\u00a0<\/span><\/p>\nKat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n biyolojik ila\u00e7 tedavisi k\u00fcr\u00fc \u00f6ncesi ve sonras\u0131ndaki HBV DNA test sonu\u00e7lar\u0131na ve tedavi s\u00fcrecinde ALT y\u00fcksekli\u011finin var olup olmamas\u0131na g\u00f6re HBV reaktivasyonunun tespit edildi\u011fi B\u0130TK say\u0131lar\u0131 Tablo5 \u2019te g\u00f6sterilmekte ve HBV reaktivasyonunun de\u011ferlendirme s\u00fcreci \u015eekil 2\u2019de \u00f6zetlenmektedir.<\/p>\n
a. Tedavi \u00f6ncesi HBV DNA sonucu olmay\u0131p tedavi sonras\u0131 negatif olanlar:<\/i><\/b> <\/i><\/b>Bu grupta de\u011ferlendirilen 11 B\u0130TK\u2019nin 3\u2019\u00fcnde B\u0130TK kullan\u0131m periyodunda ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edildi. Bunlardan birincisindeki olgu (hasta 9) aks-SpA tan\u0131s\u0131yla 17 ayd\u0131r infliksimab (TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc) tedavisine devam eden, serolojik alt grubu do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131k olan, tedaviye ba\u015flad\u0131ktan 13 ay sonra ALT\u2019nin y\u00fcksek oldu\u011fu tespit edilen, e\u015f zamanl\u0131 HBV DNA test sonucunun negatif oldu\u011fu ve ALT\u2019nin kendili\u011finden normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc bir olguydu. \u0130kincisi ise (hasta33) Beh\u00e7et hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131k 36 ayd\u0131r infliksimab tedavisine devam etmekte olan, B\u0130TK boyunca 13 kere bak\u0131lan ALT\u2019nin sadece son vizitede y\u00fcksek saptand\u0131\u011f\u0131, HBV serolojik alt grubunun do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu tespit edilen bir hastayd\u0131. Bu hastada ALT y\u00fcksekli\u011finin oldu\u011fu d\u00f6nemden farkl\u0131 bir zamanda (B\u0130TK\u2019ye ba\u015flad\u0131ktan 1 y\u0131l sonra) bir kere HBV DNA testinin negatif oldu\u011fu ve ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edildikten sonras\u0131yla ilgili herhangi bir bilginin olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edildi, bu nedenle bu hasta \u201creaktivasyon belirsiz\u201d grubuna dahil edildi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc (hasta14) aks-SpA tan\u0131s\u0131yla takipli bir hastayd\u0131 ve hastan\u0131n 23 ayd\u0131r etanersept (TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc) B\u0130TK\u2019ye devam etmekte oldu\u011fu, HBV serolojik alt grubunun do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu, tedavinin 9. ay\u0131nda ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edilip o d\u00f6nemde yap\u0131lan HBV DNA test sonucunun negatif oldu\u011fu ve sonraki vizitelerde ALT d\u00fczeyinin normale geldi\u011fi tespit edilen bir olguydu.<\/p>\n
b. <\/i><\/b>HBV DNA tedavi \u00f6ncesi negatif, tedavi sonras\u0131 kontrol edilmemi\u015f olanlar: <\/i><\/b>Bu grup i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilen 33 B\u0130TK\u2019nin hi\u00e7birinde olgular\u0131n B\u0130TK\u2019ye devam ettikleri s\u00fcre boyunca ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edilmedi. Bu B\u0130TK\u2019ler s\u0131ras\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lara ortanca 7.0 (1-14) kez ALT testinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/p>\n
c. HBV DNA tedavi \u00f6ncesi ve sonras\u0131 negatif olanlar:<\/i><\/b> Bu grupta de\u011ferlendirilen 8 B\u0130TK\u2019nin 2 tanesinde ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edildi. Bunlardan bir tanesinde\u00a0 <\/span>(hasta10) hastan\u0131n PSA tan\u0131s\u0131yla takip edilmekte oldu\u011fu, adalimumab tedavisinden sonra 2. basamak sertalizumab tedavisine ge\u00e7ilen hastada tedaviye ba\u015flamadan 6 ay \u00f6nce yap\u0131lan HBV DNA test sonucunun negatif oldu\u011fu tespit edildi. Bu hastada tedaviye ba\u015flad\u0131ktan sonra 11. ayda ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edildi\u011fi ve yap\u0131lan HBV DNA test sonucunun negatif oldu\u011fu, e\u015fzamanl\u0131 yap\u0131lan \u00fcst kar\u0131n ultrasonografisinde evre 2 karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131 tespit edildi\u011fi ve sonraki kontrollerde ALT de\u011ferlerinin normale geldi\u011fi tespit edildi. Di\u011fer hastan\u0131n ise (hasta17) eri\u015fkin Still hastal\u0131\u011f\u0131yla takip alt\u0131nda olup HBV serolojik alt grubunun do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu ve 44 ayd\u0131r tosilizumab B\u0130TK ile takip edildi\u011fi tespit edildi. Bu hastaya toplamda 50 kere ALT testinin \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 6 tanesinde y\u00fckseklik tespit edildi\u011fi, ancak ALT y\u00fcksekli\u011finin oldu\u011fu d\u00f6nemlerde hi\u00e7 HBV DNA \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olsa da B\u0130TK s\u00fcresince 2 kere HBV DNA \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve test sonucunun negatif tespit edildi\u011fi, hastan\u0131n ALT y\u00fcksekliklerinin her seferinde hastal\u0131k aktivasyonunun bir bulgusu olarak de\u011ferlendirildi\u011fi ve kortizon tedavisi dozunun art\u0131r\u0131lmas\u0131yla ALT y\u00fcksekli\u011finin geriledi\u011fi tespit edildi.<\/p>\nd. HBV DNA tedavi \u00f6ncesi ve sonras\u0131 pozitif olanlar: <\/i><\/b>Bu grup i\u00e7erisinde bir B\u0130TK mevcuttu. Bu B\u0130TK\u2019nin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olgu eri\u015fkin Still hastal\u0131\u011f\u0131 (hasta 3) ile takip edilen bir hastayd\u0131 ve tosilizumab tedavisi \u00f6ncesinde ok\u00fclt hepatiti mevcut olan hastada izole anti-HBcIgG pozitifli\u011fi mevcut olup HBV DNA testi 10 \u0130\u00dc\/ml \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu hastaya B\u0130TK \u00f6ncesinde entekavir tedavisinin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 ancak hastan\u0131n elektronik re\u00e7ete ar\u015fivi kontrol edildi\u011finde ilac\u0131n\u0131n d\u00fczeli olarak re\u00e7ete edilmedi\u011fi tespit edildi. Tosilizumab tedavisinin 11. ay\u0131nda bak\u0131lan HBV DNA sonucu 101.2 \u0130\u00dc\/ml (son vizite) \u00f6l\u00e7\u00fclen, ayn\u0131 tarihte bak\u0131lan ALT sonucu normal olup bu tarihten sonras\u0131na ait bilgi elde edilemeyen hastaya tetkik tarihinden 1 ay \u00f6nce uzun s\u00fcredir re\u00e7ete edilmeyen entekavir ilac\u0131n\u0131n re\u00e7ete edildi\u011fi bilgisine elektronik re\u00e7ete ar\u015fivinden ula\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak reaktivasyon olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olabilece\u011fi 6 hastan\u0131n dosyalar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelendi\u011finde tosilizumab B\u0130TK sonras\u0131 1 hastada reaktivasyon oldu\u011fu kabul edildi, tosilizumab ve infliksimab kullanan 2 hastada da elde edilen bulgular reaktivasyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fcyor olsa da \u00e7al\u0131\u015fma kriterlerine g\u00f6re HBV reaktivasyonu belirsizdi. Yine tedavi \u00f6ncesinde HBV DNA test sonu\u00e7lar\u0131 negatif olan ve B\u0130TK\u2019ye ba\u015flad\u0131ktan sonra hi\u00e7 ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edilmeyenlerde de \u00e7al\u0131\u015fma kriterlerine g\u00f6re HBV reaktivasyonu belirsizdi.<\/p>\n
\u0130RDELEME<\/b><\/h2>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan elde etti\u011fimiz verilere g\u00f6re biyolojik ila\u00e7 tedavisi kullanan romatoloji hastalar\u0131nda HBV infeksiyonu ge\u00e7irmi\u015f olman\u0131n bir g\u00f6stergesi olan anti-HBc IgG pozitifli\u011fini y\u00fcksek bulduk ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da do\u011fal ba\u011f\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu tespit ettik. Kronik HBV s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise d\u00fc\u015f\u00fck oranda bulduk. Tan\u0131lara g\u00f6re bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise RA hastalar\u0131nda aks-SpA hastalar\u0131na g\u00f6re anti-HBc IgG pozitifli\u011fi y\u00fcksekti. HBV reaktivasyonu de\u011ferlendirmesinde rituksimab tedavisi d\u0131\u015f\u0131ndaki B\u0130TK\u2019lerde profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisinin s\u0131k kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen kan\u0131tl\u0131 HBV reaktivasyonunun \u00e7ok nadir oldu\u011funu saptad\u0131k. Son y\u0131llarda kullan\u0131lmaya ba\u015flanan tofasitinib biyolojik tedavisini kullananlar\u0131n hi\u00e7birinde profilaktik antiviral ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve sekukinumab biyolojik tedavisini kullanan hastalar\u0131n birinde profilaktik antiviral ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 oldu\u011fu halde, bu hastalar\u0131n hi\u00e7birinde kan\u0131tl\u0131 reaktivasyon tespit edilmedi. Rituksimab kullanan hastalarda da profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisinin rutin bir uygulama olarak t\u00fcm hastalarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir hastada reaktivasyon g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini saptad\u0131k Reaktivasyon olan hastan\u0131n ise ba\u015flang\u0131\u00e7ta HBV DNA pozitifli\u011fi olan ve tosilizumab tedavisine ek olarak y\u00fcksek doz kortizon tedavisi almakta olan bir hasta oldu\u011funu, hastan\u0131n profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisini de d\u00fczenli kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve HBV reaktivasyonunun ALT d\u00fczeylerini y\u00fckseltmeyecek kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n
\u00dclkemizde biyolojik ila\u00e7 kullanan hasta kohortundaki seropozitiflik s\u0131kl\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgi bulunmamaktad\u0131r, ancak \u00fclkemizde HBV seroprevalans\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok merkezli bir \u00e7al\u0131\u015fmada normal pop\u00fclasyonda anti-HBc IgG pozitifli\u011fi %30.6, HBsAg pozitifli\u011fi %4.0 bulunmu\u015ftur (4). \u00dclkemizde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f di\u011fer baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda da HBsAg pozitifli\u011fi %2.5-4 aral\u0131\u011f\u0131nda tespit edilmi\u015ftir (11-13). Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda HBsAg pozitifli\u011fi \u00fclkemizde HBV seroprevelans\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalardaki s\u0131kl\u0131klardan d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr (%0.4) ve bunun nedeni kronik HBV infeksiyonu olanlara biyolojik ila\u00e7 tedavisini ba\u015flama konusunda romatologlar\u0131n daha \u00e7ekimser kalmas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda tespit edilen anti-HBs ve anti-HBc IgG pozitiflik oran\u0131 ise T\u00f6z\u00fcn ve arkada\u015flar\u0131(4)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaki verilerle benzer bulunarak T\u00fcrkiye\u2019nin genel pop\u00fclasyon verileriyle uyumludur. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda anti-HBc IgG pozitiflik oran\u0131 RA hastalar\u0131nda aks-SpA hastalar\u0131ndan y\u00fcksek bulunmu\u015ftur. Bu konuyla ilgili yeterli literat\u00fcr bilgisi olmamakla birlikte \u00fclkemizde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olan \u00e7ok merkezli bir \u00e7al\u0131\u015fmada HBsAg pozitifli\u011fi RA hastalar\u0131nda ankilozan spondilit hastalar\u0131ndan farkl\u0131 bulunmam\u0131\u015ft\u0131r (14). Kronik HBV infeksiyonunun bir g\u00f6stergesi olan HBsAg pozitifli\u011fiyle HBV infeksiyonunu ge\u00e7irme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 (anti-HBc IgG pozitifli\u011fi) birebir ili\u015fkili olmayabilir ve HBV infeksiyonunun kronikle\u015fmesini etkileyen pek \u00e7ok de\u011fi\u015fken bulunmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden Y\u0131lmaz ve arkada\u015flar\u0131 (14)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda RA hastalar\u0131yla ankilozan spondilit hastalar\u0131 aras\u0131nda HBsAg s\u0131kl\u0131klar\u0131 farkl\u0131 bulunmam\u0131\u015f olsa da ge\u00e7irilmi\u015f infeksiyon s\u0131kl\u0131klar\u0131 farkl\u0131 olabilir, ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmada bu konu hakk\u0131nda bilgi bulunmamaktad\u0131r. Biyolojik tedavi kullanan RA hastalar\u0131yla aks-SpA hastalar\u0131 aras\u0131nda baz\u0131 klinik farklar bulunmaktad\u0131r. RA hastalar\u0131nda en az 3 hastal\u0131\u011f\u0131 modifiye edici ilaca diren\u00e7 durumunda biyolojik tedavilere ge\u00e7ilmektedir. Bu y\u00fczden bu hastalar genellikle uzun y\u0131llard\u0131r biyolojik ila\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131ndaki ila\u00e7larla takip edilen, RA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7o\u011funlukla periferik eklemlerinde diren\u00e7li kronik artriti olup eklem i\u00e7i injeksiyonlar gibi m\u00fckerrer giri\u015fimsel i\u015flemlerin s\u0131kl\u0131kla uygulanm\u0131\u015f oldu\u011fu hastalard\u0131r. Bu tarz uygulamalar\u0131n HBV\u2019nin endemik oldu\u011fu \u00fclkemizde HBV\u2019nin bula\u015fma riskini art\u0131rmas\u0131 muhtemeldir. Aks-SpA hastalar\u0131nda ise biyolojik ila\u00e7lar genellikle kortizon olmayan yang\u0131 giderici ila\u00e7lara diren\u00e7li hastalarda 2. basamak tedavi olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu grup hastalar\u0131n klinik takip s\u00fcreleri genellikle daha k\u0131sad\u0131r ve aks-SpA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi bu hastalarda periferik eklem tutulumu nadirdir. Bu nedenle eklem i\u00e7i kortizon injeksiyonu gibi giri\u015fimsel i\u015flemler bu hasta grubunda daha seyrek olarak uygulanmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda RA hastalar\u0131nda ge\u00e7irilmi\u015f HBV infeksiyonunun s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aks-SpA hastalar\u0131ndan daha y\u00fcksek \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n nedeni, bu iki hasta grubunun genel klinik \u00f6zellikleriyle ilgili olabilir. Bu konuyla ilgili literat\u00fcr verisi yoktur ve bu konunun etrafl\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda TNF-\u03b1inhibit\u00f6r\u00fc tedavisi kullanmakta olan hastalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisi kullanmamaktayd\u0131 ve TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisi kullananlar\u0131n hi\u00e7birinde kan\u0131tl\u0131 reaktivasyon tespit edilmedi. Her ne kadar g\u00fcncel \u00f6nerilerde HBcIgG pozitif hastalarda TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisinin kullan\u0131m\u0131 reaktivasyon i\u00e7in orta riskli kabul ediliyor ve bu gruba da profilaktik anti-antiviral tedavi \u00f6neriliyor olsa da bu grup hastalara profilaktik tedavi verilmesi konusu halen tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ve literat\u00fcrde bu hastalarda TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisinin riskli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bilgiler bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Chiu ve arkada\u015flar\u0131(15)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda yakla\u015f\u0131k 9 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7erisinde ALT de\u011ferlerinin y\u00fckselme s\u0131kl\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 infekte olmam\u0131\u015f hastalarla anti-HBcIgG pozitif hastalar aras\u0131nda fark saptanmam\u0131\u015ft\u0131r. Yine Lan ve arkada\u015flar\u0131(16)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da beraberinde profilaktik antiviral tedavinin verilmedi\u011fi ve TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, anti-HBc IgG pozitif 68 hastan\u0131n sadece 1’nde reaktivasyon g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, bu hastan\u0131n da tedavi \u00f6ncesinde HBV DNA testi pozitif olan bir hasta oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda anti-HBcIgG testi pozitif olan ve rituksimab tedavisi kullan\u0131lm\u0131\u015f hastalar\u0131n hepsi profilaktik entekavir veya tenofovir antiviral tedavisi alm\u0131\u015flard\u0131. B h\u00fccre deplesyonu yapan ila\u00e7lar\u0131n ge\u00e7irilmi\u015f HBV infeksiyonunun varl\u0131\u011f\u0131nda HBsAg pozitifli\u011fi olmasa dahi reaktivasyon riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iyi bilinen bir durumdur (17). Nitekim HBsAg-negatif, anti-HBcIgG-pozitif lenfoma tan\u0131l\u0131 hastalarda rituksimab tedavisini takiben 2 y\u0131ll\u0131k k\u00fcm\u00fclatif HBV reaktivasyonu riski %41.5 bulunmu\u015ftur. Bu grup hastalarda kullan\u0131lacak olan antiviral ila\u00e7 da \u00f6nemlidir. Huang ve arkada\u015flar\u0131(18)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda rituksimab i\u00e7eren kemoterapi alan B h\u00fccre lenfomal\u0131 121 hastan\u0131n de\u011ferlendirilmesinde, entekavir profilaktik tedavisi kullananlarda HBV reaktivasyonu 61 hastan\u0131n 3 (%6.6)’nde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, lamuvidin grubunda 60 hastan\u0131n 18 (%30.0)’inde reaktivasyon tespit edilmi\u015ftir. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zdaki verilere g\u00f6re romatoloji klini\u011finde rituksimab tedavisiyle takip edilmekte olan hastalarda entekavir veya tenofovir profilaktik antiviral tedavisinin rutin bir uygulama olarak t\u00fcm hastalara titizlikle uygulanm\u0131\u015f oldu\u011fu ve hi\u00e7bir hastada reaktivasyon olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Bulgular\u0131m\u0131z literat\u00fcr verileriyle uyumludur.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda reaktivasyon de\u011ferlendirmesi 53 B\u0130TK\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisi grubu ila\u00e7lar olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu ila\u00e7 grubunu kullanan hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcnde profilaktik antiviral ila\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015f ve tedavi \u00f6ncesinde HBV DNA testleri negatif bulunmu\u015ftu. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisi kullanan hastalar\u0131n hi\u00e7birinde kan\u0131tl\u0131 reaktivasyon tespit edilmemi\u015f olup, bulgular\u0131m\u0131z literat\u00fcr verisiyle uyumludur. Nitekim Lan ve arkada\u015flar\u0131 (16)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda anti-HBcIGg-pozitif olup HBV DNA testi negatif olan ve antiviral profilaktik tedavi verilmemi\u015f 64 hastan\u0131n hi\u00e7birinde TNF-\u03b1 inhibit\u00f6r\u00fc tedavisini takiben reaktivasyon olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\nLiterat\u00fcrde tofasitinib kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 HBV reaktivasyonuna y\u00f6nelik bilgiler yetersizdir. Bir edit\u00f6re mektup yaz\u0131s\u0131nda tofasitinib kullanmakta olan, profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisinin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve anti-HBc IgG testi pozitif olan 75 hastada antikor varl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hi\u00e7 reaktivasyon g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi rapor edilmi\u015ftir (19). Bu yaz\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tofasitinib kullananlarda HBV reaktivasyonuna y\u00f6nelik literat\u00fcr verisi bulunmamaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda anti-HBc IgG testi pozitif olup tofasitinib tedavisini kullanan 6 hastan\u0131n hepsinde tedavi \u00f6ncesi HBV DNA testi sonu\u00e7lar\u0131 negatif bulunmu\u015ftur ve bu hastalar\u0131n hi\u00e7birinde tedavi sonras\u0131 HBV DNA sonucu bak\u0131lmam\u0131\u015f olsa da ALT y\u00fcksekli\u011fi veya reaktivasyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr bulguya rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bulgular\u0131m\u0131z literat\u00fcr verisiyle uyumlu bulunmu\u015ftur. Literat\u00fcrde anti-HBcIgG-pozitif olan ve sekukinumab kullanan hastalarda HBV reaktivasyonuna y\u00f6nelik bilgi de neredeyse yoktur. Bizim tespit etti\u011fimiz kadar\u0131yla bir edit\u00f6re mektup yaz\u0131s\u0131nda 4 vaka serisi rapor edilmi\u015ftir (20). Bu olgulardan 2’si HBsAg testi pozitif olan ve ge\u00e7irilmi\u015f HBV infeksiyonu olan PSA hastalar\u0131d\u0131r ve biri lamuvidin, biri entekavir, biri de tenofovir profilaksisi kullanm\u0131\u015f; anti-HBcIgG-pozitif, HBsAg-negatif bir hastada ise hi\u00e7 profilaktik antiviral ila\u00e7 tedavisi kullan\u0131lmam\u0131\u015f ve hastalar\u0131n hi\u00e7birinde reaktivasyon tespit edilmemi\u015ftir. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da anti-HBc IgG testi pozitif olan 2 olgumuzda tedavi \u00f6ncesi HBV DNA testleri negatif olup birinde tedavi sonras\u0131 HBV DNA testi negatif olup birinde de HBV DNA bak\u0131lamam\u0131\u015f ve ikisinde de takipleri s\u00fcresince ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edilmeyerek reaktivasyon bulgusuna rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\nLiterat\u00fcrde ge\u00e7irilmi\u015f HBV infeksiyonu olanlarda tosilizumab tedavisi sonras\u0131nda reaktivasyon geli\u015fimiyle ilgili de s\u0131n\u0131rl\u0131 veri bulunmaktad\u0131r. RA hastalar\u0131nda tosilizumab tedavisinden k\u0131sa s\u00fcre sonra HBV reaktivasyonunun de\u011ferlendirildi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmada anti-HBc IgG-pozitif, HBsAg-negatif hastalarda ba\u015flang\u0131\u00e7ta HBV DNA-negatif olan 41 hastan\u0131n hi\u00e7birinde 3. ayda reaktivasyon tespit edilmemi\u015ftir (21), yine Ahn ve arkada\u015flar\u0131 (22)\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da ayn\u0131 ko\u015fullardaki 15 hastan\u0131n hi\u00e7birinde reaktivasyon tespit edilmemi\u015ftir. Sonneveld ve arkada\u015flar\u0131 (23) tosilizumabla ili\u015fkili HBV reaktivasyonunun oldu\u011fu ve ani geli\u015fen karaci\u011fer yetmezli\u011fi sonucunda karaci\u011fer nakline ihtiyac\u0131 olan bir olgu sunmu\u015flard\u0131r. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da tosilizumab kullanmakta olan 4 hastan\u0131n 1 tanesinde tosilizumab tedavisinden sonra reaktivasyon tespit edilmi\u015f, bir hastada da reaktivasyon d\u0131\u015flanamam\u0131\u015ft\u0131r. Her iki hastan\u0131n da eri\u015fkin Still hastal\u0131\u011f\u0131yla takip edilmekte olan ve y\u00fcksek doz kortizon tedavisine ek olarak tosilizumab tedavisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastalar oldu\u011fu ve y\u00fcksek doz kortizon tedavisinin reaktivasyon yapabilme potansiyelinin oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda tespit edilen HBV reaktivasyonu \u00fczerinde tosilizumab tedavisinin ne kadar etkisinin oldu\u011fu ay\u0131rt edilemez. Literat\u00fcrde bu konuyla ilgili az veri olmas\u0131 ve ciddi reaktivasyonun geli\u015fti\u011fi bir olgunun rapor edilmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle tosilizumab tedavisi tofasitinib ve sekukinumab tedavilerinden farkl\u0131 olarak reaktivasyon riskini daha fazla art\u0131r\u0131yor olabilir. Bu konunun ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha geni\u015f kapsaml\u0131 prospektif \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n
Elde etti\u011fimiz bulgulara dayanarak anti-HBcIg-pozitif, HBsAg-negatif hastalarda tofasitinib veya sekukinumab tedavisine ba\u011fl\u0131 \u00f6nemli bir reaktivasyon riski g\u00f6r\u00fcnmemekle birlikte, bu ila\u00e7lar\u0131 yo\u011fun olarak kullanan hekimlerin nas\u0131l bir yol izleyece\u011fiyle ilgili \u00f6nerilerin olu\u015fabilmesi i\u00e7in daha \u00e7ok hastan\u0131n verilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmada reaktivasyon taramas\u0131 yap\u0131l\u0131rken B\u0130TK \u00f6ncesinde HBV DNA testi negatif olup, B\u0130TK sonras\u0131 HBV DNA testi yap\u0131lmayanlar da dahil edildiler. Her ne kadar bu hastalar\u0131n hi\u00e7birinde ALT y\u00fcksekli\u011fi tespit edilmemi\u015f olsa bile, baz\u0131 hastalarda ALT normal olup HBV DNA testinde pozitiflik geli\u015fmi\u015f olabilir. Bu y\u00fczden tarama stratejimiz do\u011frultusunda sub-klinik reaktivasyonun geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu baz\u0131 hastalar tespit edilmemi\u015f olabilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tarama stratejisinin yeterince hassas olmamas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en \u00f6nemli eksikli\u011fidir. Hastalar\u0131n antiviral kullan\u0131m\u0131 elektronik re\u00e7ete ar\u015fivinden ilac\u0131n re\u00e7ete edilip edilmedi\u011fine g\u00f6re yap\u0131ld\u0131. Baz\u0131 hastalarda ila\u00e7lar\u0131n elle yaz\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi ve baz\u0131 hastalar\u0131nda ila\u00e7 re\u00e7ete edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ilac\u0131 kullanmam\u0131\u015f olabilecekleri g\u00f6z ard\u0131 edilemez. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada bir hastada 2. veya 3. basamak B\u0130TK\u2019y\u0131 kullan\u0131ld\u0131 ise ayn\u0131 hastada reaktivasyon birden fazla kez de\u011ferlendirilmi\u015f oldu. \u0130kinci ve 3. basamak ila\u00e7lar\u0131n etkisi de\u011ferlendirilirken birinci ve ikinci basamak ila\u00e7lar\u0131n uzam\u0131\u015f etkilerinin g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmam\u0131\u015f olmas\u0131 da \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n eksikliklerindendir. Her ne kadar bu \u00e7al\u0131\u015fmada de\u011ferlendirilen B\u0130TK\u2019lerin baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lmayan ila\u00e7lar olsa da, bu \u00e7al\u0131\u015fmada birden fazla ila\u00e7 grubu de\u011ferlendirilmi\u015f ve her bir ila\u00e7 ba\u015f\u0131na de\u011ferlendirilen hasta say\u0131s\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6rneklem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, \u00fclkemizde normal pop\u00fclasyonda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi biyolojik tedavi kullan\u0131lan romatoloji hastalar\u0131nda da ge\u00e7irilmi\u015f HBV infeksiyonunun s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Anti-HBcIgG-pozitif hastalarda rituksimab d\u0131\u015f\u0131ndaki biyolojik ila\u00e7larda antiviral profilaktik tedavi seyrek kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen reaktivasyon \u00e7ok nadirdir. Yeni biyolojik ajanlardan olan tofasitinib ve sekukinumab tedavisi alanlarda reaktivasyon riski d\u00fc\u015f\u00fck, tosilizumab tedavisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastalarda ise reaktivasyon riski artm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u0130R\u0130\u015e Hepatit B virusu (HBV) t\u00fcm d\u00fcnyada neden oldu\u011fu mortalite ve morbidite nedeniyle \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. T\u00fcm d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 240 milyon ki\u015fi HBV ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r ve HBsAg pozitifli\u011fi b\u00f6lgesel farklar g\u00f6sterebilmektedir (1-3). T\u00fcrkiye\u2019de kronik HBV infeksiyonunun bir g\u00f6stergesi olan HBsAg pozitifli\u011fi ve HBV infeksiyonunun ge\u00e7irildi\u011finin bir g\u00f6stergesi olan HBV kor antijenine kar\u015f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":22580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5129],"tags":[5193,3525,4907],"class_list":["post-21970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-arastirma","tag-biyolojik-tedavi","tag-hepatit-b","tag-reaktivasyon"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21970"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22865,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970\/revisions\/22865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/www.klimikdergisi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/kd.2021.08_Sekil_1.png\")
<\/a>