Hantaviruslar, Bunyaviridae ailesinde yer alan, kemirici (rodent) veya b\u00f6cek\u00e7il (insektivor) kaynakl\u0131 bula\u015f g\u00f6steren, zarfl\u0131 RNA viruslar\u0131d\u0131r (1). Bula\u015f genellikle rodentlerin t\u00fck\u00fcr\u00fck, idrar ve gaita gibi \u00e7\u0131kart\u0131lar\u0131n\u0131n inhalasyonu veya temas yoluyla olmaktad\u0131r. \u0130nsanlarda, kanamal\u0131 ate\u015fle seyreden renal sendrom (KARS) ve hantavirus kardiyopulmoner sendrom (HKPS) olmak \u00fczere iki farkl\u0131 tip hastal\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r (2). KARS, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, kanama, \u015fok ve ate\u015f ile seyretmekte olup daha \u00e7ok Asya ve Avrupa k\u0131tas\u0131nda yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. HKPS ise akut solunum yetmezli\u011fi ile karakterize ve y\u00fcksek mortalite ile sonu\u00e7lanan bir hastal\u0131k tablosu olup daha \u00e7ok Amerika k\u0131tas\u0131nda tespit edilmektedir. \u00dclkemizde ilk olarak 2009 y\u0131l\u0131nda Zonguldak ve Bart\u0131n illerinden \u015f\u00fcpheli olgular bildirilmi\u015ftir (3). Sonras\u0131nda \u00f6zellikle Karadeniz b\u00f6lgesinden bildirilen olgular olmu\u015ftur (4,5,6). Aral\u0131k 2019\u2019da \u00c7in\u2019in Hubei eyaletinde yer alan Vuhan \u015fehrinde nedeni belirlenemeyen pn\u00f6moni olgular\u0131 bildirilmesi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te, pn\u00f6moni etkeni olarak yeni bir coronavirus saptanm\u0131\u015f ve virusun sebep oldu\u011fu hastal\u0131k ise \u201cCoronavirus disease 2019\u201d (COVID-19) olarak isimlendirilmi\u015ftir (7). Hastal\u0131k, t\u00fcm d\u00fcnyada pandemiye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu olgu sunumunda COVID-19 pandemisi s\u0131ras\u0131nda, COVID-19 ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 ile izlenen ve hantavirusa ba\u011fl\u0131 KARS tan\u0131s\u0131 alan olgu e\u015fli\u011finde hantavirus infeksiyonuna dikkat \u00e7ekilmek istenmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n \u00d6ncesinde herhangi bir sa\u011fl\u0131k sorunu olmayan 57 ya\u015f\u0131nda erkek hasta, bir hafta devam eden ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve yayg\u0131n kas eklem a\u011fr\u0131lar\u0131 \u015fikayetlerinin yan\u0131 s\u0131ra COVID-19 vakas\u0131 ile ev i\u00e7i temas \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmas\u0131 \u00fczerine COVID-19 servisine yat\u0131r\u0131ld\u0131. Ba\u015fvuru an\u0131nda, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 38.4 \u00baC, nab\u0131z 110\/dk, arter kan bas\u0131nc\u0131 110\/65 mmHg, solunum say\u0131s\u0131 20\/dk olup di\u011fer sistem muayeneleri do\u011fald\u0131. Laboratuvar bulgular\u0131nda, l\u00f6kosit (WBC) 18 680 \/mm3, hemoglobin (Hgb) 17.4 g\/dL, hematokrit (Hct) %52.3, platelet say\u0131s\u0131 84 000\/mm3, \u00fcre 101 mg\/dL, kreatinin 1.83 mg\/dL, alanin aminotransferaz (ALT) 20 IU\/L, aspartat aminotransferaz (AST) 54 IU\/L, C-reaktif protein (CRP) 28.1 mg\/L, prokalsitonin 1.17 \u03bcg\/mL, D-dimer 6047 ng\/mL, ferritin>2000 \u03bcg\/L idi. Brucella t\u00fcp agl\u00fctinasyonu negatif olarak sonu\u00e7land\u0131. Toraks bilgisayarl\u0131 tomografisi (BT)\u2019nde, COVID-19 veya ba\u015fka bir etkenle ili\u015fkili olabilecek pn\u00f6moni lehine akci\u011fer parankim tutulumu izlenmedi. Hematoloji Servisi taraf\u0131ndan periferik yayma sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilen hasta i\u00e7in hemolitik \u00fcremik sendrom veya hematolojik bir hastal\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmedi; \u00f6ncelikle viral veya bakteriyel infeksiyonla ili\u015fkili sekonder bulgular oldu\u011fu belirtildi. Hastaya favipiravir ve\u00a0 <\/span>moksifloksasin tedavileri ile birlikte uygun hidrasyon ba\u015fland\u0131. \u0130ki kez bak\u0131lan COVID-19 PCR testinde negatif sonu\u00e7 al\u0131nd\u0131. Takibinde, tetkik edilen \u00fcre 189 mg\/dL ve kreatinin 7.3 mg\/dL olarak tespit edildi. \u0130drar \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 azalan ve trombositopenisi devam eden hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde, bah\u00e7eli bir m\u00fcstakil evde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve fare ile temas\u0131 olabilece\u011fi \u00f6\u011frenilmesi \u00fczerine hantavirus IgM ve IgG testleri istendi. \u0130ndirekt immunofluoresans testi ile ara\u015ft\u0131r\u0131lan hantavirus IgM ve IgG antikorlar\u0131 pozitif saptand\u0131 ve hantavirus infeksiyonu tan\u0131s\u0131 konuldu. Hasta i\u00e7in diyaliz ihtiyac\u0131 geli\u015fmedi. Hasta, uygun hidrasyon ve destek tedavisi ile takip edildi ve yat\u0131\u015f\u0131n\u0131n 22. g\u00fcn\u00fcnde semptomlar\u0131, laboratuvar bulgular\u0131 ve renal fonksiyonlar\u0131 d\u00fczeldi\u011fi i\u00e7in taburcu edildi.\u00a0<\/span><\/p>\n Hantavirus infeksiyonlar\u0131, asemptomatik hastal\u0131ktan, hayat\u0131 tehdit eden b\u00f6brek ve akci\u011fer tutulumlar\u0131na kadar ilerleyebilen tablolar g\u00f6sterebilmektedir. Hantaviruslar, KARS ve HKPS olmak \u00fczere iki tip klinik sendroma sebep olmaktad\u0131r. Hantaan, Seoul, Puumala ve Dobrava tipleri KARS ile; Sin Nombre ve Andes tipleri ise HKPS ile ili\u015fkilidir. \u00dclkemizde KARS g\u00f6r\u00fclmekte olup daha \u00f6nceden Puumala, Dobrava tipleriyle geli\u015fen infeksiyonlar bildirilmi\u015ftir (6,8,9,10).<\/p>\n Hantavirus, akci\u011fer ve\u00a0 <\/span>b\u00f6brekler ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli organlar\u0131n vask\u00fcler endoteline yerle\u015fmektedir (11). Makrofajlar ve CD8 T lenfositler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla immun sistem aktive olur. Aktive olan makrofajlardan proinflamatuar sitokinler salg\u0131lan\u0131r; vask\u00fcler permeabilite art\u0131\u015f\u0131, damar d\u0131\u015f\u0131na s\u0131v\u0131 ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 ve sonu\u00e7 olarak hipotansiyon ve \u015fok gibi bulgular g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. CD8 T lenfositlerse hantavirusla infekte h\u00fccre y\u0131k\u0131m\u0131ndan sorumludur. KARS olgular\u0131nda, b\u00f6breklerde \u00f6dem ve retroperitoneal b\u00f6lgeye s\u0131v\u0131 ka\u00e7a\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Histopatolojik incelemede\u00a0 <\/span>ise perirenal hemoraji, medullada hemoraji, t\u00fcb\u00fcler dejenerasyon ve iltihabi h\u00fccre infiltrasyonu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n KARS formunda hastal\u0131k, ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131, bulant\u0131 ve kusma gibi bulgularla ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00f6sterir. Ate\u015fli d\u00f6nemi takiben, hipotansiyon ve olig\u00fcri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hastalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde diyaliz ihtiyac\u0131 gerekebilir. Olgular\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinde gastrointestinal sistem, santral sinir sistemi ve konjonktiva gibi b\u00f6lgelerde kanama geli\u015febilir. G\u00f6z tutulumuna ba\u011fl\u0131 olarak ge\u00e7ici g\u00f6rme kayb\u0131, bulan\u0131k g\u00f6rme ve \u00e7ift g\u00f6rme gibi bulgular ortaya \u00e7\u0131kabilir. Olig\u00fcrik fazdan sonra poli\u00fcrik ve konvelesan d\u00f6nem izlenir. \u0130yile\u015fen olgularda b\u00f6brek hasar\u0131 genellikle kal\u0131c\u0131 de\u011fildir. Laboratuvar testlerinde, \u00fcre ve kreatinin y\u00fcksekli\u011fi, trombositopeni, l\u00f6kositoz, CRP y\u00fcksekli\u011fi, karaci\u011fer enzimlerinde y\u00fckseklik, protein\u00fcri ve hemat\u00fcri saptanabilecek bulgulardand\u0131r. Olgumuzda prodromal \u015fikayetler ile ba\u015flayan hastal\u0131k, takibinde olig\u00fcrik d\u00f6nem, poli\u00fcrik d\u00f6nem ve iyile\u015fme ile seyretti ve diyaliz ihtiyac\u0131 geli\u015fmedi. Kanama bulgusu olmayan ve trombosit de\u011ferleri 50 000\/mm3 alt\u0131nda seyretmeyen hasta i\u00e7in trombosit replasman tedavisi ihtiyac\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n Tan\u0131da, IgM ve IgG tipindeki antikorlar\u0131 saptamak i\u00e7in, \u201cIndirekt Immunofluorescence Assay\u201d (IFA), \u201cEnzyme-Linked ImmunoSorbent Assay\u201d (ELISA), \u201cImmunoblot Test\u201d gibi serolojik y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Revers transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR)\u00a0 <\/span>y\u00f6ntemi de hantavirus RNA tespitinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. RT-PCR sadece erken d\u00f6nemde g\u00fcvenilir olup antikorlar\u0131n olu\u015fumu ile h\u0131zla serumda azalma g\u00f6stermektedir. \u00dclkemizdeki verilere g\u00f6re de serolojik y\u00f6ntemler ile tan\u0131 alan hastalarda ,RT-PCR testleri ile viral RNA saptanmam\u0131\u015ft\u0131r (3,5).<\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131nda leptospiroz, K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015fi (KKKA), sepsis, hemolitik \u00fcremik sendrom (H\u00dcS) gibi hastal\u0131klar bulunmaktad\u0131r. Bizim olgumuzda, leptospiroz tan\u0131s\u0131ndan normal s\u0131n\u0131rda olan bilurubin ve kreatin kinaz seviyeleri ve mikroskopik agl\u00fctinasyon testinin (MAT) negatif gelmesi;\u00a0 <\/span>KKKA tan\u0131s\u0131ndan mevsim uyumsuzlu\u011fu, ilerleyici b\u00f6brek fonksiyon bozuklu\u011fu olmas\u0131 ve KKKA ELISA IgM ve IgG negatif gelmesi; sepsis tan\u0131s\u0131ndan klinik bulgular, kan k\u00fclt\u00fcrleri ve laboratuvar tetkik sonu\u00e7lar\u0131 ve hemolitik \u00fcremik sendrom tan\u0131s\u0131ndan ise periferik yayma incelemesi ve hematoloji de\u011ferlendirmesi nedeniyle uzakla\u015f\u0131ld\u0131. COVID-19 pandemisi s\u00fcrecinde olup olgumuzun COVID-19 i\u00e7in ev i\u00e7i temas \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmas\u0131 ve ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, CRP, D-dimer ve ferritin y\u00fcksekli\u011fi, ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da COVID-19\u2019un da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine neden oldu. Ancak, normal s\u0131n\u0131rlarda izlenen toraks BT ve COVID-19 PCR testlerinin negatif olmas\u0131 nedeniyle bu tan\u0131dan da uzakla\u015f\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n Hantavirus i\u00e7in spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktad\u0131r. Prospektif bir \u00e7al\u0131\u015fmada intraven\u00f6z ribavirin tedavisinin mortalitede azalma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n (12); bu konuda yap\u0131lan bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmada benzer sonu\u00e7lar saptanmam\u0131\u015ft\u0131r (13). Hastam\u0131z\u0131n tedavisinde de sadece COVID-19 ekarte edilene kadar favipiravir tedavisi verilmi\u015f olup bunun d\u0131\u015f\u0131nda hantavirus i\u00e7in herhangi bir antiviral tedavi uygulanmam\u0131\u015ft\u0131r. Uygulanacak tedaviler, semptomatik tedavi ve destek tedavisi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Derinle\u015fen trombositopeni varl\u0131\u011f\u0131nda trombosit transf\u00fczyonu uygulanmal\u0131d\u0131r. B\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 ve idrar \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yak\u0131n takip edilerek gerekli durumlarda diyaliz uygulanabilir. Bizim olgumuzda ilerleyen kreatinin seviyelerine ra\u011fmen diyaliz ihtiyac\u0131 geli\u015fmeden b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131nda tamamen iyile\u015fme izlendi.\u00a0<\/span><\/p>\n \u00dclkemiz i\u00e7in ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131nda bozulma ve trombositopeni ile seyreden olgularda, \u00f6zellikle Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fama veya bu b\u00f6lgeye seyahat edilmesi ve\u00a0 <\/span>kemirici temas\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmas\u0131 durumunda hantavirus infeksiyonlar\u0131 ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n spesifik bir tedavisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in koruyucu \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kemiricilerle ve \u00e7\u0131kart\u0131lar\u0131yla temas\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve virusun bulunabilece\u011fi ortamlar\u0131n temizli\u011finin maske, eldiven gibi koruyucu ekipmanlarla yap\u0131lmas\u0131 konusunda halka e\u011fitim verilmelidir.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u0130R\u0130\u015e Hantaviruslar, Bunyaviridae ailesinde yer alan, kemirici (rodent) veya b\u00f6cek\u00e7il (insektivor) kaynakl\u0131 bula\u015f g\u00f6steren, zarfl\u0131 RNA viruslar\u0131d\u0131r (1). Bula\u015f genellikle rodentlerin t\u00fck\u00fcr\u00fck, idrar ve gaita gibi \u00e7\u0131kart\u0131lar\u0131n\u0131n inhalasyonu veya temas yoluyla olmaktad\u0131r. \u0130nsanlarda, kanamal\u0131 ate\u015fle seyreden renal sendrom (KARS) ve hantavirus kardiyopulmoner sendrom (HKPS) olmak \u00fczere iki farkl\u0131 tip hastal\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r (2). KARS, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5131],"tags":[5246,5174,5247,4368],"class_list":["post-23293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-olgu-sunumu","tag-akut-bobrek-hasari","tag-covid-19","tag-hantavirus-2","tag-trombositopeni"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23293"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23532,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23293\/revisions\/23532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}OLGU<\/b><\/h2>\n
\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n