{"id":22075,"date":"2021-04-24T16:54:05","date_gmt":"2021-04-24T13:54:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/?p=22075"},"modified":"2021-06-02T17:28:36","modified_gmt":"2021-06-02T14:28:36","slug":"primer-tonsil-tuberkulozu-olgu-sunumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/2021\/04\/24\/primer-tonsil-tuberkulozu-olgu-sunumu\/","title":{"rendered":"Primer Tonsil T\u00fcberk\u00fclozu: Olgu Sunumu"},"content":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e<\/h2>\n

Antit\u00fcberk\u00fcloz tedavinin geli\u015fmesi 1980\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde akci\u011fer ve akci\u011fer d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz insidans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmekle birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcberk\u00fcloza tekrar bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6zlenmektedir (1). T\u00fcberk\u00fcloz, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn en son 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporunda h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u00f6l\u00fcmlerin ilk 10 sebebi aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. 2017 y\u0131l\u0131nda 10 milyon insan t\u00fcberk\u00fcloz tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f ve bunlar\u0131n 1.6 milyonu t\u00fcberk\u00fcloz nedeniyle \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr (2).\u00a0<\/span><\/p>\n

T\u00fcberk\u00fcloz Mycobacterium tuberculosis<\/i>\u2019un solunum yoluyla bula\u015fmas\u0131 sonucu olu\u015fan, lenfohematojen yolla t\u00fcm organlara yay\u0131labilen bir infeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri bu bakteriyle infektedir ve hayatlar\u0131 boyunca %10 aktif infeksiyon ge\u00e7irme riskini ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar (3). Bu etken bir\u00e7ok organ ve dokuyu tutabilmekle birlikte en s\u0131k akci\u011ferleri tutar. Akci\u011fer d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz t\u00fcm vakalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %25\u2019ini olu\u015fturmaktad\u0131r (4). Bunlar\u0131 da klinik ve anatomik olarak 3 gruba ay\u0131rabiliriz: 1. akci\u011ferde hastal\u0131k olmadan primer g\u00f6rd\u00fcklerimiz, 2. akci\u011fer infeksiyonuna sekonder g\u00f6r\u00fclen vakalar ve 3. latent akci\u011fer infeksiyonunun ba\u015fka bir organda kendini g\u00f6stermesi \u015feklinde g\u00f6r\u00fclen vakalar (1).<\/p>\n

T\u00fcberk\u00fcloz t\u00fcm organ ve dokular\u0131 tutabilen bir hastal\u0131k olup tutulum olan organa ait semptomlarla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. T\u00fcm t\u00fcberk\u00fcloz hastalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %0.05-5\u2019inde oral bulgu ve semptomlar g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dclkemizde \u00fcst solunum yollar\u0131 t\u00fcberk\u00fclozu olduk\u00e7a nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. T\u00fcberk\u00fcloz basili, a\u011f\u0131z, tonsiller, dil, burun, epiglot, larinks ve farinkste yerle\u015febilir (5). Oral kavite ve orofarinks t\u00fcberk\u00fcloz primer olabilmekle birlikte daha s\u0131k sekonder infeksiyon olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (6). Bizim hastam\u0131z primer bir tonsil t\u00fcberk\u00fclozu vakas\u0131d\u0131r. T\u00fcberk\u00fclozun \u00e7ok nadir g\u00f6r\u00fclen bu formunun etyolojisini, tan\u0131 koyma s\u00fcrecini, ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131lar\u0131n\u0131, tedavi ve takip plan\u0131n\u0131 literat\u00fcr e\u015fli\u011finde tart\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

OLGU<\/b><\/h2>\n
\"\"<\/a>

Resim 1.<\/strong> Ziehl-Neelsen pozitif boyanan t\u00fcberk\u00fcloz basili.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Resim 2. <\/strong>Ziehl-Neelsen pozitif boyanan t\u00fcberk\u00fcloz basili.<\/p><\/div>\n

On alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki kad\u0131n hasta s\u0131k tonsillit ge\u00e7irme ve kronik bir bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 \u015fikayetiyle klini\u011fimize ba\u015fvurdu. Hastan\u0131n fizik muayenesinde tonsiller bilateral simetrik grade 4 hipertrofik, yap\u0131lan endoskopik nazofarinks ve larienks muayenesi ise do\u011fal izlendi. Tonsil y\u00fczeyinde herhangi bir \u00fclsere alan ya da patolojik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm mevcut de\u011fildi. Hastan\u0131n son iki y\u0131ld\u0131r y\u0131lda 8-9 kez ge\u00e7irdi\u011fi tonsillit ataklar\u0131 ve \u00e7ok s\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ek bir \u015fikayeti, ek bir hastal\u0131\u011f\u0131 ya da ila\u00e7 kullan\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fc yoktu. Fakat hastam\u0131z ailesiyle de\u011fil bir \u00f6\u011frenci yurdunda kalmaktayd\u0131. Preoperatif d\u00f6nemde yap\u0131lan rutin biyokimya ve hemogram tetkiklerinde herhangi bir anomali izlenmedi. \u00c7ekilen posteroanterior (PA) akci\u011fer grafisi normal olarak yorumland\u0131. Sedimantasyon 10 mm\/1.saat, CRP 3.11 mg\/lt, beyaz k\u00fcre (WBC) say\u0131s\u0131 6.6 h\u00fccre\/mm3<\/sup>, hemoglobin (Hgb) 12.5 gr\/dl idi. Hastaya genel anestezi alt\u0131nda tonsillektomi operasyonu yap\u0131ld\u0131. Tonsil dokular\u0131 kolayl\u0131kla diseke edilerek \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Klini\u011fimizde rutin bir uygulama olarak \u00e7\u0131kar\u0131lan tonsil dokular\u0131 patolojik incelemeye g\u00f6nderildi. \u0130ki hafta sonra patoloji sonucu kazeifiye gran\u00fclamat\u00f6z tonsillit olarak raporland\u0131. Bunun \u00fczerine hasta \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi. Serolojik testlerde anti-Toxoplasma<\/i> IgM ve G negatif, anti-CMV IgM negatif, anti-CMV IgG pozitif, anti-HIV negatif, syphilis ELISA negatif, Brucella<\/i> agl\u00fctinasyon testi negatif olarak sonu\u00e7land\u0131. Uygun materyal olmamas\u0131 nedeniyle tonsil dokusunda t\u00fcberk\u00fcloz k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve balgamda \u201caside diren\u00e7li bakteri (ARB)\u201d boyama ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lamad\u0131. T\u00fcberk\u00fclin deri testi 20 mm ve tonsil dokular\u0131ndan yap\u0131lan Ziehl-Neelsen boyamas\u0131nda iki alanda pozitif boyanan birer t\u00fcberk\u00fcloz basili saptand\u0131 (Resim 1 ve 2). Akci\u011fer, larinks ve di\u011fer organ incelemelerinde t\u00fcberk\u00fcloz tespit edilmedi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Primer tonsil t\u00fcberk\u00fclozu tan\u0131s\u0131yla hastaya izoniyazid (H), rifampisin (R), etambutol (E), pirazinamid (Z) ile antit\u00fcberk\u00fcloz tedavi ba\u015fland\u0131. \u0130ki ay d\u00f6rtl\u00fc tedavi verilen hastaya sonras\u0131nda 4 ay HR tedavisi verilerek tedavisi toplam 6 aya tamamland\u0131. Hasta \u015fu an tedavi bitiminin ikinci y\u0131l\u0131nda ve herhangi bir n\u00fcks bulgusuna rastlanmad\u0131.<\/p>\n

\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n

T\u00fcberk\u00fcloz g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli hastal\u0131klar i\u00e7inde yerini korumaktad\u0131r. Bu sadece geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde de\u011fil geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de bir sorun haline gelmektedir. Bunun en \u00f6nemli sebebi artan gen\u00e7 pop\u00fclasyonla birlikte HIV infeksiyonunun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, i\u015fsizlikle birlikte k\u00f6t\u00fc ya\u015fama ve beslenme ko\u015fullar\u0131, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131\u015f g\u00f6stermesi ve kemoterapotik ajanlara kar\u015f\u0131 bakteri direncinin geli\u015fmesidir (4). Bu y\u00fczden hastal\u0131k daha \u00e7ok gen\u00e7lerde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcberk\u00fcloza ba\u011fl\u0131 morbiditenin %25\u2019ini ekstrapulmoner t\u00fcberk\u00fcloz olu\u015fturur. Ekstrapulmoner t\u00fcberk\u00fclozun ise en s\u0131k tutulum yeri lenf nodlar\u0131d\u0131r. Fakat bunun yan\u0131nda plevra, iskelet sistemi, santral sinir sistemi, abdomen, genito\u00fcriner sistem, perikard tutulumu ve miliyer t\u00fcberk\u00fcloz g\u00f6r\u00fclebilir (7). Aktif akci\u011fer t\u00fcberk\u00fclozu vakalar\u0131nda \u00fcst hava yollar\u0131 tutulumu %2\u2019dir. Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde de ana tutulum yeri larinkstir (8). Oral kavite t\u00fcberk\u00fclozu \u00e7ok nadirdir. Oral kavite i\u00e7inde ise en s\u0131k tutulum yeri dil ve damakt\u0131r (9). Tonsil tutulumu ise %5\u2019ten azd\u0131r (8). Retrospektif bir incelemede 22 gran\u00fclamat\u00f6z tonsillit vakas\u0131n\u0131n sadece 3 (%14)\u2019\u00fcnde t\u00fcberk\u00fcloz saptanm\u0131\u015ft\u0131r (10). Akci\u011fer d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz saptanan 323 hastay\u0131 kapsayan ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise sadece 2 (%0.62) hastada tonsil t\u00fcberk\u00fclozu tan\u0131s\u0131 konulmu\u015ftur (1). T\u00fcrkiye\u2019den de bildirilen tonsil t\u00fcberk\u00fclozu vakas\u0131 olduk\u00e7a nadirdir. Oral kavite t\u00fcberk\u00fclozunun %1\u2019den az\u0131 pulmoner t\u00fcberk\u00fclozla birlikte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (4). Buna ra\u011fmen tonsil t\u00fcberk\u00fclozu bazen pulmoner t\u00fcberk\u00fclozun \u00f6nc\u00fcs\u00fc olabilir (10). Bizim hastam\u0131z\u0131n da akci\u011ferlerinde herhangi bir patoloji saptanmam\u0131\u015ft\u0131r ve hasta primer tonsil t\u00fcberk\u00fclozu olarak kabul edilmi\u015ftir. T\u00fcberk\u00fcloz ba\u015f boyun b\u00f6lgesinde genellikle tonsillit, larenjit ve farenjit \u015feklinde prezente olur (11). Bununla birlikte kronik lenfadenopati bazen t\u00fcberk\u00fclozun ilk semptomu olabilir (10). Servikal lenfadeniti olan hastalarda tonsil infeksiyonunun prevalans\u0131 %24 ile %50 aras\u0131nda bulunmu\u015ftur. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funun ise asemptomatik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (12). Tonsillerin \u00fczerinde a\u011fr\u0131l\u0131 bir \u00fclser olmas\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz a\u00e7\u0131s\u0131ndan klinisyenleri uyar\u0131c\u0131d\u0131r. Tonsil t\u00fcberk\u00fclozunun ana semptomu ge\u00e7meyen bir bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 ve a\u011fr\u0131l\u0131 yutmad\u0131r. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda tonsiller fibrotiktir ve servikal lenfadenopati e\u015flik eder (4). Bizim hastam\u0131zda lenfadenopatiye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcst solunum yollar\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz basiline kar\u015f\u0131 genellikle diren\u00e7lidir. Bu direnci; t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7inde basilin b\u00fcy\u00fcmesini engelleyen saprofitler, \u00fcst solunum yollar\u0131ndaki \u00e7izgili kaslar\u0131n bakteriyel invazyonu antagonize etmesi ve kal\u0131n orofarinks mukozal bariyeri olu\u015fturur (13). Fakat k\u00f6t\u00fc oral hijyen, di\u015f \u00e7ekimi, periodontit, oral l\u00f6koplakiler bu bariyerleri bozarak t\u00fcberk\u00fcloza zemin haz\u0131rlar (9). Kronik alkolizm, uzun s\u00fcre steroid kullan\u0131m\u0131, kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, diabetes mellitus, kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi, hamilelik ve HIV infeksiyonu imm\u00fcn sistemi bask\u0131layarak t\u00fcberk\u00fcloza zemin haz\u0131rlayabilir (14). HIV ile infekte hastalar\u0131n %50\u2019sinde hastal\u0131\u011f\u0131n seyri boyunca t\u00fcberk\u00fcloz ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r (4). Hastam\u0131zda dikkatimizi \u00e7eken predispozan bir fakt\u00f6r bulunmamaktayd\u0131. Fakat \u00f6\u011frenci yurdunda kalmas\u0131n\u0131n etkenin hastam\u0131za bula\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. Tonsil t\u00fcberk\u00fclozunun etyolojisinde t\u00fcberk\u00fcloz basiliyle kontamine bir materyalin a\u011f\u0131z i\u00e7iyle temas\u0131 ya da past\u00f6rize olmayan M. bovis<\/i> ile infekte inek s\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u00e7ilmesi ya da inhalasyon yoluyla al\u0131nan t\u00fcberk\u00fcl basilinin Waldeyer halkas\u0131 taraf\u0131ndan tutulmas\u0131 yer almaktad\u0131r (4,8). Tonsil t\u00fcberk\u00fclozuna ya\u015f ya da cinsiyetin bir etkisi yoktur (8). Ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da travmatik \u00fclser, aft\u00f6z \u00fclser, Plaut-Vincent tonsilliti, hematolojik hastal\u0131klar (lenfoma), Actinomyces<\/i>, sifilis, midline gran\u00fclom, Wegener gran\u00fclamatozu, malignite akla gelmelidir. Tan\u0131 tonsil dokusunun histopatolojik incelemesi, hastada PPD pozitifli\u011fi ve akci\u011fer filmiyle konulur (9). Tonsil dokusundan al\u0131nan \u00f6rneklerde Ziehl-Neelsen boyamas\u0131nda bakterinin g\u00f6r\u00fclmesi ya da mikobakteri k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00fcreme olmas\u0131 tan\u0131m\u0131z\u0131 kesinle\u015ftirir. Histopatolojik incelemede ise kazeifiye epiteloid gran\u00fclomlar, Langhans dev h\u00fccreleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kazeifikasyonun olmas\u0131 sarkoidozu d\u0131\u015flamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. QuantiFERON t\u00fcberk\u00fclin testinin pozitif olmas\u0131 ise tan\u0131m\u0131z\u0131 destekler. Tonsil t\u00fcberk\u00fcloz tedavisinde hastaya ilk iki ay rifampisin, izoniyazid, pirazinamid ve etambutol verilir, takiben 4 ay tedaviye rifampisin ve izoniazidle devam edilir (6).<\/p>\n

Tonsillektomi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu hastada operasyon \u00f6ncesi d\u00f6nemde bize t\u00fcberk\u00fcloz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek hi\u00e7bir bulgu saptanmam\u0131\u015ft\u0131. Tonsillektomi materyalinin patolojik incelenmesi sonucu hastaya tan\u0131 konulmu\u015f oldu ve hastal\u0131k daha ileri safhalara gelmeden ve yayg\u0131n tutulumlar olmadan tedavi edildi. Makalenin k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131 hastaya ait balgamda ARB boyama ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lamam\u0131\u015f, histopatolojik \u00f6rneklerden k\u00fclt\u00fcr al\u0131namam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak s\u0131k bo\u011faz infeksiyonu ge\u00e7irme \u015fikayeti olan hastalarda tonsil t\u00fcberk\u00fclozu kolayl\u0131kla g\u00f6zden ka\u00e7abilir. T\u00fcberk\u00fcloz t\u00fcm organ ve dokular\u0131 tutabilen bir hastal\u0131kt\u0131r. Ba\u015fta \u015f\u00fcpheli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm i\u00e7eren tonsiller olmak \u00fczere postoperatif tonsillektomi materyallerinin patolojik olarak incelenmesi bu a\u00e7\u0131dan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Patolojik incelemede kazeifiye gran\u00fclamat\u00f6z tonsillit olgular\u0131nda tonsil t\u00fcberk\u00fclozu ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e Antit\u00fcberk\u00fcloz tedavinin geli\u015fmesi 1980\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde akci\u011fer ve akci\u011fer d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcberk\u00fcloz insidans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmekle birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcberk\u00fcloza tekrar bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6zlenmektedir (1). T\u00fcberk\u00fcloz, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn en son 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporunda h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u00f6l\u00fcmlerin ilk 10 sebebi aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. 2017 y\u0131l\u0131nda 10 milyon insan t\u00fcberk\u00fcloz tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f ve bunlar\u0131n 1.6 milyonu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":22593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5131],"tags":[5168,2911],"class_list":["post-22075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olgu-sunumu","tag-tonsillit","tag-tuberkuloz"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22075"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22891,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22075\/revisions\/22891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}