Cumhuriyetimizin 100. y\u0131l\u0131n\u0131 co\u015fkuyla kutlamak ve ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Cumhuriyet i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2023 y\u0131l\u0131, 6 \u015eubat\u2019ta ger\u00e7ekle\u015fen iki b\u00fcy\u00fck depremle bizleri kar\u015f\u0131lad\u0131. Dokuz saat arayla ger\u00e7ekle\u015fen 7.7 ve 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip iki depremde 10 ilimizde on binlerce bina \u00e7\u00f6kerken resmi rakamlara g\u00f6re 6807\u2019si yabanc\u0131 uyruklu 49 589 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti (1). On binlerce insan\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r yaraland\u0131, uzuvlar\u0131n\u0131 kaybetti. Sa\u011f kurtulabilenler evlerini, i\u015f yerlerini, sevdiklerini, geleceklerini kaybettiler.<\/p>\n
Deprem nedeniyle 448 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 528 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 yaraland\u0131 (2). T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi\u2019nin kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re 102 hekim vefat etti (3).\u00a0 <\/span>\u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji camias\u0131 olarak biz de iki \u00fcyemizi depremde kaybetmenin derin ac\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Ad\u0131yaman E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi\u2019nde g\u00f6rev yapan Dr. Mehmet Selim \u015eahin ve Antakya Devlet Hastanesi\u2019nde g\u00f6rev yapan Dr. Ceren A\u00e7\u0131kal\u0131n\u2019\u0131n an\u0131lar\u0131 \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filiyoruz. \u00a0<\/span><\/p>\n Depremler d\u00fcnya genelindeki do\u011fal afetlerin say\u0131ca %10\u2019dan az\u0131n\u0131 olu\u015ftursalar da can kay\u0131plar\u0131n\u0131n %20\u2019den fazlas\u0131 depremlerde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Deprem ku\u015fa\u011f\u0131nda olan \u00fclkemizde 1900 y\u0131l\u0131ndan 2022 Haziran ay\u0131na kadar 6Mv ve \u00fczeri b\u00fcy\u00fckl\u00fckte 226 deprem ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve bu depremlerde on binlerce insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, y\u00fcz binlercesinin yaraland\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir (4). 6 \u015eubat Depremleri etkiledikleri alan, neden olduklar\u0131 y\u0131k\u0131m ve \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan birinci s\u0131raya oturmu\u015ftur. Bu depremlerin toplumsal hayat \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 o kadar \u00e7ok boyutlu ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ki uzunca bir s\u00fcre \u00fclkemizdeki birinci g\u00fcndem maddesi, depremin neden oldu\u011fu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi olmak durumundad\u0131r.<\/p>\n Depremlerin neden oldu\u011fu sa\u011fl\u0131kla ilgili sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riskinin artmas\u0131 gelmektedir (5). S\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00f6nerme ilk bak\u0131\u015fta do\u011fru gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda depremler bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klara neden olmazlar. T\u0131pk\u0131 depremin de\u011fil hatal\u0131 binalar\u0131n insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi gibi, depremin kendisi de\u011fil depremden sonra ortaya \u00e7\u0131kan ko\u015fullar bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Depremlerden sonra infeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve salg\u0131nlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan ko\u015fullar; sa\u011fl\u0131kl\u0131 suya (i\u00e7me ve kullanma suyu) eri\u015fim zorlu\u011fu, altyap\u0131n\u0131n iflas etti\u011fi ortamlarda ki\u015fisel hijyene uyum zorlu\u011fu, kanalizasyon ve at\u0131k su sisteminin hasara u\u011framas\u0131 ile su ve g\u0131da kontaminasyonu, g\u00fcvenli g\u0131daya ula\u015f\u0131m zorlu\u011fu ve yetersiz beslenme, kalacak yer problemi, kalabal\u0131k \u00e7ad\u0131r ve konteyn\u0131rlarda bar\u0131nma, olumsuz hava ko\u015fullar\u0131, \u0131s\u0131tma veya so\u011futma ekipman\u0131 yetersizli\u011fi, artan insan hareketlili\u011fi, vekt\u00f6rlerin ve rezervuarlar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131, koruyucu ve tedavi edici sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin kesintiye u\u011framas\u0131d\u0131r (6).\u00a0<\/span><\/p>\n Depremlerden sonra ortaya \u00e7\u0131kan bu ko\u015fullar nedeniyle solunum yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klar (influenza, COVID-19, k\u0131zam\u0131k, su\u00e7i\u00e7e\u011fi, t\u00fcberk\u00fcloz), ishalli hastal\u0131klar, hepatit A ve hepatit E, uyuz ve bit infestasyonlar\u0131 artan s\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fclebilmekte, salg\u0131n boyutuna ula\u015fabilmektedir. Deprem s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen yaralanmalardan kaynaklanan tetanos ve yumu\u015fak doku infeksiyonlar\u0131, hastanede takip edilen yaral\u0131larda geli\u015fen diren\u00e7li bakterilere ba\u011fl\u0131 infeksiyonlar da eklendi\u011finde infeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n deprem sonras\u0131 d\u00f6nemde en \u00f6nemli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131ndan biri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.\u00a0 <\/span>\u0130nfeksiyon riski \u00f6zellikle depremden sonraki 4. g\u00fcnden itibaren art\u0131\u015f g\u00f6stermekte, haftalarca y\u00fcksek kalmaktad\u0131r (6). Dolay\u0131s\u0131yla infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve klinik mikrobiyoloji uzmanlar\u0131 olarak zaman\u0131m\u0131z\u0131n ve enerjimizin \u00f6nemli k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda bu konuya ay\u0131rmak durumunda kalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bilinciyle haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yapmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n Bu haz\u0131rl\u0131klar \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi depremin birinci g\u00fcn\u00fcnden itibaren depremden etkilenen \u00fcyelere ula\u015farak hem kendi sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131 hem de sahada infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fanabilecek olumsuz durumlar hakk\u0131nda bilgi almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan b\u00f6lgede inceleme gezisi yapmak \u00fczere benimle birlikte Prof. Dr. Serap \u015eim\u015fek-Yavuz, Prof. Dr. Esin \u015eenol ve Do\u00e7. Dr. Sel\u00e7uk \u00d6zger\u2019in yer ald\u0131\u011f\u0131 bir deprem koordinasyon kurulu olu\u015fturuldu. Kurul \u00fcyeleri olarak 12 \u015eubat Pazar g\u00fcn\u00fc D\u00f6rtyol\u2019da ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6rt g\u00fcn s\u00fcren inceleme gezisinde \u0130skenderun, Antakya, Gaziantep, Besni, Ad\u0131yaman, Elbistan ve Kahramanmara\u015f\u2019ta meslekta\u015flar\u0131m\u0131z ve yetkililerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. B\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcyelerimizin ve sa\u011fl\u0131k y\u00f6neticilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir haberle\u015fme grubu olu\u015fturduk. Tespit etti\u011fimiz sorunlar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini hemen yetkili makamlara ula\u015farak iletmenin yan\u0131nda bir rapor haline de getirdik (7). 16 \u015eubat\u2019ta Dernek sitesinde yay\u0131mlanan raporda yer alan g\u00f6zlemlerimiz yukar\u0131da literat\u00fcrden aktard\u0131\u011f\u0131m bilgilerle uyumludur. \u00dclkemize, b\u00f6lgeye ve ya\u015fanan felaketin \u00f6znel ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re ek sorunlar da s\u00f6z konusudur. \u0130nfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015fanmamas\u0131 ad\u0131na rapordaki uyar\u0131lar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 ve \u00f6nerilerin hayata ge\u00e7irilmesi son derece \u00f6nemlidir. Raporda yer alan tespitler ve \u00f6nerilerin tamam\u0131n\u0131 bu yaz\u0131 i\u00e7inde tekrar etmek gerekmemekle birlikte, raporun ikinci maddesi \u00f6zellikle \u00f6nemli oldu\u011fundan burada bir daha payla\u015fmak uygun olacakt\u0131r: \u201cOlas\u0131 herhangi bir salg\u0131n\u0131n\u0131n erken d\u00f6nemde fark\u0131na var\u0131labilmesi ve gerekli \u00f6nlemlerin h\u0131zla al\u0131nabilmesi i\u00e7in bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n takibi (s\u00fcrveyans) yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/i>\u201d B\u00f6lgede bu s\u00fcrveyans\u0131n yap\u0131lmakta oldu\u011funu g\u00f6rmek bizleri sevindirmekle beraber, sonu\u00e7lar\u0131n sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131larla ve kamuoyuyla d\u00fczenli olarak payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde s\u00fcrveyans\u0131n amac\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131n olanaks\u0131z oldu\u011funu yetkili makamlara bir kere daha buradan hat\u0131rlatmak gerekiyor.<\/p>\n Bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, Klimik Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu, yetkili makamlarla ve b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcyelerimizle ileti\u015fim halinde g\u00fcncel durumu takip etmekte ve gerekli m\u00fcdahaleleri yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bir yandan da deprem ve sonras\u0131ndaki ko\u015fullarla ili\u015fkili infeksiyonlar hakk\u0131nda \u00e7evrim i\u00e7i konferanslar ve toplant\u0131larla e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Derne\u011fimiz e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bilimsel \u00fcretimi de \u00f6nemli bulmakta ve desteklemektedir. \u00dclkemiz bir deprem \u00fclkesi olmas\u0131na, \u00e7ok say\u0131da b\u00fcy\u00fck deprem ya\u015famam\u0131za ra\u011fmen depremle ilgili literat\u00fcre katk\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bundan sonraki afetlerde ya\u015fanabilecek infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili sorunlara do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirilebilmesi i\u00e7in bilimsel bilgi \u00fcretiminin \u00f6nemi ortadad\u0131r. Klimik Dergisi<\/i> olarak bize ula\u015fan depremle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 h\u0131zla de\u011ferlendirerek bilim ortam\u0131yla payla\u015fmaya gayret edece\u011fiz. T\u00fcm \u00fcyelerimizi ve farkl\u0131 disiplinlerden okurlar\u0131m\u0131z\u0131 bilimsel yaz\u0131lar\u0131n\u0131 Klimik Dergisi<\/i>\u2019ne g\u00f6ndermeye davet ediyoruz.<\/p>\n Deprem nedeniyle ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc i\u00e7inde oldu\u011fumuz g\u00fcnlerde bizleri biraz olsun teselli eden bir geli\u015fmeyi de yeri gelmi\u015fken sizlerle payla\u015fmak istiyoruz. Klimik Dergisi<\/i>\u2019nin TR Dizin\u2019de taranmas\u0131 i\u00e7in sene ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fvuru kabul edildi ve Dergi\u2019<\/i>miz \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k aradan sonra 2022 y\u0131l\u0131 itibariyle yeniden TR Dizin\u2019de yer al\u0131yor. Dergi<\/i>\u2019mize uzun y\u0131llar (27 y\u0131l) Ba\u015fedit\u00f6r olarak b\u00fcy\u00fck emek veren Prof. Dr. Haluk Eraksoy, 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda g\u00f6revini bana devrederken kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e bilimsel \u00fcretimin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekmi\u015f ve \u201cT\u00fcrk\u00e7eyi \u00e7a\u011fda\u015f sanat, bilim ve teknolojinin, k\u0131sacas\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn gereklerini kar\u015f\u0131layacak bir dil durumuna getirme borcumuz vard\u0131r\u201d c\u00fcmlesiyle Klimik Dergisi<\/i>\u2019nin misyonunu \u00e7ok g\u00fczel \u00f6zetlemi\u015fti (8). De\u011ferli Hocam\u0131zdan bayra\u011f\u0131 devral\u0131p daha y\u00fckseklere \u00e7\u0131karma ve misyonumuzu yerine getirme y\u00f6n\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck bir ad\u0131m atabilmi\u015f olman\u0131n sevinci ve co\u015fkusuyla \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edece\u011fiz. \u00dclkemizi ve dilimizi, bilim alan\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir temsilcisi yapma yolunda y\u00fcr\u00fcmeye devam edece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyoruz ki; \u201cDinlenmemek \u00fczere y\u00fcr\u00fcmeye karar verenler, asla ve asla yorulmazlar\u201d (9).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cumhuriyetimizin 100. y\u0131l\u0131n\u0131 co\u015fkuyla kutlamak ve ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Cumhuriyet i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2023 y\u0131l\u0131, 6 \u015eubat\u2019ta ger\u00e7ekle\u015fen iki b\u00fcy\u00fck depremle bizleri kar\u015f\u0131lad\u0131. Dokuz saat arayla ger\u00e7ekle\u015fen 7.7 ve 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip iki depremde 10 ilimizde on binlerce bina \u00e7\u00f6kerken resmi rakamlara g\u00f6re 6807\u2019si yabanc\u0131 uyruklu 49 589 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5137],"tags":[],"class_list":["post-26693","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-editor-gorusu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26693"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26831,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26693\/revisions\/26831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Klimik Dergisi<\/i> T\u00dcB\u0130TAK ULAKB\u0130M TR Dizin\u2019de!\u00a0<\/span><\/h2>\n