{"id":26648,"date":"2023-03-21T13:00:50","date_gmt":"2023-03-21T10:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=26648"},"modified":"2024-04-26T11:51:11","modified_gmt":"2024-04-26T08:51:11","slug":"kronik-hepatit-c-hastalarinda-sitokinlerin-histolojik-aktivite-uzerindeki-etkisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2023\/03\/21\/kronik-hepatit-c-hastalarinda-sitokinlerin-histolojik-aktivite-uzerindeki-etkisi\/","title":{"rendered":"Naif Kronik Hepatit C Hastalar\u0131nda Serum TNF-Alfa, TGF-Beta, IL-10 ve ALT D\u00fczeyleri ile Karaci\u011fer Histolojik Aktivitesi Aras\u0131ndaki Ba\u011flant\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Hepatit C virusu (HCV), kronik hepatit ve hepatosel\u00fcler karsinoma (HSK) neden olan nonsitopatik bir virustur. Flaviviridae <\/i>ailesinin Hepacivirus<\/i> cinsine ait, tek zincirli pozitif kutuplu RNA virusudur. Kronik hepatit C infeksiyonu k\u00fcresel olarak \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunu olup d\u00fcnya n\u00fcfusunun %1\u2019i infekte durumdad\u0131r. \u00dclkemizde, HCV infeksiyonu seroprevalans\u0131 b\u00f6lgelere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stererek %0.1-0.8 oran\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. En s\u0131k bildirilen HCV genotipi, genotip 1b\u2019dir (1).\u00a0<\/span><\/p>\n

Klinik belirti vermeden gizli ve sinsice ilerleyen hastal\u0131\u011f\u0131n siroza ve karaci\u011fer kanserine yol a\u00e7mas\u0131, geli\u015ftirilebilen bir a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini art\u0131rmaktad\u0131r. HCV; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kronik hepatit, son evre karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, HSK ve karaci\u011fer transplantasyonunun en \u00f6nemli sebebidir. HCV infeksiyonunda spontan virus klirensine yol a\u00e7an mekanizmalar tamamen anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmamakla birlikte T h\u00fccre arac\u0131l\u0131 h\u00fccresel imm\u00fcn yan\u0131t\u0131n rol\u00fc \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcnmektedir (2). Hepatit C yava\u015f seyirli sinsi bir hastal\u0131kt\u0131r. Hepatit C virusu ile olu\u015fan akut ve kronik infeksiyonlarda karaci\u011fer hasar\u0131ndan sorumlu mekanizma halen net olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f, hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fal seyri de tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015ftir. Do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, infeksiyonun ba\u015flang\u0131\u00e7 evresindeki kontrol\u00fc ve sonraki adaptif imm\u00fcn yan\u0131t\u0131n aktivasyonu i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir. Viral iyile\u015fme \u015fiddetli ve yayg\u0131n h\u00fccresel imm\u00fcn yan\u0131tla ili\u015fkilidir (3). Hepatit C virusu ile infekte hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %85\u2019inde virus klirensi sa\u011flanamamaktad\u0131r; geli\u015fen kronik infeksiyon sonucu hastalarda siroz, hepatosel\u00fcler karsinom ve \u00f6l\u00fcm geli\u015febilmektedir (4). Kronik hepatit C (KHC) tedavisi, 1996 y\u0131l\u0131nda interferon (\u0130FN) ile ba\u015flam\u0131\u015f ve bu alanda geli\u015ftirilen tedavi rejimleriyle kal\u0131c\u0131 virolojik yan\u0131t oran\u0131nda \u00f6nemli art\u0131\u015f sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde; t\u00fcm HCV genotiplerine etkili, iyi tolere edilebilen, k\u0131sa tedavi s\u00fcresi olan ve kolay kullan\u0131labilen do\u011frudan etkili antiviral\u00a0ajanlar\u0131n kullan\u0131ma girmesiyle tedavideki ba\u015far\u0131 oran\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r (7).<\/p>\n

Sitokinler imm\u00fcn sistemin ve inflamasyonun d\u00fczenlenmesinde kritik rol oynar. Kronik hepatit C \u2019de yeni yakla\u015f\u0131m, viral kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fal seyrinin mekanizmalar\u0131n\u0131 sitokin a\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. D\u00fc\u015f\u00fck serum t\u00fcm\u00f6r nekroz fakt\u00f6r-alfa (TNF-alfa) d\u00fczeyleri KHC\u2019li hastalarda, kal\u0131c\u0131 virolojik yan\u0131tta \u00f6nemli bir belirte\u00e7tir. KHC infeksiyonlar\u0131nda sitokin aktivitesinin de\u011fi\u015fti\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Viral hepatitlerde olu\u015fan karaci\u011fer h\u00fccre hasar\u0131, \u00e7o\u011funlukla virus ile infekte h\u00fccrelerin neden oldu\u011fu imm\u00fcn yan\u0131t ile ili\u015fkilidir. Virusla kar\u015f\u0131la\u015fma sonras\u0131nda CD4+ <\/sup>T lenfositlerden ve di\u011fer bir\u00e7ok imm\u00fcn efekt\u00f6r h\u00fccreden Th1 sitokinler, interl\u00f6kin-2 (IL-2) ve<\/span> IFN-gamma \u00fcretilir; viral \u00e7o\u011falma etkin bir \u015fekilde inhibe edilir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Th2 tip sitokinler (IL-4, IL-5 ve I-10) \u00fcretildi\u011finde ise virusun konakta kalmas\u0131 kolayla\u015farak hastal\u0131k kronik seyredebilir. Viral hepatitlerde; Th1 ve Th2 sitokin kal\u0131b\u0131n\u0131n \u00f6nemi ve bu iki z\u0131t sitokin yan\u0131t\u0131n, infeksiyon sonucunu ne y\u00f6nde etkiledi\u011fi konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir.<\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fma tek merkezli olarak Necmettin Erbakan \u00dcniversitesi Meram T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesi \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Klini\u011fi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Fak\u00fclte Etik Kurulu\u00a0 <\/span>25 Temmuz 2008 tarih ve 206 karar numaras\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 onaylad\u0131; dahil edilen hastalardan ve kontrol grubundan yaz\u0131l\u0131 onam al\u0131nd\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hastalar ve Kontrol Grubu<\/h3>\n

Sitokinler ve kemokinler, KHC tan\u0131l\u0131 hastalarda, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve inflamasyonun d\u00fczenlenmesinde kritik rol oynayan proteinlerdir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, tedavi edilmemi\u015f KHC\u2019li hastalarda serum sitokinleri ve alanin aminotransferaz (ALT) de\u011ferleri ile karaci\u011fer histolojik aktivite indeksi (HA\u0130) skorlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalardan farkl\u0131 olarak kontrol grubu da \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edildi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya, 43 hasta ve 43 ki\u015filik kontrol grubu olmak \u00fczere toplam 86 ki\u015fi d\u00e2hil edildi. Hasta grubuna, Ocak 2009-Ocak 2011 tarihleri aras\u0131nda klini\u011fimize ba\u015fvurarak KHC tan\u0131s\u0131 alan bireyler al\u0131nd\u0131. Kronik hepatit C tan\u0131s\u0131nda; Amerikan Karaci\u011fer Hastal\u0131klar\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi (American Association for the Study of Liver Diseases \u2013 AASLD)\u2019nin belirlemi\u015f oldu\u011fu tan\u0131 kriterleri kullan\u0131ld\u0131. Buna g\u00f6re, alt\u0131 aydan daha uzun s\u00fcre anti-HCV ve HCV-RNA pozitifli\u011finin devam etti\u011fi olgular KHC olarak tan\u0131mland\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmaya daha \u00f6nce tedavi almam\u0131\u015f (naif), tamam\u0131 genotip 1b KHC\u2019li hastalar d\u00e2hil edildi. Kronik alkol kullan\u0131m\u0131, gebelik, HCV d\u0131\u015f\u0131 kronik karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 nedenlerinden en az biri pozitif olanlarla ciddi sistemik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar, hepatotoksik veya karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131na neden olabilecek ila\u00e7 kullananlar (kortikosteroid, y\u00fcksek doz \u00f6strojen, metotreksat, tetrasiklin, amiodaron), 50 g\/g\u00fcn \u00fczerinde d\u00fczenli alkol kullananlar, klinik olarak dekompanse siroz tan\u0131s\u0131 alanlar ve ek hastal\u0131\u011f\u0131 (HBsAg pozitifli\u011fi, anti-HIV pozitifli\u011fi, hematolojik hastal\u0131k, otoimm\u00fcn hastal\u0131k, konjestif kalp yetmezli\u011fi, kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi, hemokromatozis) olanlar \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilmedi. Kronik hepatit C tan\u0131s\u0131 alan olgulardan, daha \u00f6nce antiviral ve\/veya interferon tedavisi alanlar da \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00e2hil edilmedi. Kontrol grubuna daha \u00f6nce belirtilen ek hastal\u0131klar\u0131 olmayanlar ve anti-HCV\u2019si negatif olan bireyler al\u0131nd\u0131.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Karaci\u011fer Biyopsisi<\/h3>\n

Kronik hepatit C tan\u0131s\u0131 koyulan hastalara karaci\u011fer biyopsisi yap\u0131ld\u0131. Karaci\u011fer biyopsileri derece ve evrelemenin ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmesini sa\u011flayan Ishak skorlama sistemi kullan\u0131larak deneyimli bir patolog taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi. Hastalar\u0131n; biyopsi skoru, aminotransferaz ve viral y\u00fck de\u011ferlerinin tedavi \u00f6ncesi d\u00f6nemi yans\u0131tmas\u0131na ve korelasyon testlerinde yan\u0131lma pay\u0131n\u0131 azaltmak amac\u0131yla ayn\u0131 hafta i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterildi. Kontrol grubuna karaci\u011fer biyopsisi yap\u0131lmad\u0131.<\/p>\n

Mikrobiyolojik Analiz<\/h3>\n

Anti-HCV; kemil\u00fcminesans y\u00f6ntemi ile VITROS\u00ae<\/span> ECiQ (Ortho Clinical Diagnostics, ABD) cihaz\u0131nda 3. ku\u015fak anti-HCV kitleri ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Serumda anti-HCV pozitifli\u011fi saptanan hasta \u00f6rnekleriyle mikrobiyoloji seroloji laboratuvar\u0131nda COBAS\u00ae<\/span> AmpliPrep \/ COBAS\u00ae<\/span> TaqMan\u00ae <\/span>(Roche Diagnostic Systems, ABD) kiti kullan\u0131larak kantitatif HCV RNA tayini (viral y\u00fck) yap\u0131ld\u0131. Hastalar\u0131n HCV RNA\u2019lar\u0131 IU\/ml olarak belirlendi ve 50 IU\/ml alt\u0131ndaki de\u011ferler negatif olarak kabul edildi. HCV RNA pozitif hastalarda HCV genotip tayini ABI PRISM\u00ae<\/span> 310 Genetic Analyzer (Perkin Elmer, Applied Biosystems Division, ABD) ile yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Biyokimyasal Analiz<\/h3>\n

Hasta ve kontrol gruplar\u0131nda; serum aspartat aminotransferaz (AST), ALT, \u201ctumor necrosis factor\u201d-alfa (TNF-alfa), \u201ctransforming growth factor-beta\u201d (TGF-beta), IL-10 de\u011ferleri \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. TNF-alfa, TGF-beta ve IL-10 de\u011ferlerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in 10 cc ven\u00f6z kan, parafin i\u00e7eren biyokimya t\u00fcplerine al\u0131nd\u0131. Kanlar be\u015f dakika boyunca 5000 devirde santrif\u00fcj edildi. Bu i\u015flemler bir saat i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.\u00a0 <\/span>Santrif\u00fcj i\u015fleminden sonra Eppendorf t\u00fcp\u00fcne konulan serumlar \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fcne kadar -80 \u00b0C\u2019de derin dondurucuda sakland\u0131. Serum sitokin d\u00fczeyleri kit prosed\u00fcrleri uyar\u0131nca ELISA y\u00f6ntemiyle \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. DiaSource\u00ae<\/span> TNF-\u03b1 -ELISA kiti (BioVendor Group, Bel\u00e7ika) ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan TNF-alfa, DiaSource\u00ae<\/span> IL-10 ELISA kiti (BioVendor Group, Bel\u00e7ika ) ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan IL-10 ve ELISA- Multispecies TGF-\u03b21 kiti\u00a0 <\/span>(BioVendor Group, Bel\u00e7ika) ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan TGF-beta d\u00fczeylerine, hasta grubunda tedavinin 0. 12. ve 48. haftas\u0131ndaki serum \u00f6rneklerinden ve kontrol grubunda ise tek bir serum \u00f6rne\u011finden \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Serum \u00f6rneklerinde saptanan de\u011ferler pg\/ml olarak kaydedildi. Hasta ve kontrol grubundaki serum ALT de\u011ferleri hastanemiz biyokimya laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n


\n<\/b>\u0130statistiksel Analiz<\/h3>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Hasta ve Kontrol Grubunda Sitokin De\u011ferlerinin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/p><\/div>\n

Karaci\u011fer fibrozis derecesi (evre) ve HA\u0130 skorlar\u0131 ile olgu ve kontrol grubunun TNF-alfa, IL-10, TGF-beta de\u011ferleri aras\u0131ndaki ili\u015fki ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130statistiksel analiz i\u00e7in Spearman korelasyon testi kullan\u0131ld\u0131. Verilerin analizi, SPSS 23.0 (IBM Corp., ABD) program\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistiklerde, y\u00fczde da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 ve ortalama standart sapma kullan\u0131ld\u0131. Kategorik verilerin analizinde \u03c7\u00b2 testi kullan\u0131ld\u0131. Normal da\u011f\u0131l\u0131ma uyan ya\u015f verisinde iki kategorili de\u011fi\u015fkenler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rneklerde t testi, ikiden fazla kategorili de\u011fi\u015fkenlerde tek y\u00f6nl\u00fc varyans analizi (ANOVA) testi kullan\u0131ld\u0131. T\u00fcm ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fkenler normal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir. Yorumlamalarda anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyi p<\/i><0.05 olarak al\u0131nd\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n
\"\"<\/a>

\u015eekil 1.<\/strong> TNF-alfa ile HA\u0130 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 2.<\/strong> TGF-beta ile HA\u0130 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 3.<\/strong> IL\u201310 ile HA\u0130 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015eekil 4.<\/strong> ALT ile HA\u0130 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/p><\/div>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya, 43 hasta ve 43 ki\u015filik kontrol grubu olmak \u00fczere toplam 86 ki\u015fi d\u00e2hil edildi. Hasta grubunun ya\u015f ortalamas\u0131 49.54\u00b113.02 ve kontrol grubunun ya\u015f ortalamas\u0131 48.3\u00b114.1 idi. Hasta grubunda ya\u015flar 36 ile 65 aras\u0131nda kontrol grubunda ise 34 ile 63 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup her iki grup aras\u0131nda istatistiksel olarak fark g\u00f6zlenmedi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hasta ve kontrol grubunda; IL-10, TNF-alfa, TGF-beta ve ALT de\u011ferleri ile HA\u0130 aras\u0131nda pozitif korelasyon bulundu. De\u011ferler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 bir sonu\u00e7 elde edildi ancak HA\u0130 ile IL-10 aras\u0131nda istatistiksel olarak bir korelasyon bulunamad\u0131.<\/p>\n

IL-10, TNF-alfa ve TGF-beta ortalama de\u011ferleri; hasta grubunda s\u0131ras\u0131yla 43.33 pg\/ml, 318 pg\/ml ve 14 159 pg\/ml olarak tespit edilirken s\u00f6z konusu oranlar kontrol grubunda s\u0131ras\u0131yla 6.84 pg\/ml, 6.53 pg\/ml ve 3267 pg\/ml idi. Her \u00fc\u00e7 sitokin d\u00fczeyi de\u011ferlendirildi\u011finde hasta ile kontrol gruplar\u0131 aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde fark saptand\u0131 (p<\/i>=0.000) (Tablo 1).\u00a0<\/span><\/p>\n

Histolojik aktivite indeksi skoru ile TNF-alfa aras\u0131nda \u00e7ok kuvvetli tam korelasyon bulunmu\u015f [Spearman s\u0131ralama korelasyon katsay\u0131s\u0131 (rho)=0.965)] olup istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeydedir (p<\/i>=0.0027) (\u015eekil 1). HA\u0130 ile TNF-beta aras\u0131nda da belirgin ili\u015fki (rho=0.446) olup istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeydedir (p<\/i>=0.0035) (\u015eekil 2). Histolojik aktivite indeksi skoru ile IL-10 aras\u0131nda istatistiksel olarak bir korelasyon bulunamad\u0131 (p<\/i>=0.159) (\u015eekil 3). Hasta grubunda HA\u0130 ile serum ALT de\u011ferleri aras\u0131nda belirgin ili\u015fki bulundu (rho=0.438) (\u015eekil 4).<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

H\u00fccresel imm\u00fcn cevap KHC\u2019li hastalarda karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 patogenezinde temel bir role sahiptir (5). Pro- ve anti-inflamatuar sitokinler aras\u0131ndaki dengesizlik, sitolizin ve\/veya hepatik lezyonlar\u0131n veya fibrozisin ilerlemesine neden olur (6). Hepatit virusuna kar\u015f\u0131 etkili ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131 Tc (CD8+<\/sup>) ve Th (CD4+<\/sup>) h\u00fccreleri ile sa\u011flan\u0131r. B lenfositlerin, \u201cclass 2 major histocompatibility complex\u201d (MHC) molek\u00fclleri ile viral peptidleri CD4+<\/sup> T lenfositlere sunarak sitokin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 ve bu sitokinlerin B ve CD8+<\/sup> T h\u00fccre aktivitesini d\u00fczenledikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. HCV\u2019ler \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde sitokin a\u011f\u0131na m\u00fcdahale ederek Th2\/Tc2 sitokin profilini uyarmakta ve bu sayede ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131ndan ka\u00e7maktad\u0131r. \u0130nfeksiyon kontrol mekanizmas\u0131ndaki yetersizlik pro-inflamatuar kemokinler taraf\u0131ndan uyar\u0131lan inflamatuar h\u00fccrelerin s\u00fcrekli karaci\u011fer parankimi i\u00e7ine infiltrasyonlar\u0131na ve karaci\u011fer hasar\u0131na yol a\u00e7ar, sonu\u00e7 olarak karaci\u011fer sirozu geli\u015fir (3).<\/p>\n

Hepatit C virusu ile infekte hastalar\u0131n, fibrozise ilerleyi\u015fi hen\u00fcz tam olarak anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Tc (CD8+) h\u00fccrelerinin erken cevab\u0131 viral klirenste \u00f6nemli olabilir (8). TNF-alfa, TGF-beta, IL-10 gibi baz\u0131 sitokin ve kemokinler antiviral mekanizmada rol oynar. Akut ve kronik karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131, pro- ve anti-inflamatuar sitokinlerin artm\u0131\u015f ekspresyonuna ba\u011fl\u0131 inflamatuar s\u00fcre\u00e7lerdir (9). Bu ba\u011flamda virusa kar\u015f\u0131 olu\u015fan farkl\u0131 sitokin cevaplar\u0131 farkl\u0131 karaci\u011fer hasarlar\u0131na sebep olabilmektedir (10).<\/p>\n

Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda, karaci\u011fer inflamasyonu ve fibrozise etkili olabilecek sitokinlerden TNF-alfa, IL-10 ve TGF-beta ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130nfeksiy\u00f6z patojenlerin neden oldu\u011fu akut inflamatuar cevab\u0131n ana mediyat\u00f6r\u00fc olan TNF-alfa, antiviral defans mekanizmas\u0131n\u0131 tetikleyerek inflamasyonun progresyonunu sa\u011flamaktad\u0131r (11,12); antikor \u00fcretimini tetikleyerek infeksiyonun \u015fiddetlenmesine de sebep olabilir (8). Karaci\u011ferde lokal inflamatuar alanlarda infiltrasyon yapan monon\u00fckleer h\u00fccrelerde \u00fcretilip sekrete edilir ve bu TNF-alfa\u2019n\u0131n kronik karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131nda inflamatuar aktivitede rol oynayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir (13).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, serum TNF-alfa seviyeleri; hasta grubu ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kontrol grubu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; HCV ile infekte hastalarda, kontrol grubuna g\u00f6re daha y\u00fcksek bulundu (p<\/i><0.05). Benzer \u015fekilde, Zylberberg ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 60 KHC\u2019li hastada yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, TNF-alfa d\u00fczeyi KHC infeksiyonlu hastalarda, sa\u011fl\u0131kl\u0131 kontrol grubundan daha y\u00fcksek ve istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bulunmu\u015ftur (14). TNF-alfa\u2019n\u0131n inflamatuar s\u00fcre\u00e7te rol oynayan bir sitokin olmas\u0131 bu durumu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bir di\u011fer \u00f6nemli sitokin olan TGF-beta, karaci\u011fer rejenerasyonunda hepatosit proliferasyonunu inhibe eder ve karaci\u011fer sirozunda hepatositler taraf\u0131ndan ekstrasel\u00fcler matriks proteinlerin yap\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde uyar\u0131r. Kronik hepatit ve sirozda, fibrozis patogenezinde \u00f6nemli rol oynar. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, serum TGF-beta seviyeleri hasta ve kontrol gruplar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve serum TGF-beta de\u011ferleri HCV ile infekte hastalarda, kontrol grubuna g\u00f6re daha y\u00fcksek bulundu. Yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, TGF-beta\u2019n\u0131n histolojik evreyi yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ve TGF-beta\u2019n\u0131n aktivasyonunun fibrogenezisin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (15). K\u0131rmaz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (16) yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada da serum TGF-beta d\u00fczeyleri kontrol grubuna g\u00f6re KHC\u2019li hastalarda y\u00fcksek bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

IL-10, aktive olmu\u015f makrofajlarca salg\u0131lanan ve onlar\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131 inhibe eden bir sitokindir. Sitokin sekretuar inhibit\u00f6r fakt\u00f6r\u00fc olarak da bilinen IL-10, anti-inflamatuar etkiye sahiptir. Anti-inflamatuar etkisiyle ALT d\u00fczeyini normalle\u015ftirir, hepatik lezyonlar\u0131 s\u0131n\u0131rlar ve fibrozisi azalt\u0131r. Ayr\u0131ca IFN-gamma sentezi, IL-10 taraf\u0131ndan inhibe edilir (6). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda serum IL-10 seviyeleri hasta ve kontrol grubunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve hasta grubunda IL-10 serum de\u011ferleri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 kontrol grubuna g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 7 kat daha y\u00fcksek olarak saptand\u0131 (p<\/i>=0.000). Yap\u0131lan farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda da hepatit C ile infekte hasta grubunda IL-10 d\u00fczeyi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 kontrol grubuna g\u00f6re istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde y\u00fcksek saptam\u0131\u015ft\u0131r (17,18).<\/span><\/p>\n

TNF-alfa\u2019n\u0131n HA\u0130 ile ili\u015fkisini belirlemek i\u00e7in hasta grubundaki bireylerin TNF-alfa de\u011ferleri ile HA\u0130 dereceleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Fibrozis skoru ne olursa olsun orta derecede HA\u0130 olanlarda TNF-alfa, minimal HA\u0130 olanlara g\u00f6re istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde daha y\u00fcksek bulundu. Neuman ve arkada\u015flar\u0131 da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda benzer sonuca ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (19); yap\u0131lan 778 KHC\u2019li hastay\u0131 kapsayan farkl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise karaci\u011fer inflamasyon derecesi ile TNF-alfa seviyeleri aras\u0131nda pozitif korelasyon saptanm\u0131\u015ft\u0131r (rho=0.92) (20).<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, TGF-beta ve HA\u0130 aras\u0131nda lineer ili\u015fki saptan\u0131rken; IL-10 de\u011ferleri ile HA\u0130 aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 d\u00fczeyde bir ili\u015fki bulunmad\u0131.<\/p>\n

Hepatit C virusu infeksiyonu olan hastalarda karaci\u011ferdeki inflamasyonun g\u00f6stergesi HA\u0130 ile belirlenmektedir. HA\u0130 ile ALT d\u00fczeyleri aras\u0131nda da anlaml\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. HA\u0130 artt\u0131k\u00e7a ALT de\u011ferlerindeki y\u00fckseklik dikkat \u00e7ekmektedir (21,22).<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; karaci\u011fer biyopsisi zahmetli ve komplikasyonlar\u0131 ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilecek bir i\u015flemdir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde KHC hastalar\u0131na tedavi \u00f6ncesi zorunlu karaci\u011fer biyopsisi yap\u0131lmaktayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde biyopsi zorunlulu\u011fu ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Kronik hepatit C hastal\u0131\u011f\u0131 sinsi seyreden bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in tedavi \u00f6ncesi karaci\u011fer hasar\u0131n\u0131n tespiti son derece \u00f6nemlidir. Karaci\u011fer biyopsi incelemesinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 dolayl\u0131 yollardan g\u00f6sterebilecek olan biyokimyasal belirte\u00e7ler hastal\u0131\u011f\u0131n ve karaci\u011ferin durumu hakk\u0131nda fikir y\u00fcr\u00fctmemize yard\u0131mc\u0131 olabilir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda HA\u0130 ile ALT\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra sitokinler aras\u0131nda lineer ili\u015fki tespit edildi. Serum sitokin ve ALT de\u011ferlerinin birlikte de\u011ferlendirilmesinin, KHC\u2019li hastalarda ba\u015flang\u0131\u00e7 karaci\u011fer biyopsisinde saptanan HA\u0130 progresyonu hakk\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekle birlikte bu konuda daha kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Hepatit C virusu (HCV), kronik hepatit ve hepatosel\u00fcler karsinoma (HSK) neden olan nonsitopatik bir virustur. Flaviviridae ailesinin Hepacivirus cinsine ait, tek zincirli pozitif kutuplu RNA virusudur. Kronik hepatit C infeksiyonu k\u00fcresel olarak \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunu olup d\u00fcnya n\u00fcfusunun %1\u2019i infekte durumdad\u0131r. \u00dclkemizde, HCV infeksiyonu seroprevalans\u0131 b\u00f6lgelere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stererek %0.1-0.8 oran\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. En […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5675,5676,3026,5677],"class_list":["post-26648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-biyolojik-belirtecler","tag-karaciger-sirozu","tag-kronik-hepatit-c","tag-sitokinler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26648"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28623,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26648\/revisions\/28623"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}