doi:10.5152/kd.2010.03

Özet
Amaç: Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) insanlarda ölümcül seyredebilen zoonotik bir hastalıktır. Ülkemizde olgular ülkenin kuzeydoğusunda, özellikle Tokat, Sivas, Yozgat, Çorum ve Erzurum bölgelerinde gözlenmektedir.
Yöntemler: Bu çalışmada Kastamonu’da Mayıs 2008-Eylül 2009 tarihleri arasında tanı alan 85 KKKA olgusunun epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar özellikleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Olguların yaş ortalaması 51±16 yıldır. Erkek-kadın oranı 0.8’dir. Bulaşma yoluyla ilişkili olarak olguların %80’inde kene tutunması vardı ve %90.5’i hayvancılık ve çiftçilikle uğraşıyordu. Kene tutunması olan olguların inkübasyon süresi ortalama 3.2±1.9 gün olarak bulundu. En sık görülen semptomlar halsizlik (%96.4) ve ateş yüksekliği (%94.1) olarak saptanmış; en sık belirlenen fizik muayene bulguları ise döküntü (%17.6), konjunktivada ve yüzde kızarıklık (%9.4) ve farinks hiperemisi (%7) olarak bulunmuştur. Olguların laboratuvar tetkiklerinde %97.6’sında trombositopeni, %88.2’sinde lökopeni, %70.5’inde transaminaz yüksekliği ve %35.2’sinde anemi saptanmıştır. Klinik durumu hızla bozulan ve trombosit sayısı 50 000/mm3’ün altında olan olgular üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına sevk edilmiştir (n=38). Tarafımızdan izlenen 47 hastanın 43’üne ribavirin tedavisi verilmiştir. Bu hastaların ortalama yatış süresi 7.4±2.1 gündür ve tümü şifa ile taburcu olmuştur. Takip edilen 85 olgunun 3’ü (%3.5) kaybedilmiştir.
Sonuçlar: Sonuç olarak KKKA’nın yaygın görüldüğü ülkemizde yaygın vücut ağrısı, yüksek ateş, halsizlik, bulantı, kusma, karın ağrısı ve kanama şikayeti olan hastalarda ayırıcı tanıda KKKA’nın da yer alması gerektiği düşünülmüştür. Erken ribavirin kullanımı, hastalığa bağlı ölüm oranının düşürülmesinde umut vericidir. Klimik Dergisi 2010; 23(1): 6-9.
Anahtar Sözcükler: Kırım-Kongo kanamalı ateşi, epidemiyoloji, klinik özellikler, laboratuvar özellikler.

Abstract
Objective: Crimean-Congo haemorrhagic fever (CCHF) is a potentially fatal zoonotic disease. It is mostly encountered in the northeastern part of Turkey, mainly in Tokat, Sivas, Yozgat, Çorum and Erzurum provinces.
Methods: In this study, clinical, laboratory and epidemiological features of 85 CCHF cases diagnosed between May 2008-September 2009 in Kastamonu were evaluated retrospectively.
Results: The mean age of the patients was 51±16 years. The male to female ratio was 0.8. Regarding possible modes of transmission, 80% of the cases had a history of tick bite, 90.5% worked in animal husbandry or farms. The time of onset of disease was 3.2±1.9 days after the tick-bite. Weakness (96.4%) and high fever (94.1%) were the most common symptoms, while in the physical examination rash (17.6%), conjunctival injection and facial redness (9.4%) and hyperemic pharynx (7%) were observed. Laboratory results yielded thrombocytopenia in 97.6%, leukopenia in 88.2%, elevated transaminase levels in 70.5% and anemia in 35.2% of the patients. Thirty eight cases whose clinical status deteriorated rapidly and with platelet counts of <50,000/mm3 were referred to a tertiary referral center. We  administered ribavirin to 43 of 47 cases we followed. The mean duration of  hospital stay of them was 7.4±2.1 days and all were cured at the time of their discharge. Only 3 (3.5%) mortalities were recorded among the 85 cases.
Conclusions: In conclusion, since CCHF is a common infection in our country, it should be considered in the differential diagnosis of patients with symptoms of generalized pain, high fever, weakness, nausea, vomiting, abdominal pain and haemorrhage. Early use of ribavirin against CCHF is promising for lowering the case fatality rate. Klimik Dergisi 2010; 23(1): 6-9.
Key Words: Crimean-Congo haemorrhagic fever, epidemiology, clinical features, laboratory features.