{"id":24357,"date":"2022-03-28T09:00:03","date_gmt":"2022-03-28T06:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=24357"},"modified":"2022-03-28T10:31:11","modified_gmt":"2022-03-28T07:31:11","slug":"saglik-calisanlarinda-covid-19-asilamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2022\/03\/28\/saglik-calisanlarinda-covid-19-asilamasi\/","title":{"rendered":"Sa\u011fl\u0131k \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 A\u015f\u0131lamas\u0131na Y\u00f6nelik Tutum ve Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"p1\">G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n<p class=\"p2\">Koronavirus hastal\u0131\u011f\u0131 2019 (COVID-19) pandemisi, 06 Ekim 2021 tarihi itibariyle do\u011frulanm\u0131\u015f 235 673 032 olgu ve 4 814 651 \u00f6l\u00fcm ile halen devam etmektedir (1). Pandeminin hen\u00fcz sonlanmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131n\u0131n daha da y\u00fckselebilece\u011fi ve salg\u0131n\u0131n halihaz\u0131rda tehditk\u00e2r olan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n daha da ciddile\u015febilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re 02 Ekim 2021 tarihi itibariyle toplam 6 188 903 420 doz COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r (1). COVID-19\u2019un etkeni olan \u015fiddetli akut solunum sendromu virusu-2 (\u201cSevere acute respiratory sendrome-2, SARS-CoV-2\u201d)\u2019nin 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda tan\u0131mlanmas\u0131 ve sekans analizinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan a\u015f\u0131 geli\u015ftirilmesi de dahil olmak \u00fczere bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zda ger\u00e7ekle\u015fti. COVID-19 pandemisi; d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 ekonomik sonu\u00e7lar da dahil olmak \u00fczere, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sistemi i\u00e7in \u00f6nemli bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r (2, 3). Pandemiyi kontrol alt\u0131na almak ve d\u00fcnya genelinde COVID-19\u2019un y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmak i\u00e7in, etkili ve g\u00fcvenli COVID-19 a\u015f\u0131lar\u0131na acilen ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bilinmekteydi. Bu ba\u011flamda, COVID-19 pandemisini sonland\u0131rmak amac\u0131yla d\u00fcnya genelinde y\u00fczlerce ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme (AR-GE) kurumu a\u015f\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 (3-5). \u0130naktive edilmi\u015f SARS-CoV-2 a\u015f\u0131s\u0131 CoronaVac (Sinovac Life Sciences, Pekin, \u00c7in) i\u00e7in ilk acil kullan\u0131m onay\u0131 (AKO) 13 Ocak 2021\u2019de T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye \u0130la\u00e7 ve T\u0131bbi Cihaz Kurumu (T\u0130TCK) taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131 (6). T\u00fcm d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde a\u015f\u0131 tedarikinin k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ilk a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fl\u0131 ve engelli koruma evleri gibi yerlerde kalanlar ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 gibi \u00f6ncelikli gruplarla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (7). \u0130lk a\u015f\u0131lanan grup i\u00e7erisinde yer alan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, COVID-19 a\u015f\u0131lama programlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 a\u015f\u0131lar konusunda g\u00fcvenilir bilgi kayna\u011f\u0131 olarak kabul edilir ve onlar\u0131n a\u015f\u0131lanmalar\u0131 toplumun genelini etkiler. Temel sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde g\u00f6rev almalar\u0131 nedeniyle sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda COVID-19\u2019a maruziyet ve a\u011f\u0131r hastal\u0131k riski y\u00fcksektir (8). COVID-19 temas\u0131 veya maruziyeti sonras\u0131nda karantina ihtiyac\u0131 nedeniyle temel sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde ciddi aksamalar meydana gelebilmektedir. Bu nedenle, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ncelikli uygulanmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. Di\u011fer yanda, a\u015f\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan geni\u015f \u00e7apta kabul edilmesi, toplumun a\u015f\u0131ya kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131 da etkileyecektir. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131lamas\u0131na y\u00f6nelik tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamam\u0131z, kan\u0131ta dayal\u0131 ve etkili ileti\u015fim stratejileri geli\u015ftirebilmemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu alandaki bilgi bo\u015flu\u011funu doldurabilmek i\u00e7in, CoronaVac (Sinovac Life Sciences, Pekin, \u00c7in) a\u015f\u0131s\u0131 AKO\u2019nun yay\u0131nlanmas\u0131ndan \u00f6nce, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 kabul\u00fcn\u00fc, tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek ve de\u011ferlendirmek amac\u0131yla bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 planlad\u0131k.<\/p>\n<h2 class=\"p1\"><b><br \/>\n<\/b>Y\u00d6NTEMLER<\/h2>\n<p class=\"p2\">Yozgat Bozok \u00dcniversitesi Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Hastanesi 250 yatak kapasitesine sahip Yozgat ili geneline hizmet veren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak bir hastanedir. Hastanede \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n evrenini olu\u015fturan t\u0131p doktoru ve yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personelinden olu\u015fan 657 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lmay\u0131 kabul eden 507 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131na, 15-25 Aral\u0131k 2020 tarihleri aras\u0131nda y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fme yolu ile anket uyguland\u0131. Anket formu; sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n temel demografik bilgilerini, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 birimi, COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma isteklerini ve COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 hakk\u0131nda genel bilgilerini sorgulayan 12 sorudan olu\u015fmaktayd\u0131. Ankette kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan ad ve soyad bilgisi istenmedi. \u00c7al\u0131\u015fma i\u00e7in T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan 14.12.2020 tarih ve 2020-12-14T11_37_05 karar numaras\u0131yla ve Yozgat Bozok \u00dcniversitesi Klinik Ara\u015ft\u0131rmalar Etik Kurulu\u2019ndan 23.12.2020 tarih ve 2017-KAEK-189_2020.12.23_06 karar numaras\u0131yla onay al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<h3 class=\"p3\">\u0130statistiksel Analiz<\/h3>\n<p class=\"p2\">Veriler Stata 11.0 (College Station, Texas, ABD) istatistik program\u0131na aktar\u0131larak analiz edildi ve y\u00fczde hesaplamas\u0131 ile de\u011ferlendirildi. Sorulara verilen yan\u0131tlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda Fisher\u2019in kesin testi veya \u03c72 testi kullan\u0131ld\u0131. p de\u011feri &lt;0.05 olan sonu\u00e7lar istatistiksel olarak anlaml\u0131 kabul edildi. Anket sonras\u0131nda olumsuz yan\u0131t veren sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na COVID-19 a\u015f\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda genel bilgilendirme e\u011fitimi yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<h2 class=\"p1\">BULGULAR<\/h2>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmaya hastanede \u00e7al\u0131\u015fan ve risk grubunda olan 657 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131ndan 507\u2019si kat\u0131ld\u0131. Anket sorular\u0131n\u0131 cevaplayanlar\u0131n 265 (%52.3)\u2019i kad\u0131n, 242 (%47.7)\u2019si erkekti; ya\u015flar\u0131 19 ile 71 aral\u0131\u011f\u0131nda olup ortalama ya\u015f 31.6\u00b18.2 idi. Ankete kat\u0131lanlar\u0131n 415 (%81.9)\u2019i hastanede COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 uygulanaca\u011f\u0131ndan haberdard\u0131 ve 265 (%52.3)\u2019i COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olmay\u0131 istedi\u011fini belirtti. COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi incelendi\u011finde ya\u015f\u0131n artmas\u0131 ile a\u015f\u0131 olma iste\u011finin de artt\u0131\u011f\u0131 bulundu (<i>p<\/i>&lt;0.001).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Erkeklerde COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi kad\u0131nlara g\u00f6re daha fazlayd\u0131 (<i>p<\/i>&lt;0.001).<\/p>\n<p class=\"p2\">Doktorlarda COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi oran\u0131 %83 ile en fazla iken bu oran hem\u015firelerde %37.7 ile en azd\u0131 (<i>p<\/i>&lt;0.001). Doktorlar unvanlar\u0131na g\u00f6re incelendi\u011finde a\u015f\u0131 olma iste\u011fi oranlar\u0131; profes\u00f6rlerde %92.9, do\u00e7entlerde %76.3, doktor \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinde %81.1 ve asistan doktorlarda %83.3 olarak tespit edildi. En y\u00fcksek a\u015f\u0131 olma iste\u011fi profes\u00f6rlerde olmakla birlikte istatistiksel olarak anlaml\u0131 bir fark bulunamad\u0131 (<i>p<\/i>=0.704). E\u011fitim d\u00fczeyi y\u00fcksek lisans ve doktora olanlarda a\u015f\u0131 olma iste\u011fi oran\u0131 lise, \u00f6n lisans ve lisans mezunlar\u0131na g\u00f6re daha fazlayd\u0131 (<i>p<\/i>&lt;0.001).<\/p>\n<div id=\"attachment_24621\" style=\"width: 2197px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24621\" class=\"wp-image-24621 size-full\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1.png\" alt=\"\" width=\"2187\" height=\"2014\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1.png 2187w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1-282x260.png 282w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1-586x540.png 586w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo1-1-768x707.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2187px) 100vw, 2187px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-24621\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 1.<\/strong> Ara\u015ft\u0131rmaya Al\u0131nan Sa\u011fl\u0131k \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n Demografik \u00d6zellikleri<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">G\u00f6rev yap\u0131lan birimlere g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m incelendi\u011finde acil servis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda a\u015f\u0131 olma iste\u011fi %78.8 ile en y\u00fcksek oranda bulunurken, yo\u011fun bak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda bu oran %33.8 ile en d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc (<i>p<\/i>=0.006) (Tablo 1).<\/p>\n<div id=\"attachment_24500\" style=\"width: 1079px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24500\" class=\"size-full wp-image-24500\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2.png\" alt=\"\" width=\"1069\" height=\"513\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2.png 1069w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2-390x187.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2-810x389.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo2-768x369.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1069px) 100vw, 1069px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-24500\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 2.<\/strong> A\u015f\u0131 Olmak \u0130steyen Doktorlar\u0131n ve Di\u011fer Sa\u011fl\u0131k<br \/>Personelinin COVID-19 A\u015f\u0131s\u0131 Hakk\u0131ndaki D\u00fc\u015f\u00fcnceleri<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_24502\" style=\"width: 2196px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24502\" class=\"size-full wp-image-24502\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3.png\" alt=\"\" width=\"2186\" height=\"813\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3.png 2186w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3-390x145.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3-810x301.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo3-768x286.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2186px) 100vw, 2186px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-24502\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 3.<\/strong> COVID-19 A\u015f\u0131s\u0131 Olmak \u0130stemeyen Doktorlar\u0131n ve Di\u011fer Sa\u011fl\u0131k Personelinin A\u015f\u0131<br \/>Olmama Nedenleri<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">Doktorlar\u0131n hastalar\u0131na COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 \u00f6nerme yakla\u015f\u0131m\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde; kendisi a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin daha fazla a\u015f\u0131 olmay\u0131 \u00f6nerdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. A\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen doktorlar\u0131n %77.4\u2019\u00fc a\u015f\u0131n\u0131n koruyuculu\u011funa ve etkinli\u011fine inan\u0131yorken bu oran di\u011fer sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda %62.2 idi (<i>p<\/i>=0.012) (Tablo 2). A\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenler incelendi\u011finde sadece %8.8\u2019inin a\u015f\u0131n\u0131n gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc saptand\u0131. A\u015f\u0131 yapt\u0131rmay\u0131 istemeyenlerde t\u00fcm meslek gruplar\u0131 i\u00e7in \u00f6n planda olan iki yakla\u015f\u0131m; COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcvenirli\u011fi hakk\u0131nda \u00e7ekincelerinin olmas\u0131 (%73.6) ve hen\u00fcz bilinmeyen yan etkileri olabilece\u011fi (%62) idi (Tablo 3).<\/p>\n<p class=\"p2\">Ankete kat\u0131lanlar\u0131n 155 (%30.6)\u2019i COVID-19 ge\u00e7irmi\u015f olup 76 (%49)\u2019s\u0131 a\u015f\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Ankete kat\u0131lanlar\u0131n 216 (%42.6)\u2019s\u0131n\u0131n ailesinde COVID-19 ge\u00e7iren ki\u015fi veya ki\u015filer vard\u0131. A\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen 103 (%38.8) ve a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen 113 (%46.7) ki\u015finin ailesinde COVID-19 ge\u00e7irenler olmu\u015ftu (<i>p<\/i>=0.075). Ankete kat\u0131lanlardan 189 (%37.3)\u2019unun yak\u0131n \u00e7evresinde COVID-19 nedeniyle \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olup a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen 97 (%36.6) ve a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen 92 (%38) ki\u015finin yak\u0131n \u00e7evresinde COVID-19 nedeniyle \u00f6l\u00fcm olmu\u015ftu (<i>p<\/i>=0.742). Ankete kat\u0131lan 215 (%42.4) ki\u015finin yak\u0131n \u00e7evresinde COVID-19 nedeniyle yo\u011fun bak\u0131m yat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olup bu ki\u015filerin 111 (%41.9)\u2019i a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken 104 (%43)\u2019\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu (<i>p<\/i>=0.804).<\/p>\n<p class=\"p2\">Ankete kat\u0131lan 272 (%53.7) ki\u015fi COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n men\u015feinin a\u015f\u0131 yapt\u0131rma kararlar\u0131n\u0131 etkileyece\u011fini ifade etti; a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen 138 (%52.1) ki\u015fi ve olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen 134 (%55.4) ki\u015fi i\u00e7in a\u015f\u0131n\u0131n men\u015fei \u00f6nemliydi (<i>p= <\/i>0.457).<\/p>\n<p class=\"p2\">Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n 294 (%58)\u2019\u00fc a\u015f\u0131y\u0131 ailesine \u00f6nerece\u011fini ifade etti. A\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerde bu oran %95.9 (n=254) iken olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerde %16.5 (n=40) idi (<i>p<\/i>&lt;0.001).<\/p>\n<div id=\"attachment_24504\" style=\"width: 2196px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24504\" class=\"size-full wp-image-24504\" src=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4.png\" alt=\"\" width=\"2186\" height=\"613\" srcset=\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4.png 2186w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4-390x109.png 390w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4-810x227.png 810w, https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/KD.C35.S1_3799_Tablo4-768x215.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2186px) 100vw, 2186px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-24504\" class=\"wp-caption-text\"><strong>Tablo 4.<\/strong> Sa\u011fl\u0131k \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 A\u015f\u0131s\u0131na \u0130li\u015fkin Bilgi Kaynaklar\u0131 ve A\u015f\u0131 Olma \u0130ste\u011finin<br \/>De\u011ferlendirilmesi<\/p><\/div>\n<p class=\"p2\">Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131na ili\u015fkin bilgi kaynaklar\u0131 ve a\u015f\u0131 olma iste\u011fi durumlar\u0131 incelendi\u011finde; uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve internet kaynaklar\u0131na ba\u015fvuranlarda a\u015f\u0131 olma iste\u011fi anlaml\u0131 derecede y\u00fcksekti (<i>p&lt;<\/i>0.001<i>, p<\/i>=<i> <\/i>0.038) (Tablo 4).<\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Anket \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hastane genelinde sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131rma durumlar\u0131 incelendi\u011finde, a\u015f\u0131 olmak istemedi\u011fini belirten 242 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131ndan 75 (%31)\u2019inin COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledik. Meslek gruplar\u0131na g\u00f6re incelendi\u011finde fikrini de\u011fi\u015ftirerek a\u015f\u0131 olan 75 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n; %48\u2019i hem\u015fire, %16\u2019s\u0131 doktor, %14\u2019\u00fc temizlik eleman\u0131, %8\u2019i anestezi teknisyeni, %8\u2019i t\u0131bbi sekreter, %5\u2019i di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar ve %1\u2019i laboratuvar teknisyeniydi. Doktorlarda fikrini de\u011fi\u015ftirerek a\u015f\u0131 olanlar di\u011fer sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na oranla istatistiksel olarak anlaml\u0131 oranda y\u00fcksekti (<i>p<\/i>=0.0427). Doktorlar unvanlar\u0131na g\u00f6re incelendi\u011finde fikrini de\u011fi\u015ftirerek a\u015f\u0131 olanlar\u0131n oran\u0131; doktor \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinde %50, asistan doktorlarda %34, do\u00e7entlerde %8 ve profes\u00f6rlerde %8 olarak tespit edildi. <\/span><\/p>\n<p class=\"p2\">Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, a\u015f\u0131 olma y\u00f6n\u00fcnde fikirlerini neyin de\u011fi\u015ftirdi\u011fini sorgulayan a\u00e7\u0131k u\u00e7lu soru sorularak yeni bir anket uyguland\u0131. \u201c<i>A\u015f\u0131 olma konusunda fikrinizi ne de\u011fi\u015ftirdi?<\/i>\u201d sorusunu i\u00e7eren anket sonucunda, \u201c<i>a\u015f\u0131 hakk\u0131nda e\u011fitim ald\u0131m ve bilgilerim olumlu y\u00f6nde de\u011fi\u015fti\u011fi i\u00e7in a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenler %60 oran\u0131ndayd\u0131; bu grupta olanlar\u0131n %72\u2019sini hem\u015fireler olu\u015fturmaktayd\u0131. \u201c<i>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u015f\u0131lama \u00f6nceli\u011fi s\u0131ralamas\u0131nda en sona al\u0131naca\u011f\u0131 bilgisi a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131nda a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenler ise %23 oran\u0131nda idi. \u201c<i>Ulusal ve uluslararas\u0131 seyahatler i\u00e7in a\u015f\u0131 karnesi sorgulamas\u0131 getirilebilir d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenlerin oran\u0131 ise %11 idi. Doktorlar\u0131n hepsi hastalar\u0131na ve yak\u0131nlar\u0131na COVID-19 bula\u015ft\u0131rma endi\u015fesi ve korkusu ile mesleki bir bask\u0131 hissettiklerini ve bu nedenle a\u015f\u0131 olmaya karar verdiklerini (%6) ifade etti.<\/p>\n<h2 class=\"p1\">TARTI\u015eMA<\/h2>\n<p class=\"p2\">A\u015f\u0131lar; yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bulu\u015flar\u0131ndan biri olarak kabul edilir. Bununla birlikte a\u015f\u0131lar\u0131n kabul\u00fc; mek\u00e2n, zaman, sosyal s\u0131n\u0131f, etnisite ve ba\u011flamsal insan davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir (9). Literat\u00fcr ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131ktan sonra g\u00f6rebildi\u011fimiz kadar\u0131yla \u00fclkemizde sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda COVID-19 a\u015f\u0131 kabul\u00fc ile ilgili ilk \u00e7al\u0131\u015fmalardan birinin bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz.<\/p>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za kat\u0131lmay\u0131 hastanemizde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n %77\u2019si kabul etti ve kendilerine y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fme yolu ile anket uyguland\u0131.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u00c7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n %52.3\u2019\u00fc COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olmay\u0131 istedi\u011fini belirtti. Erkeklerde COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi kad\u0131nlara g\u00f6re daha fazlayd\u0131. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131 kabul oranlar\u0131 hastanedeki g\u00f6rev yerlerine ve rollerine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekteydi. Acil servis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda a\u015f\u0131 olma iste\u011fi %78.8 ile en y\u00fcksek oranda bulunurken, yo\u011fun bak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda %33.8 ile en d\u00fc\u015f\u00fck oranda saptand\u0131. Doktorlarda COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi en fazla iken (%83), hem\u015firelerde en azd\u0131 (%37.7). Doktorlar unvanlar\u0131na g\u00f6re incelendi\u011finde en y\u00fcksek a\u015f\u0131 olma iste\u011fi profes\u00f6rlerde olmakla birlikte di\u011fer unvanlar ile aras\u0131nda istatistiksel olarak anlaml\u0131 bir fark bulunmad\u0131. Ya\u015f\u0131n artmas\u0131 ile a\u015f\u0131 olma iste\u011finin artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. Bu nedenle profes\u00f6rlerde y\u00fcksek a\u015f\u0131 olma iste\u011fini di\u011fer unvanlara g\u00f6re daha ileri ya\u015f grubunda olmalar\u0131na ba\u011flamaktay\u0131z.<\/p>\n<p class=\"p2\">Mevcut pandemi krizinde COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011fi, tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015f olmakla birlikte sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z bu konuda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ile uyumludur. \u00dclkemizde Harran \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan 183 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 aras\u0131nda Kurtulu\u015f ve arkada\u015flar\u0131 (10) taraf\u0131ndan yap\u0131lan anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda a\u015f\u0131 yapt\u0131rmak isteyen sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n oran\u0131 %53.6 olarak bulunmu\u015ftur. Shaw ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (8) Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin (ABD) New York eyaletinde bulunan bir \u00fcniversite hastanesinde yapt\u0131\u011f\u0131 anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, 5287 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 aras\u0131nda COVID-19 a\u015f\u0131 kabul oran\u0131 % 57.5 olarak bulunmu\u015f; a\u015f\u0131 olmay\u0131 kabul edenlerin % 80.4\u2019\u00fcn\u00fcn doktorlar ve bilim insanlar\u0131 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Fransa\u2019da 2047 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan bir anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda a\u015f\u0131 kabul oran\u0131 %76.9 olarak tespit edilmi\u015f; doktorlar\u0131n (%92) ve fizyoterapistlerin (%96) en y\u00fcksek kabul oran\u0131 grubunda yer ald\u0131\u011f\u0131, hem\u015fireler (%65) ve yard\u0131mc\u0131 hem\u015firelerin (%60) ise en d\u00fc\u015f\u00fck kabul oran\u0131na sahip meslek grubu aras\u0131nda oldu\u011fu bulunmu\u015ftur (11).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131ndaki a\u015f\u0131 kabul\u00fc oranlar\u0131; Shaw ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (8) yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Fransa\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck olup Kurtulu\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n (10) \u00fclkemizde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma ile benzer bulunmu\u015ftur. Meslek gruplar\u0131na g\u00f6re kabul oran\u0131 bulgular\u0131m\u0131z ise her \u00fc\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma ile de benzerdir.<\/p>\n<p class=\"p2\">Doktorlar genellikle en g\u00fcvenilir bilgi kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle doktorlar\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmesi \u00f6nemlidir. Doktorlar\u0131n a\u015f\u0131lanmalar\u0131, emin olamayan ve di\u011fer meslekta\u015flar\u0131 a\u015f\u0131lanana kadar a\u015f\u0131y\u0131 ertelemek isteyen sa\u011fl\u0131k personelini olumlu y\u00f6nde etkileyebilir (8).<\/p>\n<p class=\"p2\">Fransa\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmada bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z ile paralel olarak; ileri ya\u015f (65 ya\u015f \u00fcst\u00fc), erkek cinsiyet, COVID-19 korkusu, bireysel alg\u0131lanan risk ve \u00f6nceki sezonda grip a\u015f\u0131s\u0131 olma durumu COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 kabul\u00fc ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, erkek cinsiyet, ileri ya\u015f, riskli \u00fcnitelerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmak gibi bireysel alg\u0131lanan risk grubunda bulunmak a\u015f\u0131 kabul\u00fcn\u00fc olumlu y\u00f6nde etkileyen fakt\u00f6rler olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir (11).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da ileri ya\u015f, erkek cinsiyet gibi COVID-19 i\u00e7in risk fakt\u00f6r\u00fc olan parametrelerin a\u015f\u0131 kabul\u00fcn\u00fc olumlu y\u00f6nde etkiledi\u011fini bulduk. Ankete kat\u0131lanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu (%82) hastanede \u00fccretsiz olarak a\u015f\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131ndan haberdard\u0131.<\/p>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, e\u011fitim d\u00fczeyi y\u00fcksek olan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n (y\u00fcksek lisans ve doktora) a\u015f\u0131 olma iste\u011finin oran\u0131 di\u011ferlerine (\u00f6n lisans ve lisans) k\u0131yasla y\u00fcksekti ve bu bulgumuz literat\u00fcrdeki di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar ile uyumluydu (8, 11, 12).<\/p>\n<p class=\"p2\">G\u00f6rev yap\u0131lan birimlere g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m incelendi\u011finde; acil servis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda a\u015f\u0131 olma iste\u011fi %78.8 olarak en y\u00fcksek oranda, yo\u011fun bak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda ise %33.8 olarak en d\u00fc\u015f\u00fck oranda saptand\u0131. Hastanemizde COVID-19 nedeniyle yo\u011fun bak\u0131m gerektiren hasta grubu infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve klinik mikrobiyoloji klini\u011finde takip edilmekteydi. Bu nedenle yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda a\u015f\u0131 olma iste\u011finin d\u00fc\u015f\u00fck oranda tespit edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. Acil servis birimi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hastay\u0131 ilk g\u00f6ren grup olmas\u0131 nedeniyle a\u015f\u0131 olma iste\u011finin en y\u00fcksek olmas\u0131 literat\u00fcrle de uyumluydu (8, 11, 12).<\/p>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131za kat\u0131lan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n %52.3\u2019\u00fc COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olmay\u0131 istedi\u011fini belirtti. Anket \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hastanemizde a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. A\u015f\u0131 olmak istemedi\u011fini belirten 242 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131ndan %31\u2019nin COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledik. Fikrini de\u011fi\u015ftiren sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu hem\u015fireler (%48) olu\u015fturmakta olup onlar\u0131 doktorlar (%16), temizlik elemanlar\u0131 (%14), anestezi teknisyenleri (%8), t\u0131bbi sekreterler (%8) ve laboratuvar teknisyenleri (%1) izledi. Doktorlar unvanlar\u0131na g\u00f6re incelendi\u011finde fikrini de\u011fi\u015ftirerek a\u015f\u0131 olanlar\u0131n oran\u0131 doktor \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve asistan doktorlarda en y\u00fcksek; profes\u00f6rlerde en d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na a\u015f\u0131 olma y\u00f6n\u00fcnde fikirlerini neyin de\u011fi\u015ftirdi\u011fi soruldu\u011funda; \u201c<i>a\u015f\u0131 hakk\u0131nda e\u011fitim ald\u0131m ve bilgilerim olumlu y\u00f6nde de\u011fi\u015fti\u011fi i\u00e7in a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenler %60 oran\u0131yla \u00e7o\u011funluktayd\u0131. Bu grupta olanlar\u0131n %72\u2019sini hem\u015fireler olu\u015fturmaktayd\u0131. Verdi\u011fimiz ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bilgi ve e\u011fitimlerin son derece olumlu bir etkisi oldu\u011funu ve bunun da \u00e7arp\u0131c\u0131 bir veri elde etmemizi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u201cS<i>a\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u015f\u0131lama \u00f6nceli\u011fi s\u0131ralamas\u0131nda en sona al\u0131naca\u011f\u0131 bilgisi a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131nda a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenler %23 oran\u0131ndayd\u0131. \u201c<i>Ulusal ve uluslararas\u0131 seyahatler esnas\u0131nda a\u015f\u0131 karnesi sorgulamas\u0131 getirilebilir d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle a\u015f\u0131 olmaya karar verdim<\/i>\u201d \u015feklinde cevap verenlerin oran\u0131 %11 idi. Doktorlar\u0131n tamam\u0131, hastalar\u0131na ve yak\u0131nlar\u0131na COVID-19 bula\u015ft\u0131rma endi\u015fesi ve korkusu ile \u00e7evrelerinden mesleki bask\u0131 hissettiklerini ve sonras\u0131nda a\u015f\u0131 olmaya karar verdiklerini ifade etti (%6).<\/p>\n<p class=\"p2\">Kendisi a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen doktorlar\u0131n hastalar\u0131na daha fazla a\u015f\u0131 \u00f6nerdi\u011fini g\u00f6zlemledik. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen doktorlar\u0131n %77.4\u2019\u00fc a\u015f\u0131n\u0131n koruyuculu\u011funa ve etkinli\u011fine inan\u0131yor olup bu oran di\u011fer sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda %62.2 idi. T\u00fcm meslek gruplar\u0131nda, a\u015f\u0131 yapt\u0131rmay\u0131 istemeyenlerde \u00f6ne \u00e7\u0131kan d\u00fc\u015f\u00fcnceler; COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcvenirli\u011fi hakk\u0131nda \u00e7ekincelerinin olmas\u0131 (%73.6) ve hen\u00fcz bilinmeyen yan etkileri olabilece\u011fi ihtimali (%62) idi. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Literat\u00fcrde de benzer \u015fekilde a\u015f\u0131 teredd\u00fct\u00fc nedenleri tespit edilmi\u015ftir (8). COVID-19 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015fme h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak bir g\u00fcvenlik endi\u015fesi alg\u0131s\u0131 normal olarak de\u011ferlendirilmelidir. G\u00fcvenilir ve bilimsel verilere ula\u015fmak, g\u00fcvenilirlik ve etkinlik d\u00fczeyi \u00fczerindeki kayg\u0131lar\u0131 ortadan kald\u0131racakt\u0131r. Yak\u0131n zamanda yay\u0131nlanan bir anketin sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re g\u00fcvenlik endi\u015feleri cinsiyete ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir; kad\u0131nlar\u0131n erkeklere k\u0131yasla a\u015f\u0131 ve hastal\u0131k konusunda daha endi\u015feli oldu\u011fu ortaya konmu\u015ftur (13). Bir di\u011fer anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n sa\u011fl\u0131kla ilgili daha fazla bilgiyi ara\u015ft\u0131rma, \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131k kararlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda kendilerinin verme ve aile \u00fcyeleri i\u00e7in bak\u0131c\u0131 olma e\u011filimleri tespit edildi\u011fi i\u00e7in bu bulgu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bulunmam\u0131\u015ft\u0131r (14). Hem klinik kayg\u0131lar\u0131 hem de cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131nlardan olu\u015fan hem\u015fireler, bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da di\u011fer sa\u011fl\u0131k profesyonellerinden daha fazla a\u015f\u0131 teredd\u00fct\u00fc ya\u015famaktayd\u0131.<\/p>\n<p class=\"p2\">Ankete kat\u0131lanlardan 272 (%53.7)\u2019si COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n men\u015feinin a\u015f\u0131 yapt\u0131rma kararlar\u0131n\u0131 etkileyece\u011fini ifade etti. A\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerde men\u015feinin etkili oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin oran\u0131 %52.1 ve a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerde %55.4\u2019t\u00fc. \u00c7in\u2019de toplum genelinde yap\u0131lan bir anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, yerli a\u015f\u0131y\u0131 yapt\u0131rmak isteyenlerin oran\u0131 %48.7 olarak bulunurken; yerli a\u015f\u0131y\u0131 yabanc\u0131 a\u015f\u0131ya tercih edecek olanlar\u0131n oran\u0131 %64.2 oran\u0131nda bulunmu\u015ftur (15).<\/p>\n<p class=\"p2\">\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n %58\u2019i a\u015f\u0131y\u0131 ailelerine \u00f6nerece\u011fini s\u00f6yledi; a\u015f\u0131 olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerde bu oran %95.9 olup d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerde %16.5 olarak olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc.<\/p>\n<p class=\"p2\">Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131na ili\u015fkin bilgi kaynaklar\u0131 ve a\u015f\u0131 olma<\/p>\n<p class=\"p2\">iste\u011fi durumlar\u0131 incelendi\u011finde; uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve internet kaynaklar\u0131na ba\u015fvuranlarda a\u015f\u0131 olma iste\u011finin y\u00fcksek oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n<p class=\"p2\">A\u015f\u0131n\u0131n \u00fccretsiz olarak devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor olmas\u0131 da kabul\u00fc olumlu y\u00f6nde etkileyen parametreler aras\u0131nda \u00c7in\u2019de toplum genelinde yap\u0131lm\u0131\u015f bir anket \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015ftir (15).<\/p>\n<p class=\"p2\">Sonu\u00e7 olarak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda; sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131 olma iste\u011finin ya\u015fa, cinsiyete ve hastanedeki role g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini ve en y\u00fcksek kabul oran\u0131n\u0131n doktorlar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bilim insanlar\u0131nda oldu\u011funu tespit ettik. A\u015f\u0131 olma teredd\u00fct\u00fc ve g\u00fcvenlikle ilgili endi\u015feler; hem\u015fireler, laboratuvar ve anestezi teknisyenleri, temizlik elemanlar\u0131, t\u0131bbi sekreterler ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k personelinde y\u00fcksek d\u00fczeydeydi. A\u015f\u0131 g\u00fcvenli\u011fi, olas\u0131 yan etkiler, etkinlik ve a\u015f\u0131 geli\u015ftirme s\u00fcresi kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n endi\u015felerini etkileyen \u00f6nemli etkenler olarak bulundu. Bulgular\u0131m\u0131z\u0131n, COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n kabul\u00fcn\u00fc art\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde ba\u015fta sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na olmak \u00fczere halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 kampanyalar\u0131na rehberlik edebilece\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Koronavirus hastal\u0131\u011f\u0131 2019 (COVID-19) pandemisi, 06 Ekim 2021 tarihi itibariyle do\u011frulanm\u0131\u015f 235 673 032 olgu ve 4 814 651 \u00f6l\u00fcm ile halen devam etmektedir (1). Pandeminin hen\u00fcz sonlanmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131n\u0131n daha da y\u00fckselebilece\u011fi ve salg\u0131n\u0131n halihaz\u0131rda tehditk\u00e2r olan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n daha da ciddile\u015febilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re 02 Ekim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5380,5174,5379,3675],"class_list":["post-24357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-asi-tereddutu","tag-covid-19","tag-covid-19-asisi","tag-saglik-calisanlari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24357"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24685,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24357\/revisions\/24685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}