan hastalar \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131na al\u0131nd\u0131. Hastalara ait C-reaktif protein (CRP), ferritin, laktat dehidrogenaz (LDH), D-dimer, hemogram ve prokalsitonin (PCT) verileri hastane bilgi y\u00f6netim sisteminden temin edildi. Hastalar\u0131n, hastaneye yat\u0131\u015flar\u0131ndan itibaren 48 saat i\u00e7inde istenen biyokimyasal testlerin verileri \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00e2hil edildi.<\/p>\n

N\u00fckleik asit (NA) ekstraksiyonu, NA korunmas\u0131 ve patojen inaktivasyonu i\u00e7in kullan\u0131lan Bio-Speedy\u00ae\u00a0vNAT\u00ae\u00a0transfer t\u00fcp\u00fcnde (Bio-Speedy, T\u00fcrkiye) n\u00fckleik asit ekstraksiyonu tamamlanm\u0131\u015f olan numunelerin SARS-CoV-2 i\u00e7in ger\u00e7ek zamanl\u0131 PCR testleri, \u201cRotor-Gene Q\u201d (Qiagen N.V., Hollanda) cihaz\u0131nda SARS-CoV-2 \u201cEmerging Plus\u201d (Bio-Speedy, T\u00fcrkiye) PCR kiti kullan\u0131larak firma \u00f6nerileri do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00d6rneklerdeki patojenlerin DNA\/RNA izolasyon i\u015flemi; \u00e7al\u0131\u015fan g\u00fcvenli\u011finin ve standardizasyonun sa\u011flanmas\u0131 daha kolay oldu\u011fu i\u00e7in DNA ve RNA\u2019n\u0131n e\u015fzamanl\u0131 safla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan tam otomatik bir sistemle <\/span>\u00e7al\u0131\u015fan \u201cEZ1 Advanced\u201d (Qiagen N.V., Hollanda) cihaz\u0131 ve \u201cEZ1 Virus Mini Kit v2.0\u201d <\/span>(Qiagen N.V., Hollanda) ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n

Multipleks PCR uygulamas\u0131 \u201cFTD Respiratory Pathogens\u201d 33 (Siemens Healthineers Company, Almanya) kiti kullan\u0131larak bir RT-PCR cihaz\u0131 olan Rotor-Gene Q (Qiagen N.V., Hollanda) cihaz\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. S\u00f6z konusu kit; Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae B, Staphylococcus aureus, Moraxella catarrhalis, Bordetella, Klebsiella pneumoniae<\/i>, Legionella pneumophila <\/i>ve Salmonella <\/i>etkenlerini <\/i>tespit edebilmektedir. Ayr\u0131ca influenza A virusu (H1N1), influenza B virusu, influenza C virusu, insan koronaviruslar\u0131ndan NL63, 229E, OC43 ve HKU1, insan parainfluenza viruslar\u0131 1-4, insan metapn\u00f6moviruslar\u0131 A\/B, insan rhinovirus (RV), insan respiratuar sinsityal virus (RSV)\u2019lar\u0131 A\/B, insan adenovirus, enterovirus, insan parechovirus, insan bocavirus (HBoV) dahil olmak \u00fczere viral etkenler ile birlikte mantarlardan Pneumocystis jirovecii<\/i>\u2019yi tespit edebilmektedir. <\/span><\/p>\n

\u0130statistiksel Analiz<\/h3>\n

\u0130statistik analizler, R yaz\u0131l\u0131m\u0131 versiyon 3.6.0 (R Foundation, Avusturya;\u00a0https:\/\/www.r-project.org\/<\/b><\/span>) ile yap\u0131ld\u0131. Herhangi SARS-CoV-2\u2019den farkl\u0131 bir patojen mikroorganizma saptan\u0131p saptanmamas\u0131 durumunda, hastalar\u0131n demografik ve klinik \u00f6zellikleri ile kan parametreleri ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rneklemler t-testi, Mann-Whitney U testi ve Yates s\u00fcreklilik d\u00fczeltmeli \u03c72<\/sup> testleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Say\u0131sal de\u011fi\u015fkenlere ait bulgular ortalama \u00b1 standart sapma (minimum-maksimum), medyan (IQR: \u00e7eyreklikler aras\u0131 geni\u015flik), medyan (minimum-maksimum), kategorik de\u011fi\u015fkenlere ait bulgular ise s\u0131kl\u0131k (n) ve y\u00fczdelik (%) olarak sunuldu. \u0130statistiksel anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyi %5 olarak al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Hastalarda Bulunan Ek Hastal\u0131klar<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za, SARS-CoV-2 i\u00e7in RT-PCR test sonucu pozitif olan ve hastaneye yat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f %59.2\u2019si erkek olmak \u00fczere toplam 76 hasta d\u00e2hil edildi. Kad\u0131n hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 59.4, erkek hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 58.8 ve t\u00fcm hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 59.1 olarak hesapland\u0131. Hastalarda en \u00e7ok rastlanan ek hastal\u0131klar; hipertansiyon, diabetes mellitus ve kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 (KOAH) idi. Hastalar\u0131n dokuzunda herhangi bir ek hastal\u0131k raporlanmam\u0131\u015ft\u0131 (Tablo 1).<\/p>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 1.<\/strong> Multipleks PCR ile Saptanan Patojenlerin Yo\u011fun Bak\u0131mda ve Serviste Yatan Hastalara G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya d\u00e2hil edilen 76 hastan\u0131n 54\u2019\u00fcnde (%71.1) SARS-CoV-2\u2019ye e\u015flik eden ba\u015fka bir patojen saptanmad\u0131. Hastalar\u0131n 26\u2019s\u0131nda (%34.2) sadece bakteriyel etkenler, 17\u2019sinde (%22.3) sadece viral etkenler, 11\u2019inde (%14.5) hem bakteriyel hem viral etkenler saptand\u0131; 22 (%28.9) hastada COVID-19\u2019a e\u015flik eden ikinci bir patojen saptanmad\u0131. Yo\u011fun bak\u0131mda tedavi g\u00f6ren 27 hastan\u0131n 20\u2019sinde (%74.1), serviste tedavi g\u00f6ren 49 hastan\u0131n 34\u2019\u00fcnde (%69.3) SARS-CoV-2\u2019den farkl\u0131 bir veya birden fazla patojen saptand\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z kapsam\u0131nda RT-PCR cihaz\u0131 ile 54 hastan\u0131n solunum \u00f6rne\u011finde toplam 81 patojen tespit edildi. Bu patojenlerin 24\u2019\u00fc (%29.6) S. aureus<\/i>, 15\u2019i (%18.5) S. pneumoniae<\/i>, 13\u2019\u00fc (%16) influenza A, 5\u2019i (%6.1) influenza C, 5\u2019i (%6.1) RSV A\/B, 4\u2019\u00fc (%4.9) M. catarrhalis<\/i>, 4\u2019\u00fc (%4.9) RV, 4\u2019\u00fc (%4.9) K. pneumoniae<\/i>, 2\u2019si (%2.4) H. influenzae<\/i>, 2\u2019si (%2.4) koronavirus 229E ve geriye kalan \u00fc\u00e7\u00fc HBoV, koronavirus OC43 ve koronavirus NL63 olarak tespit edildi. Yo\u011fun bak\u0131m ve servislerde tedavi g\u00f6ren hastalarda tespit edilen patojenlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015eekil 1\u2019de verildi.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Tek Patojenin E\u015flik Etti\u011fi Hastalarda Tespit Edilen Patojenler<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tablo 3.<\/strong> Birden Fazla Patojen Tespit Edilen Hastalar ve Saptanan Mikroorganizmalar<\/p><\/div>\n

Ger\u00e7ek zamanl\u0131 PCR ile koinfeksiyon saptanan 54 hastan\u0131n 35\u2019inde SARS-CoV-2\u2019ye e\u015flik eden bir patojen varken 19\u2019unda birden fazla patojen tespit edildi. Tek bir patojen saptanan 35 hastan\u0131n 12\u2019sinde (%34.3) influenza viruslar\u0131 (A ve C) tespit edildi; bunu 10 (%28.6) hastayla S. aureus <\/i>takip ediyordu (Tablo 2). Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmada COVID-19 infeksiyonuna en s\u0131k olarak S. aureus<\/i>\u2019un e\u015flik etti\u011fi, S. aureus<\/i> ile birlikte en s\u0131k saptanan bakteriyel patojen S. pneumoniae<\/i>, viral etken ise influenza A olarak tespit edildi Birden fazla patojenin saptand\u0131\u011f\u0131 hastalar ve saptanan patojenler Tablo 3\u2019te verildi.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tablo 4.<\/strong> Genel pozitiflik saptanma durumuna g\u00f6re hastalar\u0131n demografik ve klinik bulgular\u0131 ile kan parametreleri<\/p><\/div>\n

Solunum yollar\u0131nda SARS-CoV-2\u2019den farkl\u0131 bir veya birden fazla patojen saptanan 54 hastan\u0131n 15\u2019inin (%27.7) PCT\u2019si y\u00fcksekti; PCT de\u011feri normal s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde olan bu 15 hastan\u0131n 13\u2019\u00fcnde bakteriyel bir etken saptanmad\u0131. SARS-CoV-2\u2019ye e\u015flik eden mikroorganizma tespit edilen 54 hastan\u0131n 19\u2019unda (%35.1) lenfopeni g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken 46 (%85.1)\u2019s\u0131nda LDH, 32\u2019sinde (%59.2) ferritin, ve 32\u2019sinde (%59.2) D-dimer y\u00fcksekli\u011fi saptand\u0131. Patojen tespit edilmeyen 22 hastan\u0131n 7\u2019sinde (%31.8) lenfopeni g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken; 4\u2019\u00fcnde (%18.1) PCT, 18\u2019inde (%81.8) LDH, 12\u2019sinde (%54.5) D-dimer ve 19\u2019unda (%86.3) ferritin y\u00fcksekli\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Koinfeksiyon saptanan hastalar\u0131n laboratuvar test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n istatistiksel analizleri Tablo 4\u2019te verildi.<\/p>\n

Hastalar\u0131n demografik \u00f6zelliklerinden ya\u015f ve cinsiyet; biyokimyasal parametrelerinden ise CRP, PCT, lenfosit say\u0131s\u0131, ferritin, LDH ve D-dimer d\u00fczeyleri de\u011ferlendirildi. Ya\u015f ve cinsiyet da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 benzer olup hastalarda SARS-CoV-2\u2019den farkl\u0131 herhangi bir patojenin saptan\u0131p saptanmamas\u0131 CRP, PCT, lenfosit say\u0131s\u0131, ferritin, LDH, D-dimer d\u00fczeyleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 bir fark yaratm\u0131yordu. Hastanede yat\u0131\u015f s\u00fcresi, yat\u0131\u015f yeri ve ek hastal\u0131k varl\u0131\u011f\u0131 pozitiflik durumuna etki etmiyordu.\u00a0 <\/span>Koinfeksiyon saptanan ve saptanmayan hastalar aras\u0131nda mortalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan da anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark yoktu. <\/span><\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

COVID-19 pandemisi s\u00fcrecinde; tedavi protokollerinin d\u00fczenlenmesi, tedavinin do\u011fru y\u00f6netilmesi, profilaktik antibiyotiklerin gereklili\u011finin do\u011fru de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in koinfeksiyon ve s\u00fcperinfeksiyon risklerinin de\u011ferlendirilmesi \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. COVID-19 ile ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda farkl\u0131 oranlarda koinfeksiyon saptand\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (1,5,8). Pandeminin erken d\u00f6nemlerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, COVID-19 hastalar\u0131 aras\u0131nda bakteriyel koinfeksiyon oran\u0131n\u0131n \u00f6nceki influenza pandemilerine k\u0131yasla d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir (8). Lansbury ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (9) 3834 hasta ve 30 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 d\u00e2hil etti\u011fi meta-analizde, COVID-19 hastalar\u0131n\u0131n %7\u2019sinde bakteriyel koinfeksiyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu oran\u0131n yo\u011fun bak\u0131m hastalar\u0131nda daha y\u00fcksek (%14) oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. En yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen bakterilerin M. pneumonia, Pseudomonas aeruginosa<\/i>\u00a0ve\u00a0H. influenzae<\/i> oldu\u011fu da belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Pakzad ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (10), koinfeksiyonlar\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in 61 547 hastay\u0131 d\u00e2hil ederek yapt\u0131klar\u0131 meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, koinfeksiyona s\u0131kl\u0131kla neden olan ajanlar\u0131n bakteriler oldu\u011fu ve prevalans\u0131n ise %20.9 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, bakterilerden daha az s\u0131kl\u0131kta viral (%12.6) ve mantar (%12.6) koinfeksiyonlar\u0131n\u0131n saptand\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Pandeminin erken d\u00f6nemlerinde \u00c7in\u2019de yap\u0131lan ve 257 COVID-19 hastas\u0131ndan al\u0131nan solunum yolu \u00f6rneklerinin analiz edildi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmada, PCR ile 39 solunum yolu patojeni taranm\u0131\u015f ve hastalar\u0131n 242 (%94.2)\u2019sinde bir veya daha fazla patojen saptand\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir; en s\u0131k saptanan patojenler S. pneumoniae, K. pneumoniae <\/i>ve H. influenzae<\/i>\u2019d\u0131r (11). Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve 12 705 solunum yolu \u00f6rne\u011finde PCR ile SARS-CoV-2 ve 38 farkl\u0131 viral, bakteriyel, fungal patojenin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n %14\u2019\u00fcn\u00fcn test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n SARS-CoV-2 i\u00e7in pozitif oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, pozitif olan grupta negatif olan gruba k\u0131yasla bir veya birden fazla patojenle koinfeksiyon saptanma oran\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir; SARS-CoV-2 pozitif olan hastalarda en \u00e7ok saptanan patojenler S. aureus<\/i>, Epstein-Barr virusu (HHV4), insan herpes virusu 6 (HHV6),\u00a0M. catarrhalis<\/i>\u00a0ve\u00a0K. pneumoniae<\/i>\u2019dir. <\/i>Ayr\u0131ca SARS-CoV-2 pozitif olan grupta, SARS-CoV-2 negatif olan gruba g\u00f6re %31 daha fazla S. aureus<\/i> saptand\u0131\u011f\u0131 da bildirilmi\u015ftir (12).\u00a0 \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da 76 hastan\u0131n 54 (%71.1)\u2019\u00fcnde multipleks PCR ile bir veya birden fazla solunum yolu patojeni saptand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr; en \u00e7ok saptanan patojenler s\u0131ras\u0131 ile S. aureus, S. pneumoniae <\/i>ve <\/i>influenza A idi.<\/p>\n

Pandey ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (13) \u0130ngiltere\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ve yedi farkl\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funun kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok merkezli g\u00f6zlemsel kohort \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, COVID-19 tan\u0131s\u0131yla yo\u011fun bak\u0131mda tedavi edilen 299 hastada solunum yolu bakteriyel koinfeksiyon insidans\u0131 %40.5, sepsis insidans\u0131 %15.1 olarak bildirilmi\u015ftir; S. aureus<\/i> ilk 48 saatte en s\u0131k izole edilen bakteriyel etken olarak raporlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 COVID-19 ve S. aureus<\/i> koinfeksiyonlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bir meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, hastalar\u0131n %33.1\u2019inin bakteriyel, viral veya fungal patojenlerle koinfekte oldu\u011fu, S. aureus<\/i>\/COVID-19 koinfeksiyon oran\u0131n\u0131n ise\u00a0%25.6 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir; bu sonu\u00e7lar COVID-19 ile S. aureus <\/i>birlikteli\u011finin endi\u015fe verici oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir (14). S. aureus <\/i>ile koinfeksiyonlar\u0131n bildirildi\u011fi \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma, bu patojenin hastaneye yat\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan ilk g\u00fcnlerde solunum yollar\u0131ndan k\u00fclt\u00fcr veya PCR ile en fazla izole edilen etkenler aras\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir; bunun yan\u0131nda COVID-19 hastalar\u0131nda ge\u00e7 sekonder solunum yolu infeksiyonlar\u0131n\u0131n erken koinfeksiyonlara k\u0131yasla daha y\u00fcksek oranda tespit edildi\u011fi bildirilmi\u015ftir (9,12-14). Ge\u00e7 sekonder solunum yolu infeksiyonlar\u0131nda Gram-pozitif bakterilere k\u0131yasla Gram-negatif bakteriler daha s\u0131k olarak infeksiyona neden olmaktad\u0131r (15). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarla benzer \u015fekilde en s\u0131k e\u015flik eden bakteriyel etken olarak S. aureus <\/i>tespit edildi.<\/span><\/p>\n

\u0130nfluenza ve SARS-CoV-2\u2019nin koinfeksiyonlar\u0131 hem \u00e7ocuk hem yeti\u015fkin hastalarda g\u00f6sterilmi\u015ftir (16,17). \u0130ngiltere\u2019de yap\u0131lan ve 6965 COVID-19 hastas\u0131nda PCR ile influenza viruslar\u0131, RSV ve adenovirus i\u00e7in viral koinfeksiyonlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 583 (%8.4) hastada s\u00f6z konusu viruslarla koinfeksiyon saptand\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, influenza virusu 227, RSV 220 ve adenovirus 136 hastada tespit edilmi\u015f olup influenza viruslar\u0131 ile koinfeksiyonun hastalar\u0131n invazif mekanik ventilasyon alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca influenza viruslar\u0131 ve adenoviruslar\u0131n neden oldu\u011fu koinfeksiyonlar\u0131n artan mortalite ile ili\u015fkili oldu\u011fu da bildirilmi\u015ftir (18). Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla benzer \u015fekilde, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da koinfeksiyona en fazla neden olan viral etken influenza viruslar\u0131yd\u0131; RSV A\/B ikinci s\u0131kl\u0131kta saptad\u0131\u011f\u0131m\u0131z viral etken iken adenovirus koinfeksiyonu saptanmad\u0131. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z istatistiksel analizlerde, multipleks PCR ile farkl\u0131 bir etken saptanan hastalarla, saptanmayanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 aras\u0131nda anlaml\u0131 bir farkl\u0131l\u0131k bulunamad\u0131. Bunun nedeninin \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n 76 hasta \u00f6rne\u011fini i\u00e7eren \u00f6rneklem boyutunun k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n

Son y\u0131llarda hem epidemiyolojik hem deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar ile klinik seyrin erken d\u00f6nemlerinde viral bakteriyel etkile\u015fimlerin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekilmektedir. Konakta pn\u00f6mokok kolonizasyonunun, kona\u011f\u0131n influenza viruslar\u0131na kar\u015f\u0131 mukozal antikor yan\u0131tlar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir (19). Konaktaki S. pneumoniae<\/i> kolonizasyonunun mukozal IgA seviyelerini ve h\u00fccresel imm\u00fcn yan\u0131t\u0131 etkileyerek antiviral ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkilerini azaltt\u0131\u011f\u0131 ve kona\u011f\u0131 SARS-CoV-2\u2019ye kar\u015f\u0131 hassasla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar da mevcuttur (20). Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarla uyumlu olarak ya\u015fl\u0131 eri\u015fkinlerde uygulanan konjuge pn\u00f6mokok a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n COVID-19 hastalar\u0131n\u0131n hastaneye yat\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k %30 oran\u0131ndaki azalma ile ili\u015fkili oldu\u011fu da bildirilmi\u015ftir (21). \u0130nfluenza pandemilerinde \u00f6nemli bir koinfeksiyon etkeni olan S. pneumoniae<\/i>, COVID-19 hastalar\u0131nda da s\u0131kl\u0131kla ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. COVID-19 ile S. pneumoniae<\/i> koinfeksiyonlar\u0131n\u0131n idrarda antijen testi ve direkt floresan antikor testiyle ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 2782 COVID-19 hastas\u0131n\u0131n 87 (%3)\u2019sinde pn\u00f6mokok koinfeksiyonu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, pn\u00f6mokok koinfeksiyonunun di\u011fer infeksiyonlar ile benzer klinik \u00f6zellikler g\u00f6stermesi, laboratuvar ve radyoloji bulgular\u0131n\u0131n spesifik olmamas\u0131 nedeniyle tan\u0131s\u0131n\u0131n muhtemelen atland\u0131\u011f\u0131, bu nedenle COVID-19 hastalar\u0131nda\u00a0S. pneumoniae<\/i>\u00a0ile koinfeksiyondan \u015f\u00fcphelenilmesi gerekti\u011fi bildirilmi\u015ftir (22).<\/p>\n

Pandemi s\u00fcresince yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda; LDH, D-dimer, ferritin, PCT d\u00fczeyleri ve lenfosit say\u0131s\u0131, gibi biyokimyasal parametrelerin COVID-19\u2019un \u015fiddeti ve prognozu ile ili\u015fkili olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (23). Moreno-Garc\u00eda<\/span> ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n bakteriyel koinfeksiyonlar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, koinfeksiyon saptanan ve saptanmayan hastalar aras\u0131nda CRP, LDH, ferritin, D-dimer, lenfosit say\u0131s\u0131 ve PCT gibi laboratuvar de\u011ferlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda istatiksel olarak anlaml\u0131 bir sonu\u00e7 bulunamam\u0131\u015ft\u0131r (24). Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde yap\u0131lan, COVID-19 hastalar\u0131nda hastaneye yat\u0131\u015f s\u0131ras\u0131ndaki bakteriyel koinfeksiyonlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi ve 1016 hastan\u0131n d\u00e2hil edildi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmada, koinfeksiyonu olan hastalar\u0131n yo\u011fun bak\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131n anlaml\u0131 d\u00fczeyde y\u00fcksek oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve olas\u0131 bakteriyel koinfeksiyonu olan ile koinfeksiyon saptanmayan hastalar i\u00e7in CRP ve ferritin de\u011ferleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f istatiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark bulunmam\u0131\u015ft\u0131r (25). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da farkl\u0131 bir etken saptanan ve saptanmayan hastalar aras\u0131nda laboratuvar testleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan istatiksel anlamda bir fark g\u00f6zlemlenmedi. Bu nedenle, sadece biyokimyasal testler ile koinfeksiyon varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tahmin edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 sonucuna var\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za dahil edilen hastalardan yat\u0131\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda hem bula\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 hem de yaln\u0131zca klinik olarak bakteriyel koinfeksiyondan \u015f\u00fcphelenilmesinin zor olmas\u0131 nedeniyle kan, balgam ve bronkoalveoler lavaj<\/span> k\u00fclt\u00fcrleri al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131; bu nedenle de kolonizasyon ve koinfeksiyon ayr\u0131m\u0131 tam olarak yap\u0131lamad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bir di\u011fer k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise hasta say\u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131 nedeniyle istatiksel olarak anlaml\u0131 sonu\u00e7lar elde edilememi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda hastalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funda SARS-CoV-2\u2019ye e\u015flik eden en az bir patojen saptand\u0131. COVID 19\u2019a e\u015flik eden bakteriyel patojenler olarak en s\u0131k S. aureus<\/i> ve S. pneumoniae<\/i> tespit edildi. Koinfeksiyon etkeni olabilecek viral etkenler olarak ise en \u00e7ok influenza viruslar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Sonu\u00e7 olarak; \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda e\u015flik eden patojen saptanan hastalarda mortalite oran\u0131 ve hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresi gibi parametrelerde anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir fark saptanmam\u0131\u015f olsa da klinisyenlerin hastaneye yatan hastalar\u0131n takip ve tedavisinde koinfeksiyon riskini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u015f\u00fcphelenilen durumlarda uygun testleri yapt\u0131rmalar\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z SARS-CoV-2\u2019ye e\u015flik eden viral bakteriyel etkenlerin az\u0131msanmayacak d\u00fczeyde oldu\u011funu ve bu etkenlerin klini\u011fe olan etkilerini incelemek i\u00e7in daha spesifik ve geni\u015f \u00e7apl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu g\u00f6sterdi.\u00a0 <\/span>Ayr\u0131ca pandemi s\u00fcrecinde \u00f6zellikle riskli gruplarda COVID-19 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, influenza ve pn\u00f6mokok a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Solunum yolu viral infeksiyonlar\u0131nda, virusun solunum yollar\u0131n\u0131 histolojik ve fonksiyonel olarak tahrip etmesi gibi nedenlerden dolay\u0131 koinfeksiyonlar ve s\u00fcperinfeksiyonlar yayg\u0131nd\u0131r. Virusun tipine ba\u011fl\u0131 olarak histopatolojik de\u011fi\u015fiklikler farkl\u0131 olabilir; h\u00fccre apaptozu, hiperplazi, azalm\u0131\u015f mukozal klirens ve bozulmu\u015f y\u00fczey aktif madde sekresyonu bu de\u011fi\u015fikliklerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Klinik ve epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re viral solunum yolu etkenleri ile infekte […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":29039,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5174,4078,4750],"class_list":["post-28640","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-covid-19","tag-koinfeksiyon","tag-polimeraz-zincir-reaksiyonu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28640"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28874,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28640\/revisions\/28874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}