{"id":25461,"date":"2022-09-28T11:00:12","date_gmt":"2022-09-28T08:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=25461"},"modified":"2022-09-28T11:53:52","modified_gmt":"2022-09-28T08:53:52","slug":"hepatit-b-virusu-tasiyan-erkek-hastalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2022\/09\/28\/hepatit-b-virusu-tasiyan-erkek-hastalar\/","title":{"rendered":"Hepatit B Virusu Ta\u015f\u0131yan Erkek Hastalar\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 Hakk\u0131ndaki Bilgi, Tutum ve D\u00fc\u015f\u00fcnceleri"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Hepatit B virusu (HBV) infeksiyonu karaci\u011fere zarar vererek hem akut hem de kronik hastal\u0131\u011fa neden olabilen viral bir infeksiyondur. T\u00fcm d\u00fcnyada HBV infeksiyonu \u00f6nemli bir <\/b>sa\u011fl\u0131k sorunudur. D\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 257 milyon ki\u015fi HBV infeksiyonu ile ya\u015famaktad\u0131r ve sadece %9\u2019unun tan\u0131s\u0131 bilinmektedir. Bir\u00e7ok hasta sadece ileri d\u00fczeyde karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu zaman te\u015fhis edilmektedir (1). HBV infeksiyonunun g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re d\u00fcnya; d\u00fc\u015f\u00fck (\u2264%1.9), d\u00fc\u015f\u00fck orta (%2-4.9), orta (%5-%7.9) ve y\u00fcksek (\u2265%8) endemik b\u00f6lgelere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemiz d\u00fc\u015f\u00fck orta endemik grupta yer almaktad\u0131r (2). Avrupa b\u00f6lgesi ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda genel pop\u00fclasyonda hepatit B prevalans\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkelerden biri T\u00fcrkiye\u2019dir (3).<\/p>\n

Virus, infekte olmu\u015f bir ki\u015finin kan\u0131 veya di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla temas sonucu bula\u015f\u0131r. HBV infeksiyonu olan ki\u015filerin kan ve kan \u00fcr\u00fcnlerinde, t\u00fcm v\u00fccut salg\u0131lar\u0131nda (meni, vajen, t\u00fckr\u00fck, idrar, anne s\u00fct\u00fc) virus bulunmaktad\u0131r. \u0130nfeksiyon, infekte ki\u015filerin kanlar\u0131 ve bu kanlarla haz\u0131rlanan her t\u00fcrl\u00fc kan \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn parenteral olarak verilmesiyle bula\u015f\u0131r. Kontamine i\u011fne ve enjekt\u00f6rlerle yap\u0131lan uygulamalar da bula\u015fmada etkili rol oynar. Akut ya da kronik infeksiyonlu annelerden de transplasental yolla yeni do\u011fana etken ge\u00e7i\u015fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir di\u011fer ge\u00e7i\u015f yolu da cinsel yoldur (4). Parenteral, cinsel ya da perinatal bula\u015fman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, bula\u015fma yolunun net tan\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131 bula\u015fma tipini tan\u0131mlayan horizontal yol, \u00f6zellikle aile i\u00e7i bula\u015fmadan sorumludur. Kalabal\u0131k ya\u015fam, hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc olmas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck sosyo-ekonomik d\u00fczey HBV\u2019nin bula\u015fma oran\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r (5). \u00dclkemizde, HBV\u2019nin \u00f6zellikle \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131nda aileden ve toplumdan horizontal yolla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir (6). Bula\u015fma ve korunmaya y\u00f6nelik bilgi d\u00fczeyinin belirlenmesi, HBV\u2019ye y\u00f6nelik koruyucu sa\u011fl\u0131k \u00f6nlemlerinin olu\u015fturulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rma, HBV ile infekte erkek hastalar\u0131n hastal\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda bilgi, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve tutumlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n

Tan\u0131mlay\u0131c\u0131 nitelikte yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n evrenini, Ankara\u2019da bir askeri hastanenin \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Klini\u011fi\u2019nde Temmuz 2016- Temmuz 2017 tarihleri aras\u0131nda HBV infeksiyonu nedeni ile yatan hastalar olu\u015fturdu. Askeri hastane oldu\u011fu i\u00e7in klini\u011fe kad\u0131n hasta yat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmamaktad\u0131r. \u00d6rneklem se\u00e7imine gidilmemi\u015f olup \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihler aras\u0131nda HBV infeksiyonu nedeniyle hastaneye yatan 244 erkek hastan\u0131n ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lmay\u0131 kabul eden 208 (%85)\u2019i ile \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Veriler, hastalar\u0131n sosyo-demografik \u00f6zellikleri ve hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda tutum ve bilgi d\u00fczeylerini irdeleyen iki b\u00f6l\u00fcm ve 28 sorudan olu\u015fan anket formu ile topland\u0131; anketi literat\u00fcrle uyumlu olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z haz\u0131rlad\u0131 (5-9). Anket formu, tedavi saatleri d\u0131\u015f\u0131nda belirlenen bir s\u00fcrede ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 g\u00f6zetiminde hastalar\u0131n kendisi taraf\u0131ndan dolduruldu. Anket formunun doldurulma s\u00fcresi ortalama 10-15 dakikad\u0131r. Verilerin istatistiksel analizi i\u00e7in, SPSS (\u201cStatistical Package for the Social Sciences\u201d) versiyon 22.0 program\u0131 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) kullan\u0131ld\u0131. De\u011ferlendirmeler ortalama, say\u0131, y\u00fczde gibi tan\u0131mlay\u0131c\u0131 istatistiksel y\u00f6ntemler kullan\u0131larak yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in Etimesgut Askeri Hastanesi Etik Kurulu\u2019ndan 1 Nisan 2015 tarih ve 8000-17-15 karar say\u0131s\u0131yla onay ve hastalardan ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam formu al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

BULGULAR<\/h2>\n
\"\"<\/a>

Tablo 1.<\/strong> Hastalar\u0131n Hepatit B Hastal\u0131\u011f\u0131 ile \u0130lgili Bilgi Alma Durumlar\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tablo 2.<\/strong> Hastalar\u0131n Hepatit B Hastal\u0131\u011f\u0131 Hakk\u0131nda Bilgi Durumlar\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n

Hastalar\u0131n, %86.5\u2019i bek\u00e2r olup ya\u015f ortalamalar\u0131 22.67\u00b12.9\u2019dur; %50\u2019si ilk\u00f6\u011fretim, %23.1\u2019i lise ve %26.9\u2019u \u00fcniversite mezunudur; %65.4\u2019\u00fc serbest meslek, %21.1\u2019i memur ve %13.5 i\u015fsizdir.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmada yer alan hastalar\u0131n %53.4\u2019\u00fc HBeAg-negatif, %46.6\u2019si HBeAg-pozitif kronik hepatit B hastas\u0131d\u0131r. Hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bir tedavi g\u00f6rmedi\u011fini ifade edenlerin oran\u0131 %65.4 ve ailesinde HBV ta\u015f\u0131yan bir birey oldu\u011funu ifade edenlerin oran\u0131 %48.1\u2019dir. Hastalar\u0131n %46.2\u2019si kendi iste\u011fi ile hastanede yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tetkikte, %40.4\u2019\u00fc kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve %13.4\u2019\u00fc askerlik muayenesinde HBV ile infekte oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fini belirtti. Hastal\u0131\u011f\u0131 e\u015fleri ile payla\u015fma durumu de\u011ferlendirildi\u011finde; evli olanlar\u0131n hepsi ve bek\u00e2r olanlar\u0131n %15.6\u2019s\u0131 payla\u015fmak istemediklerini ifade etti.<\/p>\n

Hepatit B hastalar\u0131n\u0131n ba\u015fvurduklar\u0131 bilgi kaynaklar\u0131; %51.9 oran\u0131nda sa\u011fl\u0131k personeli, %50 oran\u0131nda internettir. Hastal\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda %53.9\u2019\u00fc orta d\u00fczeyde bilgi sahibi oldu\u011funu %80.8\u2019i ise hastal\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bilgi alma ihtiyac\u0131 hissetti\u011fini ifade etti (Tablo 1).<\/p>\n

HBV infeksiyonunun bula\u015fma yollar\u0131 soruldu\u011funda; %88.4\u2019\u00fc kan yolu, %42.3\u2019\u00fc cinsel temas, %36.5\u2019i berberde t\u0131ra\u015f olma, %34.6\u2019s\u0131 di\u015f tedavisinde hastal\u0131k bula\u015fm\u0131\u015f alet kullan\u0131lmas\u0131 ve %32.6\u2019s\u0131 hasta bireyin bardak, \u00e7atal gibi ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla oldu\u011funu ifade etti. Hastalar\u0131n %80.7\u2019si a\u015f\u0131 olman\u0131n, %38.4\u2019\u00fc hasta bireyin di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131, t\u0131rnak makas\u0131 gibi ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131 bireysel olarak kullanmas\u0131n\u0131n ve %26.9\u2019u kondom kullanman\u0131n infeksiyondan korunma yollar\u0131 oldu\u011funu belirtti. Hastalar\u0131n %86.5\u2019i hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavi amac\u0131n\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlemesini \u00f6nlenmek oldu\u011funu ve %63.4\u2019\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131n karaci\u011fer sirozuna sebep olabilece\u011fini ifade etti (Tablo 2).\u00a0<\/span><\/p>\n

Hastalar\u0131n, Hepatit B infeksiyonu ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de\u011ferlendirildi\u011finde; %98.1 sigara ve alkolden ka\u00e7\u0131nmak gerekti\u011fini, %80.8\u2019i aile bireylerinin tarama testlerinin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, %69.2\u2019si hastal\u0131\u011f\u0131n kendili\u011finden d\u00fczelemeyece\u011fini, %63.5\u2019i yak\u0131nlar\u0131n\u0131n risk alt\u0131nda oldu\u011funu, %57.7\u2019si tedavide belli bir diyet uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini, %53.8\u2019i bitkisel ila\u00e7lar\u0131n hastal\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve %23.1\u2019i hastal\u0131\u011f\u0131n tedavi edilebilir bir hastal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/h2>\n

Yeti\u015fkinler aras\u0131nda y\u00fcksek riskli cinsel ili\u015fki, HBV infeksiyonunun s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bula\u015fma nedenlerinden biridir. Homoseks\u00fcel ili\u015fki ile HBV infeksiyonu ge\u00e7i\u015fi daha fazla olmakla birlikte heteroseks\u00fcel ili\u015fki de s\u0131k rastlanan nedenlerden biridir (10). Hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131 ve evlilik \u00fczerine etkisini inceleyen farkl\u0131 \u00fclkelerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcuttur. \u0130ran\u2019da, bek\u00e2r ve evli hepatit B hastalar\u0131n\u0131n evlilik hakk\u0131nda alg\u0131lar\u0131n\u0131 belirlemeye y\u00f6nelik yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada; kat\u0131l\u0131mc\u0131lar toplumda hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olumsuz tav\u0131rlar ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olmas\u0131n\u0131n uygun ya\u015fta ve arzu edilen bir partnerle evlenmelerini engelledi\u011fini ifade etmi\u015ftir (11). Pakistan\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada evli hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131, hepatit B tan\u0131s\u0131 koyulduktan sonra e\u015flerinin davran\u0131\u015f\u0131nda de\u011fi\u015fiklik oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (12). Kanada\u2019da ya\u015fayan Asyal\u0131 g\u00f6\u00e7menler \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %53\u2019\u00fc hastal\u0131klar\u0131n\u0131 aile ve arkada\u015flar\u0131yla payla\u015fmak istemedi\u011fini ifade etmi\u015ftir (13). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda da hastal\u0131\u011f\u0131n e\u015flerle payla\u015f\u0131lma durumu de\u011ferlendirildi\u011finde; evli olanlar\u0131n hepsi ve bek\u00e2r olanlar\u0131n %15.6\u2019s\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 e\u015fleri ile payla\u015fmak istemediklerini ifade etmi\u015f olup bu sonu\u00e7 literat\u00fcrle uyumludur. Sosyal olarak kabul g\u00f6rmeyeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri, \u00f6nyarg\u0131lar ve bilgisizlik bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n nedeni olarak tahmin edilmektedir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, hepatit B hastalar\u0131 hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili olarak ba\u015fvurduklar\u0131 bilgi kaynaklar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k personeli ve internet oldu\u011funu, orta d\u00fczeyde bilgi sahibi olduklar\u0131n\u0131 ve bilgi alma ihtiyac\u0131 hissettiklerini ifade etti. Pakistan\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu sa\u011fl\u0131k personeli, aile, arkada\u015f ve yak\u0131nlar\u0131ndan; \u00fclkemizde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise en \u00e7ok doktorlardan bilgi ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir (6, 8). Polonya\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n medya ve sa\u011fl\u0131k personelinden bilgi edindi\u011fi; yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n e\u011fitim almak istedi\u011fini ifade etti\u011fi bildirilmi\u015ftir (14). \u00dclkemizde hasta yak\u0131nlar\u0131 ile yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu sa\u011fl\u0131k personelinden bilgi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve konu ile ilgili bilgilerinin yetersiz oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (15). Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu konuyla ilgili e\u011fitim almak istedi\u011fini; pratisyen hekimlerle yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise hekimlerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 bilgilerinin yetersiz oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir (16, 17). Yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, bulgular\u0131m\u0131zla da uyumlu olarak, hasta ve yak\u0131nlar\u0131 genelde sa\u011fl\u0131k personelinden bilgi almakta ve bilgi d\u00fczeylerinin yetersiz oldu\u011funu ifade etmektedir. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n da kendi bilgilerini yetersiz olarak g\u00f6rmeleri, e\u011fitim verilecek hasta grubunun yeterli bilgiye ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan verilemeyen bilgi, muhtemelen yanl\u0131\u015f ve eksik bilgiler i\u00e7eren ba\u015fka kaynaklardan edinilecektir. Hastalar\u0131n birincil bilgi kayna\u011f\u0131 olan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n halk\u0131n bilin\u00e7lendirilmesi ve e\u011fitimi konular\u0131nda daha \u00f6zenli olmalar\u0131 gere\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kronik HBV infeksiyonunun prevalans\u0131 co\u011frafi olarak %1 ile %20 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup bula\u015fma yollar\u0131 b\u00f6lgeler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir (18). Bula\u015fma yollar\u0131n\u0131n bilinmesi hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Polonya\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, HBV infeksiyonu bula\u015fma yolu soruldu\u011funda hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu ameliyat prosed\u00fcr\u00fc, di\u015f muayenesi, kan nakli ve i\u011fne payla\u015f\u0131m\u0131nda nozokomiyal bula\u015fmay\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131mlam\u0131\u015f, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131 ise korunmas\u0131z cinsel ili\u015fkiyi bir risk fakt\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve anneden \u00e7ocu\u011fa ge\u00e7i\u015f olabilece\u011fini bildirmi\u015ftir (14). Bulgaristan\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu infeksiyonun HBV infekte bireylerin ellerini tutarak, ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131 ortak kullanarak, \u00f6perek, sar\u0131larak, \u00f6ks\u00fcr\u00fckle, hap\u015f\u0131r\u0131kla veya emzirme yoluyla bula\u015fabilece\u011fini ifade ederken sadece %40\u2019\u0131 infekte kan veya v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131na maruz kalarak bula\u015fabilece\u011fini belirtmi\u015ftir (19). \u00dclkemizde yap\u0131lan bir hepatit B prevalans \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda tahmini bula\u015f yollar\u0131; di\u015f tedavisi (%68.3), hastanede yat\u0131\u015f (%34.4), cerrahi giri\u015fim (%32.9), kan transf\u00fczyonu (%19.3) ve \u015f\u00fcpheli ili\u015fki (%2.2) olarak tespit edilmi\u015ftir (7). Bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada ise HBV infeksiyonunun en \u00e7ok kan yolu, cinsel temas ve di\u015f tedavisi ile bula\u015fabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir (10). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, HBV infeksiyonunun bula\u015fma yollar\u0131; kan yolu, cinsel temas, berberde tra\u015f olmak, di\u015f tedavisinde kullan\u0131lan aletler ve hasta ki\u015filerin ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131 kullanmak olarak ifade edilmi\u015ftir. Bulgular\u0131m\u0131z, \u00fclkemizde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla uyumlu olmakla birlikte di\u011fer \u00fclkelerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u00dclkeler aras\u0131nda sosyok\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklere ba\u011fl\u0131 olarak; e\u015fcinsellik, \u00e7ok e\u015flilik, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi etkenlerin farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesinden dolay\u0131 bula\u015fma yollar\u0131n\u0131n da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

HBV infeksiyonunun olu\u015fturdu\u011fu bireysel ve toplumsal zarar\u0131 azaltman\u0131n ba\u015fl\u0131ca yolu hastal\u0131ktan korunmakt\u0131r. Polonya\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %90.2\u2019si a\u015f\u0131laman\u0131n HBV infeksiyonunu \u00f6nlemek i\u00e7in koruyucu bir \u00f6nlem oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (14). \u00dclkemizde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131n\u0131n korunma yollar\u0131ndan hi\u00e7birini bilmemesi, yaln\u0131zca %25\u2019inin a\u015f\u0131 ile korunma yolunu bilmesi, bu alanda bilgi ve bilgilendirme eksikli\u011finin \u00f6nemli g\u00f6stergesi olarak sunulmu\u015ftur (7). Di\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fmada en \u00e7ok di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 ve t\u0131rnak makas\u0131 gibi ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir (9). Hasta yak\u0131nlar\u0131yla yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, cinsel ili\u015fkiye girerken kondom kullan\u0131lmas\u0131, ortak t\u0131rnak makas\u0131 kullan\u0131lmamas\u0131 ve herhangi bir yaralanma an\u0131nda yaraya \u00e7\u0131plak elle m\u00fcdahale edilmemesi konusunda dikkatli olunmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (15). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %80.7\u2019si a\u015f\u0131 olman\u0131n gereklili\u011fini ifade ederken \u00e7ok az\u0131 ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131 bireysel kullanman\u0131n, kondom kullanman\u0131n, infekte ki\u015filerin kan ve v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131ndan korunman\u0131n, tek e\u015fli cinsel ya\u015fam\u0131n gereklili\u011fini ifade etti. Hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131ndan korunman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biri a\u015f\u0131lanmad\u0131r. Hem \u00fclkemizde yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar hem de bizim bulgular\u0131m\u0131z a\u015f\u0131lanma ve di\u011fer korunma y\u00f6ntemleri konusunda bilgi d\u00fczeyinin yetersiz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu konudaki bilgi eksikli\u011fi daha fazla ki\u015finin infekte olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck risk olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu hepatit B hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavi edilebilir oldu\u011funu ve karaci\u011fer sirozuna sebep olabilece\u011fini ifade etmi\u015ftir. \u00dclkemizde yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarda da hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131n tedavi edilebilir oldu\u011funu ve ilerlemesi durumunda karaci\u011fer yetmezli\u011fi, siroz ve kansere d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini ifade etmi\u015ftir (7, 9). Polonya\u2019da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu, Pakistan\u2019da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131, Banglade\u015f\u2019te yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada ise be\u015fte biri hastal\u0131\u011f\u0131n tedavi edilebilir oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir (8, 14, 20). Polonya\u2019da ve Pakistan\u2019da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu HBV infeksiyonunun karaci\u011fer kanserine yol a\u00e7abilece\u011fini belirtmi\u015ftir (8, 14). Bu sonu\u00e7lar, tedavi s\u00fcrecinde hastalara verilmesi gereken bilgilerin \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015febilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca Kronik HBV infeksiyonunun ilerlemesiyle karaci\u011fer yetmezli\u011fine veya hepatosel\u00fcler kansere yol a\u00e7mas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve erken \u00f6l\u00fcmleri azaltmak i\u00e7in hasta takipleri s\u0131ras\u0131nda sa\u011fl\u0131k personelinin hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131na e\u011fitim vermesinin \u00f6nemi artmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bitkisel ila\u00e7lar, yoga, v\u00fccut temelli uygulamalar, hacamat gibi zihin\/v\u00fccut uygulamalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren tamamlay\u0131c\u0131 ve alternatif t\u0131p (TAT) y\u00f6ntemlerine hem \u00fclkemizde hem de d\u00fcnyada ilgi giderek artmaktad\u0131r (21-24). Liem ve arkada\u015flar\u0131 (25) hepatit B hastalar\u0131nda TAT y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin etnik ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcm etnik gruplarda en s\u0131k kullan\u0131lan y\u00f6ntem oldu\u011funu tespit etmi\u015ftir; zihin-v\u00fccut uygulamalar\u0131 ise G\u00fcney Asya\u203ada ve siyahlar aras\u0131nda daha yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dclkemizde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar\u0131n %13.8\u2019i bitkisel ila\u00e7lar\u0131n hastal\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilece\u011fini ifade ederken di\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fmada hastalar\u0131n %27\u2019si TAT y\u00f6ntemlerini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir (7, 26). \u00d6zen (9)\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, hastalar aras\u0131nda hepatit B\u2019nin tedavisinde ila\u00e7, interferon, a\u015f\u0131 gibi t\u0131bbi y\u00f6ntemleri bilenlerin oran\u0131 %12 iken, hacamat, ocak\u2013okutma, y\u00f6resel \u015fifal\u0131 su, \u00e7amur s\u00fcrmek, hasta ki\u015finin kendisinin ya da sar\u0131l\u0131kl\u0131 bir bebe\u011fin idrar\u0131n\u0131 i\u00e7mek gibi t\u0131p d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemleri bilenlerin oran\u0131 %25.3 olarak tespit edilmi\u015ftir (9). \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda ise bitkisel ila\u00e7lar\u0131n hastal\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilece\u011fini ifade eden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n oran\u0131 %53.8 olup \u00fclkemizde yap\u0131lan di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re daha y\u00fcksektir. \u00c7al\u0131\u015fmalar sonucunda elde edilen bir bulgu olarak bitkisel ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, hepatit B hastalar\u0131nda toksisite ve karaci\u011fer yetmezli\u011fi geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli bir durumdur. Bu nedenle sa\u011fl\u0131k personelinin; TAT\u2019\u0131n faydalar\u0131, zararlar\u0131 ve potansiyel toksisite yaratma kapasitesinden haberdar olmas\u0131 ve hastalar\u0131 bilgilendirmesi son derece \u00f6nemlidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; HBV infekte erkek hastalar\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili bilgilerinin yetersiz oldu\u011fu ve tutumlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi gerekti\u011fi belirlendi. Bu nedenle, hasta ve yak\u0131nlar\u0131na ba\u015fta bula\u015fma, korunma ve tedavi s\u00fcreci olmak \u00fczere hastal\u0131k hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 e\u011fitimler yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ayr\u0131ca toplumun hastal\u0131k hakk\u0131ndaki bilgi d\u00fczeyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme oran\u0131n\u0131n ve ya\u015fanan problemlerin azalmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Hepatit B virusu (HBV) infeksiyonu karaci\u011fere zarar vererek hem akut hem de kronik hastal\u0131\u011fa neden olabilen viral bir infeksiyondur. T\u00fcm d\u00fcnyada HBV infeksiyonu \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunudur. D\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 257 milyon ki\u015fi HBV infeksiyonu ile ya\u015famaktad\u0131r ve sadece %9\u2019unun tan\u0131s\u0131 bilinmektedir. Bir\u00e7ok hasta sadece ileri d\u00fczeyde karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu zaman te\u015fhis edilmektedir (1). HBV […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[3882,3156,3705,3684],"class_list":["post-25461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-bilgi","tag-hepatit-b-virusu","tag-infeksiyon-hastaliklari","tag-tutum"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25461"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25639,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25461\/revisions\/25639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}