{"id":27268,"date":"2023-09-30T00:16:05","date_gmt":"2023-09-29T21:16:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=27268"},"modified":"2023-09-30T00:16:45","modified_gmt":"2023-09-29T21:16:45","slug":"bruselloz-hastalarinin-degerlendirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2023\/09\/30\/bruselloz-hastalarinin-degerlendirilmesi\/","title":{"rendered":"Bruselloz Tan\u0131l\u0131 Hastalar\u0131n Retrospektif De\u011ferlendirilmesi: Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Deneyim"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\">Bruselloz, geli\u015fmemi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde endemik olarak g\u00f6r\u00fclen, insan ve \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda morbiditelere neden olan bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r (1). <i>Brucella<\/i> bakterileri, 0.5 ila 0.7 mikron \u00e7ap\u0131nda ve 0.6 ila 1.5 mikron uzunlu\u011funda, k\u00fc\u00e7\u00fck, hareketsiz, fak\u00fcltatif h\u00fccre i\u00e7i aerob basillerdir (2). Gram boyamada, tek, k\u00fc\u00e7\u00fck, Gram-negatif kokobasiller olarak izlenirler (3). <i>Brucella <\/i>su\u015flar\u0131n\u0131 izole edebilmek i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr ortamlar\u0131n\u0131 kan ya da serum ekleyerek zenginle\u015ftirmek gerekmektedir. Optimum b\u00fcy\u00fcme s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 35 ila 37 \u00b0C&#8217;dir. <i>Brucella abortus<\/i> ve <i>Brucella suis\u2019<\/i> in baz\u0131 biyovarlar\u0131 ek olarak karbondioksit de gerektirir (4). Koloniler genellikle kabar\u0131k, konveks, 0.5 ila 1.0 mm \u00e7ap\u0131nda olup p\u00fcr\u00fczs\u00fcz, parlak bir y\u00fczeye sahiptir (3). Zor ve ge\u00e7 \u00fcreyen bakteriler olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n otomatize kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc sistemleri ile bir haftada izole edilebilmektedirler (5,6). Kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndaki doku k\u00fclt\u00fcrlerinde ise \u00fcreme s\u00fcresi \u00fc\u00e7 haftay\u0131 bulabilmektedir (7).<\/p>\n<p class=\"p3\">\u0130nsanlar i\u00e7in, brusellozun en temel bula\u015fma yolu, infekte hayvanlar\u0131n past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin (taze peynir, tereya\u011f\u0131, dondurma, vb.) t\u00fcketimidir. \u0130nfekte hayvan dokular\u0131n\u0131n ya da sekresyonlar\u0131n\u0131n insan cildi ya da mukozas\u0131na direkt temas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra infekte aerosollerin inhalasyonu di\u011fer \u00f6nemli bula\u015fma yollar\u0131ndand\u0131r (7). Nadiren insandan insana ge\u00e7i\u015f olgular\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kan transf\u00fczyonu, doku nakli, emzirme, cinsel temas, konjenital bulama ve nozokomiyal bula\u015fma ile ge\u00e7i\u015f de olabilmektedir (8-11).<\/p>\n<p class=\"p3\">K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte, y\u0131ll\u0131k olarak 150-250 bin civar\u0131nda insan brusellozu olgusu bildirimi yap\u0131lmaktad\u0131r (1). Bruselloz T\u00fcrkiye\u2019de de endemik olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcm \u00fclkede yayg\u0131n olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, olgular\u0131n en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgeler G\u00fcneydo\u011fu Anadolu ve Do\u011fu Anadolu\u2019dur. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 2017 verilerine g\u00f6re infeksiyonun \u00fclkemizdeki insidans\u0131 100 000\u2019de 7.9 iken Tokat ilindeki insidans 9.6\u2019d\u0131r (12).<\/p>\n<p class=\"p3\">Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, 2016-2021 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki be\u015f y\u0131ll\u0131k zaman diliminde infeksiyonun endemik g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Tokat y\u00f6resindeki bir \u00fcniversite hastanesinde bruselloz tan\u0131s\u0131 alan hastalar\u0131n epidemiyolojik ve klinik \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra laboratuvar bulgular\u0131 ve tedavi rejimlerinin incelenmesi ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p1\">Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<h3 class=\"p5\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tasar\u0131m\u0131<\/h3>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">\u00c7al\u0131\u015fma; retrospektif, kesitsel tipte, tek merkezli olarak planland\u0131 ve Tokat Gaziosmanpa\u015fa \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesi \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Klini\u011fi\u2019nde 2016-2021 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bruselloz tan\u0131s\u0131 ile takip edilen olgular \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edildi. Hastalar\u0131n; ya\u015f ve cinsiyet bilgisi, bruselloz i\u00e7in mesleki risk varl\u0131\u011f\u0131 (hayvanc\u0131l\u0131k, kasapl\u0131k, mezbaha \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 gibi), komorbid durumu, semptomlar\u0131, fizik muayene ve laboratuvar bulgular\u0131, bruselloz i\u00e7in verilen tedavi rejimi ve s\u00fcresi gibi bilgileri kaydedildi. Verilere hastane otomasyon sistemi \u00fczerinden ula\u015f\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7al\u0131\u015fma, Tokat Gaziosmanpa\u015fa \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Klinik Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu taraf\u0131ndan 12 May\u0131s 2022 tarihinde 22-KAEK-101 karar numaras\u0131yla onayland\u0131.<\/p>\n<h3 class=\"p5\">Olgu Tan\u0131mlamalar\u0131<\/h3>\n<p class=\"p3\">A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen tan\u0131 kriterinden en az birini kar\u015f\u0131layan bireyler bruselloz hastas\u0131 olarak kabul edildi (13):<\/p>\n<ol>\n<li class=\"p8\">Brusellozu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek epidemiyolojik \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve semptomu olmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p8\">A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen laboratuvar bulgular\u0131ndan en az birinde pozitiflik saptanmas\u0131,<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li class=\"p9\">Wright testinde ya da Coombs\u2019lu Wright testinde 1\/160 titre ve \u00fczerinde pozitiflik olmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p9\">Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Wright titresi 1\/160\u2019\u0131n alt\u0131nda olan bireylerde 2-3 hafta ara ile yap\u0131lan Wright testinde ya da Coombs\u2019lu Wright testinde 4 katl\u0131k titre art\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p9\">Kan, beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 ya da lokalize organ tutulumu olan bireylerde tutulumun oldu\u011fu doku veya v\u00fccut s\u0131v\u0131s\u0131nda k\u00fclt\u00fcr y\u00f6ntemi ile <i>Brucella<\/i> bakterilerinin izole edilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Bruselloz \u015f\u00fcpheli t\u00fcm hastalar i\u00e7in Rose Bengal testi \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve pozitiflik saptanan t\u00fcm hastalarda Wright testi de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Klini\u011fe yat\u0131r\u0131lan t\u00fcm hastalardan iki set kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nm\u0131\u015f olup ayaktan takip edilen hastalardan kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. N\u00f6robruselloz \u015f\u00fcpheli t\u00fcm olgulardan beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 (BOS) k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131. Klinik \u00f6rneklerden izole edilen <i>Brucella <\/i>spp<i>.<\/i> izolatlar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in VITEK-2 (BioM\u00e9rieux, Fransa) otomatize k\u00fclt\u00fcr sistemi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Hastalar semptom ve klinik bulgular\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f zaman\u0131na g\u00f6re d\u00f6rt kategoride de\u011ferlendirildi:<\/p>\n<ol>\n<li class=\"p8\">Akut bruselloz (&lt;2 ay),<\/li>\n<li class=\"p8\">Subakut bruselloz (2-12 ay),<\/li>\n<li class=\"p8\">Kronik bruselloz (&gt;12 ay),<\/li>\n<li class=\"p8\">Relaps bruselloz (tedavi tamamland\u0131ktan sonraki bir y\u0131l i\u00e7inde belirti ve semptom tekrar\u0131, v\u00fccut \u00f6rneklerinde \u00fcreme, yeni \u00e7\u0131kan patolojik\/radyolojik bulgu, y\u00fcksek IgG d\u00fczeyi).<\/li>\n<\/ol>\n<p class=\"p3\">Osteoartik\u00fcler tutulum, uyumlu klinik ile birlikte radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme [direkt radyografi ve\/veya manyetik rezonans (MR) ve\/veya bilgisayarl\u0131 tomografi (BT) incelemesi] bulgusunun olmas\u0131 durumunda tan\u0131mland\u0131 (14).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Epididimoor\u015fit, uyumlu klinik (skrotal a\u011fr\u0131 ve\/veya \u015fi\u015flik ve\/veya hassasiyet) ile birlikte ultrasonografik bulgunun saptanmas\u0131 durumunda tan\u0131mland\u0131 (15). Endokardit tan\u0131s\u0131, Duke kriterleri (iki maj\u00f6r veya bir maj\u00f6r + \u00fc\u00e7 min\u00f6r veya be\u015f minor veya patolojik tan\u0131) ile konuldu (16).<\/p>\n<p class=\"p3\">N\u00f6robruselloz, bruselloz tan\u0131s\u0131 kesinle\u015fmi\u015f olguda a\u015fa\u011f\u0131da tan\u0131mlanan kriterlerden birinin olmas\u0131 durumunda tan\u0131mland\u0131 (17):<\/p>\n<ol>\n<li class=\"p8\">Hastada n\u00f6rolojik bir semptom ya da bulgu olmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p8\">Beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131nda <i>Brucella<\/i> bakterilerinin izole edilmesi ve\/veya <i>Brucella<\/i> antikor pozitifli\u011fi saptanmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p8\">Beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131nda lenfositoz, protein y\u00fcksekli\u011fi ve glukoz d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc saptanmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"p8\">Radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemede (beyin MR ya da BT) santral sinir sistemi infeksiyonu ile uyumlu bulgu saptanmas\u0131.<\/li>\n<li class=\"p5\">\u0130statistiksel Analiz<\/li>\n<\/ol>\n<p class=\"p6\">Verilerin analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 22.0 program\u0131 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yap\u0131ld\u0131.\u00a0De\u011fi\u015fkenlerin normal da\u011f\u0131l\u0131ma uygunlu\u011fu g\u00f6rsel (histogram ve olas\u0131l\u0131k grafikleri) ve analitik y\u00f6ntemlerle (Kolmogorov-Smirnov\/Shapiro-Wilk testleri) incelendi. Kategorik de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in hasta say\u0131lar\u0131 ve frekans tablolar\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Normal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren de\u011fi\u015fkenler i\u00e7in tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistiksel veriler, ortalama\u00b1standart sapma (SS) olarak ifade edildi. Normal da\u011f\u0131l\u0131m sergilemeyen say\u0131sal de\u011fi\u015fkenlere ait veriler ise ortanca (minimum-maksimum) de\u011ferleri ile g\u00f6sterildi.<\/p>\n<h2 class=\"p1\">BULGULAR<\/h2>\n<div id=\"attachment_27547\" style=\"width: 2193px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-27547\" class=\"wp-image-27547 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1.png\" alt=\"\" width=\"2183\" height=\"977\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1.png 2183w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1-390x175.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1-810x363.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Sekil.1-768x344.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2183px) 100vw, 2183px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-27547\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u015eekil 1.<\/strong> Hastalar\u0131n Ba\u015fvuru Aylar\u0131na G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_27549\" style=\"width: 1076px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-27549\" class=\"wp-image-27549 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1.png\" alt=\"\" width=\"1066\" height=\"1121\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1.png 1066w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1-247x260.png 247w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1-514x540.png 514w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.1-768x808.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1066px) 100vw, 1066px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-27549\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 1.<\/strong> Hastalar\u0131n Semptomlar\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_27551\" style=\"width: 1081px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-27551\" class=\"wp-image-27551 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2.png\" alt=\"\" width=\"1071\" height=\"849\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2.png 1071w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2-328x260.png 328w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2-681x540.png 681w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.2-768x609.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1071px) 100vw, 1071px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-27551\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 2.<\/strong> Hastalar\u0131n Fizik Muayene Bulgular\u0131 ve Organ Tutulumlar\u0131<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_27553\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-27553\" class=\"wp-image-27553 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3.png\" alt=\"\" width=\"1070\" height=\"2373\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3.png 1070w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3-117x260.png 117w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3-243x540.png 243w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/KD.C36.S3_4470_Tablo.3-768x1703.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1070px) 100vw, 1070px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-27553\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 3.<\/strong> Hastalar\u0131n Laboratuvar Bulgular\u0131<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmaya 236 hasta dahil edildi. Hastalar\u0131n 170 (%72)\u2019i erkek olup ya\u015f ortalamalar\u0131 44.47\u00b116.64 y\u0131l idi. Olgular\u0131n 125 (%53)\u2019inin hayvanc\u0131l\u0131kla <span class=\"s2\">u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131, 51 (%21.6) olgunun ise taze s\u00fct ve\/veya s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketimi \u00f6yk\u00fcs\u00fc oldu\u011fu tespit edildi. Aile bireyleri ile e\u015f zamanl\u0131 bruselloz tedavisi alan olgu say\u0131s\u0131 31 (%13.1) idi. Olgular\u0131n aylara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015eekil 1\u2019de verildi.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Hastalar\u0131n 48 (%20.3)\u2019inde en az bir komorbid hastal\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen komorbid hastal\u0131klar s\u0131ras\u0131yla 12 (%5) hastada hipertansiyon (HT), yedi (%2.9) hastada diabetes mellitus (DM), d\u00f6rt (%1.6) hastada ise koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131 (KAH) idi. Yedi (%2.9) hasta K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi (KKKA) \u00f6n tan\u0131s\u0131 ile yat\u0131r\u0131l\u0131p akut bruselloz tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Olgular\u0131n 180 (%76.2)\u2019i akut bruselloz, 47 (%19.9)\u2019si subakut bruselloz, dokuzu (%3.8) kronik bruselloz, 22 (%9.3)\u2019si ise relaps bruselloz hastas\u0131 idi. Relaps olgular\u0131n 11 (%50)\u2019i tedavilerini s\u00fcresi tamamlanmadan b\u0131rakm\u0131\u015f olup d\u00f6rd\u00fc (%18.2) ila\u00e7 dozlar\u0131n\u0131 eksik kullanm\u0131\u015ft\u0131. Yedi (%31.8) hastada ise uygun doz ve uygun s\u00fcrede antibiyotik tedavisi almalar\u0131na kar\u015f\u0131n relaps olmu\u015ftu. Olgular\u0131n semptomlar\u0131 Tablo 1, fizik muayene bulgular\u0131 ve organ tutulumlar\u0131 ise Tablo 2\u2019de verildi.<\/p>\n<p class=\"p3\">Wright testinin sonucu t\u00fcm hastalarda pozitifti. Hastalar\u0131n 222 (%94)\u2019sinde pozitiflik titresi 1\/160 ve \u00fczerindeydi; 14 (%5.9) hastada ise takipte d\u00f6rt katl\u0131k titre art\u0131\u015f\u0131 saptand\u0131. Kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc hastalar\u0131n 48 (%20.3)\u2019inden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 ve 12 (%5)\u2019sinde <i>Brucella <\/i>spp<i>.<\/i> \u00fcremesi olmu\u015ftu (Tablo 3).<\/p>\n<p class=\"p3\">Hastalar\u0131n 85 (%36)\u2019ine doksisiklin+rifampisin, 14 (%5.8)\u2019\u00fcne<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>doksisiklin+gentamisin, 13 (%5.4)\u2019\u00fcne doksisiklin+streptomisin ve 70 (%29.7)\u2019ine doksisiklin+rifampisin+gentamisin kombinasyonu ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Geriye kalan 54 (%22.9) hastaya ise alternatif tedavi rejimleri ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Medyan tedavi s\u00fcresi alt\u0131 hafta olup tedavi s\u00fcreleri 1-72 hafta aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyordu. Hastalar\u0131n 24 (%10.1)\u2019\u00fc tedavisini tamamlamam\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6z konusu hastalar 1-5 hafta aras\u0131 tedavi al\u0131p tedaviyi kendileri b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p1\">\u0130RDELEME<\/h2>\n<p class=\"p3\">Brusellozun semptomlar\u0131 non-spesifik oldu\u011fundan ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 olduk\u00e7a geni\u015ftir ve hastalar yanl\u0131\u015f tan\u0131 alabilmektedir. Bruselloz ve KKKA, k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlarda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen iki zoonotik infeksiyondur. Ate\u015f, kas-eklem a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 her iki infeksiyondaki ortak semptomlar olup l\u00f6kopeni, anemi, trombositopeni ve karaci\u011fer enzim y\u00fcksekli\u011fi ortak laboratuvar bulgular\u0131d\u0131r (18,19). Duygu ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (18) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, KKKA \u00f6n tan\u0131s\u0131 ile yat\u0131r\u0131lan hastalar\u0131n %5.3\u2019\u00fcnde bruselloz saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada bruselloz ve KKKA koinfeksiyonu saptanan hasta oran\u0131 ise %5 olarak bulunmu\u015ftur. Literat\u00fcrde, KKKA ve bruselloz koinfeksiyonu \u015feklinde bildirilen olgu sunumlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra s\u00f6z konusu infeksiyonlar\u0131n birbirini taklit etmesi nedeniyle ba\u015flang\u0131\u00e7ta hekimi yan\u0131ltan monoinfeksiyon \u015feklinde olgu sunumlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r (19-22). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da KKKA \u00f6n tan\u0131s\u0131 ile yatan yedi hastaya akut bruselloz tan\u0131s\u0131 konuldu\u011fu tespit edildi. Endemik b\u00f6lgelerde ya\u015fayan ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan KKKA \u00f6n tan\u0131l\u0131 hastalar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131nda bruselloz mutlaka yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bruselloz, \u00e7o\u011fu \u00fclkede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettiren global bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunudur. Her ya\u015ftan ve her iki cinsiyetten bireylere bula\u015fabilmektedir. Hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlar, taze s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketenler risk alt\u0131ndad\u0131r (7,23). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da her iki cinsiyetten hasta olmakla birlikte erkek olgu (%72) yo\u011funlu\u011fu daha fazlayd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za dahil edilen olgular\u0131n %53\u2019\u00fcn\u00fcn hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131, %21.6\u2019s\u0131n\u0131n ise taze s\u00fct ve\/veya s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketti\u011fi tespit edildi. Erkek olgular\u0131n fazla olmas\u0131n\u0131n nedeninin riskli faaliyetlerle daha fazla u\u011fra\u015fmalar\u0131ndan kaynakl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bruselloz, \u00fclkemizde y\u0131l\u0131n her d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, k\u0131rsal alanda faaliyetlerin artt\u0131\u011f\u0131, koyunlar\u0131n yavrulama d\u00f6nemleriyle birlikte, taze s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketiminin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za benzer \u015fekilde, Sa\u011fmak-Tartar\u2019\u0131n (24) ve G\u00fcr ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (25) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da en s\u0131k olgu say\u0131s\u0131na ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00c7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalarda, <i>Brucella<\/i> \u201cbroth\u201d-subk\u00fclt\u00fcr ve Castaneda y\u00f6ntemi ile kan k\u00fclt\u00fcrlerinde <i>Brucella <\/i>spp. izolasyon oran\u0131 akut bruselloz olgular\u0131nda %54.7-83.3, kronik bruselloz olgular\u0131nda ise %0-40 oranlar\u0131nda bildirilmi\u015ftir (26-28). Otomatize kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc sistemlerinde yedi g\u00fcnl\u00fck ink\u00fcbasyon sonras\u0131 \u00fcreme oran\u0131n\u0131n %100\u2019e \u00e7\u0131kabildi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir (6). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, t\u00fcm olgular aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr pozitifli\u011fi %5 olarak tespit edilmi\u015fken k\u00fclt\u00fcr al\u0131nan olgular aras\u0131nda pozitiflik oran\u0131 %25 idi. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu poliklinikte takip edildi\u011fi i\u00e7in kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc alma oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olarak tespit edildi. Bu oran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc pozitiflik oran\u0131n\u0131n da d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bruselloz tipik olarak, ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, gece terlemeleri ve halsizlikle karakterizedir; kilo kayb\u0131, s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, dispeptik yak\u0131nmalar, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve depresif belirtiler de g\u00f6r\u00fclebilir (7). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen semptomlar kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n (%70.3) yan\u0131 s\u0131ra ate\u015fti (%50.8). Buzgan ve arkada\u015flar\u0131 (29) ile K\u00f6se ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (30) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da en s\u0131k saptanan bulgular ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi ile birlikte kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131d\u0131r. Bruselloz seyrindeki fizik muayene bulgular\u0131 ise olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitli ve non-spesifiktir (7). \u0130ran\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, splenomegali %5.7 oran\u0131 ile en s\u0131k saptanan fizik muayene bulgular\u0131 aras\u0131ndayd\u0131 (31). I\u015flak-Demir ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (32) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, lenfadenopati %1.7 oran\u0131nda saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Kara ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (33) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da %8.5 oran\u0131nda hepatomegali tespit edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise olgular\u0131n %4.7\u2019sinde splenomegali, %3.4\u2019\u00fcnde hepatomegali, %2.1\u2019inde lenfadenopati saptanm\u0131\u015f olup bulgular\u0131m\u0131z literat\u00fcrle benzerdi.<\/p>\n<p class=\"p3\">Olgular, semptom s\u00fcresine g\u00f6re akut, subakut ve kronik bruselloz olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Kronik olgular genelde be\u015f y\u0131l i\u00e7inde tan\u0131 almalar\u0131na kar\u015f\u0131n literat\u00fcrde 57 y\u0131l sonra tan\u0131 alan olgu bildirimi bulunmaktad\u0131r (34). \u00dclkemizde yap\u0131lan 1028 serilik bir \u00e7al\u0131\u015fmada, bruselloz olgular\u0131n\u0131n %61.6\u2019s\u0131 akut, %21.6\u2019s\u0131 subakut, %13.6\u2019s\u0131 ise kronik olarak tespit edilmi\u015ftir (29). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda yer alan olgular\u0131n ise %76.6\u2019s\u0131 akut, %19.9\u2019u subakut, %3.8\u2019i ise kronik bruselloz hastas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\">Brusellozda \u00e7e\u015fitli organ tutulumlar\u0131na s\u0131k rastlan\u0131r. En yayg\u0131n olarak osteoartik\u00fcler organlar tutulmakta olup sakroileit \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Genito\u00fcriner bruselloz ikinci en yayg\u0131n organ tutulumudur; klinikte s\u0131kl\u0131kla or\u015fit\/epididimoor\u015fit \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar. N\u00f6robruselloz \u00e7e\u015fitli serilerde %10\u2019a varan oranlarda bildirilirken, kardiyak tutulum olgular\u0131n %3\u2019\u00fcnde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (7). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da en s\u0131k saptanan tutulumlar sakroileit (%29.7), diskit (%13.6) ve or\u015fit (%8.2) idi. \u015eahin ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (30) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, osteoartik\u00fcler organ tutulum oran\u0131 %13.2, K\u00f6se ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (35) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda ise %13.9 oran\u0131nda bulunmu\u015ftur. Epididimoor\u015fit ve endokardit oranlar\u0131 ise farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda s\u0131ras\u0131yla %0.9-14.3 ve %0.9-3.7 aras\u0131nda bildirilmi\u015ftir (29,30,36,37). Buzgan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (29) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, olgular\u0131n %5.6\u2019s\u0131nda n\u00f6robruselloz saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise yaln\u0131zca birer olguda endokardit ve n\u00f6robruselloz tespit edildi; osteoartik\u00fcler tutulum ise literat\u00fcrden daha fazla oranda saptand\u0131. Bu durumun, kal\u00e7a ve bel a\u011fr\u0131s\u0131 tarifleyen hastalarda radyolojik tetkiklerin s\u0131k kullan\u0131m\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p class=\"p3\">Brusellozlu olgularda, hematolojik bulgulara s\u0131k rastlanmaktad\u0131r. Hatta baz\u0131 hastalarda hematolojik hastal\u0131klar\u0131 taklit edebilir ve bruselloz tan\u0131s\u0131 gecikebilir (38). Demir ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (32) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, hastalar\u0131n %25\u2019inde anemi, %11.7\u2019sinde l\u00f6kopeni ve %8.3\u2019\u00fcnde trombositopeni saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Tatl\u0131-K\u0131\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (36) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda ise hastalar\u0131n %44\u2019\u00fcnde hematolojik tutulum saptanm\u0131\u015f olup anemi %37.8, l\u00f6kopeni %3.6, trombositopeni %2.7 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda tespit edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise hematolojik bulgular aras\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7 bulgu s\u0131ras\u0131 ile anemi (%28), l\u00f6kopeni (%10.6) ve trombositopeni (%8.5) idi. Brusellozda karaci\u011fer tutulumu da s\u0131k g\u00f6r\u00fclmekte olup karaci\u011fer enzim y\u00fcksekli\u011fine rastlanmaktad\u0131r; %15-43 oran\u0131nda karaci\u011fer enzim y\u00fcksekli\u011fi tespit edilen \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcuttur (24,29,36). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda olgular\u0131n %27.6\u2019s\u0131nda aspartat aminotransferaz (AST), %31.1\u2019inde alanin aminotransferaz (ALT) y\u00fcksekli\u011fi saptand\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s3\">Ulu\u011f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (39) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, akut faz yan\u0131t\u0131n\u0131n g\u00f6stergelerinden olan C-reaktif protein (CRP) de\u011feri brusellozlu bireylerde kontrol grubuna g\u00f6re yakla\u015f\u0131k alt\u0131 kat daha y\u00fcksek bulunmu\u015ftur (39). \u00dclkemizde farkl\u0131 b\u00f6lgelerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise, brusellozlu olgularda %36-86 oran\u0131nda CRP y\u00fcksekli\u011fi, %42-82 oran\u0131nda ise eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 (ESH) y\u00fcksekli\u011fi bildirilmi\u015ftir (24,36,40-42). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise olgular\u0131n %91.5\u2019inde CRP y\u00fcksekli\u011fi, %48.3\u2019\u00fcnde ESH y\u00fcksekli\u011fi saptand\u0131. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Lokalize hastal\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 eri\u015fkin brusellozunda \u00f6nerilen birinci se\u00e7enek ila\u00e7lar; alt\u0131 hafta s\u00fcre ile oral rifampisin ve doksisiklin kombinasyonu ya da alt\u0131 haftal\u0131k oral doksisikline ek olarak 7-10 g\u00fcnl\u00fck intraven\u00f6z gentamisin ya da 15 g\u00fcnl\u00fck streptomisin kullan\u0131m\u0131d\u0131r (23). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da hastalar\u0131n %47.2\u2019sine primer tedavi rejimlerinden biri verilmi\u015f olup organ tutulumu olan %29.7 oran\u0131ndaki hastaya da doksisiklin+rifampisin+gentamisin kombinasyonu ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p class=\"p3\">Bruselloz tedavisini takiben %5-15 oran\u0131nda relaps g\u00f6r\u00fclebilmektedir (43). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za dahil etti\u011fimiz 236 hastan\u0131n %9.3\u2019\u00fc relaps bruselloz hastas\u0131yd\u0131. Relaps nedeni; olgular\u0131n %50\u2019sinde tedavi s\u00fcresinin az olmas\u0131, %18.2\u2019inde eksik dozda ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 olarak belirlenirken, %31.8 olguda neden belirlenemedi. Literat\u00fcrde de relaps\u0131n nedenleri aras\u0131nda; antibiyotik dozu ve s\u00fcresinin yetersiz olmas\u0131, tedaviye uyum sorunu veya lokalize tutulum varl\u0131\u011f\u0131 yer almaktad\u0131r (7). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki relaps oran\u0131 ve nedenleri literat\u00fcrle uyumludur<span class=\"s2\">.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s4\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n en \u00f6nemli k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 retrospektif olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011fundan kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 k\u00fclt\u00fcr pozitiflik oran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na neden olmu\u015f olabilir. Hastalar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde poliklinikten takip edilip yat\u0131\u015f verilmedi\u011fi i\u00e7in kan k\u00fclt\u00fcr\u00fc al\u0131nma oran\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fck kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Sonu\u00e7 olarak; bruselloz \u00fclkemiz i\u00e7in hala \u00f6nemini koruyan bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ate\u015f, kas-eklem a\u011fr\u0131s\u0131 ve terleme ile ba\u015fvuran, epidemiyolojik \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan, akut faz reaktan\u0131 y\u00fcksekli\u011fi ve sitopenisi olan hastalarda \u00f6n tan\u0131da yer almal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca KKKA ve di\u011fer viral hemorajik hastal\u0131klar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131nda bruselloz mutlaka akla gelmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Bruselloz, geli\u015fmemi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde endemik olarak g\u00f6r\u00fclen, insan ve \u00e7iftlik hayvanlar\u0131nda morbiditelere neden olan bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r (1). Brucella bakterileri, 0.5 ila 0.7 mikron \u00e7ap\u0131nda ve 0.6 ila 1.5 mikron uzunlu\u011funda, k\u00fc\u00e7\u00fck, hareketsiz, fak\u00fcltatif h\u00fccre i\u00e7i aerob basillerdir (2). Gram boyamada, tek, k\u00fc\u00e7\u00fck, Gram-negatif kokobasiller olarak izlenirler (3). Brucella su\u015flar\u0131n\u0131 izole edebilmek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":27545,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5752,2821,2660],"class_list":["post-27268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-brucella-spp-2","tag-bruselloz","tag-epidemiyoloji"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27268"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27555,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27268\/revisions\/27555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}