{"id":28637,"date":"2024-06-29T14:53:53","date_gmt":"2024-06-29T11:53:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=28637"},"modified":"2024-06-29T15:33:10","modified_gmt":"2024-06-29T12:33:10","slug":"toxoplasma-gondii-rubella-ve-sitomegalovirus-test-sonuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2024\/06\/29\/toxoplasma-gondii-rubella-ve-sitomegalovirus-test-sonuclari\/","title":{"rendered":"Bir Devlet Hastanesine Ba\u015fvuran Kad\u0131n Hastalarda <i>Toxoplasma gondii<\/i>, Rubella ve Sitomegalovirus Antikor Pozitifli\u011finin ve Avidite Test Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n Retrospektif Olarak De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\">Bir k\u0131saltma olarak \u201cTORCH\u201d, ilk kez Nahmias ve arkada\u015flar\u0131 (1) taraf\u0131ndan ilk olarak 1971 y\u0131l\u0131nda, fetal ve neonatal morbidite ve mortaliteye yol a\u00e7an ve konjenital \/ perinatal infeksiyonlara neden olan bir grup patojeni tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <i>Toksoplasma gondii<\/i>, rubella ve sitomegalovirus (CMV), TORCH grubu mikroorganizmalar i\u00e7erisinde yer al\u0131r. TORCH grubunda yer alan etkenlerin neden oldu\u011fu infeksiyonlar her ya\u015f grubunda ve s\u0131kl\u0131kla asemptomatik olarak g\u00f6r\u00fclebilmekle birlikte, \u00f6zellikle gebelik s\u0131ras\u0131nda ge\u00e7irilen<i> T. gondii<\/i>, rubella ve CMV infeksiyonlar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck, \u00f6l\u00fc do\u011fum, konjenital infeksiyonlar ve \u00e7e\u015fitli malformasyonlara sebep olabilmektedir. Do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlar\u0131n ve gebelerin erken tan\u0131 ve tedavisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu etkenlere y\u00f6nelik olarak taranmas\u0131 \u00f6nemlidir (2). S\u00f6z konusu infeksiyonlar\u0131n tan\u0131s\u0131nda, imm\u00fcnoglobulin M (IgM) ve imm\u00fcnoglobulin G (IgG) tipi antikorlar\u0131n tespiti en s\u0131k kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerdir. Ancak bu y\u00f6ntemler, akut infeksiyonun g\u00f6stergesi olarak kabul edilen IgM t\u00fcr\u00fc antikorlar\u0131n serumda bulunma s\u00fcresinin de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermesi, gebelik, otoimm\u00fcn hastal\u0131klar gibi sebeplerle yalanc\u0131 pozitifliklerin g\u00f6r\u00fclmesine neden olmakta ve primer infeksiyon, reinfeksiyon veya reaktivasyon ayr\u0131m\u0131nda yetersiz kalabilmektedir. Bu durumlarda IgG avidite ve molek\u00fcler testler tan\u0131 i\u00e7in devreye girmektedir (2-4). \u0130nfeksiyonlar\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler ve \u00fclkeler aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup TORCH grubu infeksiyonlar\u0131n b\u00f6lgesel epidemiyolojik verilerinin bilinmesi \u00f6zellikle b\u00f6lgesel ve ulusal d\u00fczeyde rutin taramalar\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na, gebelik \u00f6ncesi ve s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l dan\u0131\u015fmanl\u0131k verilece\u011fine karar vermek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (5,6).<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, \u0130stanbul\u2019da bulunan bir devlet hastanesine ba\u015fvuran kad\u0131n hastalarda <i>T. gondii<\/i>, rubella ve CMV IgM ve\/veya IgG antikorlar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n retrospektif olarak de\u011ferlendirilmesi ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<p class=\"p2\">Ocak 2017-Aral\u0131k 2020 tarihleri aras\u0131nda hastanemize ba\u015fvuran kad\u0131n hastalar\u0131n <i>T. gondii<\/i>, rubella ve CMV IgG ve IgM sonu\u00e7lar\u0131 laboratuvar bilgi y\u00f6netim sistemi \u00fczerinden retrospektif olarak tarand\u0131 ve her hastan\u0131n ilk sonucu \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edildi.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>T. gondii<\/i>, rubella ve CMV\u2019ye kar\u015f\u0131 IgG ve IgM antikor varl\u0131\u011f\u0131 \u201c<span class=\"s1\">enzyme-linked fluorescence assay<\/span> (ELFA)\u201d metodu (VIDAS; bioMerieux, Fransa) ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. <i>T. gondii<\/i> IgG ve CMV IgG avidite testleri VIDAS (bioMerieux, Fransa) ile rubella IgG avidite testi ise \u201cSerion ELISA classic R\u00f6teln\/Rubella Virus IgG\u201d (Serion Diagnostics, Wurzburg, Almanya) avidite kiti ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar \u00fcretici firma talimatlar\u0131na uygun olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p class=\"p3\">Toplanan verilerin istatistiksel analizinde frekans, y\u00fczde ve aritmetik ortalama de\u011ferleri hesapland\u0131. \u0130statistiksel i\u015flemler i\u00e7in Microsoft Excel (Microsoft 365) arac\u0131 kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">BULGULAR<\/h2>\n<div id=\"attachment_28857\" style=\"width: 1078px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28857\" class=\"size-full wp-image-28857\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1.png\" alt=\"\" width=\"1068\" height=\"414\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1.png 1068w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1-390x151.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1-810x314.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo1-768x298.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1068px) 100vw, 1068px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28857\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 1.<\/strong> Y\u0131llara G\u00f6re Test Say\u0131s\u0131 Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_28859\" style=\"width: 1077px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28859\" class=\"size-full wp-image-28859\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2.png\" alt=\"\" width=\"1067\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2.png 1067w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2-390x200.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2-810x415.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo2-768x394.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28859\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 2.<\/strong> <i>T. gondii<\/i>, Rubella ve CMV Antikorlar\u0131 Pozitif Saptanan Hastalar\u0131n Ya\u015f Gruplar\u0131na G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">Ocak 2017-Aral\u0131k 2020 tarihleri aras\u0131nda toplam 33 636 \u00f6rnek \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilen \u00f6rneklerin y\u0131llara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 Tablo 1\u2019de verildi. En \u00e7ok \u00f6rnek %29.60 oran\u0131 ile 2018 y\u0131l\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Hastalar 0 ile 90 ya\u015f aras\u0131nda olup ortalama ya\u015f 29.14\u00b16.6 y\u0131ld\u0131 ve %98.94\u2019\u00fc 18 ya\u015f \u00fcst\u00fcndeydi. Seropozitif olarak tespit edilen bireylerin ya\u015f ortalamalar\u0131 29.45\u00b16.6 (0-78) y\u0131ld\u0131. T\u00fcm \u00f6rnekler i\u00e7inde en fazla seropozitif olgu 20-29 ya\u015f grubunda (n=4626, %26.72) g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Di\u011fer yandan en y\u00fcksek seropozitiflik oran\u0131 (%35.07) &gt;50 ya\u015f grubundayd\u0131 (Tablo 2).<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00d6rneklerin %90.03\u2019\u00fc kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 nedeniyle g\u00f6nderilmi\u015f olup onu s\u0131ras\u0131yla infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 (%3.71) ve d\u00e2hiliye poliklinikleri (%3.25) izlemi\u015fti.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u00c7al\u0131\u015f\u0131lan toplam 33 636 \u00f6rne\u011fin %20.16\u2019s\u0131 CMV IgM, %10.85\u2019i CMV IgG, %21,19\u2019u rubella IgM, %14.39\u2019u rubella IgG, %21.43\u2019\u00fc <i>T. gondii<\/i> IgM ve %11.86\u2019s\u0131 <i>T. gondii <\/i>IgG\u2019nin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015fti. \u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda en \u00e7ok istenen tetkikin <i>T. gondii<\/i> IgM oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<div id=\"attachment_28861\" style=\"width: 1077px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28861\" class=\"size-full wp-image-28861\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3.png\" alt=\"\" width=\"1067\" height=\"655\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3.png 1067w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3-390x239.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3-810x497.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo3-768x471.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28861\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 3.<\/strong> CMV, Rubella ve <i>T. gondii<\/i> IgM and IgG Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\">Toplam<i> <\/i>6795 hasta \u00f6rne\u011finde CMV IgM antikorlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup 22 (%0.32)\u2019sinde sonu\u00e7 pozitifti; 10 \u00f6rnekte sadece IgM pozitif olarak saptanm\u0131\u015f olup IgG negatif idi. CMV IgG antikoru 3653 hastan\u0131n 3589 (%98.25)\u2019unda pozitif bulunmu\u015ftu; CMV antikorlar\u0131 pozitif olarak bulunan hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 29.56\u00b16.6 y\u0131l olarak belirlendi. <i>T. gondii<\/i> IgM antikorlar\u0131 incelenen 7217 hastan\u0131n 41(%0.57)\u2019inde pozitif bulunmu\u015f olup sadece IgM pozitif bulunan 16 hasta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. <i>T. gondii<\/i> IgG antikorlar\u0131 incelenen 3993 hastan\u0131n 963 (%24.12)\u2019\u00fcnde pozitiflik saptanm\u0131\u015ft\u0131;<i> <\/i>IgM ve\\veya IgG pozitif olarak saptanan hastalar\u0131n ya\u015f ortalamalar\u0131 31.27\u00b16.6 y\u0131l olarak tespit edildi. Rubella antikorlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilen hastalarda IgM pozitifli\u011fi 7134 hastadan 31 (%0.43)\u2019inde saptanm\u0131\u015f olup 11 hastan\u0131n sadece IgM pozitif oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. IgG pozitifli\u011fi 4844 hastan\u0131n 4531 (%93.54)\u2019inde saptanm\u0131\u015ft\u0131 ve hastalar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 28.94\u00b16.6 y\u0131l olarak hesapland\u0131 (Tablo 3).<\/p>\n<div id=\"attachment_28863\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28863\" class=\"size-full wp-image-28863\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4.png\" alt=\"\" width=\"1070\" height=\"559\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4.png 1070w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4-390x204.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4-810x423.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo4-768x401.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1070px) 100vw, 1070px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28863\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 4.<\/strong> CMV, Rubella ve <i>T. gondii<\/i> Antikor Pozitifli\u011finin Y\u0131llara G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_28865\" style=\"width: 1536px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28865\" class=\"size-full wp-image-28865\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1.png\" alt=\"\" width=\"1526\" height=\"901\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1.png 1526w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1-390x230.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1-810x478.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Sekil1-768x453.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1526px) 100vw, 1526px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28865\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u015eekil 1.<\/strong> Y\u0131llara G\u00f6re Seropozitiflik Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\">Toplamda d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te bak\u0131lan \u00f6rneklerin %8.96\u2019s\u0131nda <i>T. gondii<\/i>, %34.56\u2019s\u0131nda CMV ve %38.09\u2019unda ise rubella antikorlar\u0131 pozitif saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Tablo 4 ve \u015eekil 1). En y\u00fcksek say\u0131da antikor pozitifli\u011fi %33.29 oran\u0131 ile 2019 y\u0131l\u0131nda rapor edilmi\u015ftir.<\/p>\n<div id=\"attachment_28867\" style=\"width: 1073px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-28867\" class=\"size-full wp-image-28867\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5.png\" alt=\"\" width=\"1063\" height=\"499\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5.png 1063w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5-390x183.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5-810x380.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KD.C37.S2_4647_Tablo5-768x361.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1063px) 100vw, 1063px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28867\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 5.<\/strong> IgG Avidite Test Sonu\u00e7lar\u0131<\/p><\/div>\n<p class=\"p3\"><i>T. gondii<\/i>, rubella ve CMV i\u00e7in IgM ve IgG a\u00e7\u0131s\u0131ndan seropozitiflik bulunan kad\u0131nlarda avidite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Tablo 5\u2019te verilmi\u015f olup <i>T. gondii<\/i> IgG avidite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan 18 hastadan 11\u2019inde, CMV IgG avidite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sekiz hastadan ve rubella IgG avidite testi \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sekiz hastadan yedisinde y\u00fcksek avidite tespit edildi.<\/p>\n<h2 class=\"p4\">\u0130RDELEME<\/h2>\n<p class=\"p2\"><i>T. gondii<\/i>, rubella ve CMV t\u00fcm ya\u015f gruplar\u0131nda yayg\u0131n etkenler olup genellikle infeksiyonlar\u0131 asemptomatiktir; ancak gebelikte ve \u00f6zellikle ilk trimesterde konjenital infeksiyonlara, d\u00fc\u015f\u00fck ya da \u00f6l\u00fc do\u011fuma ve bir\u00e7ok organ sisteminde \u00e7e\u015fitli malformasyonlara sebep olabilmektedirler (2). Bu nedenle bu etkenlerin neden oldu\u011fu infeksiyonlar\u0131n gebelik \u00f6ncesinde ve\/veya erken gebelik s\u00fcrecinde taranmas\u0131, erken tan\u0131s\u0131n\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse tedavisinin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir (7). \u00dclkemizde halen bu etkenlerin gebelik \u00f6ncesinde veya s\u0131ras\u0131nda taranmas\u0131 i\u00e7in standart bir \u00f6neri veya rehber bulunmamaktad\u0131r ve hangi etkenin, ne zaman taranmas\u0131 gerekti\u011fi halen tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konudur. Bu etkenlerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkeler hatta b\u00f6lgeler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fi bilinmektedir; seroprevalans\u0131n bilinmesi tarama stratejilerinin olu\u015fturulmas\u0131 ve seronegatif olan do\u011furgan \u00e7a\u011fdaki kad\u0131nlara ve gebelere bu infeksiyonlardan korunma konusunda dan\u0131\u015fmanl\u0131k verilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (6,8). \u0130stanbul gibi milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehirde her hastanenin hitap etti\u011fi n\u00fcfus ayr\u0131 bir yap\u0131ya sahip olabilmektedir. Bilebildi\u011fimiz kadar\u0131yla bu konuda bizim hastanemizin bulundu\u011fu b\u00f6lgeyi kapsayan bir \u00e7al\u0131\u015fma bulunmamaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcreci ve 33 636 \u00f6rne\u011fi kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6rneklem bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir veri setine sahip olup hem b\u00f6lgesel seropozitiflik oranlar\u0131n\u0131 belirlemede hem de \u00fclkemizde olu\u015fturulacak tarama stratejilerine katk\u0131 sunmada yararl\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda IgG seropozitiflik oran\u0131 <i>T. gondii<\/i> i\u00e7in %24.1, rubella i\u00e7in %93.5 ve CMV i\u00e7in %98.3 olarak tespit edildi. Warnecke ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (9) Meksika, Brezilya, Almanya, Polonya, T\u00fcrkiye veya \u00c7in\u2019de ya\u015fayan do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131ndaki 1009 kad\u0131n\u0131n dahil edildi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, TORCH grubu infeksiyonlar\u0131n IgG seroprevalanslar\u0131 belirlenmi\u015f ve total seropozitiflik oran\u0131 <i>T. gondii<\/i> i\u00e7in %27.2, rubella i\u00e7in %96.3 ve CMV i\u00e7in %77.3 olarak bildirilmi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en \u00e7al\u0131\u015fmada T\u00fcrkiye i\u00e7in IgG seropozitiflik oranlar\u0131 <i>T. gondii<\/i> i\u00e7in %26, rubella i\u00e7in %94 ve CMV i\u00e7in %96 olarak tespit edilmi\u015f olup \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zla benzerdir.<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda seropozitif olarak bulunan kad\u0131nlar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131 <\/span>29.45\u00b16.6 y\u0131ld\u0131r. Warnecke ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (9) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, seropozitiflerin total olarak analiz edildi\u011fi \u00fclkeler ve T\u00fcrkiye i\u00e7in ya\u015f ortalamas\u0131 s\u0131ras\u0131yla, 30.3\u00b16.5 ve 26.6\u00b16.2 y\u0131l olarak bildirilmi\u015ftir; bu a\u00e7\u0131dan da \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z ile uyumludur. Ya\u015fla birlikte seropozitiflik y\u00fczdesinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en y\u00fcksek seropozitiflik oran\u0131n\u0131n 50 ya\u015f \u00fczerindeki grupta oldu\u011funu g\u00f6zledik; genel olarak bu etkenlerle kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimalinin de ya\u015fla birlikte artt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu sonu\u00e7 beklenen bir sonu\u00e7tur. \u00dclkemizde yap\u0131lan \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda da seropozitiflik oranlar\u0131n\u0131n en \u00e7ok 30-44 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki gruplarda oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (6,10-12). Ulusal d\u00fczeyde seropozitifli\u011fin farkl\u0131 ya\u015f gruplar\u0131nda incelendi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Bu nedenle tarama testleri yap\u0131l\u0131rken ya\u015f aral\u0131klar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi ulusal d\u00fczeyde yap\u0131lacak daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>T. gondii<\/i> antikorlar\u0131n\u0131n seroprevalans\u0131n\u0131n ya\u015fla birlikte artt\u0131\u011f\u0131, co\u011frafi konum, sa\u011fl\u0131k e\u011fitimi, hijyen, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve iklim ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterdi\u011fi bilinmektedir; k\u00fcresel olarak seroprevalans\u0131n %10 ile %90 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi bildirilmi\u015ftir (13,14). T\u00fcrkiye\u2019den yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda da <i>T. gondii<\/i> Ig G pozitifli\u011finin %18.8 ile %68.9 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi, bat\u0131 ve kuzey b\u00f6lgelerde daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (15). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zla benzer \u015fekilde, <i>T. gondii<\/i> IgG pozitifli\u011fi Demir ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (16) 2020 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019dan yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada %32.5 ve <span class=\"s1\">Avcioglu<\/span> ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (10) Bolu\u2019dan yay\u0131mlad\u0131klar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmada %22 olarak bildirilmi\u015ftir; Ke\u00e7ecio\u011flu ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (17) 2017-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Bal\u0131kesir b\u00f6lgesinde 6719 gebe hastay\u0131 incelendikleri \u00e7al\u0131\u015fmada da <i>T. gondii<\/i> IgG seropozitiflik oran\u0131 %24.1 olarak bildirilmi\u015ftir. Bu sonu\u00e7lar\u0131n aksine, \u015eanl\u0131urfa\u2019dan 2023 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 13 536 gebe hastan\u0131n %46.2\u2019si <i>T. gondii<\/i> IgG pozitif bulunmu\u015ftur (18). G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z ve \u00fclkemizde yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar <i>T. gondii<\/i> seroprevalans\u0131n\u0131n \u00fclkeler, hatta b\u00f6lgeler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fi verisini ve b\u00f6lgesel seroprevalans verisinin belirlenmesi gerekti\u011fini desteklemektedir. Toksoplazmozun b\u00f6lgesel seroprevalans\u0131n\u0131n belirlenmesi, \u00e7ok ciddi sonu\u00e7lar\u0131 olabilecek bu infeksiyon i\u00e7in hamile kad\u0131nlarda \u00f6nlem alabilmek, anneden \u00e7ocu\u011fa bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ya da do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlara dan\u0131\u015fmanl\u0131k verebilmek ad\u0131na ilk ad\u0131m say\u0131labilir. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da de\u011ferlendirilen 3993 kad\u0131n hastan\u0131n yakla\u015f\u0131k %76\u2019s\u0131n\u0131n bu infeksiyona hassas oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, <i>T. gondii<\/i> IgG negatif olan do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131ndaki kad\u0131n hastalar\u0131n ya da gebelerin saptanmas\u0131n\u0131n, infeksiyondan korunma yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirilmelerinin ve akut infeksiyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan takip edilmelerinin \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra konjenital infeksiyonlar aras\u0131nda tedavi \u015fans\u0131 olan tek infeksiyon toksoplazmad\u0131r. Gebelerde akut toksoplazma infeksiyonu tan\u0131s\u0131, <i>T. gondii<\/i> IgM, IgG ve IgG avidite testleri ile konulabilmektedir. Gebe bir kad\u0131nda <i>T. gondii<\/i> IgM pozitif, IgG negatif olmas\u0131 akut infeksiyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrse de yalanc\u0131 IgM pozitifli\u011fi ihtimali nedeniyle sonu\u00e7lar dikkatle yorumlanmal\u0131d\u0131r. On be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde serokonversiyonun g\u00f6sterilmesi ya da amniyosentez ile infeksiyonun fetusta g\u00f6sterilmesi kesin tan\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir (18). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za dahil edilen hastalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda en \u00e7ok istenen tetkikin <i>T. gondii<\/i> IgM oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc; incelenen 7217 hastan\u0131n 41 (%0.57)\u2019inde sonu\u00e7 pozitif bulunmu\u015ftu ve sadece IgM pozitif olan 16 hasta vard\u0131. S\u00f6z konusu 16 hasta ile ilgili olarak elimizde yap\u0131lan di\u011fer tetkiklere ya da klinik bir verilere dair bilgi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek IgM pozitifli\u011fi olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bir yorum yap\u0131lamamaktad\u0131r. Bigna ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (19) yapt\u0131\u011f\u0131 meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, 26 \u00fclkeden verilerle elde edilen sonu\u00e7larda k\u00fcresel olarak ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) Avrupa B\u00f6lgesi i\u00e7in <i>T. gondii <\/i>IgM seroprevalans\u0131 s\u0131ras\u0131yla %1.9 ve %1.2 olarak bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"p3\"><i>T. gondii<\/i>, CMV ve rubella infeksiyonlar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer bir zorlay\u0131c\u0131 durum hem IgM hem de IgG\u2019nin birlikte pozitif oldu\u011fu hastalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Akut infeksiyon sonras\u0131nda IgM pozitifli\u011finin aylarca devam edebildi\u011fi bilinmekte ya da yalanc\u0131 IgM pozitifliklerine rastlanabilmektedir. B\u00f6yle durumlarda gebedeki infeksiyonun akut ya da yak\u0131n bir zamanda ge\u00e7irilip ge\u00e7irilmedi\u011finin belirlenmesi \u00f6nemlidir; bu noktada avidite testleri devreye girmektedir. Y\u00fcksek IgG aviditesinin <i>T. gondii <\/i>ve CMV infeksiyonlar\u0131 i\u00e7in d\u00f6rt ay kadar \u00f6nce ge\u00e7irilmi\u015f bir infeksiyonu i\u015faret etti\u011fi ancak rubella infeksiyolar\u0131nda antikorlar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 olgunla\u015fabildi\u011fi ve daha az g\u00fcvenilir oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir (4). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda <i>T. gondii<\/i> IgG avidite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan 18 hastadan 11\u2019inde y\u00fcksek, yedisinde d\u00fc\u015f\u00fck avidite saptand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Her ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck avidite saptanan yedi hastan\u0131n, infeksiyonu yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt ay i\u00e7erisinde ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de bu de\u011ferlendirmenin hastalar\u0131n klinik verileri ile birlikte yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p class=\"p3\">Rubella tipik olarak bir \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 olan k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k etkenidir. \u00c7ocuklarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen her ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kabilir ve hamilelik s\u0131ras\u0131nda ciddi fetal anomalilere yol a\u00e7abilir. \u00dclkemizde 2006 y\u0131l\u0131ndan beri uygulanan K\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k Eliminasyonu ve K\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k Sendromunun \u00d6nlenmesi A\u015f\u0131lama Program\u0131 sayesinde 100 000 canl\u0131 do\u011fumda birden daha az konjenital k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k olgusu g\u00f6r\u00fclmektir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda rubella IgM pozitifli\u011finin %0.43 ve IgG pozitifli\u011finin %93.54 oldu\u011fu belirlendi. Pandolfi ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (20) 2017 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re DS\u00d6 Avrupa B\u00f6lgesi\u2019nde rubella seropozitiflik oran\u0131 %86.6 ile %98.6 aral\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. \u00c7etinkaya ve arkada\u015flar\u0131 (21) taraf\u0131ndan 2019 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015f meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, \u00fclkemizdeki rubella IgM antikor seropozitifli\u011fi %0.78, IgG antikor seropozitifli\u011fi ise %93.4 olarak bildirilmi\u015ftir. Demir ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (16) \u0130stanbul\u2019da yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmada, rubella IgM antikor seropozitiflik oran\u0131 %0.2 ve IgG antikor seropozitiflik oran\u0131 ise %92 olarak bulunmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bulgular\u0131 \u00fclkemizde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma ve meta-analiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile uyumludur. DS\u00d6 Avrupa B\u00f6lgesi\u2019nde ve \u00fclkemizde g\u00f6zlenen y\u00fcksek seropozitifli\u011fin y\u00fcr\u00fct\u00fclen ba\u015far\u0131l\u0131 a\u015f\u0131lama programlar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p3\">CMV seroprevalans\u0131n\u0131n sosyoekonomik durumun d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu, kalabal\u0131k ve hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n uygun olmad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde y\u00fcksek oldu\u011fu bilinmektedir. Warnecke ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (9) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, CMV i\u00e7in genel olarak IgG seroprevalans\u0131 %77.3 olarak bildirilirken bu oran Almanya i\u00e7in %28.3, T\u00fcrkiye i\u00e7in %96 olarak bildirilmi\u015ftir. CMV \u00fclkemizdeki seropozitiflik oran\u0131 yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda %88.8-99.2 aral\u0131\u011f\u0131nda bildirilmi\u015ftir. (6,10-12). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda IgG pozitifli\u011fi %98.25 olarak tespit edildi. T\u00fcm bu sonu\u00e7lar CMV i\u00e7in literat\u00fcrdeki bilgiler ile uyumludur. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z kapsam\u0131ndaki CMV IgM antikorlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f 6795 hastan\u0131n 22 (%0.32)\u2019sinde sonu\u00e7 pozitif bulunmu\u015f olup bunlardan 10\u2019u sadece IgM pozitif ve IgG negatif saptanm\u0131\u015ft\u0131; CMV i\u00e7in IgM ve IgG a\u00e7\u0131s\u0131ndan seropozitiflik bulunan ve CMV IgG avidite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sekiz hastadan alt\u0131s\u0131nda y\u00fcksek avidite saptanm\u0131\u015f, ikisinde avidite ara de\u011ferde bulunmu\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fck aviditeye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131. Konjenital viral infeksiyonlar aras\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni CMV infeksiyonudur ve nadir de olsa reaktivasyon ve reinfeksiyon s\u0131ras\u0131nda da fetusu infekte edebildi\u011fi bilinmektedir. Bu nedenle az da olsa toplumdaki mevcut seronegatif olan gebelerin saptanmas\u0131 ve CMV infeksiyonundan korunmas\u0131 i\u00e7in dan\u0131\u015fmanl\u0131k verilmesi \u00f6nemli olmakla birlikte bu konuda \u00fclkemizde de d\u00fcnyada da net bir strateji bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z tek bir merkezde ve sadece hastaneye ba\u015fvuran hastalar ile yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle toplumun genelini yans\u0131tmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z retrospektif bir veri analizi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in hastalar\u0131n klinik verilerini i\u00e7ermemektedir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z kapsam\u0131nda \u00e7ok az say\u0131da hastada avidite bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu sonu\u00e7larla ilgili bir \u00e7\u0131kar\u0131m da yap\u0131lamad\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n verileri b\u00f6lgemizde, \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarla uyumlu olup d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcreci kapsamas\u0131 ve 33 636 \u00f6rne\u011fe ait veriyi i\u00e7ermesi nedeniyle b\u00f6lgesel seropozitiflik oranlar\u0131n\u0131 belirlemek ve \u00fclkemizde olu\u015fturulacak tarama stratejilerine katk\u0131 sunabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. CMV ve rubella a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a y\u00fcksek seropozitiflik g\u00f6r\u00fclmekle birlikte toksoplazma infeksiyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6lgemizde ya\u015fayan kad\u0131nlar\u0131n hala risk alt\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6sterildi. Sonu\u00e7 olarak; s\u00f6z konusu infeksiyonlar\u0131n hem anne hem de \u00e7ocukta yaratabilece\u011fi ciddi sonu\u00e7lar nedeniyle \u00fclkesel hatta b\u00f6lgesel tarama stratejilerinin belirlenerek uygulamaya konulmas\u0131 gereklidir. Belirlenecek stratejiler bu olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nlemenin yan\u0131nda, gereksiz test istemleri ile olu\u015fan maddi kay\u0131plar\u0131n ve hatta tan\u0131 ve\\veya tedaviye y\u00f6n vermede olu\u015fabilecek kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilecektir. TORCH grubu etkenler i\u00e7in tarama programlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in daha geni\u015f kapsaml\u0131, hastalar\u0131n klinik verilerini de i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Bir k\u0131saltma olarak \u201cTORCH\u201d, ilk kez Nahmias ve arkada\u015flar\u0131 (1) taraf\u0131ndan ilk olarak 1971 y\u0131l\u0131nda, fetal ve neonatal morbidite ve mortaliteye yol a\u00e7an ve konjenital \/ perinatal infeksiyonlara neden olan bir grup patojeni tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Toksoplasma gondii, rubella ve sitomegalovirus (CMV), TORCH grubu mikroorganizmalar i\u00e7erisinde yer al\u0131r. TORCH grubunda yer alan etkenlerin neden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":28811,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5898,5901,3375,5900,5899],"class_list":["post-28637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-cmv","tag-rubella-2","tag-seropozitiflik","tag-toksoplazma","tag-torch"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28637"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29014,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28637\/revisions\/29014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}